REKLAMA

Więzienny eksperyment – filmowa próba odtworzenia wydarzeń z Uniwersytetu Stanforda

Projekcje
Data emisji:
2021-02-04 17:30
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
28:55 min.
Udostępnij:

Film „Więzienny eksperyment” Kyle’a Patricka Alvareza 2015 stara się jak najwierniej odtworzyć wydarzenia, które miały miejsce podczas słynnego eksperymentu na Uniwersytecie Stanforda w 1971 roku – bazując na materiałach dokumentalnych. Nie wiadomo jednak, czy ukazują one całą prawdę na temat eksperymentu – Philipowi Zimbardo zarzucono niedawno przekłamania, podważane są też wnioski płynące z doświadczenia. Jak dziś oceniać jeden z najważniejszych eksperymentów psychologicznych w historii? O tym opowiedział profesor Tomasz Grzyb z SWPS, ekspert zakresie technik wpływu społecznego, znany m.in. z tego, że powtórzył słynny eksperyment Stanleya Milligrama.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
prawie wszyscy lubią o nich dyskutować nic dziwnego filmie możemy przejrzeć jak lustro kino mówi nam też dużo w naszym świecie popularne produkcje stają się często wizytówką swoich czasów, nawet jeżeli nie miały takich ambicji, ale co właściwie tak naprawdę możemy wyczytać o tym właśnie jestem pod podcast o tym co kino mówi nam współczesnym świecie zaprasza Piotr Kubica dzień dobry przy mikrofonie Piotr Kubica dzisiejszy odcinek poświęcony będzie filmowi Rozwiń » więzienny eksperyment z amerykańskich firm z 2015 roku w reżyserii Kyle Patryka Alvareza on w połowie tego miesiąca w połowie lutego trafi na Netfliksa, więc będzie okazja, żeby sobie przypomnieć, że tak naprawdę dla wielu osób okazja, żeby zobaczyć pierwszy raz to nie był jakiś wielki hit kasowy trochę tym, który przeszedł bokiem na jest z wielu względów ogromnie ciekawy dotyczy słynnego eksperymentu stan polskiego przeprowadziła grupa psychologów pod przewodnictwem Filipa Zimbardo to na Uniwersytecie Stanforda w 1971 roku to było badanie na grupie 18 studentów 18 osób, które zostały zamknięte na terenie Uniwersytetu, który został przerobiony na symulację więzienia no i był celem było zbadanie jak taka symulacja więzienia odbije na psychice uczestników odbiła się w taki sposób, że eksperyment przerwano po 6 dniach w obawie o bezpieczeństwo uczestników, gdyby nie wiedzą, że ten film oparty na faktach tobym go wyłączył w połowie uznając, że to co siedzą na ekranie jest po prostu zbyt niewiarygodne, bo trudno uwierzyć, że to wszystko wydarzyło czasami może się wydawać, że aktorzy przechowują niektóre sceny wyborczej został specjalnie podkręcone czy dramatyzował nawet film wiernie odtwarza to co zobaczyć możemy dokumentalnych nagranych eksperymentu to jest przez twórców odtworzone w skali 1 do 1 reżyser zdaje się ograniczyć jedynie do relacjonowania o interpretację zostawia widzom tylko, że do dziś trwa spór na temat tego eksperymentu, jakie wnioski z niego należy wyciągać jest podważany zarzuca się, że jest zmanipulowany pytanie sam eksperyment postanowiłem skierować do prof. Tomasza grzyba z WPS ekspert w zakresie technik wpływu społecznego znanego m.in. z tego, że powtórzył słynny eksperyment Stanleya Milgrama eksperyment Stanford to zdaje się najpopularniejsze eksperyment psychologiczny historii prawda wydaje się, że tak to znaczy, jeżeli popatrzymy na historii psychologii, zwłaszcza psychologii społecznej inna poziom tzw. kultura, czyli takiego osadzenia wieści z psychologii społecznej w generalnej populacji netto okazuje się, że ogromna większość ludzi, która w ogóle cokolwiek słyszała o psychologii społecznej kojarzy eksperyment bardzo, który to eksperyment chciałbym bardzo wyraźnie podkreślić nie jest ani eksperymentem ani bardzo ich może od tego zacznijmy może tłumaczy najpierw to pierwsze rozróżnienie eksperymentów w rozumieniu badania psychologicznego w rozumieniu pewnego poprawnego metodologicznie wykonanego badania musi mieć tzw. grupę kontrolną to znaczy musi mieć takie warunki, w których jakiegoś, w których jakiegoś bodźca nie ma, gdy patrzymy na wyniki badań Philipa Zimbardo to widzimy, że przynajmniej do tej pory zwykliśmy uważać, że to co pokazał to jest naturalne pojawianie się różnego rodzaju patologicznych zachowań u ludzi, którym daje się władze pokazał przy okazji także atak przynajmniej do tej pory sądziliśmy, że władza może się opierać na pewnych wizytach to znaczy, że można się czuć pewniejszym tylko dlatego, że ma się osobie np. mundur albo bardzo mocne buty albo okulary w sieci może powiedzmy jak to wyglądało ta grupa studentów została wcześniej przebadana na zasadzie czy w jaki sposób w tym nie odbiegają od normy co ważne są niebezpieczne, gdyż wykonuje on po prostu kwitnącą norma to i potem na zasadzie losowane z rzutu monetą część została strażnikami miała się przez strażników więziennych część osadzonych no i okazało się, że ci strażnicy uruchomili w sobie jest noc zaskakujące pokłady sadyzmu, a z kolei więźniowie podporządkowali się temu tak w istocie było więźniowie dosyć szybko weszli swoje role to znaczy Stali się takimi dość bezwolny mi obiektami zresztą to co im bardzo już na początku robił to wyraźnie nie zmniejszą indywidualności ludzi, którzy byli więźniami takim bardzo charakterystycznym elementem stroju były pończochy na głowach chodziło o to, że w latach siedemdziesiątych, zwłaszcza zresztą do tej pory tak jest włosy są dla nas jakimś elementem odróżniającym nas od otoczenia jeśli mieszkamy akurat w Korei północnej nie musimy wybierać spośród 6 jeśli dobrze pamiętam dostępnych fryzur dla mężczyzny i nieco większej puli dla kobiety to włosami manifestujemy swoją indywidualność na, ponieważ z bardzo niszczą golić głów więźniom nie chciał na trwale ich tezy indywidualizować to wszyscy musieli nosić na głowach pończochy, które sprawiały, że nie byli do siebie po prostu bardzo bardzo mocno podobni z kolei strażnicy wyglądali jak tacy powiedziałbym funkcjonariusz sił państwowych Południowej Ameryce, czyli mieli solidne buty takie mundury Quazi mundury Kaki mieli ciemne okulary, które miały sprawiać, że trudno z nimi nawiązać kontakt wzrokowy, a zatem do przynajmniej na pewnym poziomie same te rekwizyty miały sprawić, że strażnicy i więźniowie będą swoje role weszli rzeczywiście dosyć szybko to znaczy już po pierwszym dniu okazało się, że pojawiło się różnego rodzaju patologiczne zachowania i to takie zachowania, które moglibyśmy przyrównać do takich opisów z takiej literatury by obozową ogromnej, czyli nocne apele, czyli różnego rodzaju wyrafinowane metody uprzykrzanie życia pajacyki dziwaczne musztry czyszczenie toalet gołymi rękami tak dalej tak dalej i rzeczywiście było także ta sytuacja się coraz to pogarszała to znaczy już drugiego dnia pojawił się bunt więźniów wieżowiec próbowali jakoś odzyskać swoją podmiotowość takim elementem bardzo charakterystycznym było to pierwsze co zrobili to do ściągnęli z głównych te pończochy i zerwali numery którymi mieli być w tym eksperymencie takie numery, które miały zastąpić ich imiona, czyli właściwie pierwsze co zrobili to co chcieli odzyskać swoją tożsamość, którą utracili na skutek na skutek zrównania ich wszystkich do 1 wzorca okazało się, że strażnicy odczuli to jako na pewną skazano ich osobistym nie należy do czegoś takiego doszło w związku z tym błyskawicznie stłumili ten błąd za pomocą gaśnic rozebrali do naga więźniów wrzucili do cel prowodyrów tego buntu mieścić w izolatkach itd. tak dalej oczywiście czytanie o tym czy oglądanie fragmentów, które pokazują jak ludzie potrafili się wobec siebie zachować jest wstrząsające nawet dzisiaj wstrząsające było także w latach siedemdziesiątych to jest taki eksperyment, który oprócz tego, że pokazał nam trochę tego, czego zdolny jest człowiek wtedy, kiedy da mu się władzy to był także pewnym kamieniem milowym rozwoju psychologii z perspektywy etycznej Otóż okazało się, że po eksperymencie Zimbardo także po badaniu stale mg, którym pan uprzejmy wspomnieć na początku amerykańskie Towarzystwo psychologiczne znacząco zmieniło warunki dopuszczania do realizacji eksperymentów psychologicznych z udziałem ludzi właśnie o to, żeby pewna kłopoty pewne wątpliwe etycznie sytuacje już się nie pojawiał dla jedności z takich pytań, które dawały spokoju po sensu tego filmu było takie czy Toma znaczenie, kto zaczął albo inaczej, bo na samym początku jednak druga strona zachowywała tak jakby miała cały czas świadomość, że to jest wszystko nieprawda, że to jest jakoś tam zainscenizowana i teraz zdaje się, że to chyba więźniowie poprzez to trochę się podśmiewali z ze strażników uruchomili strażnikach jakąś taką osobistą urazę i przekonanie, że strażnicy nie mają faktycznej władzy nie mając faktycznego autorytetu, bo przecież tu nie mogli nie wiem na skarżyć pogorszyć sytuację tych więźniów Niewiem przedłużającym wyrok albo cokolwiek mogli użyć siły fizycznej no to musi jakoś ten autorytet zbudować czy dobrze rozumiem co się stało w głowach strażników żonie mając faktycznej władzy musieli swój autorytet Jakus spreparować właśnie taki przesadzony sposób na drodze takiej, jakiej takiej okrutnej dominacji, która w, którą zastosowanej to, o czym pan mówi można rozumieć przynajmniej na 2 poziomach pierwszym byłby poziom pewnego wytłumaczenia psychologicznej sytuacji, w której znaleźli strażnicy no i z tej perspektywy można powiedzieć tak no, jeżeli czujesz, że powinieneś być twardy, jeżeli czujesz, że powinieneś stanowić jakąś reprezentację siły siły jakiegoś mniej lub bardziej wyimaginowanego autorytetu to sytuacje, które ktoś te władze kwestionuje jest sytuacją, w której ty możesz poczuć, że to, tym bardziej w tym momencie powinieneś czy powinnaś pokazać, kto tutaj wziąć czy to jako osłabia wydźwięk tego eksperymentu czy czyny czy ma rodzinę gdyby, gdyby tak w istocie było to znaczy gdyby, gdyby to był taki mechanizm niepoparte żadnymi zewnętrznymi bodźcami to pewnie tak należałoby sądzić natomiast pytanie, kto zaczął z tej perspektywy wydaje się także pytaniem o taką odpowiedzialność moralną prawda, a to nie jest właściwy to nie jest właściwy trop, bo proszę zwrócić uwagę, że jeżeli ktoś taki ktoś usłyszałby np. taką opowieść, że oni kwestionowali moją władze wobec tego ja musiałem pokazać tutaj rządzi co to jest jednocześnie taka sytuacja, w której ktoś mógłby stracić okej to twoje użycie siły było jakoś usprawiedliwione, a to już jest pójście krok za daleko to już jest pójście w kierunku pewnej pewnej patologii zresztą warto w tym także pamiętać, że te sceny, które miały miejsce w podziemiach Uniwersytetu Stanforda, gdzie zainscenizowano więzienie, które dzisiaj mówimy to były sceny oczywiście zainscenizowane w tym znaczeniu że, że cała sytuacja była inscenizacją myśli mówimy o pewnych emocjonalnych procesach pewnych psychologicznych w sytuacjach, w których ci ludzie się pojawia liczone były absolutnie prawdziwe tutaj inscenizacji nie było niczego nie udawali natomiast kilka dziesiąt właściwie lat później można powiedzieć, że wydarzyły się bardzo podobne rzeczy trochę innym miejscu to znaczy więzieniu Abu Ghraib w Bagdadzie to jest miejsce, w którym siły koalicyjne po operacji pustynna burza po tzw. drugiej wojnie w zatoce zrobiły więzienie dla o dla dla Irakijczyków no i tam były absolutnie straszne rzeczy polegające na ścięciu psów na więźniu w fotografowaniu się ze zwłokami z symulacji stosunków seksualnych z ze zwłokami jakiś taki zupełnie okropne rzeczy i warto wiedzieć, kiedy ci żołnierze, którzy dopuszczali się tego rodzaju okropieństw zostali postawieni przed sądem to jedno ze świadków obrony był właśnie Philip Zimbardo Philip Zimbardo występował jako człowiek, który mówił to nie jest tak, że oni ponoszą pełną odpowiedzialność za to wszystko co się tam wydarzyło Philip Zimbardo mówił, kiedy popatrzymy na to co się wydarzyło to także musimy ani na moment nie tracić oczu systemu, w którym ci wszyscy ludzie funkcjonują to nie złe jabłka w koszyku tylko niedobry koszyk, który dopuszcza ludzi dopuszcza do sytuacji, których ludzie mają pełną władzę nad drugimi ludźmi na innych ba on tak tak chyba właśnie te dlatego ten eksperyment jest tak istotna prawda, bo co zostało w nim jako udowodnione sprawdzona, bo potem przywoływane w sądach czy w tej sprawie, o których pan profesor właśnie wspomniał, więc to jest tak prawda, że po tym, eksperymencie zaczęto stosować taki argument, że to otoczenie było bardzo istotne warunki jakich to ta przemoc wydarzyła no wręcz stworzyły potwór tak naprawdę i tutaj dochodzimy do sytuacji, w której należałoby powiedzieć kilka słów krytycznych tych badań, dlatego że tak uważaliśmy rzeczywiście i takim najbardziej dojmującym w pewnym sensie przerażającym, ale także, okazując nam co mamy robić ma efektem tego badania było pokazanie, że właściwie klinicznie zdrowi prototypową normalnie żyjemy takiego niewłaściwego określenia młodzi ludzie losowo przydzieleni do roli strażników bądź więźniów stają się ofiarami albo katami, że wystarczy kilka dni pozostawania sztucznie stworzonych sytuacji, żeby uruchomić ludzi takiego rodzaju zachowania, które właściwie wydają się niemożliwe, gdyby tych ludzi zapytać wcześniej czy byłbyś w stanie zrobić to i to to najprawdopodobniej powiedzieliby mniej, dlaczego miałbym kazać oczyścić gołymi rękami toalety człowiekowi tylko, dlatego że los kazał mu być w tym badaniu więźniem, a nie ani strażnikiem problem jednak w tym, że współczesna ustalenia bardzo zresztą precyzyjne badania polegające na skrupulatnym przeglądaniu archiwów Philipa Zimbardo i stan polskiego eksperymentu więziennego badania, które przeprowadził 9 Bazyl Steven Rider Alex hasłami pokazują, że to nie jest do końca uprawnione stwierdzenie to znaczy wydaje się, że jednym z najpoważniejszych problemów tego eksperymentu tego badania, jakkolwiek byśmy go nazywali jest to, że sam Philip Zimbardo zrobił siebie dyrektorem tego więzienia co już jest w pewnym sensie kłopotliwe metodologicznie, bo postawił się po 1 stronie samego gruntu zresztą sam o tym mówił, że on dał się sam ponieść system, że stracił kontrolę nad własnymi działaniami tak, żeby eksperyment objął też jego tak, zwłaszcza że, kiedy myślimy o zakończeniu, którym pan mówił to on rzeczywiście miał miejsce po 6 dniach, jakkolwiek sam eksperyment planowanego na dni 14, ale nie zostało ono dokonane, dlatego że bardzo się zorientował, że coś jest w porządku na po prostu odwiedziła go w tym w tym pomieszczeniu, w którym pracował jego ówczesna narzeczona współcześnie żona Cristina masach znaczy dla Amerykanów jest Krystyna masa dla nas to skreśla Maślak, ponieważ ono jest polskiego pochodzenia, więc doskonale wiemy jak wcześniej nazywali w każdym razie Krystyna masach jego ówczesną narzeczoną odwiedziła bardzo popatrzyła na takim chłodnym okiem i powiedziała Bud co wyprawiać co się tutaj dzieje co zrobiłem chłopakom Czyty z kompletnie straciły poczucie rzeczywistości przerwij to natychmiast iść się z bardzo to zrobił przerwał to badanie jak pewnie słuchacze domyślają 1 Group była z tego powodu potwornie niezadowolona strażnicy stwierdzali, że to jest jakiś absurd przecież umawialiśmy się na 2 tygodnie eksperyment idzie znakomicie dlaczego, dlaczego to Przerywacz w każdym razie wydaje się, że takim dodatkowym problemem, który tutaj mamy jest to, że po pierwsze bardzo stał się stroną w tym w tym badaniu, a po drugie, są niestety dowody pokazujące, że na brutalność strażników naciskano to znaczy strażnicy otrzymywali sygnały ze strony tzw. Chief młodym, czyli takiego szefa wszystkich strażników, który mówił słuchaj no potrzebujemy, żeby było bardziej ca, żebyśmy bardziej twardy potrzebujemy naprawdę twardego podejścia i to niestety kładzie się trochę cieniem na całym tym badaniu, bo do tej pory uważaliśmy, że wszystkie te sadystyczne zachowania pojawiały się same siebie, ale dziś wiemy już były one przynajmniej częściowo oczekiwane przez twórców tego badania i własnym to te kontrowersje to jest coś o tym zależy, żeby porozmawiać na ile możemy wierzyć w ten eksperyment, bo w ostatnich latach wokół niego zrobił taki klimat jest wręcz oszustwo, tym bardziej skompromitowany, że on to wszystko ustawił tak, żeby mu wyszły takie wyniki jak on sobie życzy jak to się z świecie naukowym obecnie czy jest tak, że ten Zimbardo jest skompromitowany czy to badanie nadal jest uznawane cud czy toczy się jakaś dyskusja Steve Driver, który jest dobrze znanymi badaczom zapytany przeze mnie osobiście suchej co ty byś zrobił, gdybyś miał prawo korekty wszystkich podręczników psychologii czy, gdybyś miał taką możliwość usunął byś badanie Philipa Zimbardo z tych podręczników z piwem powiedział mi nie absolutnie to jest bardzo ważne badanie ono nam pokazało pewne bardzo istotna kwestia to nie są do końca te kwestie, o których Zimbardo opisał to nie są do końca kwestie, o których ludzie mówili wtedy, kiedy omawiali jego badanie na swoich zajęciach, ale to ciągle jest bardzo ważne badanie z bardzo jest uroczym człowiekiem to jest teraz bardzo mocno starszy pan wydający chyba już dziewięćdziesiątki jeszcze kilka lat temu, kiedy miałem okazję zjeść kilka obiadów i dość długo rozmawiać, kiedy mówił o tym badaniu wspominał jako oczywiście bardzo ważny element swojego życia, ale mówił też o tym z takim przekonaniem, że być może trochę zbyt ważne w tym znaczeniu, że bardzo często myślą Philip Zimbardo kojarzymy go wyłącznie z tymi jego badaniami i bardzo oprócz tego prowadzi bardzo interesujące badania np. nieśmiałością jest tak bardzo mocno zaangażowanym w życie społeczne człowiekiem także w Polsce w Katowicach Nikiszowcu jest takie taki rodzaj pewnej świetlicy terapeutycznej może takiej Socjoterapii etyczne powiedzielibyśmy, który został założony za pieniądze Philipa Zimbardo właśnie o to, żeby realizować pewno społeczne cele po to, żeby młodzi ludzie, którzy nie bardzo mając ze sobą zrobić miejsce do planu, do którego mogą przyjść, w którym ma, w którym to się nimi zajmie pokaże jak jak można wybierać drogę życiową jak można nie wpaść w kłopoty itd. tak dalej oczywiście chcę, żeby to było bardzo jasno powiedziane ja nie mówię teraz bardzo, że to jest bardzo miły sympatyczny i fajny człowiek po to, żebyśmy inaczej patrzy na jego badanie osób oczywiście zupełnie na to nie wpływa to tutaj chodzi chodzi tylko o to, żebyśmy robili z tego, że jako potwora, który wszystko fałszował i i my się przez kilkadziesiąt lat uczymy uczymy bzdur nie nawet ci, którzy dzisiaj krytykują podkreślają, że trzeba po prostu spojrzeć na to badanie ze współczesnej perspektywy trzeba popatrzeć na nie przy pełnej wiedzy dotyczącej problemów z tym z tym badaniem, ale ono ciągle pokazuje nam pewne bardzo ważna rzecz on ciągle pokazuje nam do czego jesteśmy zdolni ono ciągle pokazuje nam jak bardzo musimy uważać sytuacje, których ktoś ma absolutną władzę mówimy bardzo konkretnym momencie historycznym tak jesteśmy w styczniu lutym już tak naprawdę 2021 roku, kiedy patrzymy na kłopoty współczesnej polskiej policji z zachowaniem się w sytuacjach kryzysowych proszę pomyśleć czy to nie byłoby dobrze, gdyby każdy z policjantów, którzy stają dzisiaj na ulicach musiał dowiedzieć się do czego jest zdolny człowiek wtedy, kiedy dam się władze wtedy, kiedy da mu się do ręki pałkę wtedy, kiedy da mu się przekonanie, że może decydować o tym co się stanie z człowiekiem naprzeciwko niego nawet dzięki założeniem, że za jego uszami będzie stał ktoś trochę jak w eksperymencie Zimbardo, kto będzie mówił bądź bardziej twardy bądź bardziej skuteczne on prowokuje do uszu jest osób, zwłaszcza w tych protestach biorą udział policjanci, których ten pierwszy raz pierwszej akcji nowi mogą naprawdę nie wiedzieć kto, więc to nie jest tak, że my powinniśmy się pożegnać z badaniem Philipa Zimbardo powinniśmy wyrzucić z podręczników powinniśmy po prostu spojrzeć na nie trochę bardziej krytycznie ale, pamiętając o tych wszystkich jego metodologicznych ograniczeniach ograniczeń etycznych są bardzo wyraźnie podkreślić latek z państwa, którzy nie znają się na metodologię badań psychologicznych dziś takie badanie byłoby po prostu niemożliwe to znaczy można próbować robić różnego rodzaju symulacje, ale te symulacje muszą być pod pełną kontrolą próbowano robić różnego rodzaju takie, a trudno to właśnie nazwać inaczej niż symulacjami i symulacjami symulacji tak naprawdę sam samo badanie z bardzo było symulację BBC przygotowało razem zresztą z ze znakomitymi psychologami społecznymi symulacje tamtej symulacji po to, żeby sprawdzić co by się wydarzyło dzisiaj i to wynik już już trochę trochę inne niższe niż to co mogliśmy obserwować w badaniu bardzo jest to nie jest tak, że powinniśmy o nim zupełnie zapomnieć powinniśmy po prostu być nieco bardziej krytyczni wtedy, kiedy słyszymy o rezultatach tego badania skupiliśmy się bardziej na strażnikach, ale jest to muszę zadać pytanie, dlaczego więc występ w tym nie wyższy co się stało takiego ich głowach, że zaczęli zachowywać tak naprawdę byli to więzień przecież nim więc, że to jest eksperyment, że nikt ich tam nie jest w stanie zatrzymać takim klasycznym przykładem tego jak to może wyglądać jak może przebiegać tzw. więzień nr 819 więzieniem 819 w tym eksperymencie był więźniem, który od początku sprawiał problemy od początku skarżą się na różnego rodzaju bóle nie wykonywał wszystkich poleceń był takim trochę popycha byłem strażników jeszcze bardziej niż wszyscy pozostali więźniowie z bardzo opisuje, że w którymś momencie chciał sprawdzić czy wszystko w porządku i wszedł do wszedł do celi wyciągnął go stamtąd po to, żeby chwilę z nim porozmawiać w tym samym czasie 1 ze strażników ustawił wszystkich jego kompanów z celi w takim urzędzie kazał im skandować słowa więzień nr 819 jest złym więźniem przez to co zrobił nr 819 w mojej celi jest bałagan panie władzo, i kiedy kiedy rozmawiał z bardzo z tym, że więzień nr 819 to stara się tłumaczyć to to jest tylko eksperyment ja nie jestem dyrektorem tego więzienia nazywam się doktor bardzo jestem psychologiem spróbuj spróbuj zdać sobie sprawę z tego, że to wszystko symulację, ale to co usłyszał odpowiedzi to były właśnie te słowa, do których przyzwyczajeni byli więźniowie wcześniej zacząć mówił nie ja nie mogę wyjść z tą z tej celi bo, bo inni więźniowie powiedzą, że jestem złym więźniem to jest bardzo charakterystyczny element tożsamości, którą zyskujemy tożsamości no właśnie taki więziennej, która sprawia, że ja mogę ryzykować własnym dobrostanem psychicznym mogę ryzykować nawet własnym zdrowiem fizycznym, ale będę robił to czegoś ode mnie oczekuje, bo czuje np. jakąś Solidarność moimi kolegami więźniami, którzy także w tym eksperymencie biorą biorą udział to są bardzo skomplikowane procesy, ale ja bardzo namawiam tych wszystkich, którzy z dużą dozą takiego wewnętrznego zdziwienia mówią, dlaczego po prostu stamtąd nie myśli, żebyśmy spojrzeli na to trochę szerzej, dlaczego kobiety nie wychodzą ze związków przemocowych właściwie można by powiedzieć wystarczy, żeby po prostu zatrzasnęła za sobą drzwi wyszła no czasami te materialne uzależnione ta co bardzo tak skomplikowaną oczywiście, że tak tylko chciałbym, żebyśmy zdawali sobie sprawę z tego, że my dokonujemy różnego rodzaju ocen zachowania innych ludzi nie biorąc pod uwagę re sytuacji, które oni znaleźli nie biorąc pod uwagę wszystkich warunkowej które, które oni mają tej prawdy obiektywnej, którą oni mają swoje głowach musimy sobie być w stanie wyobrazić, że niechęć do opuszczenia innych więźniów i bycia nazwanym złym więźniem może być dla ludzi motywacją do tego, żeby robić rzeczy, których oczekują ode mnie strażnicy to jest także bardzo ważna wiedza, którą mamy dzięki badaniu Filipa bardzo zdaje się, że właśnie ten więzień mówił, że on wrażenie, że jego osobowość przypadła rząd został zredukowany do do tego numeru został kimś nowym szokującą prawdę, bo to się wydarzyło w ciągu kilku dni tak gigantyczna tak gigantyczny efekt zmian naprawdę tylko, że też proszę zwrócić uwagę, że my próbujemy zrozumieć co się zaś wydarzyło w tym badaniu, zapominając o tym, że ci ludzie padali do zupełnie nowej rzeczywistości w trybie 24 godziny na dobę to znaczy oni od początku byli poddawani pewnym bardzo szczególny, bo chcą, które w ogromnej większości walut dla nich, bo sami nowymi przypuszczam, że niewielu naszych słuchaczy było kiedyś zatrzymanych przez policję niewielu naszych słuchaczy było kiedyś osadzonych prawdopodobnie niewielu naszych słuchaczy było kiedykolwiek w ogóle więzieniu mnie się tam zdarzyło być i i to jest wrażenie pewnej totalnej kontroli, którą ktoś nad tobą sprawuje, kiedy po raz pierwszy przekracza bramę więzienia, kiedy po raz pierwszy słyszy, zamykając za sobą kraty i przekręcone w tych latach klub to nawet jeśli masz głęboką świadomość tego, że jesteś tam odwiedzającym i najprawdopodobniej nikt nie będzie robił problemów jeśli będzie chciał stamtąd wyjść to świadomość tego, że klucz do tych drzwi ktoś inny niż ty jest wiadomością naprawdę przerażającą dla ludzi, którzy po raz pierwszy taki bramy więzienia przekraczają, a zatem musimy zdawać sobie sprawę z tego, że dopóki sami nie przeżyjemy pewnego bardzo szczególnego doświadczenia zamknięcia oddania kontroli nad swoim życiem świadomości tego, że dookoła są ludzie, którzy mogą zrobić krzywdę to trudno jest nam zrozumieć jak łatwo ludziom wejść w tego rodzaju sposób funkcjonowania bardzo dziękuję za rzucenie światła nad całą sytuację własnym, o której opowiada film więzienny eksperyment 2015 roku prof. Tomasz Grzyb z WPS jest coraz bardzo dziękuję do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: PROJEKCJE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA