REKLAMA

KultOFFe: "Akan. Powieść o Bronisławie Piłsudskim"

OFF Czarek
Data emisji:
2021-02-18 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
25:47 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
po czasie państwa moim gościem jest pan prof. Aleksander Fiut historyk literatury krytyk literacki Uniwersytet Jagielloński dzień dobry witam serdecznie panie profesorze dzień dobry panu dzień dobry państwu to będzie taki owczarków segment dotyczący trudnej miłości albo powiedziałbym 2 miłości, bo pierwsza miłość to jest miłość pana profesora do książki AK powieść po o Bronisławie Piłsudskim Pawła Goźlińskiego książka ukazała się nakładem wydawnictwa Agora, a Rozwiń » druga miłość to jest moja bardzo trudna miłość tej samej książki taka dalszych planach nie nazwałby tego miłością i teraz nawet miłość wolność wspierały nas pan profesor jak rozumie bezgranicznie zakochany do szaleństwa na jak można ją, że to ma to jest trochę przesada pozwolę panu zacytuję Tadeusza Konwickiego, który powiedział te z pewnym zawstydzeniem przyznam się do tego, że no właściwie coraz mniej rzeczy mi się nie zachwyca, zwłaszcza w literaturze, bo siłą faktu czytam duża przeczytałem dużo i bardzo rzadko zdarza mi się, żeby jakaś książka przykuła moją uwagę tak dalece, że nie mogę się od niej oderwać i z ostatnich książek, które do tej wymienił bym to są 3 to znaczy to jest to to są zdania patrycjusza Sandora Maria to są opowieści Jakubowe Olgi Tokarczuk i właśnie książka książka Pawła Goźlińskiego akan i ten dobór tutaj jest bardzo symptomatyczny wydaje mi się, bo prawda okazuje mają preferencje to znaczy ja lubię książki, które długi Targ książek ach, tak, ale są osadzone w faktach te fakty inne obrastają fabułą to jest zresztą AK jest tak samo opowieścią o Bronisławie Piłsudskim i ta też czyta oczywiście dużo listów biografii faktografii granica między literaturą piękną, a nie piękną jak pan dobrze wie jest dość zatarta, jeżeli tarta mam wrażenie tak panie prof. Paweł Goźliński właśnie za bardzo wie, po której stronie tej granicy chciałby się znaleźć raz chciałby, aby to był nie wiem reportaż historyczny, a innym razem chciałbym, żeby to jednak była powieść fikcja i tak trochę przechadza się przechadza, próbując się zdecydować, jaki gatunek wybrać, kiedy już się przeszedł zostawił po sobie prawie 700 stron to do rozłożył ręce powiedział no nie wiem do bardzo bym się przy przy całym podziwie dla pana gustu literackiego, które tego świadectwem są pana audycję tutaj bym się pan nie zgodził, dlatego że ta granica powiedziałem jest bardzo trudna do wytyczenia natomiast chciałbym powiedzieć dlaczego, dlaczego tam powie zrobiła na mnie tak duże wrażenie może to będzie pośrednia odpowiedź na pana wątpliwości, ale można ją można ją czytać oczywiście na kilka sposobów raczej do tego, że takie najprostszego ostrzeżenia jest książka, która przykuwa uwagę przez przez to, że bardzo dobrze skonstruowana i bardzo dobrze napisana co znaczy warsztatowo jest świetnie przygotowana jest jest to właściwie taka prawie powieść, która reaktywuje imprezę na powiedzmy taką no powiedz powieść psychologiczną realistyczną ich tak w największym skrócie uproszczeniu można powiedzieć natomiast co jest charakterystyczne torze powiedział mu się na różne sposoby czytać pierwszy to jest oczywiście biografia obrońca Brodskiego postaci niezwykłej, ale tam są właściwie 3 biografie pisane to znaczy biografia biografia Piłsudskiego Wacława Sieroszewskiego to tutaj się nie pojawiali, który jest narratorem jak zdradza autor dużej części tej powieści Night samego Józefa Piłsudskiego, więc już sama to, że postaci, które są ono właściwie znane bardziej lub mniej znane no Piłsudski jest najbardziej znane, ale rysa Piłsudski zasługuje również na uwagę samo to już jest bardzo interesujące zaś, zwłaszcza że wszystkie te biografie tak naprawdę mogłyby być materiałem do osobnych powieść, a druga druga warstwa to jest to jest doświadczenie kantory, bo my mamy takie wyniesione ze szkoły wyobrażenie, że katorga to jest tylko praca, a w kopalniach czy przy ścinaniu drzewa właściwie warunkach urągających wszelkim wszelkim wymaganiom na ludzkim właściwie oczekiwania natomiast tutaj jest zawarty pewien element, który jest mało uświadamiane, a mianowicie, że bardzo często ci zesłańcy stawali się badaczami i jest cała taka właściwie grupa łatwo znaleźć się, że także w internecie grupa uczonych, którzy właśnie zdobywali daleki wschód Syberię, bo właśnie tych zesłańców prawdach SS ta druga warstwa trzecia trzecia one trzecia to jest konfrontacja z wzrosła odmienną kulturą, bo Bronisław Piłsudski był fotografem i przebywający 18 miesięcy lat przeprasza 18 lat na Sachalinie poznawał kulturę, a nowi do dokumentował to kulturę i to zdarzenie jak dostał kultura czy można by powiedzieć więcej później może jest samo w sobie bardzo interesujące i wreszcie 34 warstwa to jest no ja tę książkę czytam jako takie przejmujące studium właściwie studium doświadczenia skrajnego od płacenia ze wszystkiego, bo ten człowiek znalazł się nie tylko nie tylko nowym na zesłaniu otoczone przez wrogie otoczenie bo, bo Rosjan także ludzi, którzy byli kulturowo obcy, ale w stan ten strasznych warunkach to zdanie, które zostały wybite na okładkę jest bardzo wymowne ta wyspa cała jest bluźnierstwem jeśli stworzyły jakiś Bóg strach strach się do niego modlić myślę, że ten aspekt został w tej w tej powieści doskonale uchwycone to znaczy, że ona jest przede wszystkim niezwykle taka dotkliwa w swoich zmysłowości to znaczy wyspa, która jest np. lodem plus czarny piasek takie właśnie piekło po prostu nazizm, a więc to to wszystko to wszystko bardzo do mnie przemówiło dobrze ale dobrze oczywiście szanuję bardzo pańską opinię panie profesorze tym niemniej dziwię się, bo nie wiem czy zgodzi się pan ze mną, że właściwie podobny efekt można by osiągnąć, gdyby wywalić o będę tutaj łaskawy tekst 300 stron, które niczego właściwie nie powodują zastanawiałem się co to co to ma być to książka przygodowa jednakowoż książkę przygodową tych przygód jest za mało, gdyby to Indiana Jones to byśmy po prostu zapadali w długi zimowy sen pomiędzy kolejnymi przygodami mam wrażenie, że po prostu należy jednak powiedzieć, że życie Bronisława Piłsudskiego było szalenie nudne w tym okresie, który książka opisuje nawet próby opis jakiegoś uczynienie go interesującym przez Pawła gość Golińskiego nie powiodły się, bo to jest niesłychanie nudne życie oczywiście, gdyby cenimy odkrycia głównego czy też tytułowego bohatera jednak głośno jeśli chodzi odkrycia to literaturę dotyczącą tych odkryć samo jego życie było niesłychanie nudnym nie udało się moim zdaniem tego nudnego życia żaden sposób uczynić interesującym natomiast moje wrażenie takie, że autor stara się, abyśmy broń Boże sami nie mieli żadnych odczuć albo, żebyśmy sami wyciągać żadnych wniosków i po prostu stara się nam powiedzieć napisać dokładnie jak powinniśmy się uczucia albo co powinniśmy myśleć, bo jak powinniśmy interpretować różne rzeczy to takie moje nieśmiałe zdołała jak, więc czy 3 można powiedzieć, że było nudne życie człowieka, który zaczął studia już nie mówiąc jego doświadczenie firmy, gdy mówimy o okresie mówimy o tym okresie zsyłki w czasie od w czasie, kiedy był na Sachalinie to życie to życie było pozornie tylko znaczy honor, bo po prostu zwyczajnie nudne nic nie działo kompletny brak akcji no tak, ale pan pan jest oczywiście oczekuję, żeby to był Indian radzą z lata to nielubiana ja dziękuję Rado 18 lata zsyłki i oczekuję, żeby przemycić przez 600 stron po prostu, wkładając zapałki w oczy sobie tego oczekuje nie jedynie podmiotem zupełnie nie nudziło, dlatego że on bardzo dobrze pokazuje sytuację kogoś, kto musi zmagać się jak powiedziałem z własną samotnością owi z otoczeniem ale kto jest zaciekawiona autentycznie zaciekawionych tą kulturą i inny opisuje bardzo ciekawą kulturę trzeba powiedzieć że, a nowi to było plemię, którym nic nie wiedziano, które właśnie zostało dopiero poznawane to o zbierał materiały, zaczynając właśnie była pani profesor to jest ta głodu na koniec równolegle zbieranie materiałów jednak trudne to jest nagroda dla nudne na dobrze mogę się dane materiały mogą być ciekawe, ale zbieranie nudne, ale sam proces proces kompletowania tych materialnych 1 moc zajrzeli nie tylko w sensie Ania i nie tylko w sensie takim, że one zwiedza czy czy jeździ po tych różnych wioskach i ciasto są bardzo ciekawe opisy różnych rytuału zwyczaju bardzo archaiczny zresztą kultury niezwykle archaiczne trochę wiadomo, skąd wzięła no teraz Japończycy z tego co przeczytałem w internecie dopatrują się tak właściwie gloryfikują tajną jako takie źródło własnej tożsamości kultury, ale to była to była właściwie zjawisko zupełnie niezwykłe, bo ani nienależące do właśnie w Japonii ani dla nie wiadomo, skąd się do premii wzięło, a jest bardzo czekamy właśnie od tej strony również obyczajowej system, bo inwestorzy pełna dalej plan jest ciekawy plan jest ciekawe ich zwyczaje są ciekawe ich historia związana z pojawieniem się i tak daje to wszystko jest ciekawy jednakowoż mówimy opowieści o człowieku, który zbiera informacje, które po prostu, którego życie nas zesłaniu jest na to, że po rozprawie, jaki jest, ale po informacjach, że pan pozwoli pan prof. Aleksander Fiut historyk literatury krytyk literacki Uniwersytetu Jagiellońskiego z państwa moim gościem informacje o 1120 po informacje wracamy po wcale państwa moim gościem jest pan prof. Aleksander Fiut historyk literatury krytyk literacki Uniwersytetu Jagiellońskiego dzisiaj o książce Pawła Goźlińskiego akan powieść o Bronisławie Piłsudskim wydanej przez wydawnictwo Agora z panem profesorem rozmawiamy czy 2 miłości taka miłość bezgraniczną pana profesora do tej książki i moja taka bardziej sceptyczna powiedziałbym, bo o niej mamy do czynienia też taką przedziwną postacią Bronisława Piłsudskiego, który jak rozumiem panie profesorze dla caratu rozpracowywał Ajnów no ale chyba w aspekcie zapominamy dzisiaj jednakowoż, robiąc z niego wielkiego etnografa co oczywiście może niekoniecznie jedno przeczy drugiemu, ale chyba jednakowoż nie na nie należy zapominać pracodawcy Piłsudskiego no tak trudno tutaj mówić zaczyna do tego, że trudno tutaj mówić o wielkim mojej miłości dane mam inne, więc mój brat pana rękach tych właśnie wielkiej niższe ksiądz te berlińskiego, ale mówiąc serio to wracał do tego co mogliśmy wcześniej, bo to określenie zbieranie materiału jest adekwatna dlatego, że to jest pan nie zapomina powieść to torba mówi, że życie bonu, ale opis tego życia nie jest nudne dlatego rząd, a Bażyńskich pokazuje ten proces wchodzenia jego brak bym ulica Piłsudskiego ten świat stopniowo tego buzia się uczy tego języka uczą dzieci uczy się ich zwyczajów jest ostatecznie zostaje zaakceptowany też, dlatego że jest zesłańcy jest biały ale, ale jest równocześnie upokorzony tak jak ja nowie i jedno pozycja ta jest wyjątkowa i zresztą znajduje później potwierdzenie także w tym, że obecnie może to państwo to jest projekt Jagodzińskiego jest ważna natomiast depozyty selekcja Kosińskiego czy to jest ta nie jest to ja od sowieckiego nie to nie jest fikcja Golińskiego absolutnie o poza, stosując Limon wiemy o tym, że nowego za zaakceptowali, bo był dręczony tak jak oni no i innym Invest i gdyby było inaczej to on nie mógł odbierać tych wszystkich tekstów pieśni znać zwyczajów, do których nie dopuszczano obcych, a poza tym są świadectwa jego listy później też się też jego działalność resory paraboliczne jego listy są subiektywną relacją to, że mógł zbierać oznacza, że mu zaufali na, tyle że mógł zbierać, ale pan dopowiada, że mu zaufali, dlatego że był równie jak oni udręczony to moim zdaniem fikcja to już jest dorabianie nie koniec Roya niekoniecznie, dlatego że jego pozycja była dość podobna i mimo że był biały dość podobna jak ich, którzy byli tam towar możemy w ogóle nie latali przecież, bo przecież jak inni krytykowali państwo nie będzie nie, bo tam byli więźniowie po prostu obok w tej wiosce, która mieszka w obrębie wiosłami mieszka w niejednej wiosce, więc tutaj, ale wracam do tego co pan powiedział o o tym, że on rozpracowywał Ajnów dla cara Atu nie można zapominać, że to był obywatel imperium i nie on wybierał swoje obywatelstwo bardzo wielu ludzi wybitnych pracowało także dla dla cara tu, bo po prostu byli w takiej sytuacji, a jego działalność naukowa została doceniona jako wyjątkowa i odkrywca, jeżeli chodzi o same metody badania dopiero postulatach, więc po co co wówczas zrobił było prekursorskie to właśnie, że zbierał zbieg dat właściwie odtworzył słownik tego języka bardzo trudny ze zbierał teksty jak powiedział legendy i inne opowieści także ze uczestniczyli opisywał te zwyczaje, do których nikt nie miał dostępu co więcej jak pan pewnie wie, kiedy zdarzy się na Hokkaido tuż przed wojną by rosyjsko japońską, do której wrócił do Polski dokonywał dokonywał, bo będziesz badań zwracałem się szewskim, robiąc zdjęcia bezcenne właściwie w tej chwili, kręcąc filmy, które niestety przepadły oraz zagrywając na takim takie wałki woskowe pieśni pieśni tych, a Finów to zresztą Japończycy dopiero w 2 tysiące jedenastym roku dzięki technice laserowej odczytali to właśnie dokument zupełnie wyjątkowy i bezcenny i co więcej to to właśnie dokonanie badawczy nie zostały docenione w Polsce także ich władz sytuacja paradoksalna, że on ceniony przez Towarzystwo geograficzne w Rosji właściwie nie znajdowały w Polsce w Galicji, bo to jest nie było niepodległej Polski z Krakowa nie znajdą, bo za innego zdania, bo nie miał żadnego tytułu do dopiero zaczął się zajmować znowu w podobny sposób które, badając kulturę kulturę Podhala, zbierając podobnie materiały także Arte fakty itd. dopiero wtedy jakoś zaistniał jako no bo może jeszcze nie uczone, ale powiedz kandydat na uczonego także ta postać jest tragiczna tak naprawdę dlatego tragiczna tak, tym bardziej że dziś zostałby przez obecną władzę negatywnie zweryfikowany panie prof. Ano dlatego zanim ta kwestia cha no wie pan, ale w ten sposób można by negatywnie zweryfikować dane np. Adama Mickiewicza ze stanem tych rzymskie pisał, jeżdżąc po Krymie jest do tego z kochanką, która była agentką ochrany, więc wie pan się w ten sposób dojdziemy do z da jakiegoś absurdu, jeżeli będą traktować poważnie, ale oczywiście traktujemy tego poważnie nowa życzyli ale bo tak podświadomie panie profesorze wyczytuje, że pan tymi dokonaniami Piłsudskiego próbuje trochę przykryć potrzeba, bo mama, bo mało słyszy od książce opowiada Mariusz Walter mówi Polak po, a nie pozwala powiedzieć o książce właśnie dlatego zawsze dziękuję bardzo, proszę tak, bo pan pan mówił, że ona powinna być nie wiem tak jak Indiana Johnsona jest powieścią nie wiem co robić rewizję pożegnał się nie to niemal zagorzałym próbuje autor próbuje OEM odtworzyć poprzez listy poprzez manowski zakazujące tak Liza chce wozić sposób myślenia jak można możliwość inflację ta właśnie, a ja elektrolizy nagle na nie są są przecież jest ten narrator, który jest prawdopodobnie trochę życia są wzięte Sieroszewskiego jest ten ten narrator personalny i notabene sam od początku tej powieści takich powieści kryminalnej jest pewna pewien sekret, którego nie zdradzę, ale który rozwiązuje dopiero na koniec tej powieści, które jest jednak niekoniecznie zgodne z biografią, bo to jest powieść, a nie biografia jest poza tym jest wielorako ości narracji też bardzo uderzająca właśnie, że jestem narrator takim powiedz by obiekt wirujący, który pisze, o który opowiada o losach Bronisława Piłsudskiego jestem sąd właśnie fragmenty stylizowane poprzez listy dzięki temu ten po co jest wartościowe literacko poza tym, że jest to jak powiedział bardzo dobrze skonstruowana powieść, ale równocześnie wnikliwa psychologicznie ona bardzo dobrze pokazuje pewien sposób myślenia ludzie tamtej epoki, a równocześnie pokazuje też właśnie doświadczenia powiedziałem niezwykle uniwersalne jest to doświadczenie zderzenia się z czymś obcym innym i jak stabilny sobie poradzić jak obrać obronić siebie jak dalece granica nas tego co jest zdarza się co co co jest, bo powiedzmy polskie swojskiej tak dalej to jest pytanie, które jest aktualne, dlatego że na to, że ci ludzie, którzy zdaje znajdują się w tej chwili czy nawet zdanie czy są ojcami właśnie tą konfrontacją mają do czynienia z tego punktu widzenia jest książka jest książka myślę bardzo o takim właśnie znaczeniu aktualnym tak tego obawiają się pani profesor zapadł właśnie po aktualność dostrzeże, bo jeżeli pan dostrzega ona działalność ta to ta książka staje się właśnie taka trochę moralizatorski książki, ale nie pozwala nam na wypracowanie własnego zdania tak jak ja tam nie ma bardzo stara się stara się powiedzieć tak jak powinniśmy interpretować nie nie ma pan ten nie ma pan racji, dlatego że tam nie ma moralizatorstwa ani krztyny to jest właściwie dramat egzystencjalny człowieka, który na gruncie rzeczy jest postać opowiedzieliśmy tragiczną który, który całe swoje życie jak myślę, że dwudziesty jedno letni chłopak pojechał już tak takie piekło i podparte oddala się w tym jakąś, a potem znowu zostawił swoją rodzinę potem nie został zaakceptowany wreszcie nie wiadomo czy zawodu, ale z powodu tego wszystkiego, ale powodów tego wszystkiego wciąż nie znajdziemy, gdyż albo sąd jest oczywiście o dość naiwne powody, ale te najważniejsze pytania o to dlaczego właśnie tak zrobił w książce tej ja nie znalazłem, a ja znalazłem oczywiście znalazł właśnie ten dramat człowieka, który zmaga się ze swoim losem mała znalazła dowodów działania nie znalazłem powodu działania kogo Bronisława Piłsudskiego tak znaczy w jakim sensie nie bardzo w tej chwili rozumiem powodu działania tam na Sachalinie dlaczego, dlaczego tak trudnych 18 lat, dlaczego porzucił jak gdyby świat swój i i gdyby postanowił się urządzić winnym świecie panie profesorze osiągnie postanowił urządzić tak, bo zmuszony pan pamięta, że pan po 8 na po 15 latach zesłania 3 lata jeszcze był skazany na to, że nie może już był uwolniony nie mógł opuścić tamtego rejonu albo na to skazana musi odnaleźć jakiś sposób, żeby nie oszaleć czy c nie popełnić samobójstwa sytuacja realnego, dlaczego ten odpowiedź na to pytanie nie znalazłem, ale panie profesorze myślę, że niektórzy z naszych słuchaczy będą radami zachęcenie do pana biegłością poczują się zachęceni do przeczytania jak rada zarażona miłością przede wszystkim wykryte w poprzek, że prasa, jeżeli pada wyraźne mojego nie mogła za żartuje dziękuję za Jaya również bardzo dziękuję, że jak miało się swoimi byłymi wbiło się z panem ładnie nie zgadzać dziękuję panie profesorze jak działa w radiowej, ale państwo pan prof. Aleksander Fiut historyk literatury krytyk literacki Uniwersytet Jagielloński był państwa moim gościem informację już kilka minut o godzinie 1140 dzisiejszy program przygotował Paweł Ziętara nad jakością naszych połączeń czuwał Szymon waluta Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA