REKLAMA

Wyzwania Współczesności: pora na gospodarkę postwzrostu?

Poranek Radia TOK FM - Weekend
Data emisji:
2021-01-17 08:00
Prowadzący:
Czas trwania:
29:17 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
poranek Radia TOK FM wujka Karolina Głowacka dzień dobry państwu mamy lata dwudzieste 2001. wieku z tej okazji pomyśleliśmy, że możemy tworzymy możemy przygotowywać cykl o wyzwaniach nad nową dekadę dzisiejszy odcinek jest model gospodarczy czy czas na gospodarkę typu post wzrost czy pandemia pomoże nam przedefiniować cele gospodarcze są z nami pani dr Sonia Buchholtz ekspertka Konfederacji Lewiatan adiunkt w katedrze ekonomii SGH dzień dobry pani doktor dzień dobra Filip Rozwiń » Konopczyński analityk fundacji Alex Kaleckiego dzień dobre państwo pozwolą zacznijmy od tego co tu i teraz, bo jutro część przedsiębiorców zamierza otworzyć swoje biznesy mimo obostrzeń, mówiąc że już po prostu ledwo żyją z drugiej strony patrzy na takie wskaźniki jak np. bezrobocie ono w zasadzie niemalże nie drga, więc wydawałoby się takiego dużego wskaźnika, że aż tak źle to nasza gospodarka pandemii nie nie znosi jak to państwo widzą jak ta pandemia naszą gospodarkę działa pani doktor no tak w tym bezrobocia jest ogromne wyzwanie tak powstał wskaźnik bank sumienia wiele mówi w tym momencie dlatego trzeba się do tych aktywnych zawodowo, a nasze dużo osób, które nie pracują szaleństwo tej pracy powiat, a mamy przedwczesnych emerytów mamy osoby, które decydują się pracować ze względu na stan zdrowia matek że, inwestując zwana edukacja mojej, ponieważ ani nie decydują się na to, żeby wejść na rynek pracy to wtedy bezrobocie tego tego nie, pokazując wiemy o wskaźniku bezrobocia wiemy też o tym, że pracodawca nie zwalniają, ale nie zwalnia, dlatego że boją się, że jeżeli sytuacja się poprawi wszyscy mamy na to materia w programie znajdą na czas pracownika, czyli sza ma problemy wynikające z deficytu kompetentnych pracowników, które mamy od wielu lat my ich koronawirus pandemia nie rozwiązuje raczej, a raczej przesłania ten problem ma jakiś czas Filip Konopczyński tutaj zgadzając się z tym co powiedziała pani doktor dodałbym jeszcze efekty po prostu polityk publicznych to znaczy, jeżeli spojrzymy, jeżeli spojrzymy np. na dane polskiego Instytutu ekonomicznego te ostatnie związane z prezentacją indeksu koniunktury to widzimy, że polskie firmy zareagowały przede wszystkim, ograniczając inwestycje oraz no, ścinając takie koszty, które nie są i są nie są absolutnie konieczne edukację i kształcenie zawodowe pracowników wyjazdy integracyjne itd. itd. tak więc wydaje się, że przedsiębiorcy wzięli na wstrzymanie czym oczywiście środki polskiego funduszu rozwoju mogły, niemniej no tutaj oczywiście jest to taka sytuacja nieco nienaturalne to znaczy związane po prostu decyzjami politycznymi i ekonomicznymi, tak więc tak minister, o ile Jan powiedziałbym, że sytuacja jest paradoksalnie dosyć dosyć stabilne nawet pozytywna na tle na tle niektórych krajów to na także ryzyka są duże związane przede wszystkim przede wszystkim z tymi zawirowaniami raz pandemicznym 2 ogólną sytuacją międzynarodową przez pandemia nas tylko wydałam przepraszam że, że co oczywiście nie oznacza, że sytuacja pojedynczych firm jest dramatyczna i że nie stoją oni nas nad przepaścią tak tak może być pani rozumie tych przedsiębiorców, którzy decydują się na otwarcie mimo obostrzeń to jest tak takich przedsiębiorstw nie jest aż tak duża jak też powiedzmy sobie, że muszą bardzo konkretne segmenty gospodarki, tak więc jakby, jeżeli hotelarza otwierająca zmyślą o tym, że rano turystyczna jest bardzo ograniczone, tak więc w pewnym sensie są ludzie, których dla, których nie ma przestrzeni do naszego funkcjonowania, żeby nie stać chcę otworzyć teraz cha natomiast to z perspektywy przedsiębiorstw, bo kluczowe jest to, żeby mieć zdrowych klientów i zdrowych pracowników a gdyby tak się stało, gdyby tak otwarcie mamy jeszcze przez 1 firma oczywiście ryzyka ani ja natomiast, jeżeli to będzie takie ogólnonarodowe bunt to faktycznie może doprowadzić do sytuacji, kiedy pan nam się łącznie aż spod kontroli miasta także trudno nazwać obecną sytuację kontrolą nogi i że i, że w końcu okaże się, że nasi klienci pracownicy jednak ryzyka zdrowotne mają wyższe niż wcześniej i byłaby bardzo niebezpieczna sytuacja również dla tych branż, które ma nie są funta jeszcze słowo komentarza Filip Konopczyński to otwarcie przedsiębiorców bardzo po prostu nas tutaj tutaj ten element niesprawiedliwości pandemii to znaczy tego, że jej ekonomiczne społeczne skutki dotykają dotykają roku firmy z różnych branż inaczej tutaj oczywiście wpadł pan przykład hotelarstwa, ale rozszerzyłbym to na szerzej na nas po prostu sektor usług wiele wiele przedsiębiorców wiele pracowników profesjonalistów nie może wykonywać swojej pracy i w sytuacji, kiedy czegoś nie da się zdigitalizować uda się wprowadzić bezpieczniejszego reżimu sanitarnego to nam pozostaje taka właśnie finansowa pomoc państwa oraz ewentualnie szukanie dodatkowych źródeł dochodów i o ile można było rok temu rok żyjemy z covidem rok temu prognozować, że firmy będą szukały tych nowych źródeł dochodu wydaje się, że to jednak nie nastąpiło tutaj mamy taki mamy taki określił jako taki to dwubiegunowy efekt pomocy publicznej to znaczy z 1 strony mamy oczywiście stabilizację przede wszystkim na rynku pracy, ale także finansów publicznych w konsekwencji o coś co jest oczywiście bardzo pozytywna z drugiej strony zakładając, że te bardziej pesymistyczne scenariusze mówiące o tym, że covid nie jest ostatnio pandemią, która tym, które która, które nas dotknie może oznaczać po prostu polskie firmy okazały się tak tak pomysłowej tak tak elastyczne jak jak chcielibyśmy sądzić przez pandemię musieliśmy zwolnić podróże w dużym stopniu zamarły wielu rzeczy zrezygnowaliśmy pojawił się komentarzy, że może to jest moment refleksji jak powinniśmy działać już po pokonaniu tej pandemii czy może właśnie powinniśmy zmienić nasz model gospodarczy, bo zasoby planety są Wyczerpy walne, jakie refleksje ma pan pani doktor to znaczy wsparcie to czy pomocna oto postawę mocną gospodarkę europejskich na taki, żebyśmy oderwali wzrost od od zużycia zasobów czyli, żebyśmy jednak nie rezygnowali z tego wzrostu to jest bardzo bardzo dobra wiadomość ta o dużo środków skierowana na to żebyśmy, a przemyśleli zmienić struktura naszej gospodarki to znaczy, żebyśmy jednak chcieli pójść bardziej cyfrowe możecie o i generalnie, żebyśmy zażywali zasoby inaczej rozsądni niż to właśnie temu służy tam konta zmiana ta strona ta transformacja klimatyczna i też bardzo dobra wiadomość, gdybyśmy sobie wyobrazić świat bez wzrostu spraw na to co jest dalekie PEKA trafi tam konsumenci to znaczy my zrezygnowaliśmy tak zupełnie z realizacji zaspokajania swoich potrzebuję zaspokaja ma trochę inaczej to znaczy przejściowo partia spędzamy czas zgonu w związku z tym więcej kupujemy rzeczy, które są do domu, a więcej cięciem do kina, ale zaspokaja na to inny sposób i tona kosztuje to generalnie pokazuje nam, żeby nie zrezygnowaliśmy z konsumpcji po prostu inaczej, a inaczej zaspokajamy same potrzeby zakupem inaczej te pozwolę sobie zadać pani bardzo podstawowe pytanie co nam daje wzrost gospodarczy, a wzrost gospodarczy pozwala nam potrzeba więcej dochodów tak mi pozwala nam zaspokajać wydawać środki, które posiadamy na, a coraz to na zaspokajanie coraz to nawet bardziej wymyślnych potrzeb Filip Konopczyński czy przyjdzie taka gospodarka post wzrost złych wydaje się, że coraz, o ile te podejście oparte właśnie ograniczeniu wzrostu o odejściu od idei wzrostu jeszcze 1015 lat temu było zdecydowanie radykalne i niszowe teraz coraz częściej o tym modelu mówią mówią media i instytucjach mainstreamowe, więc wydaje się, że na perspektywie dekady coraz więcej będziemy rozmawiać o tym jak jak ja jak tworzyć naszą gospodarkę jak jak pracować aby, aby zostawić jak najmniejszy ślad za wiele, ale tutaj pojawia się wiele takich na diabeł tkwi szczegółach tak powiedzieć pojawia się wiele wiele wątpliwości związanych z metodologią badania mierzenia wzrostu, bo z 1 strony pojawiają się takie postulaty, aby w kalkulacjach uwzględnić jednak zużycie energii w szczególności energii, które nie ma charakteru odnawialnego jest tutaj tutaj to wymagałoby rewolucji to znaczy dzisiejsze banki dzisiejsze banki centralne instytucje badające rozwój gospodarczy na świecie nie posługują się takimi kategoriami na drugi element już taki może mniej związane z kwestiami klimatycznymi, ale także absolutnie potrzebne do do rozważenia to co składa się na ten na ten rachunek wraz z gospodarczego na taki przykład Niejestem przekonany czy po kilkudziesięciu latach tego de regulacyjnego eksperymentu także lekarze w obszarze podatkowym i w kontekście w szczególności nieruchome rynku rynku nieruchomości należy np. uwzględniać ceny nieruchomości jak właśnie podstawę do wzrostu być może powinniśmy skupić na innych innych wskaźnikach no ale oczywiście takiego AK punktu widzenia w szczególności uwzględnieniu spraw środowiskowych nie możemy oczekiwać tego że, że będziemy non stop konsultować zasoby ziemi, gdyż one ograniczone wiemy, jakie tego skutki i też na rok 2020 myślę, że przejdzie do historii jako taki ataki te laboratorium tego, że nasza cywilizacja może ograniczać emisję co prawda krótkotrwale co prawda zwierzęta i rośliny tylko na chwilę przejęły we władanie miasta ale, ale też musi być taki obrazek który, który będzie procentował przez lata to znaczy zobaczyliśmy, że jeżeli trochę mniej podróżujemy trochę trochę mniej konsumujemy to oświadczenie kończy i można można tak jak Unia pani doktor zaspokajać nasze nasze podstawowe potrzeby inny sposób dodaje myślę, że w Ślęzie tym takim latarnik jem latarnią, która będzie oznaczała tylko on będzie Unia europejska tutaj nie chodzi tylko takie górnolotne rzeczy chodzi np. o to, aby aby, aby większy nacisk kłaść na to, aby produkować urządzenia, które da się naprawiać przykład takich w takich taki prostych zrozumiałych zmian, których oczekiwał to właśnie, aby aby, aby trochę trochę mniej produkować rzeczy nowych trochę więcej stawiać nas na utrzymywanie utrzymywanie infrastruktury i sprzętu już istniejącego ciekawa jestem czy państwa w drodze słuchacze słuchaczki zdaniem da się utrzymać poziom konsumpcji obecne, a nawet, żeby on rósł jednocześnie z większą dbałością o planetę proszę napisać niedziela Opatów kropkę FM za chwilę do państwa wrócimy naszymi gośćmi są pani dr Sonia Buchholtz i Filip Konopczyński poranek Radia TOK FM Ujka wyzwania na nową dekadę dzisiaj nowy model gospodarczy powinniśmy przemyśleć nasze myślenie o gospodarce post pandemicznej naszymi gośćmi są dr Sonia Buchholtz Filip Konopczyński pani doktor mówiła przed skrótem informacji o tym, że możliwe jest to, abyśmy dalej utrzymywali wzrost gospodarczy jednocześnie bardziej, dbając o planetę, chroniąc chociażby sprawy energetyczne mądrzej do nich podchodząc, że taka polityka Unii Europejskiej to ja zapytam trochę pod włos pani doktor, a może to jest zaklinanie rzeczywistości może to jest jakiś etap przejściowy jeszcze nie chcemy przyznać się do tego przed sobą, że nie da rady, abyśmy ciągle mieli wzrost gospodarczy byśmy mieli ciągle nowe potrzeby nowe fajniej się telefony nowe fajniej się ciuchy czy kolejne wymyślne potrzeby, które właśnie dopiero ktoś dla nas zaprojektuje, żebyśmy mieli na co wydawać pieniądze może to nie jest do utrzymania komu jeszcze nie chcemy się z tym pogodzić czy tutaj dużą rolę odgrywa postęp technologiczny tak postęp technologiczny z takim, a narzędziem, które pozwala nam wykorzystywać posiadane zasoby lepiej mądrzej może się także za jakiś czas możemy mieć ten telefon nawet telefon, wykorzystując metali rzadkich taki to jest, a to jest wielka niewiadoma grupy naukowców pracuje, żebyśmy tak, a mogli konsumować bez większych strat tak Klatt ochronę tych jest tutaj kierunek jest jasne i determinacja do tego, żeby takie dobra postawa jest duża proszę zwrócić uwagę, że możemy mówić o Polsce wzroście takim Szkocja natomiast tak stworzyliśmy ma czy kraje kraje rozwinięte prac, a stworzyły takiej wzór, który jest teraz powielany przez kraje bogacą się kraje rozwijające, które są bardzo trudna i w związku z tym to nie tylko jest kwestią tak jak my konsumujemy, ale również tego, że no, bo kończąca się klasa średnia w Chinach sprawdzeni w Rosji, żeby oni wszyscy mają mają przed oczami taki taki model wzrostu, jaki do tej pory był nic dziwnego tam też, a tam też ludzie chcą zaspokajać swoje swoje potrzeby na taki mamy pomysł na zaspokojenie swoich oraz wymyślaniu coraz bardziej wymyślnych potrzeb natomiast być może przyjdzie taki 4 technologia będzie nam pozwalała oderwać od tego wykorzystania zasobów no tak intensywnego i tak rabunkowe jak dotąd, ale właśnie niektórzy łapią się za głowę, kiedy w Chinach gwałtownie rośnie przepraszam spożycie mięsa np. jak wiemy, bo to jest pewnego rodzaju tak to się społecznie odbiera rodzaj statusu społecznego, kiedy można wyższej, kiedy można sobie pozwolić na dużo mięsa jak wiemy od bardzo obciążające dla planety, więc może to, że duże państwa bardzo ludne podążają za tą drogą wyznaczoną przez zachód może wcale nie jest dobra informacja, ale rozstaliśmy się za głowę jak my jak konsultowaliśmy coraz więcej mnie odbieraliśmy jako jako jako pozytyw takiego stronę kuratora czy takie czytelny sygnał, że jesteśmy coraz lepszej sytuacji natomiast tego teraz widać, że są też takie segmenty osób takie segmenty w gospodarce, która gra jesteśmy tego świadomi mięs to już nie jest takim a takim znakiem statusu w związku, z czym aż po obrotach wracamy do niższej konsumpcji i też druga rzecz się w przypadku takich zmian jesteście się nazywali prowincja w trakcie przeszukiwania, jeżeli ktoś wchodzi do tego peletonu później to też część część takich wzorców nie jest już, a ma przekazywana ta część błędów nie pełni Filip Konopczyński co pan uważa wydają się, że ten argument, że tak powiem etycznie istotne to znaczy skoro sami rozwijaliśmy się przekonaliśmy się osobami mamy mały tytuł moralny do tego, żeby ograniczyć prawa innym, niemniej jest to jest argument na nieco niższego rzędu niż niż zdolność planety do utrzymania pewnego rodzaju rozwoju gospodarczego tutaj chciałbym zwrócić uwagę, że to często te kraje rozwijające się albo tak jak w przypadku krajów, które położone na Pacyfiku zwracają uwagę na znane bezpośrednie skutki globalnego ocieplenia dla gospodarek społeczeństw albo jak np. Chiny są liderami pod względem transformacji energetycznej w stronę niskoemisyjną mówi w tej technologii zielonych i technologiach atomowych, tak więc wydaje się, że to jest często jest bałamutny argument mam wrażenie dyskusji to znaczy, kiedy mówi się o tym, że nie możemy ograniczać wzrostu w skali globalnej, ponieważ pani byłoby to nie sprawdzi wobec konkretnych krajów to w tym ustawia się krokach wyobrażam sobie taki system taką próbą było np. wprowadzeniem mnie tego modelu Pen Drive ze w handlu emisjami to nie wyszło najlepiej ale, ale sam sam kierunek daje taką logikę to znaczy, że na te kraje, które już są z, które już się już rozwijały ten bardziej zindywidualizowane wypadałoby też odpowiedzieć przede wszystkim wielka Brytania stany Niemcy one teraz one teraz muszą, jakby ma mniejsze mogą emitować mogą mogą zużywać mniej mniej energii jest też taki 1 wątek wydaje mi się, że tutaj w trakcie tej w trakcie tej dyskusji o tym świecie post pandemicznych warto zwrócić uwagę jeszcze nie tylko takie twarde energetyczne analizy i refleksji, ale no także na taki bardziej bezpośredni skutek, bo to co obserwujemy od od roku to wzrost nie tylko wysokości długu publicznego które, które zaciągają państwa, ale także w stosunku do długu znaczy ktoś kto by szedł taką kapsułę izolacyjną już od ponad 10 latach 2020 roku byłby mógł być zszokowany, widząc jak kraje które, które do niedawna bardzo ostra twierdziły, że dług publiczny i czyli bardzo dużym uproszczeniu to, że państwa wydają więcej niż zarabiają w formie podatków i innych innych źródeł dochodów to jest po prostu teraz akceptowanej największe organizacje międzynarodowe narodowe opierają chodzenie z kryzysu właśnie na właśnie takiej polityce luzowania wydatków budżetów, tak więc tak, więc wydaje się, że tutaj, jeżeli miałbym wskazywać te miejsca, gdzie naprawdę następuje rewolucja to właśnie podejście do długu tak do tego jak jak do tego podchodzimy być może dojdziemy do takiego momentu użyte najgorszy najbardziej obciążające długi będą po prostu dużym stopniu umarzane, a czy możecie wciąż proszę proszę pani doktor przeciąć dodają, że nie wszystkie kraje jak mają taką wielką swobodę gorączka Polska ma wpisane limitu długu, a konstytucja jako procent takowej w związku z tym mam mniejsze możliwości jeśli nasz kraj napisał do nas pan Franek tak się podpisuje dziękuję za podjęcie tematu myślę, że to jest bardzo ważny pani doktor powiedziała, że szansą dla nas jest oddzielenie wzrostu gospodarczego emisji, czyli tzw. kapłankę ta obietnica jest powtarzana od co najmniej kilkunastu lat i na razie trudno znaleźć jej empiryczne potwierdzenie tych kilku przypadkach, gdzie kraje osiągnęły to po uwzględnieniu importowanych emisji tempo spadku emisji gazów cieplarnianych jest rząd wielkości mniejsze niż to po odszedł do osiągnięcia celów emisyjnych wyznaczonych przez porozumienie paryskie na koniec cytatu trochę tek, tłumacząc ile dobrze rozumiem pana franka chodzi tutaj trochę o to, że mamy czasami kreatywną księgowość tak możemy mieć kraty zapisywanie tych tych emisji, więc pytanie właśnie czy zna znowu to jest czy to jest możliwe zostawiam ten wątek jeśli pani doktor ma ochotę to bardzo proszę chwilę skomentować, ale chciałem pani podrzucić 1 wątek mianowicie skoro jest tak fajnie skoro ten nasz model gospodarczy taki fajny to dlaczego mamy tak dramatyczne różnice jeśli chodzi o stopień ubóstwa albo bogactwa my tu z 1 strony się zastanawiamy nad nowymi modelami telefonów, a z drugiej strony osoby w naszym kraju tutaj w Polsce mogą mieć co jeść nie mówiąc o globalnych ogromnych różnicach, więc może trzeba zmienić projekt priorytet może powinniśmy wszyscy być po prostu trochę bardziej bogaci również dla naszego własnego interesu, żeby nas po prostu nie doszło do pewnego rodzaju wojen i frustracji pani doktor no jestem z tym uboższa globalnie jest także ma wykonaliśmy ogromną tarczę zaznacza by sięgnąć po do projektu, który realizuje pan rozumie istniał autor autor książki fakt 12 zobaczymy, że mamy, że nie ma tak on w takim przekonaniu że, że to ubóstwo jest coś co jest takim czymś czym sobie nie poradziliśmy sami ciężko tam też obraz znaczy globalnie jest coraz relatywnie coraz mniej ludzi jest faktycznie ubogimi jak, trzymając się w tej samej definicji 1 czy 2USD sięgającego to nie jest także że, że ma w tym aspekcie nie nie poprawiano ich płac oczywiście istnieją ogromne zróżnicowania, a dochodowe majątkowa, a duże zróżnicowania sprzyjają niepokojom społecznym i to jest na pewno mechanizm, który powoduje, że chcą się tam zajmować czy politycy w szczególności chcą się tym zajmować, dlatego że kraje, które te różnice są ogromne tańszą po prostu napięcia niepokoje społeczne także to jest też z pewnością taki mechanizm wręcz nas mobilizuje dlatego, żeby się tym zająć co jest w Polsce w Polsce jak powiedział, że jest ogromne wyzwanie, którego nie doceniamy wynikające z tego rusza, a jeżeli, że istnieje zagrożenie, że będziemy mieli więcej ubogich emerytów i Pański na marginesie tej dyskusji o tych sprawach lokalne natomiast w sytuacji, w której, a system emerytalny premiuje aktywność zawodową to przy naszych poziomach właśnie bierności na jednym z tych faktów stopa bezrobocia, której zacząć na oddział mieli rosnącą liczba osób, a ubogich emerytów czy emerytów będzie ona coraz więcej powodów demograficznych i nie coraz więcej z nich pani pana Boga w związku z tym mobilizowanie do tego, żeby jednak pracować odkładać na własną przeszłość, a powinna być bardzo silnym priorytetem polityki publicznej, a kogoś nie zmienia ma to ten wątek poproszę również o skomentowanie pana Filipa Konopczyńskiego oraz jeszcze dodam pana franka, który wcześniej pisał, bo czytam bardzo ładną metafory pisze on tak to wszystko wskazuje na to, że musimy zacząć mówić o końcu wzrostu gospodarczego dla bogatej północy, a przynajmniej obyciu agnostyk kami wzrostu przenieśmy uwagę na podział ciasta zamiast myśleć o jego ciągłym zwiększają, więc ten wątek plus wątek, który uruchomiła pani doktor, czyli zasobność przyszłych emerytów ocenia no, więc wydaje się, że te kwestie są dosyć mocno połączone to znaczy nie sposób wyobrazić sobie wdrożenia ideału o tym, aby państwa zachodnie same ograniczyły swój wzrost gospodarczy to jest kwestia przede wszystkim polityczne, ale także także ono przekładać na indywidualne będą na sprawy indywidualnych rodzin nic i osób tak mało, kto z nas zgodziłby się na to, aby np. przez 10 lat ograniczyć swoje zarobki niem w imieniu takiej globalnej sprawiedliwości myślę, że nie jesteśmy jeszcze w takim miejscu tego światowego społeczeństwa, aby takie decyzje podejmować nie mniej właśnie ze względu na to, że ta struktura demograficzna wygląda bardzo różni w zależności od tego, którym miejscu badamy tylko 2 kraje zachodnioeuropejskie są takim niechlubnym liderem w Polsce jednym z ze z liderów od takich niechlubnych liderów pod względem produkcji pokoleń i poprawny tutaj zagrożenia związane z małą liczbą osób aktywnych zawodowo wciągu kilku dekad są co istotne z drugiej strony jest oczywiście takie społeczeństwo młode, które które, które są na roku myślę przede wszystkim Ameryce Południowej Azji południowo-wschodniej Afryce one będą miały dużo lepsze perspektywy wzrostu myślę, że się będzie odbijało także na inwestycje, które państwa, ale także prywatne firmy międzynarodowe będą dokonywać tej siły roboczej będzie znacznie więcej z, tak więc dystans będzie choćby z tego powodu się zmniejszał z drugiej strony w przypadku Polski wydają się tym czynnikiem, który może mocno wpłynie pozytywnie na NATO sytuację demograficzną jednak bezprecedensowa skala migracji zarobkowych miliony osób, które przyjechały do nas głównie z Ukrainy jak się okazało już złożone z pewnością powiedzieć prawie w całości zostały podczas pandemii, tak więc ciężko sobie wyobrazić, aby ten trend mówi to wstrzymany czasach już od pandemicznych, jeżeli elitę zdecyduje się na podróż i życie pracę w Polsce i nawet pandemia nie jest w stanie zmienić tych planów to wydaje się, że inne zawirowania po prostu nie będą miały tak dużych efektów z, tak więc Polska wydaje mi się tutaj idzie po prostu stronę idzie ścieżką, którą rok przetarły kraje zachodnie to jest to jest ścieżka takiego faktycznego multikulturalizmu, a przynajmniej z kartą, jakie zmiany społecznej, tak więc tak, więc tutaj tutaj wydaje się, że te prognozy dla Polski oczyszczone one na poziomie modeli są bardzo złe, ale wydaje się, że są takie co takie czynniki, które będą mitygować nie tylko tutaj emigrację imigracja do Polski, ale także także można wspomnieć o potencjalnych powrotach Polaków czy rodzin Polaków, którzy którzy, że głosować na Zachodzie widzimy np. w Turcji podobny trend kiedy, kiedy ci pracownicy, którzy emigrowali do Niemiec wraz ze stopniowym wyrównywaniem poziomu gospodarczego liczonego PKB będzie o ucięła Niemcami oczywiście konie z Niemiec przez Turcję te saldo migracji zmienia, więc wydaje się, że aż tak źle nie będzie, aczkolwiek na pewno nasz system emerytalny jest skonstruowany w sposób, który nie jest utrzymanie wydają się raczej zastosuje to wprowadzeniem czegoś w rodzaju emerytury Obywatelskiej, który by się uzupełniało o te od faktycznie odłożone środki, niemniej to znowu to już kwestie te są kwestie konkretnej decyzji polityków miejmy nadzieję, że będą podejmowane na podstawie konsultacji ekspert w projektach państwa słucham to wydaje się raczej jesteście optymistami niż pesymistami w coraz mniej realizator tutaj będzie podanie, ale musi o to zapytać 1 zdaniem pani doktor będzie bardziej mroczną czy jasna w tej dekadzie będzie inaczej, a najbliższa dekada będzie prawdopodobnie takim czasach, które kończą się transformować transformacja będzie bolesna, ponieważ będziemy musieli się zdecydować na to jak na rzeczy, a wdrażać to znaczy, gdzie jest tam pożar, w którym narzucamy na siebie ograniczenia związane z opakowania produktów to gdzie jest ten poziom, który narzuca nasze obowiązki związane z pracą zdalną ile część jak w związku zbiera na siebie odpowiedzialność tak jak w tego typu wyzwania to dr Sonia Buchholtz ekspertka fundacji Lewiatan SGH dziękuję bardzo, i Filip Konopczyński analityk fundacji Kaleckiego bardzo dziękuję ósma 37 skrót informacje, a po nich publicystki i pytanie tygodnia czy rząd jeszcze rządzi Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: PORANEK RADIA TOK FM - WEEKEND

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA