REKLAMA

Urząd RPO nie powinien być traktowany jako wróg polityczny

A teraz na poważnie
Data emisji:
2021-02-08 12:00
Prowadzący:
Czas trwania:
23:32 min.
Udostępnij:

Jak na pracę Biura RPO wpłynęła pandemia? Jakie problemy w 2020 roku zgłaszali obywatele? O stanie przestrzegania wolności i praw człowieka w Polsce mówiła Aleksandra Gliszczyńska-Grabias, adiunkt w Poznańskim Centrum Praw Człowieka Instytutu Nauk Prawnych PAN.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
jest 512 Mikołaj Lizut dzień dobry państwa moim gościem jest Aleksandra Gliszczyńska Grabias, a więc w poznańskim centrum praw człowieka Instytutu nauk prawnych Polskiej Akademii Nauk dzień dobry kit dobry dziś czternastej Adam Bodnar Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawi informacje Sejmowi ze swojej rocznej działalności, jaki to był rok dla Polaków jeśli chodzi o przestrzeganie podstawowych praw i wolności zapewne to powiem rzeczywistego stwierdzając, że był to był rok Rozwiń » trudny, ale chciałbym może zacząć od powiedzenia, że był to też rok bardzo trudne dla rzecznika prof. Bodnara tak jak pewnie ostatnie kilka lat i myślę, że należą się na największy możliwy szacunek za wszystko co dla praw człowieka w Polsce robi, ale tak był to był to trudny czas pełen napięć i no trzeba to by stwierdzić wprost pełen naruszeń praw człowieka no właśnie specyfik w specyfikacji roku jest też taka, że przez pandemię, która trwa od wiosny ubiegłego roku mieliśmy kilka takich spektakularnych spraw właściwie pewne zbiory spraw związanych z pandemią przede wszystkim, że jak czytam na stronach Rzecznika Praw Obywatelskich interwencje dotyczyły majowych wyborów i ich odbycia się do odbycia przesunięcia tak myślę tutaj też bardzo ważne jest podkreślanie tego, że wszyscy byśmy w takiej no no właśnie sytuacji też o niepewności wątpliwości związanych z procesem wyborczym, a rzecznika od początku do końca starał się po prostu stać na straży prawa, ale nie chciałabym tego właśnie czasu pandemii szczególnie trudnego sprowadzać tylko do kwestii wyboru jeśli mówimy o zaangażowaniu rzecznika bo, bo pandemia to również problemy związane z no no właśnie tym tym czy naprawdę są w takim wymiarze prawnym rozporządzenia wydawane przez władze czym jest wykluczenie cyfrowe dzieci młodzieży czy też wszystkich, którzy albo również nauczycieli wcześniej na tzw. nauczanie zdalne czy są prawa socjalne w tym trudnym okresie, więc to jest o wiele wiele więcej niż tylko na jaw, bo ten katalog jest bardzo bardzo duży no właśnie spróbujmy się przyjrzeć tym problemom z podstawowymi prawami wolnościami w Polsce związanymi z pandemią bo gdy kilka tygodni temu rozmawiałem z prof. Bodnarem on podkreślał to, że do tej pory rząd nie zdecydował się na wprowadzenie stanu żadnego ze Stanów wyjątkowych, które przewiduje konstytucja i Toma swoje konsekwencje prawne no bo np. czy wszystkie ograniczenia które, które wprowadza rząd są zgodne z prawem na oczy są zgodne z prawem właśnie tutaj wątpliwości pojawiają się nagminnie co do przynajmniej niektórych z nich mają bardzo bardzo poważne podstawy biorą od tych wątpliwościach co zresztą potwierdzają sądy prawda, kiedy kolejne sprawy do nich trafiają związane z nakładaniem zakładaniem mandatów i i ociąganiem do odpowiedzialności właśnie osób, które jakiś sposób te rozporządzenia i inne prawa wydawane przez rząd w tym trudnym okresie no jakoś go nie przestrzegały czy negowały w tym z kolei też bardzo związana jest kwestia protestów wręcz zarówno też dotyczących wyroku, czyli nie wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie aborcji, jaki tych wszystkich związanych z prawami osób LGBT plus i się wydaje, że doszło do takiej do takiej kumulacji do takiego właśnie norma piętrzenia się problemów związanych z pandemią, których jednak nie powinniśmy dostrzegać czy nie powinniśmy analizować w oderwaniu od ogólnej sytuacji panującej w Polsce nie tylko w odniesieniu do praw człowieka, ale przede wszystkim, chociaż to też jest wszystko ze sobą powiązane praworządności i tego jak jest obecnie w Polsce traktowana, więc tak naprawdę te działania, która rzecznik podejmuje i podejmował w tym w tym ostatnim okresie one wszystkie dotyczą praw człowieka, ale dotyczą też tych poszczególnych elementów, które na to, że człowiek składają się z tego co pani mówi rzeczywiście Rzecznik Praw Obywatelskich miał w tym roku niezwykle dużo roboty no z kilku przyczyn to znaczy problemy z praworządnością to są no mamy już od kilku lat, a przynajmniej od kilku lat np. komisja europejska i trybuna sprawiedliwości Unii Europejskiej prowadzą przeciw w Polsce różne sprawy związane właśnie z przestrzeganiem praworządności nas do tego jeszcze doszła pandemia, czyli te problemy już, więc w etap i pewnie też dotyczą takich ataków niekiedy wręcz osobistych na rzecznika, ale sobie akurat w tym świetnie razi także te problemy narastają problemy piętrzą myślę, że takiej sprawozdawczości, do których Polska jest zobowiązana na mocy traktatów prawa Międzynarodowego to wszystko wychodzi będzie wychodzić, kiedy właśnie do przestrzegania praw człowieka i praworządności w Polsce będzie oceniane tak jak pan redaktor słusznie zauważył już jest, bo przecież do postępowania, które toczą w Trybunale w Luksemburgu to również jest jakiś sprawdzian dlatego jak w Polsce traktowane jest praworządność jak są przestrzegane jej reguły, ale to wszystko się dzieje trochę nie chcę powiedzieć poza nami natomiast to co roku rzecznik i to czym się jego biuro i wszyscy niepracujący zajmują dotyczy następną bardzo bardzo bezpośredni czy, bo wspomniała pani dosyć ciekawe i groźny chyba rzeczy, czyli tych atakach także politycznych na Rzecznika Praw Obywatelskich czy to oznacza, że obecna władza traktuje rzecznika przemyskiej Adama Bodnara jako wroga politycznego czy rzecznik w ogóle może być wrogiem politycznym, jakie siły politycznej w Polsce jest to moja prywatna ocena na pewno takim wrogiem nie jest i Adam Bodnar sprawujący urząd Rzecznika Praw Obywatelskich i chciałabym, żeby nigdy w Polsce urząd rzecznika nie był tak postrzegany tak naprawdę urząd rzecznika i rząd wszystkie inne organy władzy powinny się jednoczyć walczy tak naprawdę zapewnienie jak Najwyższego standardu ochrony praw człowieka w Polsce, więc jeżeli prof. Bodnar jest taki sposób postrzegane to ja nie znajduje temu merytorycznych podstaw, a na pewno martwi mnie to i nie tylko jako osoby zajmujące się zawodowo badaniem praw człowieka a, ale również jako, jaką obywatelskich, ale banki, ale może to wynika z takiego w odwracanie pojęć, z którym mamy do czynienia na niezwykle często już ustawicznie w ostatnim wywiadzie Jarosława Kaczyńskiego dla telewizji w Polsce braci Karnowskich usłyszeliśmy, że Polska jest oazą wolności na tle innych krajów także wolności słowa no, więc w być może to jest no tak zawsze chińska Republika ludowa podkreśla, że oni bardzo przestrzegają praw człowieka tylko po prostu inaczej rozumieją ja oczywiście tak nie ja myślę, że powinniśmy właśnie podkreśla jednak dalej istniejące różnice pomiędzy nami, a Chinami, ale na pewno następuje taka próba przejęcia tego języka dyskursu ochrony praw człowieka i ograbienie wolności wypowiedzi to jest szczególnie dobrze vide roczne można wspomnieć chociażby tych strategicznych poza przeciwko zaangażowaniu sprawy publiczne toczy się taka oficjalna nazwa to zjawisko mówimy mówimy nie Śląsk i takich posłów jest coraz więcej, a one są wytaczane m.in. przez telewizję publiczną przez polityków i są kierowane przeciwko tym, który właśnie różne kwestie też związane z prawami człowieka podnoszą publicznie podnoszą badają starają się dociec prawdy to jest skrajnie niebezpieczne niebezpieczne zjawisko na w Polsce narastająca, ale ten dyskurs ochrony praw człowieka, a też ten właśnie przejmowany dyskusji i ten język był też widoczny żyjące w przypadku tego właśnie, ale o wyroku Trybunału Konstytucyjnego na wyroku niebędącego wyrokiem w sprawie aborcji i myślę, że my obrońcy praw człowieka, które myśmy bardzo zwracać uwagę właśnie na te wszystkie przypadki momenty, kiedy ktoś próbuje mierzyć człowieka zawłaszczyć celach, które tak naprawdę ochroną praw człowieka ze standardami ochrony praw człowieka ustanowionym prawie polskim międzynarodowym nie mają wiele wspólnego wróciły nasze rozmowy tuż po informacjach Radia TOK FM Aleksandra Gliszczyńska Grabias adiunkt w poznańskim centrum praw człowieka Instytutu nauk prawnych Polskiej Akademii Nauk jest państwa moim gość, a teraz na poważnie Aleksandra Gliszczyńska Grabias adiunkt w poznańskim centrum praw człowieka Instytutu nauk prawnych pan jest państwa moim gościem dziś Adam Bodnar przedstawi Sejmowi informację o swojej rocznej działalności przypomnijmy, że kadencja prof. Bodnara zakończyła się we wrześniu, ale w dalszym ciągu pełni funkcję Rzecznika Praw Obywatelskich, ponieważ z parlament nie jest w stanie wybrać jego następcy, bo przypomnijmy, że Rzecznika Praw Obywatelskich wybiera Sejm i zatwierdza Senat w tej sprawie w dalszym ciągu nie ma zgody jak pani sądzi jak zakończy się ta sprawa czy parlamentowi uda się powołać następcę Adama Bodnara nie wiem z perspektywy praw człowieka, a raczej wszystkich osób dziesiątek tysięcy osób, którym rzecznik jego biuro udzielają rocznie pomocy pewnie najlepszy byłby taki stan, który obecnie trwa czy przedłużania tej kadencji i właśnie to pokazuje też wplątani w kwestie polityczne, które akurat przy ochronie praw człowieka oczywiście wiem, że jest to utopijny postulat, ale powinny wchodzić na dalszy plan tu chodzi o życia losy ludzkie fundamentalnie ważne sprawy w dla mnie no nie ukrywa osoby pochodzącej właśnie ze świata praw człowieka w różnym wymiarze kandydatura GL związane z chińskich groźnych byłaby idealnym zamiennikiem czy nas na następstwo referencji prof. Bodnara i nie, dlatego że reprezentują oni jakąś 1 przyjętą opcję czy to polityczną czy ideologiczną właśnie do plątania pojęcie ideologii w tym cały dyskurs o prawach człowieka też jest skrajnie niebezpieczne, ale tak na marginesie Tomasza Lisa może to jest takie marginalne albo to jest chyba ważne pytanie czy w ogóle prawa człowieka mają odcień polityczny to znaczy czy można mówić o prawicowych bądź lewicowych prawach człowieka czy jest coś takiego czy prawa człowieka są wartościami obiektywnymi trochę filozoficzne pytania myślę, że jeśli przez prześledzić cały rozwój własnej historii, ale tworzenie i praw człowieka tłumaczenia na język obozie żyjącego prawa to na pewno również aspekty polityczne, jaki wpływ wywierały, ale tak naprawdę właśnie ci wszyscy zajmują się prawa człowieka staramy się uciec od tego podziału, chociaż to zabarwienie nią ręki ten sposób jest naturalne przez to, że konserwatywna myślenia i świecie i prawach człowieka prawach obywateli obywatelek no w jakim stopniu zawsze hamowało ten progresywny ruch z drugiej strony, ale czasem właśnie dopina czy idące jakich mieć zbyt daleko postulaty były formułowane przez siły polityczne środowiska i ideologiczne z drugiej strony katolicy rezerwaty wychodzi z założenia, że nie prawa człowieka prawa boskie są najważniejsze prawo praw człowieka, tym bardziej to międzynarodowe taki pogląd zdecydowanie odrzuca też być nie można po prostu, że chciałbym jeszcze, żebyśmy porozmawiali o protestach 100 dni protestów minęło właśnie protestów ulicznych związanych z tzw. wyrokiem tzw. Trybunału Konstytucyjnego aktywiści kolektywu Szpila podliczyli represje, które w, którym mieliśmy do czynienia podczas tych studni protestów i tak 150× zatrzymywano osoby 62 weszło tego samego dnia 7 przypadkach ci ludzie zostali wypuszczeni z komend bez oficjalnych zarzutach ja się zapytać czy to jest duża mała skala czy w ogóle to są rzeczy stopniowalne no byliśmy świadkami okropnych scen okropnych zajść dziewiętnastolatka ze złamaną ręką starsze aktywistki działaczki, które były traktowane w sposób uwłaczający ich godności tak dalej tak dalej jak pani ocenia w ogóle te 100 dni ulicznych protestów w Polsce jest to taki powiedziałbym wręcz bolesny temat, ponieważ dla mnie przez lata również we współpracy, bo jak byłam zaangażowana w przygotowanie różnych materiałów szkoleniowych dla polskiej policji tak dalej no jednak policja stała tej samej stronie co co trzeci broniących praw człowieka jak przynajmniej oczywiście wyjątkami, ale ja miałam takie przekonanie teraz to się diametralnie zmieniło jeśli chodzi o protesty to rzeczywiście inna tutaj trzeba stwierdzić to bardzo kategorycznie, że nastąpiły przypadki niedopuszczalne przemoc ze strony policji niedopuszczalnego zachowania policjantów i myślę, że teraz w tym momencie najważniejsze jest tylko się zastanawiam jak jak to uzyskać naprawdę pociągnięcie do odpowiedzialności wszystkich za to odpowiedzialnych i zrobienie wszystkiego jest możliwe, żeby takie sytuacje się nie powtarzały jednocześnie tam, gdzie rzeczywiście dochodziło do naruszenia prawa naruszanie nietykalności osobistej policjantów też przypadki też powinno być wyjaśnione uczciwie rzetelnie, więc wydaje się, że teraz należy to dyskusja o tym i refleksji nad tym co się stało skupić przede wszystkim na starania, żeby takie zachowania się nie powtarzały one nie mają prawa mieć miejsca w demokratycznym państwie prawa no trudno będzie spełnić ten postulat, zwłaszcza że władza tak ogólnie nie ma sobie zbyt wiele do zarzucenia usłyszeliśmy różne komentarze na temat protestów, gdzie drwa rundę wióry lecą pan prezydent Andrzej Duda mówił, że wszystko jest w porządku w końcu nikt nie zginął tak wydaje, że nie będzie porządku i jeżeli właśnie to no to jest działanie prowadzące ku przepaści i myślę, że trzeba sobie zdać z tego sprawę również Polska policja polskie władze powinny tak powinny być tak chciała, żeby NATO spojrzały, że teraz sporo jeszcze pewnie się zatrzymać, ale warunkiem do zatrzymania i niepodejmowanie tego rodzaju naruszających prawo działań w przyszłości jest właśnie uczciwe rozliczenie tych przypadków naruszenia prawa, do których już doszło i tak wiem, że jest to postulat trudny do spełnienia no ale właśnie w tej materii robi rzecznik Maryja myślę, że niebagatelną sprawą jest przede wszystkim to, że dzięki urzędowi Rzecznika Praw Obywatelskich my w ogóle o tym wiemy że może nasze nasze prawa są łamane, ale co jeszcze może rzecznik no rzecznik pokazał, że przede wszystkim jest monitoruje no właśnie mówi o tym nagłaśnia staje w obronie wszystkich tych, którzy zostali w sposób naruszający prawo potraktowanie to jest też niesamowity przykład takiej osobistej postawy postawy zastępczyni rzecznika pani doktor ma chińskiej, która spędziła na 1 noc na komisariacie, domagając się realizacji i przestrzegania praw osób tam zatrzymanych, więc ta wydaje się, że właśnie nawet to, żeby o tym wiemy mówimy i głośno nazywamy te naruszenia praw człowieka, do których dochodzi no właśnie tymi naruszeniami, nazywając to jest wielka zasługa biura rzecznika, ale w ogóle rozmowa o prawach człowieka Jaś to jest niesamowite jak bardzo zaczęliśmy o nich rozmawiać i być świadomi i tutaj z kolei chciałbym podkreślić coś było przez lata zaniedbywane też uderzyć we własne piersi, bo to jest odpowiedzialność na wszystkich zaangażowanych w ochronę praw człowieka na ten brak edukacji prawach człowieka brak edukacji Obywatelskiej to jest ogromne zaniedbanie, które no zbiera żniwo właśnie dziś, a jednocześnie mam wrażenie, że następuje takie przebudzenie jeśli chodzi o wiedzę o prawach człowieka i edukacji oraz dnia Obywatelskiej no i Japonii może coś dobrego ja powtórzę to mocno zgrany już bon Mot, że z wolnością jest po prostu trochę z powietrzem to znaczy dopiero gdy brakuje to to zaczyna być problem zaczynamy to zauważać, więc być może ta coraz większa świadomość tego czym są prawa człowieka wynikają stąd, że wolność nam brakuje tak no tak dokładnie jest a, ale chciałbym też powiedzieć często jest ogromnie ważne w takiej mojej prawniczej perspektywy społecznej odpowiedzialności prawników prawniczych potem się dużo mówiło, zanim nie nastąpi właśnie ten ten atak na prawo wolności na praworządność tak zresztą z różnych stron, bo musimy też o tym myśleć w sposób globalny oraz nosiła populistycznych, które mają taki właśnie cel, żeby te prawa człowieka osłabiać to jest pewnie temat na osobną dyskusję, ale ta społeczna odpowiedzialność prawników prawnicza to jesteś taki rodzaj krzywdzenia w naszym środowisku tutaj kolejne niemożna zmienić wolnych sądów którzy, które są inicjatywą, a niesamowicie wpływającą na to jak ja myślę też zachowują i jako jako świat prawnicze jest taka świetna inicjatywa jednej z międzynarodowych kancelarii prawnych przystanki wiedzy one są w Warszawie obecnie właśnie w lutym do zobaczenia do poczytania także takiej wiedzy zawierają właśnie informację o prawach człowieka, a ma od przemocy domowej co zrobić w takich przypadkach ochrony środowiska klimatu, a więc myślę, że to, że to przebudzenie następuje również w naszym środowisku jest bardzo ważne bardzo serdecznie dziękuję za tę rozmowę Aleksandra Gliszczyńska Grabias adiunkt w poznańskim centrum praw człowieka Instytutu nauk prawnych Polskiej Akademii Nauk była państwa moim gościem, a ja przypominam, że dziś o czternastej na konferencje prasowe prof. Adam Bodnar Rzecznik Praw Obywatelskich przekaże informację o swojej działalności w 2020 roku o stanie przestrzegania wolności praw człowieka i obywatela będzie oczywiście informować państwa o tym wszystkim bardzo dziękuję, a teraz zapraszam państwa na informacje Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA