REKLAMA

KultOFFe: Zamek Królewski na Wawelu

OFF Czarek
Data emisji:
2021-01-14 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
25:21 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
państwa i moi goście to pani Natalia Szcześniak i pan Radosław Gajda architekci autorzy wideo bloga o architekturze sztuce zatytułowanego arch. arch. Jerzego, a media dzień dobry witam państwa bardzo serdecznie dlatego myślę że, siedząc nad drugim wejściu, a to prze cudownie pomyślałem, że porozmawiamy dzisiaj za głównym na Wawelu w Krakowie zamku Królewskim tak jest Królewskim tak o zamku, który jak rozumiem bardzo się państwu podoba, a nie wydaje się jakimś ani poziom, Rozwiń » że jakimś jednoznacznie na znajdzie 3, ale dziś taki już widzę, że zrobiliśmy odcinek o zamku Królewskim na Wawelu konkretnie jego renesansowej przebudowy kilka tygodni temu tak i no i ile myślę, że wszyscy zgadzamy się, że to jest ważny zabytek polskiej kultury tak, bo to jest miejsce, skąd rządzili królowie tam przebywały królewskiej koronacji śluby pogrzeby duży na wzgórzu, więc widać, że wielu miejscy w Krakowie no tyle właśnie sporo komentarzy pojawiło się może na tym Wawelu tak trochę nieskładnie także jest właśnie to tu taki tu taki tu jakiś 1 kolor tu coś z tego atutu, jakim była tak prostego takich składek i to jest rzecz, która może być właśnie trudna w odbiorze my byśmy oczekiwali być może teraz dzisiaj z perspektywy setek lat, kiedy patrzymy na dawne budowle, że one będą do jednolity tak jak my patrzymy na Wersalu w stronę ogrodu, czyli rezydencję lutnika czternastego barokową pod Paryżem to tam właściwie mamy 580m jednakowej jednolitej zasady prawda zaprojektowane tak bardzo spójnie mimo tego, że on też było kilku etapów i kilku etapach rozbudowywany właśnie Wawel jest takim zlepkiem różnych budynków tak naprawdę, które powstawały na przestrzeni kilkuset lat i są zabawy tego różnej wielkości różnej wysokości i w różnych stylach no można dziś to jest coś co 1 się nie podoba nam z drugiej strony można powiedzieć, że właśnie to czyni Wawel cennym, bo to jest zapis historii, która widziała się na żywo, której każdy kolejny etap zapisywał się jakość architekturze rezydencji królewskiej nie tylko rezydencji także innych budynków, które stają na wzgórzu wawelskim właśnie tymi kolejnymi fazami kolejnymi celami kolejnymi budynkami, które tak oblepia cały ten wzgórze skały, która wznosi się nad Krakowem no, czyli rozumiem, że wartością nie jest estetyka tak bardzo jak świadectwo historii z dużym może to jest także nasze pojęcie estetyki czy nasze pojęcie tego jak powinna wyglądać estetyczne rezydencja jest inne niż było to 100 lat temu 200 lat temu czy 500 lat temu rozejrzyjmy się temu co tego co jest z punktu widzenia historyka architektury na Wawelu być może najważniejsze, czyli wielkiej ropie i rozbudowie renesansowej, której dokonali Love Aleksander i Zygmunt stary szesnastym wieku to można również, jeżeli wejdziemy na dziedziniec arkadowy docent serca zamku Królewskiego to tam jest bardzo jednolita architektura tak mamy 4 bardzo podobnie udekorowane skrzydła krużganków budynki mają tę samą wysokość i to jest bardzo ujednolicone właśnie tymi miarka wynik z bankami ale, dokonując tej przebudowy Zygmunt stary, budując skrzydło skrzydło wschodnie zostawił w architekturze zamku wcześniejsze budowle szczególnie tzw. wieżę duńską, która jest zupełnie zupełnie inna stoi pod innym kątem i nie jest otynkowany tak jak skrzydło renesansowe tylko obiecywana szarym kamieniem dekorowany w sposób gotyckiego jest ono z piętnastego wieku, więc 100 lat starszy teraz możemy zastanawiać, dlaczego przebudowując zamek na zupełnie zupełnie niespotykaną wcześniej skalę, budując ten ogromny pałac królewski Zygmunt stary zdecydować na zostawienie tych tych starych murów może powiedzieć, że jeden z lądową praktyczny należeli do zbudowanej dobrze służy to czemu to burzyć skoro można z tego dalej korzystać, ale druga rzecz, którą mógł wziąć pod uwagę to, że to co już stało było pewnym dokumentem historii jego własnej rodziny takiego dynastii Jagiellonów, więc dla niego estetycznym rozwiązaniem może dzięki klasycznym, ale symbolicznym było zostawienie w bryle zamku tych elementów, które świadczyły o wielkiej historii jego rodu dawały jemu tytuł do dalszego sprawowania dziedziczne władzy nad królestwem polskim no dobrze to to w takim razie może wprowadźmy naszych słuchaczy, którzy państwa wideo bloga nie nie śledzą tę przebudowę zamku na Wawelu od możemy powiedzieć także czy przebudowa przebudowa czy 5 minut był za 5 minut to może powie tak była sobie rezydencja królewska na Wawelu, która służyła kolejnym królom dynastii Jagiellonów wcześniej Piastów, ale na początku szesnastego wieku budynki, które służyły sprawowaniu władzy mieszkaniu były no powiedzmy stare stare i w kilku miejscach można powiedzieć, że nie spełniały swojej funkcji, jeżeli chodzi o tak bezpiecznie czysto techniczne już niepraktyczne, że stanie technicznym tak można powiedzieć w 1500 czwartym roku około 1500 czwartego roku Aleksander Jagiellończyk, który jest mało znanym celem naszej historii, bo dość krótko rządził zdecydował o rozpoczęciu budowy nowego nowej rezydencji owego nowego skrzydła rezydencji królewskiej to skrzydło zachodnie, które najbardziej przy katedrze obok niego przechodzimy, kiedy wchodzimy na dziedziniec arkadowy on rządził krótko, ale zaraz po nim władzę przejął jego brat Zygmunt stary, który kontynuował dzieło rozbudowy przez kolejne dekady wieku szesnastego, a to właściwie lat trzydziestych czterdziestych szesnastego trwała właśnie ta renesansowa rozbudowa i co wtedy zrobiono właśnie zbudowano skrzydło zachodnie właściwie od zera potem zbudowano skrzydło północne wpisując w jego mury już istniejące wcześniejsze średniowieczne mury, a potem zbudowano skrzydło wschodnie, w którym znalazły się znalazł chyba najsłynniejsze pomieszczenie wawelskie, czyli izba pod głowami, że ktoś z państwa był kiedyś na Wawelu wycieczką szkolną choćby to na pewno widział właśnie to jest słynną salę poselską izbę poselską izba pod głowami, gdzie w stropie wprawione są takie no i tajemnicze i trochę przerażający momentami głowy ludzkie z różnymi atrybutami to jest to co zostało wtedy dokonane z zewnątrz te ściany renesansowej budowli one ważne są obserwowane miejscami tymi wcześniejszymi budynkami wcześniejszymi wieżami mieszkalnymi i obronnymi, a od środka od dziedzińca, czyli tego serca, na którym całe życie dworu mogą się odbywać mamy właśnie najsłynniejszą chyba naj naj cenniejszy też część zespołu wawelskiego, czyli dziedziniec arkadowy czy te krużganki ciągnące się na 3 kondygnacjach które, które stanowią i taki aspekt stanowi główne połączenie taki korytarz zewnętrzny łączące poszczególne apartamenty poszczególne zespoły Stal, które są w tych 3 celach mieszkalnych, ale także są niesamowite tak Trybunał, który waży swoje dworzanie mogli podziwiać oglądać coś co dzieje się na dziedzińcu uczestniczyć tak wielu pięter życiu dworu rozumiesz chodziło też, gdyby ułatwienie transportu ludzkiego komunikacji pomiędzy różnymi pomieszczeniami, bo tak nie mówimy o kilkuset osobach, które musiały się przemieszczać i żeby jak, gdyby nie miały się osoby w drzwiach czy też nie spotykały nas na schodach to wprowadzono system KRUS rynkowy to, żeby łatwiej po przemieszczać pomiędzy pomieszczeniami to włada krużganki to jest bardzo estetyczne rozwiązanie praktycznego problemu, bo musimy zauważyć, że w tych właśnie nowych finansowych skrzydłach zamku wawelskiego pomieszczenia zajmują całą szerokość od ściany do ściany nie ma tam korytarza w środku żadnego nie ma podwójny jakieś pomieszczenia są bardzo jasne widne szerokie oświetlone oknami kami z z 2 stron, ale właśnie tak jak tak jak pan zauważył Dwór królewski to to jest Impresa nadal wiele set osób takich szczytowych momentach jednocześnie na zamku przebywało mogą przebywać ponad 1000 osób no i żeby właśnie miał ściągać dach, żeby i urzędnicy, którzy mieli jakąś prywatność nie cały czas przez nich komnaty przetaczała się kawalkada innych urzędników NATO do tego właśnie służą służą krużganki, które umożliwiają kontrolę dostępu i ułatwiają komunikację na wszystkich poziomach także wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM dzisiaj zamek królewski na Wawelu Perła Perła w koronie można by rzec może Perła renesansu na północ ta Perła renesansu pan Radosław Gajda po informacjach dołączy także do nas pani Natalia Szcześniak architekci autorzy wideo bloga o architekturze sztuce architekt czy gra Lidia to tytuł tegoż bardzo czekamy teraz na panią na tanie a, a zapraszam pana i naszych słuchaczy na informację o godzinie 1120 po informacjach wracamy do programu off czarek czarek wracamy do programu Owczarek może być wracamy na Wawel państwa moim gościem jest pan Radosław Gajda i dołączy do nas pani Natalia Szcześniak udało się halo halo tak tak o cudownie dzień dobry architekcie autorzy wideo bloga o architekturze sztuce architekcie ryzyk Radia to robi tak powiedział dzisiaj na Wawel o Perle renesansu rozmawiamy, czyli o KRUS garnkach wykusz Szach, jeżeli chodzi o to co widzimy z dziedzińca i przedziwnych głowach godnych łowców z nie wiem po nowej unijnej tak powiedział może może to były inspiracją dla architekt komentatorzy widzowie naszego naszego programu to zwrócić uwagę, że rada Izby pod głowami czy sala poselska inaczej zwana na na Wawelu przypomina im sale głów z gry tron, że tam była tak jak nam go bardzo przypominał, że wobec szczególnie jak już nagraliśmy zobaczyliśmy jak wygląda na ekrany filmie to po prostu wyglądało to trochę jak ujęcie z serialu, więc taki tam jest też oprócz tego oczywiście, że jest to zabytek i nasze dziedzictwo itd. to stan prawny taki fajny filmowy klimat w ogóle wejdzie pisali jest, iż to niesamowite przeżycie no, że może warto uważnie spojrzeć na na Wawel trochę też niejako na jakiś jakiś taki zabytek, którego waga artystyczna już dawno minęła, ale wydaje się to w ogóle architektury zabytkowej dawnej może być ważne dla nas dzisiaj to jest to jak do różnych problemów podchodzili nasi przodkowie jak rozwiązywali na różne sposoby czasem problemy są obecne w architekturze do dzisiaj, bo chcemy do dzisiaj tworzyć pomieszczenia, które będą robiły wrażenie na odwiedzających szczególnie duży gmach publiczny ech, czasem chodzi, ale robił wrażenie wystarczy czy chodzi o to, żeby to było pozytywne wrażenie raczej niż negatywne zależy, jaki chcemy wywrzeć wrażenie tak czasem projektuje budynki tak, żeby właśnie były przytulnej zapraszały do środka takie wnętrza znajdziemy na Wawelu choćby mieszkalnych pomieszczeniach pierwszego piętra, ale też są przecież cały czas powstają budynki, których zadaniem jest trochę oni zmienić tak, iż gmach sądów, jakie gmachy ministerstw tam, choć trochę o pokazanie tego, że oto wchodzimy do miejsca, gdzie sprawowana jest władza, żebyśmy poczuli to, że tutaj to jest poważne jak takie podniosłe miejsce takie pomieszczenia także na Wawelu znajdziemy i drugim takim tematem, który na Wawelu moim zdaniem z bardzo bardzo aktualny to jest właśnie to jak zostały rozwiązane krużganki pytam no mamy proporcje czy tak lub rady tak, ale proporcje rytmy tak jak jak daleko od siebie będą rozstawione słupy i jakich proporcji w jakiej będzie stosunek wysokości do szerokości i we współczesnej architekturze, której nie ma ornamentów, który nie ma detalu to tak naprawdę bardzo wiele zależy od tego właśnie jak rozwiążemy temat proporcji rytmu jak ustawimy słupy jak nie będą miały proporcje i jeżeli będziemy studiowali dawno, które właśnie pod tym kątem szukali tych różnych rozwiązań patrzą trochę poprzez ornamenty poprzez te funkcje, które ona służyła, bo nie mam Królestwa w Polsce to możemy naprawdę sporo się nauczyć moim zdaniem Wawel jest właśnie taką lekcją z różnych rozwiązań architektonicznych nie tylko dawne ma także taką, której artykuł mogą nauczyć się bardzo dużo dzisiaj, a czym myślą państwo, że miała miejsce taka sytuacja, że architekt mówi dobrze Toya walne król generyki one jak Niemcy 300 lat przetrwają, ale potem nie w którymś momencie trzeba będzie połączyć z takimi obraźliwymi prętami metalowymi, żeby dodać tutaj takiej pewnej surowości XX-wiecznej no jesteśmy przekonani, że tak nie było, ponieważ te pręty były swego początku zdechnie ze, jeżeli Rd mówił królowi, że zrobi krużganki to od razu musiał powiedzieć, ale musimy wygospodarować sporo pieniędzy na takie metalowe pręty wojna trzynastek ganki biznesu może nie mówił może nie mówił pan powiedział to kryzys walczą ale o co chodzi z tymi klientami to jest jakieś sekty, kiedy zdejmijcie te pręty czy to już gotowe mówi wasza wysokość nie to się pani Natalia Szcześniak, jakby te prezenty one utrzymują ten budynek i krużganki całości także tutaj jest 2 kiepska informacja dla osób, które liczą na remont kiedyś skończy no dobrze, ale to świadczy o rzekę kości architekta czy raczej o bo rozumie, że bardzo łatwo jest dobrze może nie bardzo łatwo, ale w miarę łatwo łatwiej zrobić budynek budowlę, która opiera się jakiś tam wystających prętach, które utrzymują co mówimy to dobrze jak zapomnimy, że one tam są to generalnie wygląda ładnie dobrze nie mogę zapomnieć, bo na to patrzeć i rozprasza mnie to no tak to by też kwestia odbioru tego budynku czy tego jak coś wyszło też zmienia w zależności od tego, jakimi oczami patrzymy czy patrzymy NATO jako nie wiem 16 wieczni zleceniodawcy czy jako 2001. wieczni turyści, którzy znają jakieś współczesne metody konstrukcyjne i wiedzą, że można by to było rozwiązać inaczej i też oprócz tego, że zmieniły nam się ustaną to też ważny kwestii projektowania za wszystko, żeby ten budynek przetrwał jednak by go pierwsza lepsza lekarz wichura zamieć nie zmiotła z powierzchni i oczywiście są historie również katastrofy budowlane, które wynikały z tego, że przewidziano jakieś elementy będą zbyt wiotkie no, więc tutaj udało się tego uniknąć wstępnie biegły, którzy także krużganki to jest to jest wiele różnych kompromisów to jest rzecz, która została dostawiona do już gotowego zamku, ale tutaj czy dodam już wcześniej więc, więc moje cel Wawel jest po prostu takim stawianiem rzeczy do innych rzeczy, które były wcześniej tak tak to jest trochę się to architekcie przeszli przez prześcigali się w tym jak tu dostawić, żeby nie pasowało jak to nas tykać prętów, żeby psuło wrażenie te pręty to jest zresztą była raczej całego rynku dane muszą być złożone zdaniem były te te łuki Arkady wyższe wystąpię do suszenia nie wie bieliznę albo trzymanie w 2 z mówiliśmy razem wejść z Rzeszowa oraz osób nadwozie to możemy wyobrazić prania też było się za kilkaset osób płatnicy to trochę humorystycznie właśnie tu też takie Natalia powiedziała, że my jesteśmy przyzwyczajeni do tego, że pewne rzeczy można zrobić, unikając pewnych rozwiązań konstrukcyjnych po prostu mamy lepsze materiały mamy programy obliczeniowe mamy też doświadczenie, którego budowniczowie szesnastym wieku jeszcze nie mieli, bo renesans polegał na ponowne odkrycie pewnych rozwiązań ze starożytności, więc to było takie trochę trochę praca po omacku zupełna zmiana tego w jaki sposób się projektowała w stosunku do tego co było chwilę wcześniej gotyku, więc siłą rzeczy to było takie stąpanie po grząskim gruncie szczególnie właśnie jako tania zauważyła, że w tych pierwszych fazach powstawania zamku to krużganki były dostawiane do budowli, która została zrealizowana kilka lat wcześniej i które tych, którzy banku nie przewidziano dopiero potem jakby budowano to to w miarę jednocześnie, chociaż też zabudowę krużganków był odpowiedzialny inny zespół inny budowniczy niż zawodowe nie np. skrzydła wschodniego tej części kubaturowe efekty tego właściwego budynku i to wszystko było takie lepiej nawet nie tylko, że dodajemy rzeczy szesnastowieczny rzeczy, które powstały w wieku 14 piętnastym, ale także czasu, kiedy powstawała ta renesansowa budowla ne są renesansowy pałac to tam pracowali ludzie, którzy przyjechali z różnych stron Europy bez różnych fragmentów włosów części Włoch i każdy z nich wnosi coś swojego stąd też tak właśnie ta różnorodność czy można powiedzieć niedopasowanie tych różnych elementów słomy i po niemieckiej włoskiej jakoś tam też tradycje rodzimą mówiąc o tym zamku, że to jest Perła renesansu rozumiem, że mieli państwo na myśli perły jako pewne zanieczyszczenia, które dostały się do re do organizmu, a potem zaczęło gorączkować porządkować obrastać obrastać i i właśnie czymś co jest ciałem obcym w danym organie analizowaliśmy chyba efekt w tej też bardziej efektowny można powiedzieć tak faktycznie, że to skojarzenie, że to jest coś co obrasta obrasta i pojawiają się kolejne warstwy tak w miarę jak ta stawia sobie żyje można powiedzieć, że ta tą drogą jest Kraków czy wzgórze wawelskie i na tym złożona właśnie w tej musi ostrygi te kolejne warstwy historyczne stawiają swój swój ślad, ale z drugiej strony jak Perła jest piękna lśniąca na koniec dodaje może tak tak dobrze, że to jest to doraźna wiele lat warstwami, a wychodzi z tego klejnot tak proszę też nie zapomnieć taki cel się kończy, żeby ona była piękna to trzeba po prostu wyciąć tego organizmu przenieść gdzieś indziej i są tacy wśród nas, którzy o to się może nie modlą, ale często myślą, że to, jeżeli to Perła to przynależy gdzieś indziej jakiś inny przestrzeni zabierz miasto ostrygi, ale możemy ją jakiś sznur na realizacji wtedy mamy sznur pereł można wybrać termin rasa sznur Gargamela polskich przykre, że ze działał wybitny jak Wawel albo zainspirowany nim brzeg, bo Baranów Sandomierski no zna mają teraz jakieś Echo we współczesnej architekturze, które nazywamy Gargamela mina jest smutne to już w ogóle też temat może osobą rozmowę czy wolimy w sumie Gargamela czy wolimy taką architekturę, która kompletnie jest jakby generyczne i bez wyrazu i wszystkie by elementy są Super powtarzalnych tutaj można mówić o 2 nurtach takiej to trochę zboczyła z Massą, ale jeśli bardzo proszę także takich nieudanych powiedzmy trendów architektonicznych, o ile ale no tak, proszę bardzo, proszę bardzo, proszę z tym zamienia się słuch myślę, że sukcesem Wawelu innych budynków, które mimo tego, że są jakimiś nawracającymi się tworami mimo tego, że nie było trudno jest zbudować zaprojektować i połączyć całość te odmienne potrzeby różnym wieku to uczony tego sukcesu właśnie to indywidualne podejście takie zastanowienie się z badań tych proporcji zbadanie potrzeb i stworzenie czegoś po prostu namiary swoich czasów na miarę możliwości talentów twórców i jakby takie naprawdę naprawdę próba stworzenia czegoś wartościowego tutaj zaowocowała stworzeniem tego i prowadzeniem domu to też krużganki będą służyły ci izbie i służbie, a później oni nie stanęły wycieczką to wycieczkom szkolnym, które będą mogły się przemieszczać niekoniecznych usłyszelibyśmy były też musimy pamiętać, że Dwór składał się nie tylko z króla służby, ale też wielu dworzan wysoko postawionych na druga rzecz właśnie one były takim trochę z miejscem też, gdzie można było króla zobaczyć z zewnątrz tak, że jeżeli właśnie tu jakaś uroczystość bardzo liczne na dziedzińcu na poziomie dolnym na to król mógł ją oglądać z krużganków i wtedy to była taka wielka galeria tak tak taka loża można powiedzieć, na której przebywał i można było jego oblicze królewskie zobaczyć co dla dla nich nie dla wszystkich było rzeczą oczywistą codzienną, czyli jako przywodzi na myśli teatry tak czy taką takie krużganki teatralne, gdzie zaczęliście nudno nagród w stenogramie albo ważne takie może tacy oczywiście także, że nawet w tych teatrach dawnych typu siedemnastego osiemnastego wieku to właśnie one niby służyły do oglądania tego co jest na nas scenie, ale równym stopniu służyły ona wzajemnego oglądania osób, które chciały w tych lożach czy na na parterze stąd loży królewskiej, które są często w Tatrach królewskiej bardzo podkreślone właśnie służyły nie tylko do tego, żeby zobaczyć ustawienia tak, żeby cała widownia mogła zobaczyć króla czy rodzinę królewską to samo z tymi z tymi bankami musi pamiętać, że jakiś idiota w teatrze to renesans to jest moment, kiedy teatr wielkim stylu po właśnie powraca jako rozrywka także rozrywka właśnie elit i bez wątpienia na dziedzińcu wawelskim miały miejsce także przedstawienia, które byśmy nazwali się przedstawieniami teatralnymi bardzo państwu dziękuję za rzucenie światła na tę kwestię zostawiam nasi słuchacze z tymi przemyśleniami być może nowym spojrzeniem na na Wawel pani Natalia Szcześniak pan Radosław Gajda architekci i autorzy wideo bloga o architekturze sztuce architekcie zagrali byli państwa i moimi gośćmi informacje już za kilka minut o godzinie jedenasty 40 dzisiejszy program przygotował Paweł Ziętara, a nad jakością naszych połączeń czuwał Maciej Kolczyński Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 60% taniej w promocji Black Friday!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA