REKLAMA

14 lat temu stracono Saddama Husajna. Jak od upadku reżimu zmienił się Irak?

Popołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
30-12-2020 13:40 (Powtórka: )
Prowadzący:
Czas trwania:
14:02 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki dzień dobry raz jeszcze 14 lat temu to było właśnie 30grudnia 2006 roku badacze odbyła się egzekucja Saddama Husajna dyktatora, który rządził tym krajem od 71009.2003 roku został stracony za zbrodnie przeciwko ludzkości film z tego z tej egzekucji obiegły cały świat i w co dużo mówić mimo oczywiście bardzo ostrej negatywnej oceny tego, jakim politykiem Saddam Husajn wywołał wtedy sporo protestów, ale też dobra okazja, żeby się zastanowić co to wszystko Rozwiń » dało i czy dzisiaj Irak jest zupełnie innym lepszym bezpieczniejszym krajem zarówno dla swoich mieszkańców, jaki dla regionu świata jest z nami pan dr Łukasz Fyderek Instytut bliskiego i dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego dzień dobry dzień dobry pamięta pan ten dzień to wtedy wtedy działo się bardzo wiele w Iraku i prawdę powiedziawszy ten proces i samo stracenie Saddama Husajna były dla mnie takim dowodem pewnego rodzaju wezwania szerszego, które łączyło się tym co działo się w Iraku, a mianowicie z dylematem, jakiego stopnia Irakowi narzucane są normy standardy zewnętrzne od jakiego stopnia pozwala się Irakijczykom decydować ich kraju suwerennie bowiem to co budziło oburzenie opinii międzynarodowej fakt, że został on no wskazany w procesie, który nie spełniał wszystkich norm były sprawiedliwego procesu na międzynarodowych no i że zastosowano karę śmierci po stosunkowo krótkim procesie no bo budzi oburzenie opinii zewnętrznych zamiast opinii większości jednak Irakijczyków było, jakby zupełnie uzasadnionym aktem sprawiedliwości, ale też zapytam, bo tam się te ty to co było też istotne i na to zwracali ludzie ze świata muzułmańskiego powiem ogólnie, że został stracony ważne muzułmańskie święto i to chyba na samym początku tego święta tak tak tak to potem też było też było, jakby odzwierciedlało równo nową równowagę polityczną to znaczy równowagę polityczną, której możemy dodać jeszcze, że został stracony zasadniczo za tylko pewien fragment swojej zbrodniczej działalności, a mianowicie, że za za masakrę szyitów w trakcie powstania szyickiego roku, który miał misji w roku 1991 oczywiście i to tą też, jakby było istotne, ponieważ pokazywało, kto w nowym Iraku w jego systemie parlamentarnym, ale też system sprawiedliwości jak też wymiar sprawiedliwości ma przewagę przewagę taką uzyskały ugrupowania szyickie bardzo często ugrupowania motywowane też z silnymi bólami religijnymi rozmaitymi zresztą, bo to jest dość złożone zagadnienie szersze ale, ale to to był ten nowy Irak ten nowy Irak, które można powiedzieć były głosy, że zupełnie pominięta może niezupełnie, ale że w tym procesie pominę pominięto ofiar kurdyjski operacja ofiary operacja Antal nie znalazły się one w sentencji willę wyrok, choć oczywiście w domyśle Kurdowie też byli zadowoleni z faktu, że Saddama ich głównego wroga i już niema prawda, że został, że został stracony a, ale mówi pan o tym ataku bronią chemiczną tak na nade mną też szersze zagadnienie tak to znaczy testamentem był 1 atak testem dla tak w miejscowości hala, który jest powiedzmy najbardziej znany tam około 5000 osób z Eddiem zginęło natomiast mniej jest mniej mówi się o tym, że tak w pewnym sensie pewnym elementem szerszej operacji operacja ran, ale operacji łupy, której celem było właściwie to były cele ludobójczy w dni pozbycie się narodu Kurdyjskiego z myślami części terytorium zajmowanego przez niego w swoje w toku tej operacji chodziło też do wysiedleń do zabójstwa grozi bronią konwencjonalną bardzo często wysiedlenia i zabójstwa były są połączone to znaczy na Kurdów zabierano na tereny właśnie południowe żeńskie też niezbyt przychylne dyktatorowi i tam anonimowych grobach tracono tych też tych ludzi także w tych latach, które nastąpiły po obaleniu dyktatury jeszcze przez wiele czasu poszukiwano tych grobów masowych zarówno ofiar kurdyjski jak i ofiar szyickich po to, żeby, żeby zidentyfikować rodziny mogły zidentyfikować i poza wszystkim też upewnić się, że ich bliscy nie żyją prawdą, bo to to wszystko było to wszystko były realizowane przez reżim, który był reżimem dla najbardziej brutalnym ze wszystkich reżimów bliskowschodnich jest to można powiedzieć już dość dość obszary obszar bliskiej osoby obfituje obfitował w dyktaturę duża część z nich posługiwała się przemocą na szeroką skalę, ale dyktatury, która wystosowała tak terror na taką na tak szeroką skalę jak dyktatura irackiej Saddama Husajna było tym regionie no tak, ale właśnie no to wyraz prosiło taką krótką ocenę z punktu widzenia dnia dzisiejszego, bo no dyktatura została obalona dyktator został skazany i powieszony minęło 14 lat no poza tym, że tak pewnie przeciętna osoba w Polsce wie, że był chaos jakieś państwo islamskie się tam okrutne pojawiło na tym terytorium no generalnie w jakim punkcie dzisiaj jest Irak po tej wielkiej operacji, którą zaangażowane były stany Zjednoczone i inne państwa również państwo polskie jak jest tego bilans dziś, żeby tą historię można ludzi oczywiście różnych spraw różnych perspektyw z perspektywy większości Irakijczyków bilans będzie postrzegany zapewne dodatnio, ale jest uproszczone nad siłą rzeczy biorąc pod uwagę zwięzłość przekazu musimy trochę upraszcza zagadnienia i powiedzmy w ten sposób mamy to zwyczajowy podział tej społecznego społeczeństwa greckiego na 3 grupy wyznaniowe etniczne czy mamy szyitów, które stanowią większość mamy mniejszość sunnicką arabską sunnicką mniejszość Kurdów i Irak pod rządami Saddama Husajna był rządzony przez mniejszość sunnicką, więc od odsunięcie partia Alba składała się tam były też inni członkowie innych społeczności jednak decydujące starcie najważniejsze stanowiska decydujący głos mieli sunnici odsunięcia Saddama Husajna i postępująca później debaty aplikacja kraju zmarł z marginalizowanych tę grupę sunnitów i to oni byli przegranymi tej transformacji, bo my koncentrujemy się przede wszystkim właśnie na osobie dyktatora nadzwyczaj brutalnego, ale też barwnej postaci natomiast, zanim była potężna grupa ludzi ludzi przede wszystkim nie tylko połączonych z nim więzami wyznaniu między więzami planowym innymi więzami plemiennymi pochodzącymi właśnie z Północnego środkowego Północnego Iraku do końca litu znaczy czy także osób, jeżeli chodzi o przedstawicieli takiego średniego szczebla tej nomenklatury partii Baas, a więc mieliśmy tutaj do czynienia z dyktaturą, która z 1 strony była dyktaturą 1 partyjną pro możemy porównywać w pewnym stopniu do dyktatury innych tak trudno partyjnych komunistycznych takich jak widzimy w PRL-u, ale jednocześnie wszystkie główne stanowiska partii w służbach bezpieczeństwa zajmowali ludzie połączeni ze sobą więzami planowym plemiennym i wyznaniowych i to co nastąpiło po roku 2003 w szczególności w kontekście procesu konstytucyjnego, który toczył się do 2005 doprowadził do uchwalenia nowej konstytucji powstania nowego demokratycznego Iraku sprawiło, że na noc w demokratycznym państwie większość miały miała decydujący mecz decydujący głos większości stanowią ma jednak szyici Kurdowie szyici wsparciu Kurdów i doszło do zmarginalizowania społeczności sunnickiej tego znowu upraszczając bardzo mocna czego, czego takim efektem ubocznym było powstanie państwa islamskiego i jakby zajęcie tych terenów głównie z łódzkich północno zachodnim Iraku w toku tej pani 2014 roku to jest taki bardzo, że tak uproszczony bardzo przyspieszony kurs tej tej historii Iraku mnóstwo niuansów natomiast natomiast natomiast można tak to tak to przedstawić w telegraficznym w telegraficznym skrócie, a więc z perspektywy mieszkańców szyickich kurdyjskich to ten nowy Irak znacznie lepszy z perspektywy sunnitów niekoniecznie prawda, bo zostanie to mówię właśnie pomoc mówi pan właśnie takich grupach interesu czy społecznościach, które się cieszą z ze zmiany politycznej, ponieważ ich przedstawiciele w końcu właśnie rządzą oni mają większość tak dalej, ale z punktu widzenia życia jak to mówimy zwykłych ludzi czy to państwo rzeczywiście tę demokrację takim zachodnim rozumieniu to przecież ten zachodni świat na tę krucjata się do Iraku nie tylko o to, żeby obalić dyktatora nie tylko o to, żeby znaleźć broń masowego rażenia, której nie znaleziono, ale też m.in. o to, żeby właśnie mechanizmy demokratyczne państwo demokratyczne mogło tam się zakorzenić czy od tej strony właśnie takiego życia, czyli takie spokojne czy w tym Iraku nie wybuchają bomby czy mówiąc krótko ludzie żyje się bezpiecznie lepiej no tutaj odpowiedź jest niejednoznaczna, ponieważ demokracja po pierwsze, jeżeli spojrzymy na demokrację nie została tak narzucona, jakbyśmy chcieli taki takim skrótowym ujęciu popatrzeć, gdy zwrócił uwagę jak wyglądał proces decydowania o tym, jaka ma być nowa konstytucja ten proces był animowany przede wszystkim przez organizację narodów Zjednoczonych ni przez samych Irakijczyków tutaj aktywna i to oni wybrali tę formę rządów demokracji nie jest w pełni demokracją zachodnią, a jeżeli np. w samej konstytucji są pewne zapisy, które budziłyby duże duże dużo niezgodę na na Zachodzie chociażby o roli islamu w procesie stanowienia prawa prawda, gdybyśmy w wyobraźni, jakie państwa europejskie, które by nakładało tutaj normy dajmy na to chrześcijański jak pewien standard stanowienia prawa albo budowaliśmy sobie sytuację, w której państw europejskich wymaga, żeby prezydent tego państwa był określonego wyznania to to jest dość mocno jednak odbiega od tych zachodnich standardów demokracji, więc one demokracja, którą mają Irakijczycy jest ich demokracji jest demokracją, którą sami wybrani dostosowali ją ze swoich warunków powiedzielibyśmy kulturowych, więc to chciałbym podkreślić wracając do do do do, bo bardzo często właśnie tak się jak urzędujący niestety dziękuje swojej, komentując jest bezpieczniej zależy od, których szkół zależy w jakim obszarze Iraku nie zależy zależy, gdzie jest w tym momencie ten poziom przemocy politycznej spadł ostatnie lata były walka państwo islamskie jest w 2 prowincjach północnej toczyła się regularna wojna z ugrupowaniami państwa islamskiego teraz mamy dość częste ataki terrorystyczne, ale co warte podkreślenia aktualnie ludzie dość mocno protestują, ale już od właściwie 2 lat, ale protestują przeciw warunkom gospodarczym w szczególności po prostu dzielnicy na południu i profesor bardzo często młodzi ludzie, dla których te historie wasz tata czy te rzeczy, o których my teraz mówimy dzisiaj w tej audycji są dość zamierzchłą przeszłością, bo oni nie pamiętają okresu Saddama Husajna oni nie odnoszą bieżących swoich problemów do okresu dyktatury dań istotne jest to że, gdyby kraj jest ciągle są duże problemy ze znalezieniem pracy jest wysoka korupcja i mało mało perspektywy młodych ludzi to jest dla nich problemem numer numer jeden z dnia codziennego, ale sam fakt, że mogą protestować, że siły bezpieczeństwa nie używają przemocy wobec nich nie ma więzień sal tortur w Iraku wydaje się, że jest to jest miarą postępu który, który ten kraj zrobił przez 15 lat bardzo dziękuję za rozmowę pan dr Łukasz Fyderek Instytut bliskiego dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego był naszym goście raz jeszcze dziękuję zapraszam pana i słuchaczy na informacje Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA