REKLAMA

Kto nienawidzi drzew? Podcast z Janem Mencwelem

Gościnnie w TOK FM: Wyborcza, 8:10
Data emisji:
2021-01-31 10:10
Prowadzący:
Czas trwania:
01h 05:16 min.
Udostępnij:

Kolejny odcinek z cyklu "Archiwum Radia Książki", tym razem z listopada 2020 r. Wystarczy kilkudniowa wycieczka po Polsce lub dłuższy spacer po dowolnie wybranym mieście, by dojść do wniosku, że nienawidzimy drzew. Kochamy za to beton i zalewamy nim praktycznie wszystko, co się da - od "rewitalizowanych" rynków, placów czy parków po wąwozy i brzegi rzek. Dlaczego? Kiedy wreszcie pójdziemy po rozum do głowy i zrozumiemy, że to właśnie drzewa są naszymi największymi sojusznikami w walce ze zmianą klimatu, pogarszającym się stanem powietrza i coraz mocniej zauważalną suszą? O tym, skąd się wzięła betonoza, kiedy Polska na nią zachorowała i czy - oraz kiedy - może się z niej wyleczyć, Jan Mencwel, autor "Betonozy", aktywista miejski, działacz społeczny, animator kultury, opowiada Michałowi Nogasiowi. Więcej odcinków na https://wyborcza.pl/podcast

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
to jest ósma 10 podcast gazety wyborczej ostatnie przynajmniej na razie spotkanie z archiwum Radia książki dziś o tym kto nienawidzi drzew w Polsce ósma 10 podcast gazety wyborczej Michał Nogaś dzień dobry państwu ósma 10 to rozmowa odbyła się w ramach Radia książki w listopadzie 2020 roku i jak zapowiadałem już jest jak na razie ostatnią, którą przypominamy w tym cyklu kochamy beton i zalewamy nim praktycznie wszystko co się da od rewitalizowanych rynków placów Rozwiń » przypadków powozy i brzegi rzek właśnie o tym z betonu, że opowiada Jan Mencwel aktywista miejski działacz społeczny animator kultury zapraszam do wysłuchania tego spotkania książki magazyn do czytania wyborcza PL oraz Audioteka przedstawiają w radiu książki rozmowy o literaturze zapraszam Michał Łogosz dzień dobry państwu 1003005. wydanie książki wspólnego przedsięwzięcia wyborczy po książek magazynu do czytania i audyt taki, który na gości dzisiaj w naszym studiu Jan Mencwel dzień nowy dzień dobry dobry państwu publicysta aktywista działacz społeczny miejskiej teraz także autor książki betonoza jak się niszczy polskie miasta myślę, że moglibyśmy no tak z tydzień o tym rozmawiać mamy godzinę, więc musimy się jakoś sobie zebrać i skupić na najciekawszych wątkach twojej książki, ale zacznijmy od tytułu najprostsza definicja betonoza to jaka betonowa to jest choroba, która trawi polskie miasta na najbardziej występuje w głowach władz samorządowych przedstawicieli biznesu mieszkańców, a polega na tym, że z niewiadomych przyczyn pozbawiamy się zieleni pozbawiamy się drzew wycinamy drzewa na potęgę byle powodu zastępujemy te zielone kawałki miast no właśnie takimi betonowymi pustyniami, które niekoniecznie nadają się do życia czy jako specjalista betonowy potrafi postawić diagnozę, kiedy Polska zaczęła na nią chorować myślę, że to jest taka choroba, która tliła się trochę od zawsze miastach w ogóle idei miejskości jakoś wpisana, o czym też staram się w książce powiedzieć, bo trochę sięgam wstecz wiele wiele stuleci wstecz tak naprawdę myślę, że tak na dobrą sprawę to nigdy do końca jeszcze nie dojrzeliśmy do tego, żeby zrozumieć, że potrzebujemy przyrody w miastach to znaczy właściwie dojrzeliśmy do tego może nie wiem po wojnie w Polsce, ale zaraz potem przyszły lata dziewięćdziesiąte zaczęliśmy wahadłowych liże wychyliła się w drugą stronę, czyli zaczęliśmy ten skład powojenne ingerencji polegające na zazielenianie rynków wycinek wyrzucać, bo nie mam też powiedział, że ta komunistyczna, że w latach komunistycznych drzewa, więc ja ja mam taką obawę, że też, że ta choroba jest nas od zawsze musimy musimy się na nią zaszczepić można tak, używając dzisiejszej ten aktualnej terminologii to od początku, bo twoja książka zaczyna się od takiego zestawienia kiedyś jeździ po Polsce np. chodzi się po różnych większych mniejszych miastach to człowiek no zwraca uwagę na to jak wyglądają w tej chwili główne place rynki, ale myśli sobie okej no tu jest taka, że w innych miejscach pewnie jeszcze jednak na szczęście inaczej tymczasem co pokazuje różne miejsca w Polsce robi spis tych różnych właśnie rynków głównych placów no to jest porażające widoki przerażający opis, bo właściwie nagle okazało się, że jakimś takim dobrem lokalnym lub wręcz Narodowym stają się zabetonowane wielkie przestrzenie bez 1 drzewa to jest coś takiego co chyba niestety staje się powoli znakiem czasów mamy w ogóle problem w Polsce taki, że przez mamy też chaotyczną Rze, że to jest zjawisko wiele razy opisywane chociażby przez Filipa Springera, ale niestety przyjęliśmy właśnie 1 taki wzorzec, który jest powielany w różnych miejscach zarząd wydaje się, że dniem być może właśnie wzór jakiś wzór dobrej estetycznej nowoczesnej przestrzeni to właśnie taki rynek, który przeszedł proces rewitalizacji mniejszych miastach rzeczywiście pojawiło się środki unijne pojawiła się chęć, żeby te rynki może trochę odświeżyć zrobiono to taki sposób właśnie, że wycięto część wycinano drzewa i tak 5 czasami bez żadnego pomyślunku po prostu są drzewa nie ma zamiast tego kładziona albo kostkę brukową albo już w wersji taki bardziej prestiżowej jakąś jakiś szlachetny kamień i najczęściej pojawia się fontanna no może jakieś ławki, ale to nie zmienia faktu, że dzielonego fajnego placu, który był takim czasem pół skwerem, ale nadal pełnić funkcję Miejskiego placu zrobić tam właśnie od miejsca, które chociażby latem, kiedy mamy upały coraz coraz silniejsze coraz częstsze w Polskim klimacie po prostu jest to miejsce w tym nie da wytrzymać nawet pół godziny, więc c niestety taka jest teraz taka niechlubna wizytówka polskich miast, które mogły być zupełnie inną stronę mogliśmy dostrzec, że właśnie ta zieleń przyroda tu jest jest naszym potencjałem, który warto zachować jeszcze pewnie nie jest za późno ciągle, żeby zrobić w wielu miejscach dodajmy, że termin rewitalizacja oznacza przywracanie do życia tymczasem tutaj w naszej polskiej rzeczywistości zdaje się oznaczać zupełnie innego, jeżeli byśmy tak literalnie stanowi właśnie co to znaczy rewitalizacja chcemy zrewitalizować jakąś przestrzeń miejską to powinniśmy sprawić by ludzie chcieli w niej przebywać prawa tak przydaje życie rewitalizacja przywracanie życia chcielibyśmy, żeby ludzie po prostu spędzali tam czas no ja zastanawiam czy na pewno takiej betonowej przestrzeni pozbawionej drzew czy to będzie rynek będzie jakaś nie wiem ulice czy deptak w mieście ludzie będą chcieli spędzać czas też nie mam nie chodzi tylko o to, jakie latem, kiedy po to, oczywiste, że wtedy, że takie przestrzenie po prostu wtedy odstraszają, że chcę szukamy cienia szukamy terenów zielonych, ale odchodzi też rzeczy bardziej może mniej oczywiste, ale też udowodniona chociażby badania, czyli przestrzenie miejskie, których są drzewa to niezależnie od pory roku są miejsca, w których ludzie chętnie chodzą np. na zakupy to są badania amerykańskich naukowców, którzy pokazali że, że po prostu takie miejsca lepiej się sprawdzę no tak patrząc z Victor biznesowo, więc czy np. osiedla każdy deweloper buduje teraz nowe osiedle reklamuje, że to jest Eko zielony park itd. używa takich terminów, które odwołują się właśnie do przyrody na wizualizacji mamy drzewa niestety potem w praktyce okazuje się, że tych drzew albo nie ma wcale albo bardzo niewiele, bo są jakieś drzewa w doniczkach, które nie nie spełnia swojej funkcji, więc gdzieś tam czujemy, że ta przestrzeń miejska tych drzew i zieleni przyrody potrzebujemy po prostu potrzebujemy, ale niestety ona zmienia dokładnie przeciwną stronę, ale czemu te drzewa przeszkadzają no właśnie, dlaczego przeszkadzają to jest pytanie nad dymisją nie postawił tylko pytania nie napisałby pewnie tej książki, bo mnie najbardziej nurtowało na jej okazuje się, że tak wiele powodów, dla których drzewa przeszkadzają zarówno władzom, jaki właśnie mieszkańcom, bo też niestety przykre, że wiele drzew wycinanych, dlatego że sami mieszkańcy zgłaszają taką potrzebę, ale też np. konserwatorom zabytków przeszkadzają drzewa jest cała, jakby okazuje się, że drzewa mają bardzo wielu wrogów w Polsce i to nie jest tylko rząd czy to nie jest tylko jakaś, jaki jest takie rzeczywiście instancje samej górze, ale też niżej blisko nas czasami to są nasi sąsiedzi ze wspólnoty mieszkaniowej niestety, którzy zgłoszą, że chcieliby wyciąć drzewa na naszym podwórku, a my nie sprzeciwiamy takie drzewa niestety często są wycinane, bo jacyś mieszkańcy poprosili, żeby ją usunąć, bo rzucają cień np. rzucają się np. dlatego że liście spadają i brudzą karoserie samochodów np. dlatego że alergicy skarżą się na drzewa nie kwestionuje tego, że można jak jestem alergikiem moja żona jest jedno 1, ale nigdy nie wpłat na poważne z tego powodu wycina drzewo dokładnie więc, jakby tych powodów jest bardzo wiele też drzewa wydaje, że takim wdzięcznym wdzięcznym przeciwnikiem, bo są dosyć bezbronne mówi nie mówią niestety też nie zawsze znajdzie ktoś, kto mówi ich imieniu, chociaż coraz częściej na szczęście się też znajdują łatwo wyciąć drzewo to nie jest trudne tak dużo kosztuje i czy taka przyczyna, że komuś coś przeszkadza, że ktoś chce mieć więcej światła czy też taka przyczyna, że burmistrz miasta chce, żeby coś zmieni chce wydać pieniądze na to jak wytnie drzewa to będzie widać zmianę na pewno bez zmieni powiedz, dlaczego nie ma w Polsce takiego myślenia jednak obecnego chociażby w krajach Zachodu podaje przykład Wielkiej Brytanii, ale jestem też takie przykłady Holandii i innych miejsc, że kiedy się chce dokonać zmiany w krajobrazie miejskim to po prostu drzewa przesadza ani wycina, dlatego że myślę, że nie traktuje traktujemy w Polsce ciągle te drzewa jako taki można w najwyżej ozdobnik może coś co taki jakiś kwiatek do kożucha, a nie coś co ma realną wartość i jeżeli pozbywamy się czegoś co ma realną wartość to zaczynamy kalkulować, że może może to jednak nie jest dobry pomysł, a może właśnie można zrobić coś innego tym przypadku przesadzić w wielkiej Brytanii czy miasta czy w Boga w miastach zachodniej Europy traktuje się po prostu drzewa jako nawet element miejskiej infrastruktury po prostu, czyli coś co pełni określone funkcje jest tylko ozdobnikiem tylko jest po prostu potrzebne do życia co np. filtruje zanieczyszczenia i w związku z tym jak chcemy takiego czegoś się pozbyć to musimy skalkulować będą, jakie straty z tego powodu tak byśmy się nie pozbyli nagle latarni w danej ulicy prawne no to pozbyć się drzew będzie oznaczało też jakieś straty na jej dlatego właśnie podejście takie, że po pierwsze nie robi się tego bezrefleksyjnie, że wycina drzewa, jeżeli już naprawdę konieczne jakieś inwestycji, a drzewa nie wiem w jaki sposób kolidują z tym można zastanowić czy nie należy przesadzić, więc zwyczajnie ta rola drzew na Zachodzie w Polsce zupełnie inna u nas u nas drzewa są najczęściej po prostu przeszkodą okej teraz przejdźmy do końca swojej książki do ostatniej części, bo tam jest taki rozdział, który świetnie pokazuje to jak drzewa mogą nie tylko ułatwiać nam życie w miastach, ale także redukować koszty, pisząc o 3 dębach, które stoją sobie przy PL Street w nowym roku i co one robią jak one zarabiają na siebie no właśnie to jest ciekawy przykład tego jak ktoś wpadł na to, żeby oczywiste rzeczy takie, które wiemy nawet lekcji biologii jak to że, że zachodzi proces fotosyntezy, czyli drzewa pochłaniają dwutlenek węgla przełożyć na to, że mamy z tego realne korzyści i na przykładzie właśnie drzew nowojorskich wyliczono, że drzewa pełnią szereg usług, które można przeliczyć na pieniądze, czyli np. pochłanianie dwutlenku węgla to jest bardzo ważna rzecz, bo mamy kryzys klimatyczny on wynika z tego, że nas za dużo tego dwutlenku węgla emitujemy do atmosfery każde drzewo trochę go, jakby zabiera, więc sprawia, że nasze działanie mniej szkodliwe Super profit mamy zanieczyszczenie powietrza znowu to już też w Polsce myślę, że wiele osób o tym wie że drzewa pomagają, bo filtrują zanieczyszczenia kolejna rzecz, którą można spróbować przeliczyć w jaki sposób też przekładana na jakieś oszczędności, ale np. z kolei latem mamy właśnie fala upałów mamy bardzo wysokie temperatury i budynki, które są przy ulicy, gdzie są wysokie drzewa zużywają mniej prądu, bo muszą mniej używać klimatyzacji latem kolejny profit mamy takie rzeczy jak retencja wody jest bardzo ważna będzie coraz ważniejsze myślę, że do nas też w Polsce to dociera to znaczy po pierwsze mamy kryzys, że mamy długotrwałe okresy suszy, ale potem przychodzą nawalne deszcze zalewaną po prostu miasta mniejsze miasta w tym roku były zalane jak już kilkadziesiąt było takich przypadków zalań po prostu przyszła ulewa i na placach ulicach stała woda jak te place ulice będą porośnięte drzewami będą będziemy szpalery drzew to także wchłoną wodę wykonają za gigantyczną pracę, które nie wykona żadna kanalizacja i właśnie tego typu usługi w nowym Jorku przelicza się na pieniądze i mówicie, że np. sumując wszystkie usługi, jakie tam drzewa nowojorskie wykonują dla miasta to są sumy rzędu milionów dolarów te bardzo proste, bo ogólnie trzeba inwestować przecież te drzewa rosną tam od dziesiątek lat właściwie ktoś pomyślał dla nas no oczywiście, że tak i dlatego tak ważne jest to, żeby chronić te drzewa, które no mają swoje lata, które są dojrzałe, które mają rozłożyste Korony, które przetrwały już ileś lat w tym ciężkim jednak klimacie miejskim i one tak naprawdę są tymi najcenniejszymi pracownikami, których usługi są z roku na rok Warty coraz więcej niestety w Polsce wycinamy te stare drzewa, bo nie wiem mówimy np. na stare drzewa stanowi zagrożenia i w zamian za to mówimy, że posadzimy nowe sadzonki, które niby mają te same funkcje pełnione nie tak tak nie jest to jest przelicznik rzędu nie wiem, że 1 stary Bóg jest tyle 1800 nowych sadzonek Buka więc, jakby na dostalibyśmy pozbywają najcenniejszych pracowników naszej firmy jasno określone rejony te drzewa podlewane wysychają właściwie nie wiadomo co to jest inna sprawa że, dlaczego drzewa np. usychają albo dlaczego nie chorują na różne choroby często mówi, że należy wyciąć jakieś drzewo bez chore no i ktoś siedzi obok tego obojętnie po jedno KN jest chora trudno widocznie tak musi być tak nie musi być, że może zachorować np. dlatego że bardzo słaby dostęp dowody a dlaczego dlatego, że właśnie w takiej właśnie betonowej misie nie ma żadnej zieleni takiej niskiej np. nawet trawnika wokół tego drzewa to już sprawia, że takie drzewo może szybciej zakończyć swój żywot, niżby mogło, gdyby było odpowiednia no właśnie otoczone jakąś jakąś zielenią krzewami tak dalej mówił o tym, że w nowym Jorku te 3 drzewa pracują wykonują pracę społeczną właściwie, ale to da się na pieniądze przelicza przy okazji tego jak się podchodzi do drzew ich pracy w Polsce podaje przykład Lublina gdzie, żeby poszerzyć aleję dodać jeszcze 1 pas, bo miasto się korkuje samochodów jest coraz więcej, więc smok się powiększa się wycina cały szpaler lip np. to jest niestety bardzo częsta sytuacja polskich miastach drogowcy, którzy właśnie projektują różne inwestycje na zasadzie takiej, że po prostu biorą pas po bokach ulicy, jeżeli tam rosną drzewa trudno to one muszą polec i pod tego typu inwestycja w Lubinie to jest niestety po prostu kropla może bardzo dużo takich przykładów polskich miast i tutaj właśnie przyczyną tego myślę jest to, że traktujemy drzewek właśnie ten element tego bardzo łatwo się pozbyć, że nie warto po prostu się starać, projektując jakąś inwestycję, bo czasem być może ona jest konieczna nie np. jestem zwolennikiem budowania dróg dla rowerów, ale nie chcę, żeby one były budowane kosztem drzew, które szybko rosną przy danej ulicy czy da się zaprojektować drogę dla rowerów tak, żeby mówić, że ma wasze oczywiście tylko czasem będzie trochę bardziej kręta, więc wymaga minimalnie większego wysiłku ze strony projektanta więc, więc myślę, że przyzwyczailiśmy się w polskich miastach do takiego, jakiego widok te drzewa znikają, że żony, że jest coraz mniej myślimy sobie takie musi być test na to jest rozwój to jest po prostu konieczne zło konieczne właśnie problem polega na tym, że nie jest konieczne i że możemy zacząć po prostu myśleć o tym jako czymś takim błędzie, który popełniają władze, które można starać się odkręcić zwyczajnie je na swojej ścieżce rowerowej do pracy mam takie drzewo, które rośnie pośrodku po prostu tak ułożono zaprojektowano ścieżkę, że ona omija to drzewo z 1 strony ktoś jedzie z naprzeciwka z drugiej mijamy się nie ma problemu drzewo przeżyło, ale myślę, że to nie jest jakiś bardzo bardzo niestety często myślenie taka jest prawda Jan Mencwel gościem dzisiaj Radia książki mówiliśmy o tych przyczyn, dla których drzewa mogą komuś przeszkadzać teraz posłuchajmy, bo to jest cały alfabet alfabet drwala, a jak alergię pyłki wielu drzew powodują u alergików napady kaszlu Kataru lekarstwo wycinka drzew na osiedlu Prusa mamy do czynienia z Topolami berlińskim są źródła wielu alergenów rzeczywiście w 2012 roku mieszkańcy zgłosili się do spółdzielni, aby te drzewa wyciąć Poznań de jak bezpieczeństwo ostateczny argument decydujący o wycinaniu setek tysięcy drzew rocznie zgodnie z polskim prawem drzewa mogą być wycinane ze względów bezpieczeństwa nawet wtedy, kiedy znajdują się na nich gniazda chronionych gatunków ptaków c jak choroba miejskie drzewa określa się jako chore umierające co ma powodować konieczność wycinki od choroby drzewa już tylko krok do stwierdzenia, że drzewo zamiera patrz Rz de jak drewno wiele drzew wycina się po prostu płata pozyskać z nich drewno także w lasach miejskich tu cytat pragniemy podkreślić, że prace wykonywane na terenie lasu brudno również z zakresu pozyskania drewna oraz hodowli lasu mają na celu jego ochrony jak element pod drzewami jeszcze części w krzakach rzekomo gromadzi się tzw. element, czyli osoby spożywające alkohol wycięcie drzewa czy krzewów ma być remedium na to zjawisko tu cytat rewitalizacja jest miastu niezwykle potrzebna nie można naprzeciwko niej stawiać kilku drzew, z których cienia korzystają jedynie panowie spożywający trunki procentowe Włodawa, gdzie jak gałęzie z powodu łamania się gałęzi wycina się często całe drzewa cytat ludzkie życie jest ważniejsza od drzew były one bardzo złym stanie gałęzie ciągle się łamały mogły spaść komuś na głowę Brańsk cha jak historyczny kształt rynku ulicy placu przy okazji remontu rynku często wycinać drzewa, które nie pasują do historycznego kształtu cytat miejsce 50 letnich posadzono nowe dużo niższe drzewa odsłoniło zabytkowe kamienice oto właśnie chodziło inicjatorom prac chcieli w ten sposób na nowo połączyć wizualnie płytę rynku z otaczającymi ją wierzeniami tak jak to było na przełomie dziewiętnastego dwudziestego wieku Bochnia i jak inwestycja w ramach przeciętnej inwestycji w Polskim mieście pod topór idą 123 drzewa inwestycja to zarówno inicjatywy prywatnej jak też publicznych środków Ka jak kolizja zjawisko kolizji drzew jest połączony z inwestycjami, bo z nimi najczęściej drzewa kolidują cytat przy okazji planowanej inwestycji wyciętych zostanie 47 drzew obwodach pni od 89 do 229cm przeciętnie ponad 150cm na całej długości drogi większość z nich jest w stanie dobrym wszystko jednak kolidują z przebudową drogi Czechowice Dziedzice el jak liście mieszkańcy potrafią domagać się wycinek drzew z powodu zalegających pod nimi liści cytat wskazywane są najróżniejsze powody to, że drzewa na liście ma dosyć sprzątania na jesieni Lublin Enyaq morwy innowacje, które spadają z drzew i brudzą powoduje to konieczność wycinki całego drzewa cytat, owszem, morwy były uciążliwe, bo obficie owocowały robiła się papka czasem po wyjściu z domu musiałem wracać zmienić koszulka spadła na mnie morwa, ale nie wycina się drzew, bo się brudzą samochody dla ludzi okazały się ważniejsze od przyrody Warszawa en jak niszczenie np. fundamentów chodników albo podziemnych sieci przez system korzeniowy drzewa na wycinkę zezwalamy konkretnych przypadkach, gdy drzewa obumarły lub zamierzające wykorzenić niszczą fundament albo podziemne sieci Lubin jak parking bardzo popularny rodzaj inwestycji, której ofiarami często padają drzewa parkingi w Polsce najczęściej budują miasta albo inne jednostki publiczne rzadko prywatni inwestorzy cytat przy stacji kolejowej na Brochowie usunięto niemal 300 drzew pod budowę parkingu Wrocław ery jak rewitalizacja czasem rewaloryzacja inny rodzaj publicznej inwestycji, które wiąże się z wycinkami cytat nadeszły pierwsze efektowne znaki rewitalizacji rynku nowym mieście 8 i otaczających dawny kościół ewangelicki poszło pod topór Nowe Miasto Lubawskie est jak samosiejki, czyli drzewa, które mieszały się samym usuwane są masowo w ramach prac porządkowych cytat urzędnicy dzielnicy postanowili usunąć samosiejki, które wrastały w ścianę budynku nie wymagało uzyskania dodatkowych zgód Warszawa się jak światło drzewa zabierający światło to częsty przedmiot skarg mieszkańców cytat nic z naszych okien nie widać mówi stargardzianin tylko te drzewa w mieszkaniach jest ciemno pisaliśmy do TBS dostaliśmy odpowiedź, że każdy wycięcia wyniesie ponad 500 000zł kluczową te jak Trzebież, czyli określenie stosowane przez leśników na wykonanie wybranych drzew by uniknąć degradacji drzewostan stosowane jest też przez podmioty zarządzające lasami miejskimi cytat drwale tną na potęgę w lesie Bródnowskim leśnicy to tylko Trzebież późna i bębniarz wjazdowa u jak udrożnienie np. ścieżek w parku, które najwyraźniej zatykają się z winy drzew cytat chcemy udrożnić ścieżki, które częściowo są już w terenie tak, żeby można było w miarę swobodnie bezpiecznie przechodzić po prostu chodzić na spacer Kraków wół jak widok ewentualnie względy kompozycyjne drzewa wycina się, ponieważ zasłaniają np. historyczny mur albo inne drzewa cytat miejski konserwator zabytków chce, aby aktualnie rosnące drzewa nie zasłaniały wejścia do parku tak jak to było w latach siedemdziesiątych osiemdziesiątych przyszłości eksponowane również platan rosnący tuż przy wejściu do parku, który obecnie zasłaniają inne drzewa Poznań Zet jak zamieranie, choć zamiera wiele najstarszych drzew w Polsce jak choćby pomnikowe dęby to inne młodsza dorodne drzewa z tego powodu się wycina cytat przy drodze 724 drogowcy wycięli około 30 dużych drzew większość w obwodzie nawet 2m jak wskazuje marszałek województwa, który wydał zgodę na wycinkę drzewa nie były dobrej kondycji były w fazie zamierania Konstancin-Jeziorna betonoza jak się niszczy polskie miasta Jan Mencwel w radiu książki ta książka zaraz potem, kiedy piszę tych miejscach, w których wycięto drzewa stworzono te niby piękne rynki place głównych miast przychodzi opowieść o ludziach, którzy się buntują, ale ich jest wciąż bardzo mało, dlaczego jest ich mało, dlatego że taka decyzja, żeby postawić żeby, żeby powiedzieć nie zgadzamy się na to, żeby nam tu wycinane drzewa wymaga odwagi ja rozmawiam z mieszkańcami bardzo wielu małych średnich większych miast na jedno na pewno zależność, którą zauważam sam zresztą w książce jest to, że mniejszym mieście trudno zaprotestować spotkałem się przed mieszkańcami Janowa podlaskiego rozmawiam przez telefon w końcu się do spotkania nie doszło, gdzie w trakcie mojej wizyty niemalże wycinano drzewa na rynku właśnie pod kolejny pomnik tym razem z końmi, które faktury Kopenhaga ma tryskać woda w miejscu, gdzie był skwer i oni byli bardzo niezadowoleni z tej decyzji, ale nawet nie odważyli się, żeby się ze mną spotkać się odwołali spotkanie, dlaczego przez telefon jest mi, że po prostu boją się, bo samorządy bardzo dużym pracodawcą, nawet jeżeli nie oni to ktoś z rodziny pracuje może w szkole, a może gdzieś w urzędzie znajdują się w konsekwencji i to był też taki przykry obraz na społeczeństwa obywatelskiego w Polsce, które być może nawet był naprawdę wyglądałby inaczej, gdyby ten strach, gdyby nie ten strach, ale z drugiej strony te przykłady, które ludzie się jednak odważyli zwykle kończą się jakimś sukcesem znaczy okazuje się, że kolejne osoby dołączają do takich protestów dołączają się takie oczywiste osoby tworzą takie sojusze pomiędzy ludźmi, którzy na co dzień może są po różnych stronach barykady, ale akurat sprawie drzew potrafią się dogadać i władze mają problem z takimi sytuacjami, bo trudno jest takie osoby zaszufladkować takiż jako świry czasami to są emeryci np. wspierają takie protesty i trzeba się często cofnąć się udaje gdzieś jakaś jest szansa nadzieja się rodzi jakieś światełko w tunelu pisze np. prezydent Starachowic, który postanowił zmienić swoje podejście do tego tematu to zresztą ciekawy przyznam się, że wcześniej nie słyszał głosu mieszkańców, a teraz wreszcie słyszenie jak można usłyszeć, kiedy jest wybierany, ale jednak szczęśliwie ta polityka gdzieniegdzie zaczyna się zmieniać tak prezydent Starachowic to jest chyba jeszcze nadal najmłodszy urzędujący prezydent w Polsce jest, kiedy go wybrano 25 lat teraz już drugą kadencję na czele, ale też ciekawy przykład, bo on sam się przyznał do tego, że zrobił jakiś błąd nawet on w tej swojej pierwszej kadencji właśnie w Starachowicach, bo taki przypadek, że duża ulewa przeszła zalała bardzo dużo, jaką część miasta i plac tam były spore zniszczenia okazał się, że po tej ulewy trzeba było przeprowadzić remont poszło to duże koszta i prezydent właśnie napisał zresztą użył słowa betonoza napisał na swoim Facebooku, że przyznaje, że musi, że trzeba po prostu zmienić podejście, że nie był dobry pomysł, żeby tworzyć takie miasto, które wypiera drzewa, które właśnie powstają takie wielkie betonowe place, bo one zwyczajnie nie poradzą właśnie takimi np. zjawiskami wydaje mi się, że tak jak w Europie widzimy jakąś taką zieloną falę w polityce dużej polityce tzw. ogólna krajowej albo w parlamencie europejskim, gdzie te partie zieloni, jakby czy w ogóle takie ruchy politycy odwołujący się do tych ekologicznych postulatów coraz są coraz popularniejsze tak w Polsce to się może zacząć na poziomie właśnie samorządy przyjdą tacy młodzi samorządowcy, którzy będą potrafili się dogadać ze strajkiem klimatycznym będą potrafili się pokazać, że umieją bronić drzew i że to będzie być może mam taką nadzieję steki i coś pozytywnego coś wydarzy w Polskiej polityce, bo może wyjaśnimy tym, którzy słuchają nie mają do końca pojęcia albo wiedzy co się dzieje, kiedy się wytnie drzewa z centrów miast wszystko zaleje się betonem przychodzi ulewa i woda nie ma gdzie wsiąkać prawdę tak to jest zdaniem nawet hydrologów, z którymi rozmawiałem nie ma takich systemów kanalizacyjnych na tyle wydajne, które są w stanie w przypadku dużej ulewy np. jak 1 dzień spadnie nam tyle co miesiąc wchłonąć tę wodę woda będzie stała na ulicy takie lewe i to kolejna rzecz, którą naukowcy potwierdzają będą się zdarzały coraz częściej, bo klimat coraz mniej stabilne już się zdarzają coraz częściej i drzewa to znaczy największy sojusznik w tym, żeby się do tego kryzysu klimatycznego zaadaptować w miastach bo kiedy będziemy mieli plac z drzewami albo ulice, bo to też nie tylko place, ale też ulice to po prostu będziemy mieli mniejsze straty mniejsze zalania, bo drzewa w cieniu dowodem pochłoną one działają jak gąbka i nawet teraz w urbanistyce jest takie określenie miasto gąbka, żeby projektować miasta właśnie tak, żeby wchłania wodę, która spada, bo dzięki temu po prostu ratują się przed tymi konsekwencjami kryzysu klimatycznego mówimy o rewitalizacji odnawianiu miast centrum okolice zalewane betonem, ale to jest tylko i 1 twarz betonozy druga to działania deweloperów to znaczy właściwie każda działka, która jest do przyjęcia do kupienia jest całkowicie koszona dosłownie w przenośni po to, żeby postawić fundamenty stawiać kolejne budynki najlepiej takie wysokie, żeby mieć z tego powierzchniowo jak największy zysk i to jest bardzo ciekawe, że do tych działań niszczących drzewostan na masową skalę doszło wtedy, kiedy weszła w życie ustawa nazywana lex Szyszko to znaczy sam w książce cytuje ludzi, którzy mówią nie, bo teraz wreszcie wolno tak jakby te drzewa to był jakiś wróg, który się okopał, bo tak jest to znaczy to nie jest żaden wróg tylko to jest po prostu element, który bardzo słaby i drzewa potrzebują sojuszników, które sprawią, że będą mogły się bronić przed takimi zakusami chociażby deweloperów, dla których po prostu każdy kolejny metr przestrzeni, którą można zabudować to są kolejne tysiące złotych, które zarobią na sprzedaży tych metrów kwadratowych mieszkania, więc nie ma nie ma co oszukiwać że, że no po prostu takie podmioty kierujące się chęcią zysku będą będą kierować się wrażliwością moim zdaniem nie będą się kierować 2 nowe stołeczne drzewa, jeżeli będą mogły robić dlatego naszym celem powinno być stworzenie takich warunków, których toby się przestało opłacać np. wprowadzenie wyższych opłat za wycinkę drzew czy wyższych kar za robienie tego bez zgody, bo te wszystkie opłaty zostały no bardzo mocno obniżone za czasów właśnie ustawy lex Szyszko do dzisiaj tak naprawdę zaniżone stawki obowiązują one są nieprzystosowane do dzisiejszych realiów, gdzie cały czas przecież metr mieszkania w Polsce drożeją, gdzie mamy mimo wszystko cały czas liczbą mieszkaniowe na drzewa są tym elementem, który potencjalnie stoi na drodze realizacji inwestycji oczywiście nie chodzi o to, żeby teraz zablokować budowę mieszkań w Polsce tylko, żeby zaczęły powstawać osiedla w ramach, których ktoś wpadnie na pomysł jak mamy szpaler drzew to może warto go ocalić i wkomponować takie osiedla mieszkańcy osiedla będą zadowoleni, jeżeli zobaczą, że z no coś takiego zostało zrobione to ciekawe swoją drogą, że tnie się te drzewa na potęgę po to, żeby budować nowe osiedla często w środku miasta wycina się taką plombę tworzyły drzewa dając oddechu tworzy się plany inwestycyjne i kusi się mieszkańców wysłannikami rzutami, na których między blokami pojawią się 23 drzewa, odwołując się do idei ekologii terenów zielonych przyjaznych rodzinom tak dalej no ale to kłamstwo niestety ma krótkie nogi to jest w ogóle ciekawe, bo jak spojrzymy na to jak wyglądały osiedla wyglądają nadal osiedla budowane w latach PRL-u tzw. blokowiska w Polsce słowa takie dosyć mocno nacechowane negatywnie to one miały 1 gigantyczną przewagę nad tymi współczesnymi osiedlami znaczy właśnie miały duże zielone podwórka tylko kilka często do dziś nie zostały zabudowane dziś to np. nie takie osiedle Bródno Podgrodzie albo Targówek Mieszkaniowy, na którym mieszkałem kiedyś to jak tam idziemy jak się to pierwsze co rzuca w oczy taka różnica między tymi osiedlami tymi nowymi osiedlami to właśnie to, że tam po prostu między blokami są niemalże zielone skwery drżała w międzyczasie zdążyły wrosnąć już dorosłe i naprawdę przestrzeni mogą mieszkańcy deweloperskich osiedli pozazdrościć dlaczego, bo nie mógł komunistycznych projektantach prawda to dbali nie tylko o to ja z kolei długi czas mieszkałem na Stegnach mówimy o Warszawie na południu Warszawy to tam nie tylko zieloną, ale też przestrzeń między blokami takie, żeby była wymiana powietrza cyrkulację to wszystko dzisiaj znaczka naciskane naciskane na dobrym przykładem znowu Warszawy, ale myślę, że uniwersalnym to są Odolany osiedle takie na woli zbudowany na dawnych terenach poprzemysłowych, gdzie kolejne kolejne po prostu takie bloki powstawały na tzw. WZ kach w dni w rezultacie zabudowana cały obszar właściwy, który można było zabudować jakoś nikt nie pomyślał, że no może by się przydał jakiś skwer może park i teraz mieszkańcy Podolan organizują się trochę są właściwie rozżaleni po wielu latach środków na mieszkania i walczą o to, żeby jednak park tam powstał jedyny teren, jakim został, żeby tak założyć też taki pas wzdłuż torów kolejowych no też zielone w sumie teraz teren konie urządzone na jej szkodę, którzy nie uczymy się na błędach i przy kolejnych takich osiedlach można by po prostu wnuczka uchwalić plan miejscowy, który przewidywał, że dobra zabójcze sobie tutaj drodzy deweloperzy ten kawałek ten kawałek ten, ale ten zostawcie i zróbcie tam nawet własne pieniądze zwróci się, dlaczego nie zbyt zróbcie załóżcie tam park coś co było w czasach właśnie tych nie niesławnych blokowisk zupełnym zupełnie nową usługą standardem pewnym dlatego taka przestrzeń są 2 dodatkowe bloki no tak ale gdy zgadzamy się na to, żeby wszystko wszystko dom, żeby wszystkim kierowała kryterium zysku też zysku, który trafia ostatecznie do prywatnej kieszeni uważam, że nie, że to jest rzecz jest też kwestia ważna dla Maćka zdrowia publicznego no, dlaczego mamy tworzyć przestrzenie, w których ludzie nie mogą nawet wyjść na spacer w trakcie pandemii koronawirusa przekonaliśmy się też ważne wszystko pozamykali ostatecznie Aes okazało się, że wygrywa ten, kto ma obok swojego domu miejsca, gdzie może po prostu pójść na spacer o tym za chwilę będziemy rozmawiali w drugiej części rozmowy spotkania tylko dodają jeszcze te wuzetki to są warunki zabudowy tak, bo nie każdy wie, ale tak chodzi o wuzetkę, czyli taka decyzja, że ten kawałek sobie bólu jak chce tak w skrócie w radiu książki rozmowy o literaturze zapraszam Michał Nogaś odcinek 1003005. Jan Mencwel, który dzisiaj opowiada o beton może o tym jak się niszczy polskie miasta jednak wspomniała o tym pod koniec pierwszej części naszego spotkania, ale chciałbym do tego wrócić, bo to jest bardzo interesujące intrygujące ważne, o czym opowiedziały się w przepisie w książce no właśnie pandemia czas zamknięcia obnażyła ten beznadziejny sposób myślenia o przestrzeni dookoła miejscu mieszkamy o próbie opanowania zniszczenia każdego dzikiego terenu elementu przyrody, który dziś nas może otaczać potem ludzie zamknięci w domach musieli się wymykać pod osłoną nocy, żeby gdzieś na nasypach kolejowych albo na skrawkach terenów zielonych, kiedy jeszcze niemożna było chodzić do lasów pamiętajmy o tym też tak inteligentny pomysł pobiegać pospacerować wyjść z psem cokolwiek to myślę obnażył całkowicie te najgorsze strony betonoza to jest myśl taki okres pandemii, który pokazuje nam, że zieleń to nie jest jakaś fanaberia zieleń w mieście przewodnicy to nie jest coś co fajnie było, jakbyśmy mieli tylko te elementy z naszych podstawowych potrzeb i w sytuacji, kiedy właśnie no coraz trudniej znaleźć cokolwiek jest otwarte oczywiście poza kościołami jeszcze kasyna też to, bo ocalone jako się od zamknięcia to okazuje się, że bardzo ważne jest to że, żebyśmy po prostu mogli odetchnąć od zamknięcia w domu czy w ogóle sytuacji epidemicznej poszli po prostu na spacer naj z drugiej strony nie będziemy wszyscy jechać na spacer na pole Mokotowskie czynna do centralnego parku w naszym mieście poszukamy takiego miejsca blisko miejsca, gdzie mieszkamy tak byśmy mogli tam dotrzeć na świat na piechotę jej efektem tego, że pozwalaliśmy zabudować właśnie takie tereny jest to, że wiele osiedli na zasiadła tych nowych osiedli wprost nie ma takiego miejsca w swojej okolicy jak mieszkamy nie wiem na Odolanach mówię czy na nawet miasteczku Wilanów czy Białołęce to jesteśmy w gorszej sytuacji niż mieszkańcy Bródna, którzy mają centralnie swojej dzielnicy park Bródnowski albo no nie mówią mieszkańcy Śródmieścia, gdzie w Warszawie są historyczne parki, dlaczego mamy tworzyć właśnie te nierówności powinniśmy pomyśleć o tym, że gdziekolwiek nie mieszkamy w mieście to w zasięgu 15 minut spaceru mamy jakiś teren zielony mamy park mamy miejsce, w którym możemy właśnie się przejść odpocząć spędzić trochę czasu na świeżym powietrzu, ale parki też nie są bezpieczne, o czym piszą też przeszkadzają drzewa, które no tak niestety to jest właśnie do tego było mało, że wycinamy drzewa na placach, jakby tego mało, że zbudujemy tereny zielone jeszcze do tego bez sensu wydajemy miliony złotych na tzw. rewitalizację parków co najczęściej oznacza po prostu zubożenie tych miejsc chociażby pod względem bioróżnorodności tzw. czyli tego jak duża gatunków zwierząt tam występuje takim przykładem jest Świdnica, w której są małe miasta na Dolnym Śląsku, gdzie kilka pięknych parków jeden z nich zrewitalizowana za kilkanaście milionów złotych, a w międzyczasie chciano zrobić to samo innym parkiem ja byłem w Świdnicy przed się po jednymi drugim parku różnica między nimi jest taka, że w tym zrewitalizowany za kilkanaście milionów jest głośno słychać hałasu ulicy w tym jest rewitalizowany jest cicho słychać śpiew ptaków i to najkrócej pokazuje się do czego prowadzi taka rewitalizacja do tego, że uważane przyrodę, że w rezultacie te parki no może mają osie widokowe, ale tak naprawdę są mniej przyjemnymi miejscami do spędzania czasu dobrze, ale przecież w każdym mieście Polski są ludzie we władzach odpowiadające za tę część naszego życia i co oni się na to godzą no myślę, że brakuje często po prostu jakiekolwiek refleksji to jest taka jak moje doświadczenie z kilku miejsc, w których które odwiedziłem, że ci samorządowcy, których strony często próbowałem skontaktować i uzyskać jakąś odpowiedź, dlaczego w kat podejmują takie decyzje on sam fakt, że ktoś pyta no, jakby za kompletnie się zaczyna zamykali w sobie nie chcieli właśnie w ogóle ze mną rozmawiać po pewnym czasie były okazywało się, że zaczyna zmieniać zdanie no właśnie od protestów, bo tak naprawdę to jest często to są często decyzje nieprzemyślane one wynikają jakieś takiego schematu który, które są przyjęliśmy, że tak jest lepiej, że nie wiem, że albo po prostu z tego są pieniądze do wydania nie wiadomo na co wydać czasami też niestety wynikają z tego, że te pieniądze po prostu no weźmie firma, która jest znajomą tam szwagra tak dalej, bo to też taka sytuacja mają miejsce takim podłożu korupcyjnym, ale ten zaś łączy ze swego rodzą jeszcze zapewne tak chociaż, chociaż też nie twórzmy teorii spiskowych będą może jakieś pojedyncze przypadki ale, ale raczej myślę, że to jest kwestia po prostu tego, że brakuje takiego dobrego wzorca brakuje takiego wzorca, który pokazywał Hej, dobra przestrzeń miejska to jest przestrzeń Zielona i trochę trudno się dziwić, bo popatrzmy na place w największych miastach, które być może powinna być kimś takim wzorcem prawda plac Defilad w Warszawie wszyscy wiemy jak wygląda, ale kilka stołecznych placówek plac konstytucji też nie wyglądają lepiej, jeżeli chodzi o to jak tam jest drzewami no właśnie prawie nie ma, więc brakuje właśnie takiego dobrego wzorca przestrzeni miejskiej, który by pokazał też być może w mniejszych czy średnich miastach, że to jest coś co warto zachować jest bardzo ciekawa jak się nie myśli o tym, że przecież przyjdą do nas kolejni następne pokolenia, które się po prostu będą dusić, jeżeli nie posadzimy tych drzew albo, jeżeli nie zaprzestaniemy natychmiast całego tego procesu wycinki tam, gdzie się komuś będzie podobało rozmawiał z architektami czują w tym wszystkim, bo przecież są ludzie, którzy projektują te osiedla są ludzie, którzy projektują te place czuwają nad tą rewitalizacją to oni wpadają na pomysł, że tu postawimy fontannę tu jakiś ładny słupek nas, że nie będzie co mają wyrzuty sumienia czy jeszcze nie architekcie w Polsce mają taki problem, że wpadli trochę taką spiralę, jakby na ziemi sądeckiej sukces zawodowy tej grupy, bo mają bardzo no ten boom mieszkaniowy sprawia, że po to, projektują wielkie osiedla, że w ogóle jest na pracę dla architektów, ale z drugiej strony, że jest jest taki kryzys publicznego projektowania znaczy tych właśnie przestrzeni miejskich takich chociażby placów, ale też ulic projekt właściwie nie przeprojektować je, jeżeli to robią nasi drogowcy, którzy projektują najważniejsze ulice miasta ani mówiąc tak to damy 3 pasy tutaj coś tam będzie ulicami Marszałkowska albo Alej Jerozolimskich, a tak naprawdę powinien zrobić architekt urbanista to ci ludzie powinni tak naprawdę decydować o tym jak ta przestrzeń wygląda albo na architekt krajobrazu też kolejna grupa, z którą rozmawiałem więcej Krzysztof Herman rozmawia mówił o tym, że właśnie na, że żyją w takiej w takiej sytuacji kryzysu to znaczy mogą projektować takie zieleńce na nowych osiedlach niestety nie zawsze to jest to co najbardziej chcieli nie mogą tam rozwijania skrzydeł publicznych zamówień właściwie bardzo mało więc, więc myślę że dobrze by było, gdyby te proporcje się zaczęło powoli zmieniać, żeby np. prezydenci miast zamiast wydawać wielkie pieniądze na kolejną estakadę drogową wydali mają na dobrą dobry projekt przestrzeni miejskiej z udziałem architekta architekt krajobrazu mówiło się tym, ale jeszcze ten wątek chciałbym powrócić naszej rozmowy, chociaż na chwilę to znaczy co się dzieje, kiedy wycinamy drzewa, bo to nie tylko jest uważanie krajobrazu Miejskiego to jest także w rzucanie z miast po prostu zabijanie bardzo dużej liczby zwierząt to znaczy uważamy miasta o taki owady robaki to wszystko co zapewnia prawidłowe funkcjonowanie systemu to też na życiu mieszkańców odbija na pewno tak i to nie tylko na życie tych, którzy lubią przyrodę, bo ta to nie jest tak, że przyroda to jest coś co można lubić albo czego można nie lubić wtedy ona nie ma znaczenia on ma znaczenie tego chcemy czy nie, bo nawet jako system miejski to jest właśnie ekosystem, czyli to jest jakiś jakiś złożone złożone naczynie na ten system naczyń połączonych, który jak wyjmiemy jakiś element cała reszta też może się zawalić przykład Niewiem dokuczają nam komary mówimy, że na jest dużo komarów, bo to też ma związek ze zmianami klimatycznymi, ale to zostawmy i co jest naszym sojusznikiem w walce z komarami z owadami w ogóle nie zmieści taki oczywiście ptaki, które zjadają komary nawet jerzyki to moment się w zeszłym roku samorządowcy zorientowali, że tak rzeczywiście może być zaczęli stawiać takie budki dla koalicja stworzyła dla jerzyków już nawet tak, bo to jest bardzo uważam, że bardzo dobrze coś takiego zdarzyło tylko, że brakuje nam takiego zauważyć, że to nie jest 1 wycinek wyjątek od reguły tylko test reguła co, do której powinniśmy wg mnie tak, aby postępować, czyli mamy w miastach jak i jako system dla przyrody otworzy i wycinanie jakieś elementy tego systemu może zachwiać całym systemem może sprawić, że nie będzie Minutka jeszcze więcej kleszczy w naszych miastach może mogą różne rzeczy wydarzyć i przyrodę po prostu wrażliwym systemem, który w, którym nie można tak po prostu no poczynań jak nam się podoba zresztą to nie tylko jerzyki jak to się mówi kolokwialnie robią robotę i postawienie budek dla nich nie rozwiąże problemu dlatego, że to jest jak mówił, iż system naczyń połączonych, więc trzeba pamiętać też innych elementach tego ekosystemu, które zniszczyliśmy, które teraz trzeba odbudować, żeby w miarę dobrze się żyło no tak to właśnie jest także nie możemy całej przyrody w mieście zrobić tak, że tak powiem jak trawę z rolki tak wziąć rozwinąć, żeby teraz było zielono to jest to jest coś co co musimy zadbać i tak naprawdę będzie sobie radzi tym lepiej im bardziej to przyroda będzie sama decydowała o sobie na takim przykładem może być koszenie trawy jakaś niesamowita Mania tego koszenia polskich miast także po prostu przecina się tą trawę do samej ziemi, jakby to miało być nie wiem właśnie jakiś jakiś jakiś taki dywan tej trawy takie również ręki tymczasem dla alergików to jest dramat oczywiście tak, a z kolei jak się to kontra zostawili i przetnie się nie co tam raz na miesiąc 2× w roku powstaną piękne łąki kwietne, które chciały przylecą przylecą pszczoły i właśnie ten ekosystem zacznie znowu funkcjonować ten, który cały czas staramy się zaburzyć wydaje nam się, że my ludzie to wiemy najlepiej jak powinna wyglądać już w miastach to w ogóle wszystko powinno być przycięte pod klinikę no właśnie i nie tylko nie to lepiej dla przyrody jak sobie sama poczyna też dla nas lepiej jako ludzi teraz rozmawiamy w listopadzie pod koniec listopada trwa też dyskusja o wywożeniu liści i wielkich dmucha w miastach, które te liście odgarniają ty piszesz o tym wiele osób zwraca uwagę, że może lepiej zamiast robić kompost z tych liści gdzieś daleko pozwólmy temu kompostowni tworzyć się w środku miasta tak no to jest przykład takiego takiego działania, które jest podwójnie szkodliwe, bo mamy te liście, które oczywiście zalegają na chodnikach parkach chociażby na jej nasze rozwiązanie, jakie do tej pory stosujemy dmuchawa dmuchawa Mucha jest urządzenie spalinowe, które generuje spaliny, które generuje hałas, który w ogóle czytałem ostatnio takie takiej analizy to jest jedno z najbardziej szkodliwych urządzeń, jakie człowiek wymyślił jest bardzo mała bardzo dużo spalin produkuje więc, więc też chce coś co po prostu nam uprzykrza życie zamiast tego moglibyśmy te liście grabić i przenieść do kompostownika w tym samym parku, w którym one spadły z drzew i potem mielibyśmy z tego nawóz, który sprawił, że takie rzeczy postanowiliśmy go użyć w tym parku do nawożenia ziemi ja takie rozwiązanie widziałem w Londynie jest u nas już coraz częściej pojawiał też polskich miastach tylko cały czas to nie jest standard myślenia standardem jest myślenie, że należy wysłać tam służby z duchami spalinowymi, które robią mnóstwo hałasu i tak naprawdę zrobią coś co nie ma kompletnie żadnego sensu już pominę ten aspekt edukacyjny, który często mówi chociażby Urszula Zajączkowska przecież to jest najlepsza lekcja biologii, kiedy myśmy dzieci na spacer pokażemy im, że łąki kwitną w liście gniją na tym polega cały ten świat my po prostu chcemy się albo nad nim albo obok niego postawić oczywiście, że na wsiach czy małych miastach miasteczkach łatwiej to wszystko zaobserwować dzieci, które wychowują się w mieście właściwie są pozbawione dostępu do tego całego obrotu spraw, które ma miejsce w ekosystemie no tak pamiętajmy o tym, że ponad 60% Polek Polaków mieszka w miastach tak naprawdę ta przyroda w miastach staną się stykamy, zwłaszcza matka dzieci w dużej mierze będzie decydowała w ogóle wyobrażenie, jakie mamy przyrodzie tak, bo nie każdy będzie mógł pojechać do Puszczy Białowieskiej i zobaczyć jak wygląda taka przyroda w stanie naprawdę dzikim, a jeszcze rzadko opuszcza też wycinamy więc, jakby tam przez miejsca naprawdę ważne jako pewien przykład i właśnie takie powiedziałeś można pokazać bioróżnorodność na Netflixie można pokazać się w internecie można pokazać na zwykłym trawniku w mieście, jeżeli go nie przetnie my zrobimy taki eksperyment zobaczmy co wyrośnie z takiego trawnika, który wygląda na po prostu zwykłą trawę po kilku miesiącach nie koszenia go bardziej wyrosną tam właśnie kwiaty rosną różne rośliny, że przylecą tam chciał i to właśnie bioróżnorodność to jest przyroda chyba nie można lepiej uwrażliwić na nią niż właśnie tam, gdzie najwięcej najczęściej oglądamy, czyli koło naszego bloku po prostu miejsce, bo cenę potem zostaje w miastach jestem zwolennikiem oczywiście tego, żeby mieszkania były zielone, żeby było w nich wiele roślin doniczkowych, bo też pomagają nam oddychać dbają o o to, żeby nie było słuchu w mieszkaniu itd. ale wydajemy na to ogromne pieniądze zajmujemy przestrzeń mieszkania przecież mamy wszystko za oknem właśnie i test ciekawe, że być może bardzo wiele wycieczek szkolnych nie wiem pewnie każdym polskim mieście jeździ jak już parku albo jeździ do ogrodu zoologicznego tylko najczęściej wybierane są właśnie te miejsca, które są najbardziej sztuczne z punktu widzenia przyrody ogród zoologiczny sam w sobie jest sztuczny wiadomo, ale taki park Niewiem reprezentacyjny park jak nie wolno też była rynki to jest jednak koncepcja takiej przyrody na zagospodarowanej zaplanowanej przez człowieka i to dla elit nie dla elit, które tak naprawdę miały to była taka Arena życia towarzyskiego Tymbark na jej w tej samej Warszawie mamy mamy np. takie tereny jak zakole wawerski, czyli takie okradło, które leży Niewiem parę kilometrów tak naprawdę od centrum miasta myślę, że tego typu miejsca są w każdym polskim mieście, czyli jakiś taki mały małe dziki zakątek, który nie został jeszcze tknięty jako człowieka można tam wejść można zobaczyć jak przyroda wygląda być może taka sytuacja, w której te wycieczki szkolne jedno i do tego miejsca do tego na tym przykładzie uczą się, jaka jest różnica między przyrodą przeciętą właśnie ręką człowieka wg zasady czyńcie sobie ziemię poddaną, a taką przyrodę, która sama decyduje o sobie różnica naprawdę widoczne gołym okiem i Super materiał edukacyjny, a chyba ważne jest, żeby kolejne pokolenia trochę inaczej postępowały z ziemią niż meta zrobiliśmy twoja książka nosi tytuł ten rodzaj nie chodzi w niej tylko wyłącznie opowieści z centrum miasta o tym jak się wycina parki albo takie piękne skwery, które niegdyś były w centrum robi z tego parkingi i pokazowe, ale i albo place z fontannami pomnikami jest także opowieść o tym, że wykonujemy dookoła miast i też co nazwalibyśmy pomnikami przyrody albo tereny przylegające piszesz o słynnej historii Kazimierza dolnego, gdzie wybetonowano jeden z wąwozów pisze też o tym, że brak takiej powszechnej ogólnej wiedzy, jeżeli chodzi np. o stan uregulowania rzek w Polsce, bo ludzie się wydaje, że jak uregulowana rzeka to bezpieczna tymczasem po trzykroć po 5 Czok, choć po postu rocznie to znaczy im bardziej uregulowana rzeka tym gorzej dla nas dla przyrody, bo lepsze jest to dzikie tak myślę, że ten temat rzek i w ogóle tego jak traktujemy wodę to jest taki materiał w książce tylko znałem można powiedzieć, ale do nas wrócił już do nas wraca, bo to co się dzieje w tym momencie w Polsce być może nawet gorsze niż ta niż ta dewastacja przyrody w miastach to jest właśnie betonowanie dewastacja przyrody podmiejskiej chociażby właśnie rzek małych rzek, bo to są małe rzeki które, które gdzieś tam sobie wpłyną na obrzeżach miasta bardzo często są dziki właśnie ocalał jako takie małe dzikie rzeki teraz wjeżdżają tam właśnie koparki ciężki sprzęt robi z nich takie no już właściwie kanały tak naprawdę likwidują tamy bobrów w ogóle likwidują siedliska, których zwierzęta mogą żyć i to właściwie służy takiej źle pojętej nie wiem gospodarności takiego takiemu myśleniu, że tak będzie lepiej, ale z punktu widzenia no funkcja konflikt i tak zbiornik pełni np. w czasie suszy to lepiej sobie muszą poradzić taka dzika rzeczka niż taka, która będzie kanałem to jest bardzo proste, dlaczego dlatego, że tym kanałem woda szybciej spłynie do dużej rzeki na dużej rzeki szybciej płynie do morza hydrolodzy naukowcy mówią musimy robić wszystko, żeby zatrzymywać wodę, bo mamy coraz mniej będą coraz większa susza i takie podmiejskie dzikie rzeczki jak np. nie wiem Świder wymienia tylko Warszawa, ale bardzo wiele innych rzek na każdego miasta możemy taką znaleźć to jest właśnie skarb, który powinniśmy chronić, zwłaszcza w czasach suszy Jan Mencwel jest dzisiaj gościem Radia książki teraz posłuchajmy listów, które ludzie piszą do drzew część drzewo przy premierze niedługo umrzesz smutno nigdy ciężarówki niszczą swoje wiszące gałęzie czy jest tak zmęczony tymi wszystkimi pracami budowlanymi jak my mój najdroższy, kiedy wychodziłem dziś Sejm z kolei uderzyła mnie nie gałąź, ale swoje płomienne piękne musi otrzymywać wiadomości przez cały czas jesteś takim atrakcyjnym drzewem część drzew jest też obok mojej pracy sprawia, że jestem szczęśliwy rośnie dalej i dalej drzewku skarbie przykro mi, że jest taki chory czy mogę wspiąć się po raz ostatni zdejmij dla mnie ten korek kochanie dzięki temu poczujesz się lepiej drogi pokrzywy właśnie przeprowadziłem się 3 miesiące temu cieszę się, że mogą z tobą rozmawiać przez ten system mieszkam na pierwszym piętrze widzę przez moje okno mam problemy ze snem nocy z powodu hałasu samochodów karetek pogotowia mam nadzieję, że nie cierpieć tak bardzo będzie mógł dobrze spać dziękujemy za blokowanie odgłosów z ulicy i życzymy, aby ptaki nie wyrządziły krzywdy nie oczy poznać miłego dnia twoje zdrowie część drzewo 1022794 jak leci między każdego dnia na Uniwersytecie naprawdę wspaniale jest widzieć w słońcu teraz, gdy rusztowanie w pobliżu budynku 100 mam nadzieję, że wszystko idzie dobrze fotosyntezę wszystkiego najlepszego część drzew co sądzisz o drzewa, które są przytulony przez koła, ale przez cały dzień pozdrawiam nie koala jak się masz uważa, że twoje palce to gałęzie korzenie Witaj drzewo tak naprawdę nie znam, ale ostatnio zastanawiałem się co mówią drzewa mój przyjaciel podał mi twoje dane kontaktowe, więc pomyślałem, że pójdę prosto do źródła oto moje pytanie co powiedziałby ludziom, gdyby mógł mówić Szanowna pani Szanowny panie szukali TOZ dziękujemy za oczyszczanie produkowanie naszego powietrza zastanawiam się, jakie zwierzę rozprzestrzenia pani pana nasiona czy to w ogóle jest zwierzę chciałbym, żeby pani pan odpowiedziała są to fragmenty listów, które wysłali do drzew w Melbourne mieszkańcy miasta po tym, jak urząd uruchomił możliwość raportowania stanu drzew miejskich każde drzewo utrzymywała swój spersonalizowany adres e-mail okazało się, że część osób skorzystała z serwisów zupełnie inny sposób nie spodziewały się władze betonoza jak się niszczy polskie miasta w studiu autor książki Jan Mencwel no dużo podaliśmy przykładów tego co robimy źle, ale może w ostatniej części rozmowy powiedzmy o tym jak można robić dobrze oczywiście są pozytywne przykłady z Polski, ale też wiele w swojej książce podaję przykładów pozytywnych ze świata najpierw np. bardzo duże wrażenie na mnie zrobiła taka opowieść o tym, że trzeba od betonować dzicz centra miast np. place prosty sposób wyjąć 2 płyty chodnikowe posadzić tam drzewko to są projekty którymi stoją konkretni ludzie w konkretnych stolicach tak mamy 2 miasta, które się, że mogą być kim jego inspiracją dla nas to jest Wiedeń, które w zeszłym roku wprowadził taki duży program właśnie rozbudowywania placów, ale też ulic i Rotterdam, w którym to z kolei dzieje się oddolnie znaczy mieszkańcy sami zgłaszają obszary, które są wyraz betonować i urzędy w tym wspierać np. mamy sobie ulice przy naszej ulicy jest nie wiem kawałek jezdni albo kawałek chodnika, który nie jest ciągiem komunikacyjnym po prostu jest za dużo betonu, tak więc wprost i my jako mieszkańcy mówi mamy już tym jest taką małą rabat albo misję więcej posadzić drzewa albo byśmy chcieli mieć tutaj kwiaty u odmówi dobra, proszę bardzo, to jest instrukcja obejmuje 2 płyty chodnikowe sadzić tutaj rośliny mamy wam jeszcze Niewiem co was wesprzemy np. pożyczymy wam narzędzia takie rzeczy dzieją i to nie brzmi może absurdalnie polskiego punktu widzenia, bo u nas pewnie pierwszą barierę przed takim mieszkańcami, ale naprawdę nie jest nic, czego nie możemy zrobić barierę tylko łącznie w naszych głowach musimy po prostu wyobrazić, że tak można działać co więcej uważam, że mieszkańcy polskich miast bardzo chętnie włączyli też takiego i chętnie by zagospodarowali sami przestrzeń wokół swoich domów kamienic bloków, gdyby pozwolono im trochę tego betonu rozkosz, a skąd pewność, a stąd uważam, że wbrew temu coś się też mówi u nas co być może sami o sobie myślimy wcale nie jesteśmy narodem, który nienawidzi przyrody nienawidzi drzew że, że myślę, że paradoksalnie dla wielu mieszkańców zachodniej Europy to możemy być nawet obiektem zazdrości, dlatego że mimo wszystko przez lata tej przyrody aż tak strasznie nie zniszczyliśmy, a może trochę postu przypadkiem, dlatego że nas nie było na to stać np. nie betonować wszystkich rzek i ciągle Polska jednak krajem, który może tego nigdy nie pierwszy rzut oka ma w sobie ten element dzikości ma w sobie ten element tej dzikości przyrody na wyciągnięcie ręki i myślę, że Polacy w gruncie rzeczy to lubią i że tak naprawdę, gdyby pozwolić trochę zliczyć zazieleni swoją okolicę chętnie z tej możliwości skorzystali też aktywista człowiek, który walczy nie tylko drzewa w Warszawie opisujący aktywistów z całej Polski pokazuje, że to może co powinniśmy zrobić, żeby zmienić myślenie, a potem myśli zamienić na czyny zacząć robić coś co spowoduje, że miasto się zazielenią będzie nam się lepiej przyjemniej żyło to teraz potrafimy betonowy jako taki poradnik od czego powinniśmy zacząć to znaczy jak zachęcić innych, żeby zaczęli działać przekonali innych swoich bliskich sąsiadów ludzi ze wspólnoty mieszkaniowej z rady dzielnicy jak krok po kroku z tą betonową walczyć przede wszystkim potrzebujemy lepszego prawa, które bardziej chronią drzewa, bo w tej chwili niestety jest także rzeczy na mocy niestety to może zaczniemy w takim razie nie od Sejmu od kwoty wspólnota do Sejmu będziemy na koniec dobra lepiej ów okej myślę, że to co jest potrzebne to potraktowanie naszego najbliższego otoczenia jakiegoś wspólnego dobra, które o, którym możemy decydować ja np. na swojej ulicy zacząłem od tego zorganizowałem akcję podlewania drzew no bo rzeczywiście drzewa trochę słuchały latem, więc skrzyknęła sąsiadów na Facebooku będziemy, a może byśmy zaczęli je podlewać skoro miasto nam nie podlega co pukali się corocznie właśnie okazało się, że nie bardzo dużo osób poziom jasne ja mam tutaj pracownie Nadole to mogę dać się woda jak będziecie potrzebowali, żeby nie nosi drugiego piętra tak dalej nie zaczęło się jak się skończyło skończyło się także zawiązał się grupa mieszkańców, która chce zadbać o drzewa z naszej ulicy, która zaczęła sama właśnie sadzić kwiaty zasadzić jakieś rośliny wokół tych drzew napisała wniosek do do miasta o to, żeby tam osadzić itd. więc myślę, że zaczyna się od takich małych rzeczy, które tak byśmy mieli swój ogródek przydomowy to szczerze nie zadbamy prawa tak samo możemy zadać tą zieleń drzewa, które po prostu rosną nasze naszej ulicy rosną na placu niedaleko nas to też jest taki nasz przydomowy ogródek i myślę, że to jest taki pkt 1, czyli że naprawdę drzewa i święta nasze wspólne dobro mamy prawo po prostu nie zadbać, a ktoś zobaczy, że my nie dbamy to poczuje motywacji też tam góry, żeby też lepiej zadbać o te drzewa, czego potrzebujemy, jakie ustawy na dobrze teraz przechodzimy do Sejmu moim zdaniem potrzebne jest taka ogólnopolska ustawa o ochronie drzew nie wiem jak to nazwać, bo tutaj nie jestem ekspertem LM, ale myślę że, że przepisy, które teraz mamy są tak naprawdę w całości do napisania od nowa, bo de facto teraz sprawa w ogóle nie chroni drzew znad niby chroni robi to także tak naprawdę każdy potrafi to obejście to inwestor czy to właśnie przedstawiciele wspólnoty, która chce coś wiedzieć dzisiaj dostanie większy mandat za bycie na proteście pod Sejmem ścięcie drzew on to na pewno, więc ten nie ma wątpliwości, więc na pewno wyższe kary za nielegalną wycinkę to jest pkt 1, ale też myślę, że trzeba zdjąć odpowiedzialność urzędników, bo niestety mamy teraz taki problem, że urzędnik, który decyduje tam zgadza się na wycinkę no wisi nad nim taka groźba, że jak to drzewo nie daj Boże się przewróci to będzie odpowiadał ktoś komuś coś stanie tam, gdzie odpowiadał za to karnie i to trochę absurd, że tak wiele rzeczy urzędnicy nie odpowiadają akurat za to odpowiadają to jeszcze tak nam w takim rejestrze czy możliwy sposób, więc oni po prostu boją ryzyka, więc potrzebujemy systemu, w którym urzędnicy poczują, że mogą, że mogą na więcej pozwolić nie muszą na każdy wniosek o wycinkę odpowiadać na dobra skoro twierdzicie, że drzewo zagraża to pewnie tak jest ja muszę się zgodzić i to jest pewnie drugi element tej układanki czyli, żeby urzędnicy mogli podejmować mądrzejsze decyzje na trzeci element to są ci deweloperzy, o których mówiliśmy, ale trzeba o nich powiedzieć uważam, że duże podmioty, które najwięcej zyskują na inwestycjach, przez które drzewa znikają powinny bardziej dorzucać do do pielęgnacji tej zieleni, która jest, bo brakuje środków na pielęgnację drzew, gdyby te opłaty były wyższe, gdyby to działa na tej zasadzie okej budujecie osiedla jednak musi wyciąć nie wiem stąd, że pod budowę tego osiedla nie da się tego inaczej zbudować dobra to lotnicze także, ale opłata, którą niesie życie pozwoli nam na to, żeby ocalić to, że albo 1000 drzew przy ulicach dookoła tego osiedla, bo dzięki temu Niewiem pot niemy pielęgnujemy także będą dalej rozum nie będę tego jeszcze zająć taki apel, bo taki pomysł na nie wiem film jakiś spot reklamowy albo właśnie też prawo, które by uświadomiło ludziom, którzy przemieszczają się po Polsce samochodami, że to nie drzewa zabijają kierowców, dlatego że i bardzo się cieszę z tego, że też o tym pisze że to może już mam dosyć tego wmawiania nam wszystkim, że trzeba ścinać przydrożne drzewa, ponieważ one stanowią zagrożenie życia zagrożenie życia sprawiają kierowcy, którzy ścigają wchodzą zakręty ze zbyt dużą prędkością albo wymieniają trzeciego, ale nie drzewa, które stoją sobie spokojnie rosną no tak to jest to jest niestety bardzo często przyczyna, dla której nakaz znikają przepiękne aleje drzew na Mazurach na Pomorzu, które były po prostu elementem tego krajobrazu nadal jeszcze są, ale są wycinane w całości, bo ktoś uznaje, że tak, ale to zagrożenie dla bezpieczeństwa no no właśnie może być nim w takim razie wszystkie drzewa przy wszystkich polskich drogach zobaczmy czy poprawią statystyki wypadków no ja mogę od razu odpowiedzieć nie nie poprawią się, bo problemem w Polsce jest to, że kierowcy jeżdżą za szybko, że mamy po prostu przyzwolenie na taki bandytyzm drogowy, a drzewa to jest tylko obiekt, na którym też wpada przez to, że przekracza prędkość, więc no nie wygląda tak jak tak jak się mówi w ogóle ten problem niebezpiecznych drzew to jest bardzo wyolbrzymione ego czy wiadomo ile osób w Polsce zabijają drzewa tak napisałem o tym dotarła do tych badań okazuje się, że drzewa liczą właśnie tych drzew, na które też spada w efekcie zdarzenia drogowego czają się przed tak niebezpiecznych zaciężnych drogach to mamy około 6 przypadków rocznie tego, że ktoś ginie przez to drzewo przewróciło to mniej więcej tyle ile uderzenie pioruna tak też dokładnie tyle ile w Dreźnie spalonym przy czym się, czego dowiedział się już po napisaniu książki w tych 6 przypadkach zawarte są też osoby, które pracowały przy wycince i podczas pracy żona spadła, więc no naprawdę ta skala zagrożenia nie jest taka wielka 1 i to widmo tych strasznych zabójczy drzew to jest głównie nasze wyobrażenie, które daliśmy sobie wmówić, że tak to wygląda pani osób umiera w Polsce od upałów tego nie wiem dokładnie, ale jestem w stanie założyć, że to jest kilkakrotnie kilka razy tyle co drzew, które się wracają, bo to są np. osoby, które chorują na choroby układu krążenia w trakcie największych fal upałów notujemy przyrost zgonów z tego powodu właśnie np. dlatego że zostały wystawione na działanie upałów przez brak drzew w przestrzeni miejskiej, bo np. wycięto drzewa przed domem, w którym mieszkają od 50 lat, gdyż zamiast cienia pojawiło się słońce, które powoduje duszności, a potem zgon, więc może przemyśli to wszystko podpowiedział jak sobie radzić z wycinką drzew jak wrócić do takiego stanu, w którym one nie tylko nam upiększają bez, ale też po prostu pracują razem z nami, żeby nam się łatwiej żyło można przeczytać w beton może o tym jak się niszczy polskie miasta autor książki Jan Mencwel był gościem Radia książki dziękuję bardzo, dziękuję bardzo no i trzymam kciuki, żeby postulaty, które się w swojej książce znalazłem zostały zrealizowane może w ciągu najbliższego dziesięciolecia dwudziestolecia miejmy nadzieję, że trochę szybciej może milionowe dziękuję do usłyszenia w radiu książki rozmowy o literaturze Jan Mencwel o beton noże zamyka przynajmniej na razie cykl naszych spotkań w ramach ósmej 10 w weekendy z archiwum Radia książki bardzo państwu dziękuję za ten czas wspólnie spędzony weekend gość Radia książki i przypominam, że podcastu, które przygotowujemy wspólnie my, czyli wyborcza PL książki magazyn do czytania i Audioteka można słuchać w każdy wtorek na naszej stronie i aplikacji lektor, którą stworzyła Audioteka kolejny odcinek właśnie tam już za 2 dni dziękuję bardzo, i do usłyszenia w ósmej 10 Michał Nogaś Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE W TOK FM: WYBORCZA, 8:10

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA