REKLAMA

30 lat po... Kaukaz

Gościnnie w TOK FM: Nowa Europa Wschodnia
Data emisji:
2021-02-26 18:00
Czas trwania:
26:42 min.
Udostępnij:

Niedawna wojna w Górskim Karabachu wstrząsnęła mieszkańcami Kaukazu pobudzając rozmaite, często sprzeczne nadzieje i ambicje. W regionie zajmującym powierzchnię, mniej więcej, połowy Polski żyje prawie 70 grup narodowych. Funkcjonują tam 3 kraje, 3 ustroje, kilk nieuznawanych enklaw para-państwowych, a liczba problemów, sporów, kłótni i historycznych zaszłości przyprawia o zawrót głowy. Anna Żamejć, analityczka i dziennikarka, podkreśla, że wbrew mitom powtarzanym na Zachodzie, religia nie należy do najważniejszych elementów dzielących mieszkańców regionu. Rozwiń »

Adam Balcer zaznacza, że po rozpadzie Związku Radzieckiego Rosja utraciła niepodzielną kontrolę nad Kaukazem, co nie oznacza, że się z tym pogodziła. Gruzini patrzą na Zachód nieustannie wyrażając chęć integracji z UE i NATO. Ormianom Zachodem rozczarowanym najbliżej jest do Moskwy. Azerowie przychylnie patrzą w kierunku Turcji, która z kolei gotowa jest traktować region jako pole rywalizacji, jeśli nie konfrontacji z Kremlem. Nie można też zapominać o Iranie, który obecnie "boksuje poniżej swoje kategorii wagowej", ale nie oznacza to, że tak będzie już zawsze.

Autorem podcastu jest redakcja serwisu internetowego New.org.pl, który prowadzi fundacja Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego.

Produkcja: Free Range Productions Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Kaukaz południowy i w ogóle Kaukaz zajmuje w tej chwili ważne miejsce w wiadomościach w serwisach z 1 strony z powodu niedawnej wojny między Armenią, a Azerbejdżanem, ale to jest część świata, która nigdy na długo nie schodzi z czołówek gazet również w czasach związku Radzieckiego przysparzała wielu problemów Moskwie czy to się zmieniło jak się zmienił, ale przede wszystkim jak zmienił się sposób patrzenia mieszkających tam ludzi na świat, w którym żyją i na ich Rozwiń » otoczenie rozmawiam z Anną, że mecz dziennikarką ekspertką do spraw Kaukazu południowego i Adamem Balcerem dyrektorem programowym Kolegium Europy wschodniej dzień dobry dzień dobry dzień dobry może zacznijmy od nauki cofania obrazu tego jak w tej chwili Kaukaz, zwłaszcza Kaukaz południowy wygląda w szczególności po trzęsieniu ziemi, jakim była niedawna wojna w górskim Karabachu Adam myślę, że trzeba przypomnieć naszym słuchaczom, że mówimy o regionie, który pod względem powierzchni to jest troszkę więcej niż połowa Polski są tam 3 kraje różniące się między sobą bardzo poczynając od ustroju politycznego to też się stało te efekty 30 lat, że mamy Gruzję, która jest krajem uznawanym za częściowo wolne przez Freedom House, ale jednym z najbardziej demokratycznych przy wszystkich swoich słabościach na terenie tzw. byłego związku Radzieckiego i mamy na drugim biegunie w regionie Azerbejdżan, który stał się jednym z najbardziej represyjnych reżimów Armenia dzisiaj znacznie bliżej Gruzji niż kilka lat temu pewnie region kojarzymy tak jak wspomniałem z Karabachem wojną, więc to też jest coś wyjątkowego, że na kilometr kwadratowy no mamy najwięcej para państw, czyli tych państw pozbawionych uznania Międzynarodowego albo mających bardzo ograniczone uznanie międzynarodowe 2 w Gruzji, czyli Abchazja Południowa Osetia no właśnie wspomniany Karabach no jak spojrzymy na te wojny, które toczyły się i w latach dziewięćdziesiątych w ostatnich kilkunastu latach w tym ostatnią wojnę to proporcjonalnie do liczby mieszkańców okazałoby się, że to były naprawdę krwawe konflikty Europa wschodnia i Azja Centralna aż takich doświadczeń nie mają jak właśnie region Kaukazu i oczywiście jak mówimy o Karabach to trzeba przyjąć szerszą perspektywę, bo moim zdaniem Kaukaz południowy to nie tylko te 3 kraje, a Azerbejdżan Armenia Gruzja, ale tak naprawdę północ historycznie kulturowo geograficznie ekonomicznej tak dalej no to na pewno północno wschodnia Turcja i północno zachodni Iran wystarczy tylko przypomnieć nawet jak widzieliśmy jak była wojna w Karabachu Azerowie w Iranie ewidentnie bardzo solidaryzować się ze swoimi rodakami z Azerbejdżanu tam mieszka większość Azerów w Iranie nawet lider ajatollah Chamenei ma korzenie właśnie azerskie władze irańskie musiały tłumić demonstracje, więc trzeba na ten region spojrzeć szerzej to też ciekawe zjawisko, że nie, licząc Armenii, bo wiadomo, że dziedzictwo tego ludobójstwa na zmianach popełnionego przez reżim młodych Turków podczas pierwszej wojny światowej to widać, że te 30 ostatnich lat to jest po 200 latach, kiedy z krótką przerwą na okres rewolucji rosyjskiej Rosja dominowała w tym regionie to była 1 ewidentnie pod kontrolą tak kontrola była solidna no to wchodzą nowi aktorzy tutaj na pewno wymienił jako najważniejszego Turcję w Azerbejdżanie Gruzji jak spojrzymy na wszystko handel inwestycje turystykę kulturę migrację zarobkową, aby sektor budowlany gaz ropę wszystko tak to okaże się, że to jest coś co oczywiście, zachowując wszelkie proporcje można porównać z wejściem Chiny do Azji centralnej, tak więc to jest na pewno coś nowego i coś co będzie ta tendencja zdaniem będzie narastać to spojrzenie polityczne natomiast wojny by nie wybuchały, gdyby nie bardzo głębokie konflikty na poziomie tożsamości na poziomie Narodowym ani ja rozumiem, że sowiecki projekt tworzenia nowego sowieckiego człowieka na Kaukazie poniósł spektakularną klęskę zgadza się można tak przyjąć, że faktycznie ta ideologia sowiecka długo nie zagrzała miejsca na Kaukazie szczególnie właśnie w takim miejscu, gdzie mówimy tak naprawdę o blisko 70 narodowości, które zamieszkują ten region mowa tutaj o Kaukazie południowym jak Kaukazie północnym i jeśli chodzi o wojnę Górski Karabach to na pewno była manifestacją takich nastrojów tożsamościowych, które zbierały się już przez długi czas pamiętajmy o tym, że ten konflikt o Górski Karabach można przyjąć, że ma już niemal 100 lat i przez ostatnią 30 lat, czyli w zasadzie od zawieszenia broni w 1994 roku, która negocjowała Rosja pozostawał w zamrożonej formie jest terytorium, które formalnie pod względem terytorialnym należy do Azerbejdżanu przez lata było zamieszkiwane przez większość ormiańską i od właśnie pierwszej wojny Karabach na początku lat dziewięćdziesiątych kontrolowane przez Ormian tutaj sytuacja zupełnie odwróciła się na korzyść Azerbejdżanu to znaczy Baku rozpoczęło inwazję we wrześniu po to, aby odzyskać terytoria, które utraciło w czasie pierwszej wojny o Górski Karabach nie tylko mówimy tutaj w rejonie Górskiego Karabachu, ale również o ziemiach wokół Karabachu, czyli 7 regionów otaczających to terytorium i teraz tak strasznie dużo tak naprawdę przetasowań przyniosła ta wojna, bo nie tylko tak jak mówisz pod względem geopolitycznym na pewno pod względem przyszłości wzajemnych relacji to znaczy każdy tutaj ma nadzieję, że teraz już Azerbejdżan częściowo odzyska swoje ziemie będzie można np. otworzyć granice między Turcją Armenią uda się stworzyć tutaj jakąś namiastkę wreszcie handlu, bo pamiętajmy, że te granice były zamknięte od lat również nie tylko między Azerbejdżanem Armenią także między Turcją i Armenią natomiast niestety to że wybuchła wojna i ten konflikt został jakimś sensie rozwiązane pod względem militarnym częściowo, bo nie całkowicie nie oznacza to, że został rozwiązany pod względem politycznym oczywiście Ormianie mają tutaj teraz do przełknięcia bardzo gorzką pigułkę nie pogodzili się na pewno z tą porażką co dla nich oznacza przede wszystkim oznacza to, że coraz bardziej wpadają w ramiona Rosji w ramiona Kremla i nie jest to z punktu widzenia Zachodu niestety nic dobrego Army tak naprawdę bardzo rozczarowała się Zachodem postawą Zachodu w czasie wojny to znaczy tym, że zachód tak naprawdę nie podjął żadnej interwencji, ale co ciekawe rozczarowali się też Azerowie, bo bardzo duże frustracje też podnoszą właśnie ze strony Baku, bo mówią zachód nas zawiódł, dlatego że pojawiały się stronnicze artykuły w mediach nikt nie strofował armia nigdy, gdy zrzucanie rakiety na naganne rzeczy inne miasta, które były poza zasięgiem przecież tych terytoriów Karabachu ski także pod tym względem Turcja tak naprawdę zajęła pozycję Zachodu jeśli chodzi o tożsamość i takiego może można powiedzieć rolę troszkę starszego brata jeśli chodzi właśnie Azerbejdżan, a w kierunku tutaj Armenii Rosja staje się najbardziej znaczącą siłą czy można narysować mapę, który kraj, w którym kierunku ciąży w tej chwili, bo wiadomo w czasie związku Radzieckiego była 1 metropolia natomiast w tej skomplikowanej skłóconej układance mamy całą plejadę graczy większych mniejszych zewnętrznych i grę koalicyjną między poszczególnymi graczami komu, gdzie jest najbliżej na pewno to co wspomniała Ania widać, że pole manewru Armenii zdecydowanie ograniczyło ta kontrola rosyjska wzrosła i to wynika z tego, że im bliższe są są bardzo bliskie relacje azerską tureckie do tego bardzo dobre relacje Gruzji z Turcją to powoduje, że to pole manewru Armenii jest tak niewielkie Azerbejdżan 3 pamiętajmy o tym, że z tych krajów ma największy potencjał demograficzny ekonomiczny przy wszystkich swoich bardzo poważnych problemach związanych m.in. z straszną korupcją autorytaryzmem to jest to kraj, który ma ponad 1,5× więcej mieszkańców niż wszyscy niż oba pozostałe kraje tak samo jest gospodarką IT ta tendencja jeśli chodzi o wymiar demograficzny pewnie będzie na raz stać i tutaj jest to kraj, który z tego powodu pewnie bardziej podmiotowy mogący też oddziaływać np. na Turcję co pokazało ostatnie kilkanaście lat, mimo że oczywiście od niej znacznie słabszy i prowadzi politykę byśmy powiedzieli problemem jest sama autorytarny charakter reżimu, który oczywiście współpracuje blisko z Turcją etapy współpraca na pewno jest znacznie bliższa obecnie kilkanaście lat temu natomiast jeśli chodzi o jego taką przynależność do organizacji międzynarodowych to widzimy, że nie jest zainteresowane udziałem w tych rosyjskich projektach integracyjnych współpracuje z innymi krajami turki Kimi w ramach tej rady państwa tureckiego i mamy Gruzję, która pewnie z tej trójki wyróżnia się tym, że to jest najbardziej zorientowana na zachód jeśli chodzi o NATO i Unię europejską to nie jest przypadek, że to jest jedyny kraj na Kaukazie, który w ramach partnerstwa wschodniego mało umowę stowarzyszeniową tą pogłębioną umowę o wolnym handlu i też ma liberalizację wizową, więc tutaj od razu widać, że tak jak pod względem ustroju politycznego potencjału ekonomicznego demograficznego te kraje się różnią tak samo jeśli chodzi o orientację taką geopolityczną i politykę zagraniczną ani ja chciałbym zapytać czy Gruzji, ponieważ te dyskusje, ale w ogóle w tej chwili spojrzenie na Kaukaz południowy oczywiście zdominował spór między Ormianami i Azerami natomiast gdzieś po drodze gubimy Gruzinów i trudno odnieść wrażenia, że w ogóle zachód trochę gubi Gruzinów w zasadzie, wycofując się z Kaukazu południowego czy Gruzini cały czas gotowi są czekać na zachód ta miłość do Zachodu Gruzinów nie słabnie to znaczy tak w pewnym sensie jest to dobre zjawisko, że gubimy Gruzinów, dlatego że oznacza to, że nic takiego spektakularnego złego nie dzieje się w regionie konflikt o południową Osetię i Abchazję pozostaje w formie zamrożonej oczywiście nie jest to dobrze, że wciąż stacjonują tam wojska rosyjskie Gruzja nie może odzyskać swego terytorium natomiast nie ma raczej mowy o tym, żeby ten region był jakimś wielkim punktem zapalnym tak jak Górski Karabach natomiast jeśli chodzi o nastroje w Gruzji na pewno w przyszłości być może zachód będzie tracił swoją pozycję, ale póki co tak naprawdę groźnie nie mają do kogo pójść mówiąc obrazowo oni powtarzają w porządku nowy Azerbejdżan ma swoją Turcję Armenia ma sojusznika militarnego wojskowego w postaci Rosji, a kogo Gruzja Gruzja ma tylko zachód i teraz pytanie czy ten zachód jest wystarczająco dobrej relacji z Gruzją i jest wystarczająca jest definiowany, żeby pomóc tej Gruzji w momencie, kiedy coś złego będzie się działo aktualnie około 82% Gruzinów te są też zeszłego roku popiera wstąpienie integrację z Unią europejską i 74% popiera integrację na to liczby pozostają mniej więcej stabilne natomiast na pewno możemy mówić o wzroście znaczenia sił takich ultra konserwatywnych, które starają się tutaj przyciągnąć szczególnie młodych ludzi właśnie zagrać troszeczkę na tych nastrojach narodowych jesteśmy z Gruzinami musimy dbać o swój interes Narodowy i teraz pytanie właśnie czy czy zachód o ten nasz interes Narodowy w przypadku zagrożenia zadba tutaj nikt nie mówi o integracji z Rosją, bo jednak Gruzini mają dużo złych doświadczeń tak zresztą, jaki Azerbejdżan jeśli chodzi o relacjach tutaj wielkim sąsiadem natomiast na pewno gdzieś takie większą większa autonomia większe znaczenie wartości narodowych to jest taki konserwatywnych to jest to co właśnie te siły ultra prawicowe starają się akcentować oni na razie nie są w parlamencie nie są, jakby częścią tej elity polityczne i zawsze być zwalczanie tak naprawdę od wielu lat, bo w Gruzji tak naprawdę już od czasów Szewardnadzego ten consensus elit podobnie jak w Polsce i integracji z Zachodem natomiast na pewno media społecznościowe pozwalają im się wypijać, chociaż ostatnio też inne ambasady jest właśnie z liderów tej ultra konserwatywnej prawicy rozpoczął swoją telewizję swój kanał telewizyjny, który nas właśnie albo Info i co dziwne tak gruzińska wersja krajowej rady Radiofonii telewizji przyznała licencję także ten skazał już normalnie funkcjonuje sobie w telewizji i być może w przyszłości właśnie te grupy uzyskają swoją reprezentację polityczną na razie ich nie mają jestem Sojusz patriotów Gruzji, ale to nie do końca też oddaje dokładnie nastroje, które panują na tej ultra prawicy, więc wydaje się, że to zjawisko na pewno będzie się nasilać w przyszłości natomiast w najbliższych latach myślę, że Gruzja pozostanie wierna prozachodniego nastawienia tu natychmiast pojawia się pytanie o rolę stanowisko Rosji, która w żaden sposób przecież z Kaukazu południowego nie zrezygnuje nie pozwoli czy zrobi wszystko, żeby utrudnić Gruzji integrację z Zachodem jak wygląda Rosja i kroki podejmowane przez Moskwę w stosunku do tych dużych państw, ale i prestiżowo gospodarczo i go politycznie bardzo ważnych z perspektywy Rosji tak jak już wspomnieliśmy na pewno takim przyczółkiem można powiedzieć pancerniki kieszonkowe albo nie lotniskowce rosyjskim jest Armenia, gdzie też jest baza wojskowa w Gijon jedno plus w wyniku wojny ostatni w Karabachu mamy żołnierzy rosyjskich jako siły rozjemca czy na terenie Azerbejdżanu właśnie tam, gdzie toczyły się walki i tutaj Rosja zdaje sobie sprawę, że w takim wymiarze ekonomicznym ma mocną pozycję w Armenii natomiast no te ostatnie 30 laty to jest ewidentnie osłabnięcia bardzo wyraźne wpływów ekonomicznych Rosji Azerbejdżanie i w Gruzji i tutaj oprócz zacieśnienia współpracy z Turcją jak spojrzymy na handel to jest główny partner handlowy tych krajów tak samo bardzo ważny inwestor to dochodzą oczywiście inwestycje z różnych państw tego świata w tym nie tylko zachodnie, ale np. mamy inwestorów też zatoki Perskiej, a Kazachstan i to powoduje, że tutaj Rosja coraz bardziej sobie zdaje sprawę, że w wymiarze ekonomicznym konkurować jest trudno natomiast w tym tzw. twardej sile hard Power to okazuje się, że tutaj są jej atuty i to wystarczy do tego, żeby bronić albo utrzymać w dużym stopniu to co jest dla Rosji najważniejsze, bo to co by było oczywiście dla Rosji najgorszym scenariuszem to, gdyby np. doszło do postępu tego procesu integracji euroatlantyckiej Gruzji, ale na to nie zapowiada m.in. tutaj Rosja może spokojnie szantażować rozgrywać i Abchazją i południową Osetią wywierać presję na Gruzję i też pokazywać Zachodowi no to jest kraj, który ma bardzo poważne problemy wewnętrzne oczywiście, gdyby zachód też był tam mimo wszystko bardziej obecne ekonomicznie to też by dawało mu większe środki do nacisku wywierania wpływów natomiast tutaj trzeba przyznać, że znajdziemy na świecie sporo regionów gdzie, które są silnie powiązane ekonomicznie z Zachodem niż akurat południowy Kaukaz i przyszłość tego regionu będzie zależała od sytuacji wewnętrznej w Turcji, która potem przekłada się trzymam autorytaryzm nacjonalistyczny czy nie czy dochodzi do jakich zmian politycznych i Turcja jest bardziej prozachodnia czy raczej ma kurs właśnie do tego, że prowadzi jak taką bardziej asertywną czasami agresywną politykę zagraniczną, stawiając na własne interesy nie koordynującej za bardzo Zachodem i ona będzie dalej od Zachodu tym oczywiście Rosja ma szansę, żeby szukać jakiegoś modus Vivendi, ale im będzie silniejsza to jest ten miecz obosieczny no to Turcja będzie silniejsza tym może być bardziej asertywna i traktować też Kaukaz południowy, który ma dla nich duże znaczenie może nie fundamentalne, ale jest wysoko na liście priorytetów jako ten region, gdzie można z Rosją rozgrywać takie różne geopolityczne wojny zastępcze tak rywalizację co najmniej to są te czynniki zewnętrzne no też nie zakładajmy, że Iran już na dekady będzie takim krajem, jakim jest trzeba przyjąć też scenariusz na 4 ewolucji tego systemu, bo myślę, że to jest kraj, który na pewno dla Rosji jest sojusznikiem w regionie jest podmiotem ma potencjał przy wszystkich swoich problemach i na pewno boksuje poniżej swojej kategorii wagowej, bo mogły być ważniejszym graczem w regionie ani ja chcę się zapytać siebie związki przede wszystkim Azerów z Iranem z Irańczykami w końcu pamiętajmy o milionach Azerów mieszkających w Iranie jak tutaj wygląda z punktu widzenia i tożsamości i wspólnoty narodowej te relacje między Azerbejdżanem Iranem między społecznością azerską w Iranie, a Baku to znaczy z punktu widzenia społecznego na pewno relacje są bardzo ciepłe, bo to jednak są bracia, którzy mieszkają za miedzą natomiast z punktu widzenia politycznego tutaj władze Azerbejdżanu już podchodzi dość nieufnie do Iranu i wiadomo dlaczego bo Iran tak naprawdę mógłby troszeczkę namieszać, gdyby chciał Azerbejdżan pozostaje krajem sekularnej władza jest regularna, mimo że tak naprawdę jest to państwo muzułmańskie i również większości szyickiej w związku z tym tutaj Iran mógłby potencjalnie budować prawdopodobnie buduje swoje przyczółki, z których mógłby namieszać właśnie sytuacji wewnętrznej i tonować, jakby te nastroje sekularnej stację przyciągać ludzi właśnie na tę stronę religijną na pewno Iran też ma bardzo duży wpływ na południowy Azerbejdżan czy przy tej granicy wiem, że pan dużo osób ogląda telewizję irańską, która dochodzi tak naprawdę nie oglądają telewizję azerskiej irańską jest to też z znacznie bardziej konserwatywny region pod względem tego jak ludzie np. kobiety ubierają się większość nosi hidżab co jest praktycznie nie do pomyślenia w centrum Baku duża stolicy, ale również nie jest tak popularne w regionach także tam jakby ta sytuacja wygląda zupełnie inaczej natomiast jest też ciekawe warte podkreślenia to jest zmieniająca się poz. Iranu w stosunku do Górskiego Karabachu do Azerbejdżanu, bo w czasie pierwszej wojny Karabach Iran tak naprawdę popiera Armenię potem przez wiele lat był neutralny wydawał bardzo neutralne komunikaty i w czasie tej ostatniej wojny religijni liderzy wydali oświadczenie, że Karabach co ziemia islamu u tak naprawdę należy do Azerbejdżanu czym dali wyraźny sygnał, że zmienia się tutaj ta pozycja władz i faktycznie w czasie niedawnej wizyty w regionie minister spraw wewnętrznych Iranu Dżawad Zarif mówił w Baku, że cieszymy się, że Azerbejdżan odzyskał swoje ziemie, że to koniec nareszcie okupacji jednocześnie oczywiście też Iran ma mniejszość ormiańską i Armenii też mówili, że ci Ormianie są dobrze traktowani, że Iran zawsze będzie bronił terytorialnej integralności Armenii, ale Górski Karabach już do niej nie należy w związku z tym jest to bardzo duża zmiana pokazująca tutaj, że ich rany wskoczył, jakby do tej samej ligi co Turcja Azerbejdżan jeśli chodzi o Górski Karabach na pewno będzie próbował podnieść właśnie swój głos tak jak Adam mówił boksować na nieco wyższym poziomie właśnie w swojej kategorii wagowej wspomniała o sekularyzację Azerbejdżanu związek radziecki na sztandarach niósł walkę z religią natomiast widzimy, że na Kaukazie do nie udało się to żaden sposób tego wprowadzić w życie i wielokrotnie w komentarzach w opisach wydarzeń na Kaukazie wątki religijne wracają z twojej perspektywy jak istotne rzeczywiście są kwestie religijne dla toczących się tam konfliktów czy może jest to po prostu kalka, którą łatwo nakładamy patrząc chociażby na realia bliskowschodnie uważam, że nie są istotne uważam, że jest to jeden z największych mitów, który powiela się w mediach szczególnie zachodnich, a wśród dziennikarzy, którzy nie znają regionu nie mówię, że religia odgrywa żadnego znaczenia w Gruzji Armenii Azerbejdżanie na pewno odgrywa spore natomiast szczególnie w Gruzji Armenii Azerbejdżanie nie do końca natomiast religia nigdy tak naprawdę nie była znaczącym czynnikiem w tych konfliktach, a już szczególnie w konflikcie o Górski Karabach myślę, że należy podkreślić ten konflikt, gdy nie miał wydaje mi się, że nie będzie miał przynajmniej najbliższej przyszłości wymiaru religijnego wiem, że Ormianie w czasie tej wojny starali się takie komunikaty wysyłać szczególnie przez media społecznościowe to wojna cywilizacyjna, że atakują nas muzułmanie, ale tak naprawdę co niewiele miało wspólnego z rzeczywistością Azerbejdżan jest taki jest zdecydowanie mniej religijnym państwa mniejsze niż Polska i tutaj żadne zmiany i znaczący wzrost roli islamu póki co się na pewno nie zanosi się tym czynnikiem, który tutaj motywuje wielu ludzi do walki to jest nacjonalizm jest to jest tożsamość narodowa jestem 1 faktur, który moim zdaniem spaja wszystkie te 3 kraje i Azerbejdżan Armenia i Gruzję, bo wszędzie nacjonalizm odgrywa odgrywa ciekawą właśnie rolę w kształtowaniu tej tożsamości narodowej ja tylko powiem jeszcze niedawno też się dowiedziałam w Gruzji, która tak naprawdę nie zawsze tak manifestuje ten nacjonalizm patriotyzm ostatnio głośno było takim start-upy studenckim, który wyprodukował skarpetki i te skarpetki były o 20% krótsze i na skarpetkach był napis 20% terytorium Gruzji jest kupowane dlatego właśnie te skarpetki wyglądają jak wyglądają, więc godziny tutaj też taki kreatywny sposób starają się walczyć o swoją integralność terytorialną i na pewno wszystkie te 3 narody bardzo mocno mają zakorzenioną sobie tą tożsamość narodową przywiązanie do ziemi przywiązanie do ziemi i odzież patriotyczna wydaniu gruzińskiej misji wskazuje na to by Kaukaz się w spokoju w ciągu najbliższych lat czy dekad natomiast pewni możemy być, że głównym czynnikiem na pewno nie będzie tam religia i o tym warto pamiętać warto bardzo racjonalnie patrzeć na toczącą się tam bardzo złożoną rozgrywkę bardzo dziękuję moimi gośćmi była Anna zamieć analityczka ekspertka do spraw Kaukazu południowego reporterka i Adam Balcer dyrektor programowy Kolegium Europy wschodniej dziękuję bardzo, dziękujemy dziękuję mówił Jarosław Kociszewski podczas zrealizowany przez chwilę poda się z Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE W TOK FM: NOWA EUROPA WSCHODNIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA