REKLAMA

"Klimatyczne ABC" - 13 lekcji na temat zmiany klimatu

Popołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
15-01-2021 12:00 (Powtórka: 15-01-2021)
Prowadzący:
Czas trwania:
21:15 min.
Udostępnij:

O podręczniku napisanym przez uznanych badaczy i ekspertów z zakresu fizyki, chemii, biologii, ekologii, ekonomii, psychologii oraz inżynierii mówi jego współautorka, fizyczka atmosfery, dr Aleksandra Kardaś.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dwunasta 7 na zegarach to początek naszego popołudniowego programu kłaniam się Przemysław Iwańczyk spędza państwu najbliższą godzinę mówi dzień dobry także w imieniu Bartłomieja pogranicznego wydawcy tego programu, a także Szymona waluty, który z jego realizatorem pierwszym naszym gościem jest pani dr Aleksandra Kardaś fizyk atmosfery nauka o klimacie dzień dobry pani doktor in dobre nieprzypadkowo kończymy informacje, które przed chwilą państwo słyszeli prognozą Rozwiń » pogody, bo macie będziemy mówić o 11 stycznia 2021 roku to data szczególna bowiem jest to data wydania podręcznika na temat zmiany klimatu, który ma służyć jako pomoc dydaktyczna dla nauczycieli w szkołach średnich także na uczelniach to podręcznik przygotowany przez zespół ekspertów przyznam, że rozpoczną złośliwego pytania właściwie lekcji nr 6 tego podręcznika czy wysłaliśmy państwo ten podręcznik jedną z publicystów, który dopytywał ostatnio w mediach społecznościowych czy to jest globalne ocieplenie, ilustrując to fotografią spod padającego śniegu temperatury poniżej zera jeszcze takiego podręcznika podręcznik nie wysyłaliśmy publicystów, ponieważ naszym naszą grupą docelową są jednak osoby uczące się nauczyciele wykładowcy osoby, które muszą zaplanować zajęcia albo chcą dowiedzieć się właśnie dziś podstawowych rzeczy na temat klimatu oczywiście na rzeczywiście nasz jest tutaj lekcja szósta dotyczy tego co powstrzymuje nas przez przeciwdziałanie zmianie klimatu, więc być może chodziło lekcję piątą, czyli fakty mity o zmianie klimatu piąta szósta myślę, że razem można je zabrać już zupełnie serio pani doktor proszę powiedzieć, kto pracował nad tym podręcznikiem ludzie nauki jakich dyscyplin podręcznik klimatyczne ABC przygotowali przede wszystkim specjaliści z uniwersytetu Warszawskiego, ale pracowali też z nami koledzy z Politechniki warszawskiej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Akademii Górniczo-Hutniczej oraz Polskiej Akademii Nauk i tutaj rzeczywiście jesteśmy bardzo interdyscyplinarnym zespołem mamy tutaj fizyków biologów psychologów ekonomistów inżynierów, a to wszystko, dlatego że zmiana klimatu jest bardzo interdyscyplinarnym problemem jest w naszym podręczniku zaczynamy co prawda od opisu naszego świata takim go fizycznym w ujęciu opisujemy jak działa efekt cieplarniany i obieg węgla w przyrodzie, ale zaraz za chwilę tłumaczymy, skąd biorą się antropogeniczne emisje gazów cieplarnianych czyli dlaczego spalanie paliw kopalnych np. albo wylesianie prowadzi do emisji dwutlenku węgla dalej tłumaczymy, dlaczego emisję gazów cieplarnianych wciąż rosną, mimo że wiemy, że jest to szkodliwe dla środowiska, więc tutaj chodzi właśnie ujęcie takie ekonomiczne społeczne dalej opowiadamy o tym jakie są konsekwencje tych tych zjawisk zmiany klimatu i również tutaj mamy ujęcie i geofizyczne biologiczne i społeczne i to samo stosujemy w dziale dotyczącym radzenia sobie ze zmianą klimatu, więc mamy tutaj interdyscyplinarny zespół tak jak interdyscyplinarnym problemem jest globalne ocieplenie to jeszcze przeszliśmy, a właściwie Opowiedz jak ten podręcznik powstał taki sposób państwo komunikowali się ze sobą jako przedstawiciele tak jak pani wspomniała fizyki biologii ekonomii psychologii energetyki w jaki sposób pracowaliście podręcznik tak by służył metodycznym nauczaniu, bo to bardzo solidna ponad 300 stronicowa publikacja podręcznik powstawał na początku jako materiały do kursu internetowego, który postanowiliśmy zaproponować studentom Uniwersytetu Warszawskiego stąd taki od razu narzucił podział na lekcje, żeby co tydzień pojawią się nowe materiały nowe zagadnienia zaczynaliśmy pracę jeszcze przed pandemią, więc mogliśmy się wtedy spotkać organizacyjnie porozmawiać ustalić zrobić burzę mózgów na temat tego jak taki podręcznik zbudować, jakie właśnie tutaj zagadnienia są potrzebne oświadczenie owo myśleliśmy, że najpierw będzie po będzie podział takich dziedzin nowe od fizyki przez biologię ekonomia nauki społeczne to będą takie działy, ale ostatecznie zdecydowaliśmy się na taki podział idący od, jakby przyczyn zmiany klimatu przez konsekwencje zmiany klimatu do tego jak przeciw działamy tutaj na każdym etapie każdy dokładał swoją swoją cegiełkę no, ponieważ to kurs internetowy od razu mieliśmy za zakładaliśmy, że będziemy się też komunikować dużo przez internet, więc tutaj rozpoczęcie pandemii różnych obostrzeń z tym związanych nam nie przeszkodziło komunikowali my się po prostu internetowo i tak opracowywaliśmy sobie te materiały ktoś pisał ktoś inny sprawdza określony dorzuca, że z punktu widzenia ekonomisty ten termin fizyczny jest niejasny, więc proszę dopracować z kolei ja przypominam ekonom kolegę z ekonomii, że nie każdy jeszcze wiedzy to jest produkt krajowy brutto albo inne inne takie terminy, zwłaszcza jeśli jest młodym człowiekiem, który dopiero wychodzi ze szkoły jeszcze tutaj jakiegoś dokładnego przeglądu terminów stosowanych w rozmaitych dziedzinach nie ma, więc uzupełnialiśmy się nawzajem tutaj pomagaliśmy sobie w pracy poza zagadnieniami uniwersalnymi, bo przecież klimat to sprawa globalne, jakie są charakterystyczne części tego podręcznika charakterystyczne dla Polski właśnie temat Polski pojawia się u nas oczywiście, kiedy omawiamy konsekwencji zmiany klimatu podajemy przykłady tego jak ona prze przejawia się na całym świecie, ale także w Polsce, czyli opowiadamy o tym jak jak to mamy coraz więcej fal upałów i jak zmieniają się u nas warunki jeśli chodzi o występowaniu Susz i występowanie silnych katastrofalnych ulew temat Polski pojawi się także w rozdziale na temat tego co powstrzymuje nas przed działaniem w sprawie zmiany klimatu mamy tutaj temat postaw wobec zmiany klimatu w Polsce, bo koledzy tutaj z badań zamiast się badaniami społecznymi mieli TEN-T temacie tutaj przebadanej mogli nad na ten temat się po wypowiadać planują państwo kampanię promocyjną tego podręcznika jest dostępne za darmo można go pobrać w każdej chwili, ale poszczególnego zagadnienia mogą być odpowiedzią na różnego rodzaju bzdur, które w mediach społecznościowych znów wrócę do początku naszej rozmowy się pojawiają to dość regularnie także spod rąk no ludzi, którzy mają pewien autorytet wśród swoich odbiorców na pewno tak na pewno będziemy oprócz tego, że teraz opowiadamy o podręczniku jako całości będziemy na pewno w kolejnych tygodniach za jedno przy przybliżać publiczności kolejne zagadnienia, które są w podręczniku omówione mamy też taki zestaw udostępnimy właśnie 20 czy 25 pytań odpowiedzi na temat zmiany klimatu bardzo krótkiej formie przybliżający właśnie takie podstawowe kwestie, które często no są jakieś takim tematem do dziwnych wiadomości jak właśnie o rzekomym końcu ocieplenia w związku z jakimś opadem śniegu, więc mamy takie taki też materiał skrótowy który, który również udostępnimy państwo to rozwój może być, bo inaczej pełnić funkcję takiego poradnika dziś regularnie przesłanego właśnie poprzez Social media choćby tak można można będzie tutaj znaleźć ściągę, jakby i krust krótkiej odpowiedzi na różne wątpliwości związane ze zmianą klimatu już pewna forma w naszym bardzo proszę dokończyć i na pewno na pewno będziemy dalej komunikować i promować nowe materiały związane z podręcznikiem już po informacjach Radia TOK FM mówimy sobie może nie wszystkie 13 lekcji, jakie zawarte są podręczniki ale, ale główne zagadnienia pani dr Aleksandra Kardaś fizyk atmosfery nauk o klimacie jest z nami rozmawiano klimatycznym obecnie podręczniku, który został wydany 11stycznia, które z pewnością powinien służyć za lekturę obowiązkową właściwie każdemu z nas informacje za chwilę wraca naszym gościem w południowym programie Radia TOK FM pozostaje pani dr Aleksandra Kardaś fizyczne atmosferę nauk o klimacie jedna z autorek książki podręcznika klimatyczne ABC, na które składają się lekcje ich 13, a także 25 pytań i odpowiedzi pani doktor pytanie czy aby nie jesteście państwo jako autorzy przyczynkiem do dyskusji np. w szkołach średnich nie należałoby powołać przedmiotu takiego jak myślę, że nie ma koniecznej potrzeby, żeby powoływać osobnego przedmiotu dotyczącego zmiany klimatu po prostu o zmianie chyba można opowiadać na różnych różnych zajęciach i zajęciach dotyczących fizyki geografii oczywiście biologii, gdzie można mówić jak zmiana klimatu wpływa na ekosystemu można też porozmawiać o zmianie klimatu na języku polskim np. jeżeli wybierzemy odpowiednią lekturę uzupełniającą zastanowimy się np. jako ludzkość reaguje na jakiej się sytuacje kryzysowe zagrożenia jak współpracuje albo jakie powstają konflikty są też tematy ciekawe do dyskusji oczywiście tutaj od razu się narzuca też przedmiot taki jak, więc o społeczeństwie czy po prostu godzina wychowawcza i tutaj np. materiały naszego podręcznika myślę, że mogą stanowić taki właśnie uzupełnienie, czyli jak przygotowujemy lekcje na jakiś temat na dowolnym przedmiocie możemy wybrać naszego podręcznika tutaj odpowiednie materiały poprosić uczniów, żeby się z nimi zapoznali przed zajęciami albo razem jakieś fragmenty przeczyta 7 mieć jasność, o czym dyskutujemy, więc myślę, że tutaj taki osobny przedmiot nie jest potrzebny natomiast bardzo na wszystkich przedmiotach zwracać uwagę na problem zmiany klimatu między państwem jako autora nie było sporów, niemniej próbowaliście forsować swoich aspektów troski o klimat właśnie mieliśmy tutaj oczywiście rozmaite dyskusje, ale chyba wszyscy sobie zdawali sprawę, że tworzymy taki materiał, który ma być bardzo podstawowy interdyscyplinarny i każda dziedzina tutaj musi znaleźć swoją reprezentację nie można się za bardzo rozpychać, chociaż trzeba przyznać, że zaczynaliśmy od takiej wizji będziemy mieli bardzo krótkie szkolenie jakiś, które mogą być przerobione w ciągu najwyżej 10 godzin, a wyszedł nam przez podręcznik na 300 stron szkolenie raczej na 30 gorzej niż 10, więc jak widać wszyscy się równomiernie rozjechaliśmy po prostu w tym w tym projekcie no dobrze to przecież teraz do zagadnień którymi pani stoi jak autorka pojawi się pani wielu lekcjach, które z tych zagadnień jest pani najbliższe, o których chciałaby pani teraz opowiedzieć no ja się oczywiście pojawia jako autorka takich podstawowych tutaj rozdziałów, w których tłumaczymy jak działa efekt cieplarniany albo jak przebiega obieg węgla w przyrodzie są takie podstawowe tematy, które Jack podstawowe mechanizmy, które kształtują klimat ziemi mi, ale myślę, że to są takie tematy właśnie podstawowe natomiast ciekawsze są może te związane z konsekwencjami zmiany klimatu albo temu w tym jak możemy zmianie klimatu przeciwdziałać, bo ja też np. wzięłam na siebie przytoczenie w naszym w naszym podręczniku najważniejszych wniosków raportu międzyrządowego zespołu do spraw zmian klimatu na temat tego jakie, jakie są podstawowe, jakby zadania do wykonania, jeżeli chcielibyśmy ograniczyć zmiany klimatu i zatrzymać ocieplanie klimatu na tę na poziomie 1,52 stopni względem epoki przedprzemysłowej wiele miejsca także spot pani biura poświęcone jest Węglowej to temat myślę, że bardzo kontrowersyjny, zwłaszcza u nas w tym aspekcie gospodarczym nie tylko środowisko tak oczywiście, ponieważ omawiamy w naszym podręczniku dość tak dokładnie systematycznie, skąd biorą się emisję gazów cieplarnianych, więc oczywiście, ponieważ głównym źródłem najważniejszym z punktu widzenia zmiany klimatu obecnie gazem cieplarnianym dwutlenek węgla a zanim metan i podstawowym źródłem tych 2 gazów cieplarnianych jest spalanie węgla ropy gazu albo ich wydobycie to w przypadku metanu, więc mamy oczywiście tutaj dokładnie omówione, choć oczywiście pamiętać, że to jest kwestia bardzo podstawowej wiedzy, jeżeli mamy takie materiały jak węgiel ropa gaz one zawierają węgiel, jeżeli chcemy wyprodukować z nich energię musimy je spalić reakcja spalania po prostu powoduje, że ulatnia się tlenek węgla, więc właśnie takiego punktu widzenia omawiamy ten ten temat punktu widzenia po prostu fizycznych chemicznych podstaw procesu znaj oczywiście statystyk tak możemy wiemy co ile paliw kopalnych jest co roku wydobywanej spalane to jest kwestia statystykę gospodarczych po prostu je również tę informację mogliśmy przytoczyć naszą podręczniku, ale oczywiście pisaliśmy nie tylko na ten temat, bo źródłem dwutlenku węgla jest są też np. zmiany użytkowania terenu np. kiedy wycinamy połacie lasu i siejemy na tym miejscu kukurydzę albo sadzimy nowe las to oznacza emisję dwutlenku węgla, a tutaj we współpracy z kolegami specjalistami od biologii staraliśmy się wytłumaczyć na tę na czym ten proces polega tłumaczymy też właśnie skończy biuro emisji metanu, że jest to oczywiście hodowla zwierząt inne przedsięwzięcia rolnicze, ale też w dużej mierze wydobycie paliw kopalnych, bo nawet dzisiaj w wiadomościach czy program ekonomicznym dowiedzieliśmy się, że mamy np. nasze kopalnie węgla są kopalniami betonowymi tak, kiedy wydobywamy węgiel jednocześnie ulatnia się metan jest to również całkiem istotne źródło metanu omawiamy także emisję podtlenku azotu związane z rolnictwem wspominamy o schronach i innych gazów technicznych, które wykorzystujemy powszechnie dosyć chłodnictwa klimatyzacji i tutaj różnych w różnych procesach przemysłowych, więc dosyć szeroko traktujemy ten temat jednocześnie staramy się właśnie wytłumaczyć, które elementy naszej gospodarki sprzyjają emisjom gazów cieplarnianych wspominamy w niektórych miejscach jak można by to było ograniczyć, czyli np. zmieni się źródła energii zmienić metody wytwarzania Stali jest teraz prace prowadzone na tym na ten temat, żeby różne procesy przemysłowe były mniej emisyjne, więc staram się tu wytłumaczyć, skąd się, jakie to procesy prowadzą do emisji gazów i też, jakie jak o nich myśleć jak dzielić pomiędzy różne sektory pomiędzy różne procesy i kto tutaj za co odpowiada tutaj powinien pomyśleć o tym jak jak zmniejszyć swój wpływ na środowisko, jakie są największe mity dotyczące klimatu, które z nich ujawniły się podczas prac nad podręcznikiem podczas prac pod podręczników też nam się chyba mity specjalnie nie ujawniały, ponieważ cały zespół zajmujący się pracą nad podręcznikiem miał już ten sam podstawowy zasób wiedzy oprócz swej wiedzy specjalistycznej, więc tutaj już jakiś mitów nie powie nie nie sygnalizowaliśmy sobie nie wypływały na takiej niespodzianki natomiast oczywiście takie podstawowe mity to są związane z tym, że no np. dzisiaj spadł śnieg, więc w styczniu umiarkowanych szerokościach geograficznych i ktoś uważa, że to oznacza, że globalnego ocieplenia nie ma tak np. takie np. zjawiska podczas gdy oczywiście globalne ocieplenie to jest wzrost średniej temperatury powierzchni planety obserwowane na przestrzeni wielu lat, a to, jaka jest pogoda w konkretnych miejscach wynika także z różnych lokalnych ich chwilowych uwarunkowań ważne są takie wieloletnie statystyki, a w dodatku sam śnieg na dodatek nie jest również w żadnym dowodem na to, że nam się coś strasznie ochładza przede wszystkim jest dowodem na to, że wciąż ocean paruje, a ocean im silniej paruje raczej będzie cieplej tym paruje silniej w związku z tym sprzyja akurat ocieplenie silniejszym opada, więc jeżeli temperatura spada poniżej zera mogą to być opady śniegu, więc akurat silne opady śniegu, jeżeli gdzieś występują zupełnie nie zaprzeczają występowaniu globalnego ocieplenia innym popularnym mitem jest np. to, że człowiek jest tak niewielką istotą tak mało znaczącą w porównaniu z całą ziemią nie jest w stanie wpłynąć na klimat planety, bo ludzie jakoś tak oceniają być może z własnej perspektywy pojedynczej osoby to co się dzieje natomiast trzeba pamiętać o tym, że człowiek już zdołał człowiek rozumiany jako cała ludzkość tak cała ludzkość ze wszystkimi jej kopalniami elektrowniami koncernami producentami zdołała już zmienić się skład atmosfery bardzo znacząco koncentracja tylko węgla wzrosła o 48% metanu 160 od tlenku azotu 23%, więc jako ludzkość mamy zaskakująco dużą skuteczność jeśli chodzi o wpływanie na klimat naszej planety na skład naszej atmosfery nie na nie należy tak patrzeć na to tylko z perspektywy pojedynczego człowieka niestety niestety nasz port jest niezaprzeczalny pani doktor zostały nam 2 minuty mam pytanie, które być może za chwilkę wywoła lawinę proszę powiedzieć, jakie są scenariusze na przyszłość, bo to też jedno z zagadnień poruszonych w podręczniku no scenariusze na przyszłość są bardzo różne, ponieważ my bierzemy pod uwagę zarówno możliwość, że nic nie zrobił w sprawie klimatu i koncentracji gazów cieplarnianych będą dalej rosnąć uruchomią się rozmaite sprzężenia zwrotne, które popchnął nas zupełnie nową rzeczywistość rzeczywistość Czekaja, jakie nie znamy, jakiej planety, jakie jak i jakie jeszcze nie jeszcze nie było prawdopodobnie, ale bierzemy też pod uwagę, że może ludzkość jednak się tutaj zmobilizuje zadziała ograniczy swoje emisje gazów cieplarnianych i w związku z tym uda nam się wkrótce powstrzymać dalszy wzrost temperatury i doprowadzić jednak do do takiej jakieś ogólnej katastrofy głodu wojen i upadku cywilizacji, więc stąd mamy bardzo różne scenariusze i trzymamy kciuki za to, żebyśmy wybrali jak naj mądrzej dziękuję pani bardzo za rozmowy dr Aleksandra Kardaś fizyk atmosfery reprezentuje pani także naukę w klimacie rozmawialiśmy klimatyczne ABC, a więc podręczniku, który składa się 13 lekcji na temat zmiany klimatu, a także szereg pytań odpowiedzi, które są z tym związane dobre do piątku pani życie, dziękując za rozmowę również dziękuję państwu zapraszam teraz na informacje Radia TOK sama informacja naszym kolejnym gościem będzie prezydent Wałbrzycha pan Roman Szełemej mówi będziemy o szczepieniach i powrocie do szkół w klasach 13 rokiem lekarza samorządowcy Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam, oraz sprawdź jak działa nowe internetowe radio TOK+Muzyka. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj wygodniej w aplikacji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA