REKLAMA

"Każdy z nas jest nieoznaczony"

Data emisji:
2018-11-27 22:00
Audycja:
Godzina Filozofów
Prowadzący:
Czas trwania:
53:26 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Godzina filozofów. Przełykam, powinienem powiedzieć: jem przecież, wchodząc na antenę, ale raczyliśmy się z dr. hab. Janem Chwedeńczukiem, dobry wieczór, dobry wieczór, batonikiem takim no właśnie, wafelkiem można powiedzieć. Dałeś mi naprawdę bardzo niewielką część tego. Rozwiń »
Ale dałem ci wielką część, ale zażądałeś tej mniejszej części.

To prawda no, więc przepraszam tak przeł kamera czuliśmy się tym batoniki, ponieważ to komplikuje procesy umysłowe trochę czasu tak korzystnej te niekorzystne w końcu jest w miejmy nadzieję, że chce miejmy nadzieję, że tak korzystne będą przez najbliższą godzinę 

Jednak przeważały jeszcze tylko dopełnił rytuału Instytut fizyki teoretycznej wydział fizyki teoretycznej z dnia Uniwersytet warszawski port dobry wieczór raz jeszcze dobry mecz jak tu siedzisz przede mną, a w zasadzie wszystkie parametry nie po bardzo dobrzy zaczyna dojrzewać już wskazano, że szukasz modowej tak się starała to dzięki ba dziw się wafel 

To wszystkie parametry swojego położenia w przestrzeni w czasie można zdefiniować czy nie inną odpowiedź na takie tak zasadniczo tak od nich każdy nie o każdym można odpowiedzieć, owszem, nie innymi słowy ktoś będzie, że w nie oglądam ucina rozmyć tego nie w PSG Szwed nie wyglądasz na rozmiar tego to prawda dno czy w przybliżeniu i jesteśmy dobrze określeni w położeniu też w 1 z innym parametrze zaraz po wprowadzimy w przybliżeniu tak i to w przybliżeniu soczyście znakomite w tych skałach tutaj na gigantyczne w porównaniu z tymi zjawiskami, które tam się dzieją skala atomowych i to to można powiedzieć że, że to nieokreślenie czy ktoś z nie oznaczono oś, do której pijemy jest pomijana, a często tak drobne efekt żaden rząd da Camera czy cokolwiek nie zauważyła, by gdybym, gdybyśmy byli rozmyć i to na tak niewielkiej skali czy to samo stosuje się również do mnie ta, który siedzi tam za szybą w zasadzie wydają się nie rozmyty zdecydowanie poziomów przybliżania przybliżeniu jest ostry 

Nie wiem czy pamiętasz z kolei taki film Moody ego Allena p t. dekonstrukcji Harry przejrzeć Harry ego to jest film, który się składa z takich etiud z pozna czy jest tam historia głównego bohatera, ale są też takie etiudy to główny bohater jest scenarzystą i w 1 zawiódł grał Robin Williams, który z aktorem i pewnego dnia okazuje się na planie filmowym, że jest jakiś kłopot z, ponieważ w no właśnie jawi się na taśmie filmowej najpier w jako obiekt runie most i rozmyte najpóźniej na początku się wydaje kamerzyści czy operatorowi, że to jakiś kłopot jest ze sprzętem ale kiedy wychodzi z kadru Robin Williams co się okazuje, że to nie jest problem ze sprzętem tylko on jest rozmyty, a więc właśnie to rozmycie jest fundamentalną jakoś tam na pewno skałach cechą na przyrodę i mówią o tym, to co w oczy zapadała się po dziewiątej ta słynna zasada, której złożoności nie oznaczono dość po angielsku to SA są te limity, czyli asfaltem, czyli MF bardziej tak i to on wydaje mi się, że trochę w badaniu oznaczono 6 to właśnie ta niepewność daje takiego też oddechu dodaje oddechu metafizycznego całej sprawy, a nie oznaczono 6 to sugeruje, że ktoś czegoś im nie dopełnił nie zauważyliśmy koszyk Atu tymczasem jest to jakaś ich będziemy tu argumentować fundamentalna cecha przyrody i też słuchałem swoje zapowiedzi po dziewiątej mówiłeś o tym, że dałem jest to on może to każdy praktycznie miał w szkole tak w liceum, czyli jakiegoś powodu jest to jakaś taka jakaś konsekwencja mechaniki kwantowej, która może, dlatego że jest atrakcyjnie brzmią może żyć łatwo ją sprzedać tak powiem Nord i jest w powszechnym użyciu bądź też jest często przywoływana, gdy mówisz katolik tak jak i koksu Ratzingera teraz możemy dużo jest taką drugą skórą flagową sprawą spontanicznego ruszania tam gdzie, ale to są z propozycją taką kwotę hasła widziałaś dziwi, że myśmy nigdy nie tak głębiej o zasadzie nieoznaczoności rozmawiali kiedyś będę tam wspomnieliśmy o tym, przy okazji remis ze światów równoległych rozmawialiśmy, choć to bez wątpienia ważonej, jeżeli muzeum to interpretacje uznamy za słuszne to brzmi dość kontrowersyjną, ale jakże atrakcyjna to, że jest winna zdaniem spójną, ale to już nie wrócimy do niej też wrócimy jeszcze, bo to jest niezwykle ciekawej takie dno w tylko problem z tym, że ciężko to zweryfikować u opak to prawda to dla rządu i etosem listwę empirycznych jest to zabójcze to taka jest zabójczy dla no, więc zasada nieoznaczoności jak i być może coś tam, gdzie jeszcze z liceum latała koło Głowna lata to ona mówi się tak najpier w sformułuje bardzo mieścić nie niedokładnie że prędkość czy ktoś ściślej rzecz biorąc Penta Penta to jest masa razy prędkość w klasycznej my w klasycznej fizyce jak się zaczyna od sformułowania klasycznej fizyki się przeto równań Newtona to tam zazwyczaj się pojawia pojęcie prędkości, ale dość szybko ludzie się zorientowali, że rozsądniej jest to prędkość przemnożyć przez masę w tej tej cząstki, której ruch opisuje też Itaka widzom dech w ich bowiem ta wielkość w wielu układach jest zachowana on jest stała w trakcie ruchu dynamiki tak jak energia, czyli istnieje zasada zachowania pędu do brzmienia we wszystkich układach, bo niektóre układy oddziałują z otoczeniem i mogą tego będą nabierać albo wytraca albo wytraca jak dobra zmiana w NATO to żeśmy niepotrzebni w UE tylko pewna hipoteza może się okazać, że wcale nie no można mu, że może, ale póki co jest jednostajne wytraca impet w takt cisza jak ludzie się zorientowali, że wygodniej jest zamiast mówić o prędkości, która jest o wiele bardziej dla nas intuicyjna jednak mówić o tańcu czy przemnożyć prędkość przez masę, albowiem właśnie ta wielkość chociażby, dlatego że jest zachowana potem w trakcie rozwód zgłębiania fizyki klasycznej, kiedy sformułowano można sformułować nie przy pomocy tego równania siła jest masa oraz przyspieszenia, czyli równania Newtona tylko bardziej abstrakcyjnie okazał się ten pęd jest jeszcze jedno jest jeszcze bardziej uzasadnione jego wprowadzenia tam fundamentalną rolę odgrywa dziś nie będę tego uczyć teraz rozwija tak czy siak będziemy się czuł posługiwać pojęciem błędu, ale to państwo możecie sobie wyobrażać, że mówimy de facto o prędkościach cząstek przemnożone przez Mass no i zasada nieoznaczoności mówi, tyle że patent cząstki mierzone jakiś układu i fizycznego opisywanego US ważna opisywanego równaniami mechaniki kwantowej jest nieoznaczona, czyli innymi słowy zawsze jest obarczone jakimś takim rozmachem coraz to operacyjnie zdefiniujemy, żebyście państwo mogli sobie wyobrazić w jaki sposób przetestuje tego typu zdania i nieoznaczone jest również położenie i tak wzrost wielkości co więcej te wartości tych nie oznaczają tych niepewności są ze sobą powiązane i to one są powiązane z pewnym równaniem ściśle rzecz biorąc pełną nierównością, w którą nosi nazwę zasady nieoznaczoności i to Ross Mann to ja wiem, że to zabrzmiało dość ciężko to pytam szczególnie o tej porze on bez przesady teraz spróbujmy przepraszam spróbujmy jakoś to on musi tylko operacyjnie zrozumieć po sobie, że ma on i wydawca programu ujęto strzeleckim tak jest od lewej siedzi udaje, że nie słyszy nas teraz moim zdaniem nie nie słyszy słyszy właśnie to była celowa prowokacja zmianie stron podaje nam, że w przez drzwi atomy np. atomy wodoru reguła nie robi to bardzo często ma pełne kieszenie atomów zazwyczaj różnego rodzaju reszta ekipy z człowiek, który chodzi z kieszeniami pełnymi atomów chętniej rozdaje dzieli się nowości rzucała tak oto on i my dokonujemy zygzaka Izaaka co więcej w wierze stara się mnie więcej go przygotować w tym samym stanie zawsze żywił się zgadza czy innymi słowy z za każdym razem dokonuje takiego samego rzutu dokładnie to samo miejsce do atomu wpłata ta aktor to już jest podejrzany co mówimy o podmiotom niema w klasycznym kwantowej teorii trajektoria załóżmy wyobrażam sobie najpierw, że to wpada Kulka taka im powtarzamy wjazd tajemnic tą samą sekwencje wiele wiele razy za każdym razem mierzymy tej kulki położenia tych samych czasów Johna tutaj takiemu okiem wpada nam na stół czarne, przy którym siedzimy i na tym stole powiedzmy, że są takie detektory Kijak ma jednak kamerze na matrycy w aparacie fotograficznym i tam, gdzie upadnie tematom tam jest osiągnięcie tego do piksela, ale teraz, gdyby to była klasyczna, gdyby ten proces opisywać językiem klasycznym to teoretycznie mógł mieć to mógłby to cząstki zawsze rzucać tak samo czy innymi słowy każdy eksperyment dawał być tą samą idealnie tą samą odpowiedź co przy naturalnej wrodzonej precyzji, która cechuje mnie ta jest całkowicie zrozumiałe jest dla nas wykonalna absolutny tymczasem wyobraźmy sobie, że ten rozmiar tego Bruksela i tutaj załóżmy, że ten cały stół jest pokryta taką kołom ma matrycę jest coraz mniejszy, czyli call, czyli innymi słowy coraz precyzyjniejsze są to to te małe obszar kim, w których możemy mierzyć położeniu cząstki okazuje się, że jakakolwiek, by się starał precyzyjnie wrzucić Atom to po jakimś czasie doszlibyśmy do takiej precyzji, że od pomiaru do pomiaru ten wynik rzucania, by się różnił się innym słowy on nie może przekroczyć ze swoją precyzją rzutu i przygotujcie innymi słowy przygotowania tego tomu nie może przekroczyć jakieś granice, czyli innymi słowy jak byśmy wielo wielokrotnie powtarzali ten eksperyment ze nieskończenie dokładnymi pomiarami położeń toby się okazywało, że to pomiary nie są zawsze nie dają zawsze tego samego wyniku mimo wszelkich starań o przygotowanie układu zawsze w tym samym stanie nieco nie jestem pewien czujący teraz nie obraża tylko nie wygląda jak tylko po prostu te wyniki pomiarów jakoś, by spudłował rozmieszczeniu słowy, jakbyśmy ma, jakby ta cząstka podała na stół to ona by zostawiała takie rozmyte rozmyty ślad ten rozmiar tego rozmycia mniej więcej to nazwa niepewność pomiaru czy raz jeszcze wykonujesz ten sam eksperyment mierzyć położenia Tomasz niezwykle dokładną narzędzie pomiarowe i co się okazuje, że mimo, że przygoda wydaje się, że przygotował tak samo zawsze układ to odpowiedź jednak jakoś tam struktury z czego wynika no zaraz zaraz dojdziemy do tego jeszcze nie mogę doczekać tarczy wykonać to seria 1 000 000 czy to jest wielu wielu eksperymentów także Bytom bogatą statystykę zbudować rzeczywiście rozmiar tej tej klamki tego rozmycia dobrze określić i to nazwa niepewność ciału pomiaru położenia analogicznie wykonujemy kolejną serię pomiarów cały czas, przygotowując tak samo układ i mierzymy prędkość cząstki mierzyły prędkość i przesmażamy sobie ten to wyniki pomiaru prędkości przez masy, żeby mieć pandy okazuje się, że również do prędkości, mimo że staraliśmy się to zrobić niezwykle wieś powtarzalny sposób na to ona sobie w jaki sposób rozmyta i przyrastał cząstka będzie miał prędkość wiersz 3 na godzinę oraz 3 Coma odrobinkę więcej odrobinkę mniej i to tak będzie sobie strukturą wału i pojawi się taki rozrzut tych pomiarów zasada nieoznaczoności mówi, że jeżeli weźmiesz rozmiar tej klamki po pomiarów położenie i przemnożyć przez rozmiar plamki w pomiarach pędów krzyczy do prędkości oraz masa to Toten iloczyn nie może być mniejszy niż ilość zaraz powiemy ile to jest pewna stała w UE fundamentalna stała stała szklanka, czyli ta zasada fundamentalnie ograniczała precyzję, z jaką możesz przygotować dane WHO bez względu na to jak jak powtarzalną brzmiał procedura wieś tworzenia wież tutaj formatowania tej cząstki to nie znajdziesz poniżej pewnej precyzja zaraz postaram się zaraz spróbuję wyjaśnić, skąd się bierze, aczkolwiek to nie jest takie proste, bo to tu wszystko jasne takim pojednać ciężko taką prostą o analogii zbudować halę spróbujemy to zbudować ufam tobie, więc pomyślałem sobie przede wszystkim Dody, żeby wyjaśnić jeszcze tylko tobie państwu co to znaczy, że przy przemy narażamy rozmiary plamek co to w ogóle za konstrukcją dziwaczną to trochę jak poezja współczesna w to wyobrazić sobie, że mamy jakieś takie prawo przyrody, które mówi, że rozmiar sali lekcyjnej w szkole powierzchnia musi być nie mniejsza niż 150 m ² z żalem i teraz tworzysz budujesz most, żeby spełnić ten warunek to może zbudować salę, która będzie miała 1 m szerokości i 52 gościć będzie idiotyczną oczywiście albo może zrobić więcej taki jest foremny prostokąt w sprawie o różnych bokach nieomal Kwadrat co będzie miało trochę więcej sensu czy innymi słowy ta zasada o rozmiarach po powierzchni wielkości powierzchni sali mówić tylko, tyle że długość 1 boku tego prostokąta oraz drugą już drugiego musi wynosić co najmniej 50 m ² ale gdy tylko tak sformułowana zasada nie mówi w jaki sposób maszty 50 m ² rozłożyć na szerokości długość tak możesz zrobić taką wąską kiszkę albo nie więcej takich Foremniak pro Kwadrat zgoda, a i tak sądzono, że podążam nauczono ich tak samo jest zasadą nieoznaczoności mówiono, tyle że istnieje fundamentalna dolne ograniczenie czy innymi słowy najmniejsza możliwa tak jak tutaj te 50 m ² najmniejszą możliwą wartość na przemnożeniu, ale wobec, że to są boki takie prostokąta, gdzie 1 bok to jest rozmiar plamki rozmiar tego rozmycia położenie, a drugi bok to jest to jest rozmycie pędów i to jest to jest treść tej zasadne, czyli im co więcej ona ona oznaczała ta zasada nieoznaczoności skądinąd że, a priori mógłbyś przygotować taki układ środa będzie on miał bardzo małą plamkę w położenia ach tak jak bardzo wąską salę lekcyjną, ale jak zapłacisz za to zawsze kara i to karą będzie to, że twój rozrzut pomiarów prędkości przy dość pędów będzie gigantyczna czy ona innym ona przemnożone przez siebie musiał być nie mniejsze niż ilość ale, a priori mógłbyś przy przygotować taki układ tak jak powiedziałem żeby, żeby oznaczać coraz lepiej i 1 z tych wielkości fizycznych kosztem drugich i nigdy nie da się wygrać znacznie da się ścisnąć, albowiem istnieje tak jak zasada 50 m ² sali lekcyjnej taki istnieje zasada nieoznaczoności, która mówi, że ściskanie w 1 kierunku odbywa się zawsze kosztem drugiego kierunku i to jest treść zasady nieoznaczoności, która zazwyczaj jest sformułowana w MON za bardzo mylący sposób no, a formułowane także jak masz tam Elektron to jak wiesz, gdzie on jest to nie wiesz, jaką prędkością się poruszają odwrotnie no to to jeszcze z Maroka i to zaraz powiem dlaczego, ale czasem się formuje w taki sposób, którym dla mnie trochę mylący tak jak to na początku ojcowie założyciele w przemyśle Nocoń myślę, że pomiar położenia w jaki sposób zaburzona cząstkę także sprawia im jakoś go do urny, żeby jak mierzyć położenia to co musi zrobić nam się oświetlić ten układ musi to, żeby go zobaczyć tak naczep pop zmierzyć musisz dokonać jeszcze aktu obserwacji obserwacja ma to musisz to cząstka no jakoś dotknąć światłem dźwiękiem czy czymkolwiek i sam ten akt obserwacji jakoś, by popychać tę cząstkę w 1 bądź drugą stronę i to sprawia, że jej prędkość staje się nie oznaczono, a i to i tak na początku, czyli na przełomie 2030 lat, gdy dwudziestego wieku takie modele konstruowano w ten sposób skądinąd Einstein próbował wymusić taki model taki idealną maszynę, żeby ona zmierzyła bez tego rozmycia pomiar czasu bardzo go to jakoś docelowo w roku wzięło, ale obecnie formuł ja uważam, że zasady nieoznaczoności należy formułować w ten sposób jak powiedziałem, czyli wielokrotnie powtarza się eksperyment mierzy dziś statystykę położenie potem statystyka prędkości czy bandów i da to szerokość tt tt rozmycia tych tras rozkładów mnoży przez siebie i to nie będzie nigdy mniejsza niż jakoś tam fundamentalna wielkość i co z tego wynika to co z tego wynika z jak to można w życiu zastosować Janku co co praktycznie to jak w życiu temu swoje poradzić jakoś doczekać tego mogę użyć tak zapyta no bo wiesz co jakiś pakiet opowieści teoretyczne szczególnie sale i tym bardziej trwałą więź, tym bardziej teoretyczna to duża, ale pojawiają się od razu powiedzieć nie było i jest to tym bardziej dziwaczne, że ktoś może taki niepraktyczne, że ten rozmiar tego rozmycia no to jest trylionów trylionów razy mniejszy niż to skala, które nie są związane z tutaj naszym doświadczeniem makro skopał ta liczba, która określa jak bardzo wiesz, jakie stoi to najmniejszy rozmiar plamki jest tak mała dlatego na początek silnie pytałeś czy często rozmyte to czy odpowiedziałam, że w tej skali naszej notowała to nie, bo ta ta jest zapowiedź Rzymianie zapytania stwierdziła, że jest też nie rozmyty no właśnie Maleo z dniem nie do końca precyzyjne stwierdzenie do końca jak się okazuje Ford w kolej, a propos jeszcze pytania, jeżeli to ma do Groty sztuczką ciałem to to mniej przerwij w Londynie plan na to co powiesz szczyt kiedyś brałem udział w konferencji pod Zakopanem to było wiele lat temu i tam byli to była konferencja poświęcona optyce kwantowej tam z tego co pamiętam byli ludzie, którzy jakoś brali udział w pierwszy w pracach nad laserem może nie byli to wynalazca, ale ich pracy wyjaśnia pionierzy i oni podali że, gdy któryś z amerykańskich prezydentów to był Kanady i już nie upomina właśnie za dość dokładnie to pytania w inny po co te miliony dolarów 3 lata wam wyszło na to w skoro odbywa się co ja z tego będę miał i ich zadał pytanie to będzie miasto go armia jak zrobić mieć w swoim ukochana jest surowo oczywiście i oni odpowiedzieli, żeby załadować takie wielkie pudło o do samolotu i po prostu zrzucić nam, że to jest jedyna co wchodzi do głowy najskuteczniejsza metoda walki bronią laserową harfą, więc w, ale zarazem okazuje się dziś jezioro mamy do czynienia z czymś co ma inną tu zastosowania multum laser multum Norton patrzy bez lasera współczesna technologia bielszczan nie jest w 2 i nawet, pytając o to co z tego wynika, że nie miał namyśli właśni wszystkich pragmatycznych sensów, które nam się tutaj uruchomiły trochę za sprawą też dla tego żartu, który nawiązuje oczywiście o pewnej maniery, którą w swej kulturze jest to co często spotyka tej maniery nieustannego podkreślania, że tylko to co praktycznie użyteczna w takim najprostszym sensie jest wartościowe, a wszystko co tej praktycznej użyteczności nie ma to należy zlikwidować w ogóle cofnąć dofinansowanie na to i t d . ale miał namyśli raczej to gdzie są głębsze konsekwencje a jakie są głębsze konsekwencje, w czym to Niewiem przeszkadzała czemu to wiesz, dlaczego odszedł czy dla ciebie twojej pracy jest to okoliczność, która n p . gdyby gdybyśmy mieli możliwość, żeby w sposób bardziej precyzyjna tego pomiaru dokonywać to istotnie zmieniłoby to cały kraj obraz rzeczywistości, w której funkcjonujemy różne inne rzeczy jeszcze można było jakoś inaczej po poskładać 33 czy też właśnie ono to jest taka jakość, którą się spotykali się no dobrze no tak jest i Terra mienia bądź Toma przede wszystkim pytanie, skąd to się bierze, bo to już nam częściowo odpowie na pan Bóg stworzył chaosu w taki sposób chyba miał namyśli poziom już trochę im w poziom niż ich okres od załóżmy, że prawdą jest żona mamy dane jakieś prawa przyrody tak skądkolwiek one są to miał namyśli w jaki sposób z tych praw przyrody w końcu powołać się też, jakie są konsekwencją zasady nieoznaczoności właśnie Otóż to się wiąże, z czym się dlatego Jan guz w pierwszym zdaniu jak to mierzyć się nie zapytały czy wszystkie parametry mojej osoby są dobrze określona Otóż mechanika Aqua Otóż zasada nieoznaczoności jest w jakimś sensie konsekwencją tego czy ktoś jest sposobem wyrażenia takiego stwierdzenia, że nie da się stworzyć układów fizycznego i komunistami fundamentalne, który miałby wszystkie cechy określona, czyli tak jak myślisz o tym co to znaczy realizm to co znaczy że, żeby to naprawdę istnieją to to wydaje mi się, że to oznacza, że może mają w sposób obiektywny określone wszystkie własności nawet się okazuje, że nie mnożenia i co więcej teraz nawiążę do tego sformułowania zasady nieoznaczoności, która gotuje usiąść Otóż cząstką przed przed pomiarem Josh żal dokonujemy pomiaru położenia ona przed pomiarem w ogóle nie można powiedzieć, że ona w, gdzie ona nie ma to by żona gdzieś istnieje jedyna co to ma sens to stwierdzić, że mechanika kwantowa wymuszona nas opis tej cząstki przy pomocy takiej, a takich w taki w sali poruszającej się fakt pomiaru, a od położenia sprawia, że ona gdzieś się lokalizują i teraz, a wynik tego aktu obserwacji jest zupełnie od ciebie niezależna osiągnął swój można powiedzieć z pustego to z tego rozumie tego bytu czy ten rozmyty, by ta to solo ona jedyne co ci mówi to gdzie jest większa szansa ciemniejsza znajdziesz to cząstka, ale z każdym pojedynczym akcie pomiaru Niemasz żadnego wpływu NATO to zupełnie losowe i dopiero akt w wierszu obserwacji w sposób losowy niezależny od ciebie, ale określa tę własność tylko tę, którą obserwujesz cząstki czyli, jeżeli na nich nie wiadomo jak to się dzieje obecnie w domach co się dzieje, a po drugie jest tak jakoś jeszcze może dojdziemy do tego czemu akurat czemu to pęd i położenie co ze sobą związana z tą zasadą jest także akt pomiaru położenia, czyli określenia położenia cząstki sprawiała tak jak ty powiedziałeś słusznie, że jej prędkość prędkość stało się zupełnie nie oznaczona czy innymi słowy wskutek pomiaru dramatycznie na dramatycznie zmieniają się własności fizyczne obiektu dodaje latem wielokrotnie mówiliśmy to też jest coś takiego co wszyscy z fizyką kwantową jakoś kojarzą, ale co jest chyba najbardziej tajemniczy wymiar całej sprawy najbardziej i teraz IT i tarasu jest także, gdybyś patrzę mierzą po, czyli innymi słowy wykonujemy takie doświadczenia, lecz cząstka mierzymy jej położenie, gdzie ona dzieją zaobserwujemy tego nie wiemy możemy powtórzyć 1 000 000 krotnie na Top ten pomiar i ona odtworzona będzie więcej razy tam gdzie, gdzie ta fala była więź, jakby bardziej intensywna gęstsza czy innymi słowy statystyka tych pomiarów odtworzy tt nasz opis przy pomocy tak żony funkcji Follow my czy, gdybyś z bloczków każdy jest akcja pomiaru wynik obserwacji zupełnie losowym co więcej tak jak powiedziałem im po obcych po zaobserwowaniu cząstki w danym położeniu w i prędkość staje się kompletnie nie oznaczono czyli, gdybyś teraz po tym, akcie obserwacji zaczął mierzyć prędkość cząstki, czyli znowu 1 000 000 krotnie powtarzamy ten sam eksperyment za każdym razem mierzymy położenie, a potem prędkość to w wyniku tego eksperymentu rozmiar tej plamki to ten rozrzut cen zbliżonych prędkości byłaby gigantyczna, albowiem akt pomiaru położenia tak dramatycznie zmieniło własności tej cząstki to ona traci zupełnie pewne pewne swoje co znaczy traci zupełnie jakąkolwiek oznaczoną rzecz o prędkości, czyli tych co to znaczy innymi słowy bardziej matematyczny to, o czym najpier w zmierzyć położenia, a potem prędkość czy też na odwrót ma znaczenia nie możesz naraz tych 2 wielkości okraść, jeżeli w akcie pomiaru położenia wylosowało się jakiś położenie, czyli cząstka się określiła, że jestem tym miejscu to ich prędkość staje się zupełnie nie oznaczono na skutek tego są samego tego aktu obserwacji w to rozmieścili westchnął nie wiem czy było słychać, w czym odpowiednio czułe tu mamy mikrofony w UE to jest raczej bez mała, bo to są rzeczy bardzo skomplikowana, zwłaszcza dla kogoś, kto nie ma w ogóle pojęcia o o tym co mówisz o o fizyce i osoby ze spra w jest głębszego pojęcia mam namyśli posiadanie po prostu jakich narzędzi narzędzi te są wielu lat, czyli po prostu szukają źródła, ale mimo to nie da się ukryć, że to takie przed muzyki zaczął mówić o nutach tak no właśnie tydzień, niemniej to jest bardzo ciekawej ciśnie mi się na usta jakże naiwne pytania do wszakże mogę nie zadawać jeśli uważasz, że to jest tak naiwna, że właśnie nie ma co ma nie odpowiadać to może inaczej uznajemy za niebyłe jeśli tak uznasz ale dlaczego tak się dzieje to co jest czystą wieś sprawa kota w średnim, a nawet będzie jakimś sensie bardziej intuicyjna, choć to są wszystko sprawy jakieś takie jak głęboko nie intuicyjna przecież sprzeciwiające się jakimś takim najgłębszym naszym strukturom poznawczym sposobom w jaki ujmujemy rzeczywistość tak już o tym, też rozmawialiśmy wielokrotnie, że same pojęcia którymi operujemy są i w jakim sensie zbudowane do rozumienia opisywania zupełnie innego świata Nani Stano, który teraz rozmawiamy, ale jeszcze jakaś taka sytuacja, w której powiedz mu akt pomiar losuje tę cząstkę powoduje, że właśnie ona się staje jakość określona, a wcześniej jest niedookreślona, ale w momencie, kiedy już zaczynamy obserwować co ma właśnie się konkretnie o to co jest korzyścią do objęcia natomiast to, że mamy tu jakieś parametry, z których 1 tylko w momencie pomiaru ich jakość do określane, a drugi nie i jak ten drugi z kolei do określamy to ten pierwszy stanie to w ogóle jest jakiś zupełnie już dziwacznych to spróbujemy dobrze to to jest bardzo dobre pytania zazwyczaj się to tłumaczy poprzez analogię do do dźwięków i do tego jak i w jaki sposób rozróżniamy wysokości dźwięków, żeby dobrze rozróżnić 2 naprzód blisko siebie i ważące 2 częstości 32 wysokości dźwięku to ten dźwięk musi odpowiednio dużo razy wybrzmieć co to jest, więc na to jest taka cykliczna cykliczne zwiększanie i zmniejszanie natężenia właśnie w polowania powietrza i im częściej im im częstszy jest na to pod dnem do powtarzania tym to rejestrujemy jako wyższy dźwięk teraz wyobraź sobie że z faktu, że masz zadania rozróżnić 2 i 2 częstości przerw w tym czy 2 wysokości dźwięku, które leżą bardzo blisko siebie tym lepiej to zrobić im dłużej będzie trwało każdy z tych tych sygnałów, albowiem wtedy twoje ucho wyłapie więcej takich cykli oscylacji i będzie mogło rozróżnić pierwszym po prostu te 2 te 2 oscylujące sygnały zaczął się rozjeżdżać, bo 1 będzie oscylowało z jakością czystością drugi z odrobiną różna na początku to ona praktycznie oraz Miodową, ale jak odpowiednio długo im pozwolić oscylować Tomasz Zdeb bazuje on co pewnie potem może się znowu gdzieś tam spotkają, ale zasadniczo rzecz biorąc przez większą część czasu jak odpowiednio długo poczekasz toto 22 walki się zupełnie rozjadą się w czyli, żeby dobrze ruchem rozróżnić jakimś urządzeniem pomiarowym rozróżnić częstości czy mieć mały błąd pomiaru częstości to musisz mieć w czasie ten sygnał musi być bardzo nieokreślony musi strasznie długo ciągnąć i na odwrót, żeby chciał mieć sygnał bardzo krótki, który jest takim wiersz ostrym w czasie bardzo dobrze ma określone położenie, czyli trwał jedno nie wiem tysięczną sekundy no to wtedy ciężko ci będzie rozróżnić blisko leżąca siebie częstości i dzieci pokazuje, że tak, że w samej naturze, ale chwali ich motto to tutaj nie można mechanika kwantowa to było tylko falowanie, jaki sygnał istnieje jakiś związek między określoności w czasie sygnału, a twoją rozdzielczość czołg pomiaru częstości i to w jaki sposób tłumaczy ŻUŻEL czy jak sugeruje, że mogą istnieć takie pary wielkości fizycznych, która im bardziej 1 określi w tym druga w tym druga ci się bardziej rozmywa, niemniej to czy innymi słowy to co chcą powiedzieć, że zasada nieoznaczoności jest konsekwencją tego, że cząstki tym, że obowiązek ten dualizm korpus popularny fala, czyli że cząstki przestają być już korpus Kamis innymi, które pamiętamy z malutkiego pustki takie, które już płyną przez stronę od przestałem przez otwór przez otchłań przestają być, ale z lin z no właśnie takimi tak jak chce wyobrażasz cząstkę, że to jest taki punkcik oraz korpusu, który sobie tam Ula to tylko tych stosuje się do nich opis foliowe my teraz to falowanie no More w tym można na to spojrzeć na różne sposoby jako na periodyczność wciąż się i związaną z tym częstość, ale też można sobie wyobrazić okazuje się jako na zmienność przestrzeni związaną z tym z tym Band to, że tak jest to się jeszcze mamy chwilę może zasnąć uda za argumentować, że jest taki związek także Alto to co oczywiście COS mechanice kwantowej niezwykłej ta analogia w jakim sensie z zwiększył się załamuje to jest to stwierdzenie, że przed pomiarem to wszystko jest nieokreślony na życiową, że to, że tam już w ogóle jest wszystko nieokreślone wtedy przed pomiarem tam odczytano to zakodowane informacje że, gdyby się osobno wykonywał pomiary położeń i sobie narysował plamka potem na nowo powtarzał ten eksperyment i pomiary pędów to tam zakodowane informacje, jakie będą wielkości tych planach, kto tam jest zapisana, ale przed aktem pomiaru nie mogę powiedzieć, że cząstka maja ma jakiś błąd w wielkości fizyczne, chyba że poza jakimś bardzo konkretnymi przypadkami, ale zazwyczaj nie mogę stwierdzić, że cząstka ma do określone wszystkie własności fizyczne co jest no i dramatycznym odstępstwem od postulatów realizmu i teraz odwieczne pytanie, które zawsze tu stawiamy czy to jest niedostatek nasze wizje moralności i poznawczych jak rozumieć głęboka właściwościach wczoraj Zobacz czy upierać się przy takiej interpretacji kopenhaskiej, która mówi żebyś, żeby mnie traktować tego może on nie może zrobić to z mocy, żeby nie traktować poważnie należy, żeby traktować ten opis tylko jako regułę rachunkową reguła rachunkową, która ci pozwala np. przewidzieć, jakie będą rozmiary tych planach, a przed pomiarem nie ma sensu Tytonia to takie pytanie przed pomiarem nie ma sensu dopiero w akcie obserwacji i tylko to co obserwuję aż się okraść to znaczy, że nie ma sensu to pytanie co to znaczy, że nie jestem w stanie no nie mam dostępu może do wielkości fizyczne mam dostęp tylko jakie zmierza nie mogę o nich mówić dopóty dopóki o nich nie zmierzyłem dopóki da, dopóki nie zmierza nie mogę o nich mówić skoro jako realny, bo ich tak, ale o to no właśnie z tego w wodę w prawdopodobnie jak teraz będziemy wchodzili w te zagadnienia to to utkniemy tutaj na dobre, ale z lenistwa to moim zdaniem to jest cenna, bo to pokazuje, że to zasadne to odpada na twoje pytania czy pokaże, że z głębszym, jakby tak jak należy oczywiście, ale czy to jest w czym to jest rodzaj powiedzenia, że jak czegoś nie obserwujemy to to nie istnieje w takim znaczeniu w jakim np. biskup Ber KO lej taki filozof bardzo ciekawy o tym, o tym mówił, twierdząc że istnienie to być Percy pozwanym Which bycie bycie obserwowanym czyta tam były różne kontrowersje oczywiście związane z istnieniem samego biskupa berka Leja, bo mu tam zarzucano, że jak się sam gdzieś przemieszczają nikt by nigdy nie patrzy w znikał w myśl własnej teorii, ale oczywiście nie był biskup tak nierozsądnym człowiekiem, żeby nie przewidzieć tego rodzaju luk w swojej teorii w związku, z czym wprowadził wielkiego obserwatora w postaci istoty Boskiej na budowę są bądź biskup, która właśnie wszystko obserwowała także jego, kiedy nawet ludzie na niego nie patrzyli na ich tym samym otrzymywała świat istnienie poprzez ten akt percepcji i czy to tak jakby mówić zatem w tym sensie to znaczy, że nie ma powodu, żeby w ogóle interesować się czymś, czego nie mierzymy, bo tak naprawdę wszystko zaczyna istnieć w biegach zaczynamy to w wieży uśmierzyć widzieć, bo z drugiej strony, jakby intuicyjnie na tzw. chłopski rozum no to jak nie mierzy się to to i tak jest ta to znaczy ten kod jest w tym pomieszczeniom po prostu jest ich żywych barw zaraz, ale no właśnie w związku z tym możliwe do słońca nieomal jak w Mielnie niewybaczalną w co mi przykro w Otóż ja już tak daleko nie postanowi doskwiera, że Kotnis nie com powiedział, że kod PIN nie ma określonych wszystkich swoich ofert właściwości, ale to już często tak jest dużo bardzo no to jest Rozalia 2 latach na jej, a i tak jest to jest tak tak jak tutaj uniknąć w takim razie wieś takiego jednak skojarzenia są z jakimiś koncepcjami o charakterze niemal mistyczną jakimś nie wiadomo jakim, które właśnie wiążą świadomość z ty mi bardzo głębokiej procesami no bo w niego no bo coś tutaj się dzieje takiego, że jak my tam zwracamy na to wzrok to w wówczas goście dopiero możemy mówić o tym, że świat nabiera takich właściwości, więc tak moja jestem na 3 i rozwiązać, choć jestem ja trochę inaczej formułuje to na akcję pomiaru i ja jestem wyznawcą czegoś co się nazywa ni właśnie wracamy do początku atakują, którą chcesz powiedzieć toyoty system w 2 z infrastrukturą czy Visa teorią teraz wyremontować, którą tak wielu światów, czyli ja jestem przekonany że ludzie może przekona to za mocno chciał w taki sposób prozę mechanikę kwantową, że ona opisuje obiekty również w tej skali takie ma troską o połowę i nasz akt czyli, że to wcale nie jest tak jak się też często słyszy również od fizyków kwantowych, że istnieje zerwanie ciągłości i że to co dotyczy poziomu mikro, czyli te zjawiska, o których rozmawiamy też jest całkowicie uwłaszczenie przekładane na poziom makro także my tutaj właśnie jesteśmy nie rozumieć i dookreślenie ich teraz większe od zaraz odwrócę, toteż nie zniknie scalanie albo nie będzie już w jednocześnie w np. rem uśmiechnięty i smutnym no ale w takim ujęciu, jakim ty mówisz to co właściwie to wszystko jest rzeczywiście dostosowane do 2, tyle że obiekt mówi teraz jak się odwróci my i miota się odwróci, który bacznie nas przecież obserwuje przez całe ciasto w gniazdo, czyli jak ja nie nie przeczy, że rząd nie jest jasna gdzieś się podziewa ten opis kwantowy jak to jest żoną to na naprawdę wygląda, jakby on się stosował do tej skali mikro, a od pewnego poziomu od Chin już wchodził w taki opis klasyczną czy w myśl tej mechanicznej to wnioski ja bym chciał chciałbym, żeby się udało sformułować tak tak to doprecyzować mechanikę kwantową czy też może raczej nie tyle doprecyzować co wycisnąć z niej to, że nawet jak duże obiekty fizyczna tak jak czyja dokonują obserwacji jej kiedyś tam mikroskopowych cząstek to de facto one niejako nie ma żadnego świadomego aktu obserwacji my de facto widzimy się koreluje my z tymi wszystkimi możliwościami czy to wszystkie możliwości cząstki upadającej w różnych miejscach koegzystują one to nie jest także on nagle akt spojrzenia na zapada zapada to cząstka Wiesiek szusuje w jakimś magicznym sposobem co już ciebie niepokoju, dlaczego to świadom świadomy akt spojrzenia miałby wylosować 1 z możliwości chciałbym, żeby się dało tak jak wycisnąć mechaniki kwantowej, żeby pokazać, że takie ma troską o połowę byty jak my de facto, jakby się korelują ze wszystkimi możliwościami i te to wszelkie możliwości wszelkie wyniki pomiarów w jaki sposób koegzystują w naszej świadomości i wtedy nota świadomość odgrywała fundamentalnej roli, by nasz mózg byłby po prostu takim samym urządzeniem pomiarowym jak każda inna ta wielość światów jest tutaj bardzo ciekawa myśmy kiedyś już o tym, rozmawiali w ale chciałoby się jeszcze chciał się, szczególnie że jest to, żeby doprecyzować to nie jest wiele światów znaczeniu porządkowania i kilogramów Tomasza Stawiszyńskiego za każdym razem, gdy spojrzy na noc electro Clash, bo załóżmy, że mogę ci przygotować Elektron ta powstanie zielony albo czerwone i teraz jak w matriksie jest coraz droższe wybierz no właśnie teraz patrzysz i losuje się Zielonej załóżmy, że formujemy to także w tym jak PiS w jaki sposób w jakim sensie dostrzegasz obie te możliwości, a to znaczy, że nagle się pojawiło się dodatkowe ileś tam 2 kilo i zmieniania to znaczy, że w jakimś tam abstrakcyjne to ta przestrzeń abstrakcyjna to znaczy ona to nie znaczy gdzieś się tam skopiował głośno tak fizycznie to zbyt bardziej abstrakcyjna, ale to wymaga już rozwinięcia na czym się byśmy dłużej podrożeć ten temat nie o to musimy następnym razem go rozwinąć bo mówiliśmy stracha o tym, ale to niezmiennie budzi ogromne zainteresowanie ekscytację jak sądzę, że słusznie, bo my ich i zmywanie mi głowę potem ma być ona Motor Stal moja ja rozumiem jak dobrze to umknąć to jest takie, że nie tyle naciągania co jest to wymaganie od tej teorii być może więcej niż ona może nam dać tak czy siak mam, ale mam nadzieję, że udało się jakoś ZOZ podkreślić, że to zasada nieoznaczoności taka oklepane nieomal, że w codziennym języku występująca no i żona ona pochodzi z czegoś bardziej fundamentalnego, z którą chce to właśnie tak to na koniec jeszcze bym wrócił na moment do tego realizmu, którym tutaj mówiliśmy cały czas, bo to jest rzeczywiście coś co w jakim sensie kompletnie zmienia nasz sposób myślenia o bycie o istnieniu tylko pytanie do jakiego stopnia właśnie te właśnie co się przekłada daje do jakiego stopnia to się czy tarczy jeśli założyć, że takie twory jak prawda metafizyka czy jakiś narracji filozoficzne są w gruncie rzeczy pochodnymi w wyobraźni to znaczy w jakim sensie są przełożeniem języka abstrakcyjnych pojęć jakichś dalszych głębokich takich właśnie intuicji wyobrażenie rzeczywistości myślę, że dałoby się obronić taką na taką hipotezę no to w tym sensie oczywiście jest to przekładane, bo to co się dzieje po w kulturze także albo równolegle albo za pośredni z powodu odkrycia mechaniki kwantowej teorii względności i t d. tak dalej no to jest jakiś moment rozchodzenia się takich tradycyjnych sposobów ujmowania świata postmodernizm to jest trochę taka metoda taka tutaj zaś zamężna wdowa zawsze można tam powiedzieć, że to jest w takiej skali tam więź 10 do minus dziesiątej metraże to nie, ale jednak świadomość, że gdzieś tam pod spodem jesteśmy nie oznacza ani nie jest trochę w tym jak państwo, że z tym czują, ale ja czuję wszelkie ogólne mrowienie w rozmycia rozmycie mrowienie jakieś takie poczucie właśnie właśnie poczucie nie oznaczono ości bardzo dziękuję dziękuję dr hab. Jan Chwedeńczuk Instytut fizyki teoretycznej Uniwersytet warszawski był państwa gościem atest informacje po
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GODZINA FILOZOFÓW

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium 40% taniej na dzień Babci i Dziadka!

Kup teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA