REKLAMA

Nowa inwestycja Fiata w Tychach, czyli o mechanizmach globalizacji i jej wygranych

Światopodgląd
Data emisji:
2020-12-31 15:40
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
14:48 min.
Udostępnij:

Czy ta decyzja polepszy sytuację na Śląsku? Czy Polska umie ją wykorzystać? Rozmawiamy z dr Maciejem Grodzickim z Instytutu Ekonomii, Finansów i Zarządzania Uniwersytetu Jagiellońskiego, działacz związku zawodowego Inicjatywa Pracownicza, współautor Manifestu środowiska naukowego: Regeneracja zamiast tarczy.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz państwa gościem jest teraz dr Maciej Grodzicki dzień dobry dzień dobry panie dzień dobry państwu dr Grodzicki jest związany z Instytutem ekonomii finansów i zarządzania na Uniwersytecie Jagiellońskim jest też działaczem związku zawodowego inicjatywa pracownicza chciałbym by poprosić pana o komentarz czy wyjaśnienie czy rozszerzenie, przechodząc do rzeczy do ogłoszenia przez fiata Chryslera, że w 2020 roku w fabryce w Tychach rozpocznie Rozwiń » produkcję nowych modeli samochodów będzie produkować też samochody Marek jeep Alfa Romeo ta informacja oczywiście wywołała duże zainteresowanie mediów entuzjastyczne komentarze również czy żydowskim, dlatego że nowe modele zapowiedź inwestycji nowe modele aut zapewnia, że te zakłady, w których pracuje około 2,51000 ludzi będą dalej funkcjonowały, a to z powodu m.in. fuzji, która będzie miała zaraz miejsce wcale nie było takie pewne, a więc sukces został ogłoszony i teraz pytanie, kto tak dużym skrócie, kto na tym skorzysta, kto niekoniecznie czy ten sukces jest sukcesem pełnym czy jednak warto zwrócić uwagę na pewne koszty uboczne wydaje się lepszym od razu podkreśla jestem doktorem grodziskim między rozmowami o globalizacji tydzień temu zachęcam państwa do sięgnięcia do podcastu wieczorem była pierwsza część za tydzień będzie bardzo długa i tak ten temat inwestycji w Tychach wydał mi się bardzo ciekawy właśnie pokazać pewne mechanizmy globalizacji, ale również funkcjonowania specjalnych stref ekonomicznych, bo tam ta zapowiedź inwestycji wiąże się z pewnym wsparciem państwa więc, jaki będzie pierwszy pana komentarz pierwsza reakcja na to ogłoszenie nie może spróbuje w tej słuchaczom krótko naświetlić tak najważniejsze elementy tej inwestycji sam to sprawa próbowałem zrozumieć co się kryje za tymi liczbami, analizując takie skąpe informacje, które na razie docierają wiemy na pewno, że tylko koncern Fiat kraju zainwestuje ponad 750 000 000zł ta kwota może sięgnąć nawet 2 miliardów złotych ostatni w kolejnych latach taką radę modernizację istniejących już zakłada dostosowanie tych zakładów do produkcji tych nowych modeli do także montażu aut na nowych płytach które, które właśnie są wprowadzane do dostosowane są do aut elektr napęd elektrycznym hybrydowym poza tym wiemy tak naprawdę, że firma zobowiązała się do utrzymania zatrudnienia się tutaj nie będzie żadnej ekspansji nie będzie tworzenia nowych miejsc pracy tylko raczej zostajemy przy tym co już przy tym stanie zatrudnienia, który jest obecnie na raty informacje się kończą, więc cała reszta jest w sferze domysłów na pewno ta sama kwota, która tutaj, którą zarówno rząd, jaki kierujący kierujący specjalną strefą ekonomiczną w Katowicach ona niewiele mówi ta kwota jest może medialna tutaj 750 000 002 miliardy złotych natomiast za nią się różne rzeczy mogą kryć z punktu widzenia takim właśnie oceny różnych społecznych przez starszych ogólna ekonomicznych korzyści czy kosztów takiego wydarzenia musimy brać pod uwagę, że bezpośrednie inwestycje zagraniczne bardzo często po prostu się opierają na imporcie maszyn imporcie różnych narzędzi 3 czy po prostu wiedzy technologicznej kraju centrali czy w tym przypadku zwłok czy możemy się spodziewać, że duża część wg badań Narodowego Banku Polskiego dla całej polskiej gospodarki blisko 50% inwestycji w Polsce pochodzi z importu, czyli tak naprawdę duża część tej kwoty łącznej kwoty zostanie generuje dochody we włoszech, a nie ani w Polsce jeszcze dlaczego, bo np. co maszyna jest osiągnięta taka np. maszyna jest mięta zwłok np. będzie trzeba zapłacić za jakieś koncesje technologiczne firmie Fiat kraj centrali tej firmy, która jest zlokalizowana w Turynie będzie czas zaimportować różne inne komponenty różne inne narzędzia jeszcze innych krajów oczywiście część będzie tutaj w Polsce spożytkowana na chociażby montaż tego na pewno usługi różnych krajowych dostawców, ale nie należy się spodziewać to być jakaś duża duża część nie wiemy też nic o tym czy firma się tutaj rozwija oraz czy firma planuje rozbudować działy badań rozwoju czy planuje rozwijać współpracę z krajowymi dostawcami czy nie wiemy nic o takim potencjale technologicznym tej inwestycji z punktu widzenia otoczenia tej firmy czy treść takich korzyści, które mogłyby wyjść wykraczać poza wyłącznie ten 1 wąski zakład pracy czy z to co mówię oznacza, że im taka taką inwestycję możemy ocenić, ważąc plusy minusy to znaczy co zyskamy pracę pracownicy zyskają pracę to pewne ale jakie jeszcze będą korzyści czy dla lokalnej społeczności dla państwa polskiego, a z drugiej strony i jakie będą minusy tak to znaczy, że pan założenia nie zawsze uznaje, że to jest taki atak tego rodzaju inwestycja będzie korzystne dla po dla Polski Polaków też jak ja wolałbym usłyszeć zamiast 1 kwoty jest podawana lobby od rządzących Warszawą rządzących, którzy na swoich sztandarach 2015 roku planie Morawieckiego jeśli właśnie rozbudowa na krajowego przemysłu takiego bardziej suwerennego podejścia do inwestorów zagranicznych wolałbym usłyszeć 3 miejsca pracy, które będą tutaj tak, aby nie tworzone tylko tylko zostaną utrzymane to ona chce, żeby nie wątpliwości nie było w 2,51000 ludzi z przyzwoitą pracą no tak no tutaj możemy sobie pytanie, jakie koszty prawda, bo też tak, ale sprawa za to, ponieważ inwestycja zlokalizowana specjalnej strefy inwestycyjnej, więc z tego tytułu mamy szereg zwolnień podatkowych także bezpośrednie wsparcie gotówkowe wsparcie dla zatrudnienia bezrobotnych różne różnego rodzaju zachęty inwestycyjne, które mogą z tego tytułu przysługiwać o szczegółach pewnie dowiemy dopiero w kolejnych latach, ale takie szacunki, które można sobie same samemu wykonać, korzystając z kalkulatora pomocy inwestycyjnej dostępnego na stronie katowickiej strefy mogą mówią, że nawet ta pomoc publiczna może sięgnąć około 100 000 000zł więc, więc w przeliczeniu 1 jest pracy jest to bardzo duża kwota, więc tutaj też bym nie popada w jakiś hurraoptymizm fakty miejsca pracy zostaną w Polsce warunkach takich niestabilnej sytuacji gospodarce światowej jest to być może jakaś korzyść natomiast wolałbym wiedzieć to będą stabilne miejsca pracy czy one będą dobrze wynagradzane czy to nie będzie praca agencyjna, bo tak też jest stosowana w przez spółki w tej strefie, więc szereg tego typu pytań, która mam nadzieję, że poznamy odpowiedź kolejne miesiące dygresja jest taka, że specjalne strefy ekonomicznej czy inwestycyjne budzą ogromne kontrowersje mają swoich entuzjastów, którzy przekona przekonują, że przyciągają inwestorów firmy co pobudza koniunkturę rozwój całego regionu na krytycy zwracają uwagę po pierwsze, że tonie rząd wskazuje też specjalne strefy, gdzie inwestorzy mieliby pojechać tylko bardzo często na prośbę inwestora, żeby przyciągnąć tworzy to tam, gdzie inwestor chce i właśnie jak się weźmie pod uwagę koszty, czyli to, o czym wspomniał dr Grodzicki zwolnienia choćby podatkowe czy innego rodzaju wsparcie na pytania jest koszt utworzenia tych miejsc pracy czy państwo mogłoby jakoś inaczej przeznaczyć te pieniądze na stworzenie innych miejsc pracy w tym właśnie ta informacja w specjalnej strefie ekonomicznej czy ona ma też dla pana jakieś założenia znaczenie budzi entuzjazm albo niepokój albo nie wiem faktycznie specjalne strefy ekonomicznej niedawno tutaj dużo by mówiły o charakterze tej inwestycji o możliwości zwolnić się pewnych ulg nawet pewnych subwencji rządowych dla przedsiębiorstw obecnie od paru lat w zasadzie szereg z tych zachęt inwestycyjnych jest rozszerzany na co na teren całej całej gospodarki tutaj właśnie 1 rzecz dom jest charakterystyczna w przypadku tego zdarzenia mianowicie, że dotąd uzasadniano tak naprawdę różnego rodzaju środki przekazywane środków publicznych zagranicznym korporacjom tym, że mamy nawet wysokie strukturalne bezrobocie i firmy wchodzą tutaj tworzą miejsca pracy nie ma polskiego kapitału nie ma rząd też nie ma środków, żeby jak, gdyby nie macie w gotowości, żeby tworzyć miejsca pracy w ten sposób uzasadniono tym momencie wydaje się, że stajemy przed takim przykładem pewnej pułapki zależności od kapitału zagranicznego mianowicie w ostatnich latach, jakby nie było wynagrodzenia w Polsce idą Góra także wynagrodzenia w motoryzacji nawet na stanowiskach robotniczych tych najmniej wykwalifikowanych Polska na tle innych krajów regionu ani NATO Rumunii Serbii traci tę taką podstawową korzyść z punktu widzenia właśnie lokalizacji inwestycji zagranicznych teraz okazuje, że musimy ten korporacją dawać ulgi na to, żeby one, tworząc odnosi się nawet nie wyprowadziły, czyli tutaj w domyśle jest jest to, że te firmy mogą w nieskończoność nas trwać negocjować cały czas transfer środków publicznych ulgi podatkowe na tego typu tego typu na tego typu zachęty na tego typu korzyści Polski biznes prawdopodobnie nie może w tej skali liczy jak słucham z zagranicy ciekawie niem tych komentarzy pana to mam takie poczucie to klasyczny Tina, czyli nie ma alternatywy to znaczy, że rozmawiamy o tym chociażby pod przede wszystkim o to, żeby lepiej zrozumieć te mechanizmy niekoniecznie wszystko musi kończyć czarno-białą oceną, ale ostatecznie myślę sobie też intelektualnie ciekawe, ale praktycznie nie ma znaczenia, ponieważ taki mamy system globalny w tej chwili taki tak jest ułożony, że miejsce Polski w tym łańcuchu produkcji jest właśnie takie, że zostają tej fabryki globalnych koncernów motoryzacyjnych to jest my jesteśmy ważnym punktem tych motoryzacyjnych łańcuchach i nawet właśnie wiemy też, jakie są ryzyka z tym związane to znaczy taka pandemia pokazała jak szybko to produkcja została zagrożona wstrzymana nie było pewności co do miejsc pracy, ale nie ma alternatywy to znaczy swoich fabryk nie umiemy zbudować to wymaga ogromnych inwestycji know how własne jak intelektualnych możliwości po prostu świat wydaje się tak poukładane, że to jest Polski miejsce tak ciekawym przykładem zresztą w tej samej branży elektromobilności jest jest Polska fabryka, która również strefy katowickiej tylko w Jastrzębiu będzie teraz budowana fabryka samochodów Izera tak tutaj planu na początku był taki, żeby oprzeć to na polskim projekcie na polskiej technologii polskich dostawcach, ale po kilku latach prób okazało się, że jedno brakuje faktycznie tego potencjału i ostatecznie ta ta fabryka powstanie, ale przy przynajmniej w pierwszych latach nasze będzie opierać bardzo dużej mierze na zagranicznych licencjach zagranicznych komponentach, chociaż w planach jest tutaj jak gdyby nie, gdyby sali no bo faktycznie pole manewru nie jest duże, ale do tych inwestycji zagranicznych można podać taki sposób strategiczne na zasadzie jak starać jak najwięcej czerpać technologie jak najwięcej rozwijać wokół tych dużych firm zagranicznych rozwijać wspierać rozwój krajowych dostawców, które później mogłyby między sobą współpracować również tworzyć na tej bazie nowych polskich liderów jeszcze 1 rzeczniczka przyszła do głowy, bo mówimy faktycznie czasem Tina nie ma nie ma alternatywy no tak alternatywa jest w rząd zamiast dawać ulgi bardzo nas dawać Strumień finansowy do prywatnego zagranicznego biznesu równie dobrze mógłby środki spożytkować na tworzenie miejsc pracy tutaj pamiętajmy że, gdy podstawową korzyścią dla zagranicznego przedsiębiorcy jest to, że on ma bardzo wykwalifikowanego pracowitego pracę pracownika dodatkowo zań za względnie niskie wynagrodzenie ten potencjał ludzki ten talent ta wiedza kompetencje, które przez kilkadziesiąt lat, jakby nie było wypracowywały zyski zagranicznych firm mogłyby być wykorzystywane na rozbudowę polskiej infrastruktury na inwestycje zdrowie publiczne myślę, że ten ubiegły rok pokazuje, że rząd jeśli chce również zrobić z tą może to zrobić jeśli jest taka Wola polityczny pokazuje to ciąg dalszy nastąpi pytanie właśnie jak wychodzą takie prawdziwe skomplikowane strategiczne inwestycje czy projekty czy wychodzą, ale to ciąg dalszy nastąpi przypomnę państwu albo zapowiemy w przyszłą środę będziemy kontynuować doktorem grodziskim rozmowy o właśnie globalizacji globalizacji podważone przez pandemię, ale czy rzeczywiście podważone i rozmawiać będziemy tych mechanizmach w drugiej części alternatywa, więc możecie państwo w dwudziestej pierwszej części by być gotowym na drugą dziś bardzo dziękuję za za rozmowę niejako wstęp dr Maciej Grodzicki z Instytutu ekonomii finansów zarządzania na Uniwersytecie Jagiellońskim był państwa gościem informacja Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA