REKLAMA

Krystyna Starczewska wspomina Jana Lityńskiego

Wywiad Pogłębiony
Data emisji:
2021-02-28 20:00
Prowadzący:
Czas trwania:
34:54 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór państwu to jest wywiad pogłębiony Anna Wacławik-Orpik dzisiaj moimi państwa gościem jest dr Krystyna Starczewska dobry wieczór dobry wieczór państwu pedagożka działaczką opozycji Demokratycznej działaczka komitetu obrony robotników i osoba, która wiele wiele lat znał Jana Lityńskiego nie ukrywam, że dzisiaj spotykamy się by posłuchać pani opowieści o Janie Lityńskim to była wieloletnia znajomość na początek tylko chcę powiedzieć, że ja nie potrafi Rozwiń » zająć stanowisko wobec tego odejścia, bo tak głęboki odruch człowieczeństwa, jakim było ratowanie przyjaciela przyniósł nam ogromną stratę, więc jestem w rodzaju rozdarcia nie wiem nawet jak jak to nazwać, kiedy państwo się poznali w wyroku 60 ósmym w roku sześćdziesiątym ósmym, kiedy był ich ja wtedy było na wydziale filozofii na studium doktoranckim Janek był studentem i odpowiedzi zdjęcie Dziadów granych w teatrze jest zorganizowany został teki kół hut mer studentów wielu jako umie protestu na początku to i tak właśnie poznałem Janka Lityńskiego w czasie tego tego protestu, a potem już wszyscy wiemy, że były to wydarzenia marcowe podobno po tych protestach związanych właśnie z dziadami i w Janek Lityński w tych wydarzeniach marcu uczestniczył i jej wtedy poznaliśmy się po prostu boję także brał w tym udział w tych w tych w tych i wiecach studenckich potem po usunięciu z uczelni Michnika jeśli sfera uderzy tak Michnika jeśli afera zorganizowano taki wielki wiec, w którym które przyjechały także milicja i chce odbyło się bardzo dramatycznie rozpędzanie studentów tak, żeby mówić o panowanie na ulicach także te wydarzenia były bardzo takie burzliwe i Janek był jednym z organizatorów później takiego taki list z napisami krzyż chyba Kuronia Modzelewskiego Blumsztajna i podpisywany przez przez studentów o polityczny sens protestów w sprawie Dziadów też takich pism rozsyłanych Janek właśnie wszyscy ze mną kontaktował przynosił zbieraliśmy podpisy zdaje się około 4000 podpisów zebrano w sprawie właśnie ich tych tłumienia tych manifestacji dni postawy rządu wobec studenckich rozruchów, a jednocześnie też w tym czasie rozpoczęła się to wielka antysemicka akcja obciążenie studenci pochodzenia żydowskiego zorganizowali takie były rządowe te informacje, po czym rozpoczęła też tnt za dostęp wyjazdy z Polski polskich obywateli pochodzenia żydowskiego właściwie rzucanych stąd wtedy spotykałem się z Jankiem chodziliśmy na dworzec Gdański żegnać znajomych, którzy wjeżdżali także ten sześćdziesiąty ósmy rok to były takie różne wydarzenia bardzo burzliwe i bardzo takie emocjonalne, w których właśnie Janek uczestniczył i przekazywał różne różne informacje organizował zbierał podpisy i tego tak śmiesznego poznaje wstyd w tym czasie wydarzy to są w wydarzenia też tego rodzaju aktywności jak Solidarność jakieś grupy to są chyba wydarzenia, które łączą związuje ludzi na lata tak, jeżeli razem jest się w jakiej ważnej sprawie, która za, którą mogą grozić, ale przecież Janka aresztowano miał proces też, za którą właśnie mogą grozić represje różny od pobicia po więzienie areszt to wspólne działanie w takich akcjach bardzo bardzo jednoczy pozostawia taki taką pozostaje trwały później dostępne jakieś wydarzenie już wierzy z tym człowiekiem można się w tej sprawie spotkać wspólnie miały wspólnie coś robić taki był początek dalej jak dalsze wnioski były do wc DT nasza znajomość metod historycznych elektrycznych przebiega przez wydarzenia później były kłopoty wydarzenie 1008. roku, które takie były emocjonujące, a jednocześnie jednoczące tych, którzy byli temu przeciwni później pamiętam, że był rok 70 i strajki w Gdańsku takie krwawo tłumione siedemdziesiątym roku w grudniu ten 12 grudnia chyba wtedy myślę pełnych chcieli, żeby studenci tutaj, więc warszawska wiedziała o tym co się dzieje na Wybrzeżu co się dzieje w tym roku 70 wtedy pamiętam, że właśnie takie takie ulotki były roznoszone wśród studentów i znowu Janek też w tym uczestniczył też jakoś tek także tutaj też wszystkim w jaki w takim działaniu, a później był rok siedemdziesiąty szósty wydarzenia znany nam wszystkim Ursus Radom nie została wtedy poproszona przez poproszę o wprowadzenie takiego punktu informacyjnego dla osób wyjeżdżających do Radomia osoby, które głównie wyjeżdżała do Radomia kontaktować z represjonowanych mi tych wydarzeniach z ludźmi w Radomiu właśnie Janek Lityński ja prowadziłem taki punkt, gdzie zbierałem informacje od tych, którzy wyjeżdżali przychodzi ten punkt wiedzieli jak wjadą później mają przyjść złożyć informację i przekazują informacji Janowi Józefowi Lipskiem pracowałem z razem w Pałacu Staszica, więc tak nie budziło nie budziło podejrzeń, że się znajduje i jawnych i Jan Józef Lipski przekazywał pieniądze dla tych osób represjonowanych, który trzeba było w Radomiu w Radomiu przekazać teraz okazało się, że osoba, która najwięcej najczęściej jeździła do Radomia miała kontakt z tymi ludźmi był właśnie Janek Lityński on przychodził na spotkania przekazywał informacje, a potem został razem chyba wszystkim w liście innymi się Szczęsny redagował taki biuletyn informacyjny, w którym się podawało informacji represjonowanych no i tutaj nosi jego aktywność rzeczywiście były niesamowite znajomość tych ludzi przyjaźnie, bo on opowiadał o tych ludziach takiego o kimś kim jest osobiście z kimś osobiście przyjaźnie także naprawdę bardzo bardzo bardzo bardzo pomagał jeździł woził tam pieniądze na później właśnie redagował biuletyn informacyjny niedługo potem, bo we wrześniu chyba, o ile dobrze pamiętam powołany został komitet obrony robotników podpisało go chyba 1014 osób jednym z organizatorów tego komitetu był właśnie Janek Lityński, który miał duże doświadczenie wyjazdów do do Radomia niż bezpośrednich kontaktów z tym z tymi ludźmi represjonowanym i poszkodowanymi i komitet obrony robotników stawia sobie zadanie za cel główny pomoc wszystkim, którzy w PRL-u są represjonowani pomoc jednocześnie informacje jednocześnie przekazywanie u wszystkich ważnych informacji dotyczących życia społeczeństwa poczynań władzy represji wszystkiego od wszystkich tych informacji, które powinny trafiać do ludzi i no i ten kort petent ten te nasze działania te wyjazdy do tych ludzi do Ursusa do Radomia były już teraz w ramach KOR-u niestety mój punkt musiał się zamknąć w pewnym momencie, dlatego że okazało się, że jakoś jakiś przeciek był jakiś jakąś inwigilację przyszli 2,1 wtedy w tym w tym czym jest liderem Radomiak dzieją się biuro interwencyjne KOR-u, czyli coś się i Zbyszek gromy wszyscy z nimi też współpracował Janek Lityński w dalszym ciągu też mając kontakt, więc to był ten okres 71006. roku to było bardzo duże takich rozmaitych działań związanych właśnie z tymi wydarzeniami także to wydawnictwo tego biura biuletyn informacyjny rozprowadzanie takim takie takie działania też protestacyjny, jakie przystoją prowadzić ten punkt informacyjny to zaczęłam znowu zaczęli współpracować z czystym towarzystwem kursów naukowych PKN to także było w ramach KOR-u organizowany to były są zajęcia edukacyjne dla ludzi w całej Polsce w różnych miejscach wykłady spotkania jak głównie prowadziłem takie zajęcia dla nauczycieli teki, poruszając tematy były jak wczasach to właśnie takiego zniewolenia i nacisków władz uczyć dzieci w sposób otwarty uczyć myślenia samodzielnego uczyć także zasad demokracji, które są, których nie ma w państwie no to były takie rozmaite spotkania z Chile musi razem z nimi założyliśmy zespół oświaty niezależnej Janek wiem, że Janek też współpracował z tyka 1 i kilka jeśli spotykałam radziłem się go w różnych sprawach i zawsze otwarty zawsze życzliwy także był zapraszany na takie spotkania, których weszli prowadził takie opowiadał o tym co można robić jak można pracować z młodzieżą bardzo zainteresowany taką współpracę właśnie w ramach świat no i potem udam się zaczęły coraz większy taki inwigilację wkracza elitę nad tą mieszkaniach prywatnych odbywały te wykłady nie dotyczy spotkania tego etykę no i to stopniowo było coraz bardziej, że tak powiem z ograniczany przez przez służby bezpieczeństwa na, a potem przyszły Solidarność rok 80 pierwszy, czyli początki tego ruchu, który w, który się też ceny bardzo bardzo zaangażował wspierał no i stan wojenny stan wojenny zatrzymanie aresztowanie jednak zostały też aresztowany troszkę przesiedział troszkę wolności, a potem to co się działo już w latach osiemdziesiątych, czyli myśmy założyli wtedy taki, jaki podziemny dwutygodnik Kos idei założyliśmy też taki taki zespół oświaty niezależnej, żeby myśleć o tym jak jak wolnej Polsce, o którą walczymy powinna wyglądać szkoła, a jednocześnie przekazywać informacje o tym co się dzieje i jak bardzo często kontaktowałem się z Jankiem troszkę wywiadów do PiS znów zrobiliśmy bardzo chętnie udzielę jak go zapraszałem etyczna takie spotkania tego zespołu oświaty niezależnej rozmawialiśmy o tym jak powinna wyglądać w przyszłości wolnej Polsce edukację jednak takim optymistą wierzę, że to już niedługo się skończy jeszcze kilka chwil będziemy mieć wolny kraj, w którym będzie można urządzać łączy, więc myśleć nad tym jak to powinno być łączył się celnej meczów nie wszystkim Kadeo przychodził chętnie na spotkania także bardzo bardzo to był dobry no i no to trwało to były lata 80 prawdę ten zespół funkcjonował nauczyciele też się w to angażowali myśleliśmy o tym jak jak to Polskę zmienić, a potem były koniec koniec rzeczywistości peerelowskiej, czyli rok osiemdziesiąty dziewiąty rozmowy okrągłego stołu w Gdańsku Jenek brał udział w tych rozmowach wiem, o czym sama pojechała, bo byłem ten jako przedstawiciel tego zespołu oświaty niezależnej w przy tzw. podszkolić ku światu tę właśnie znowu spotkałem Janka, który ten był ważną osobą na tym w czasie tych rozmów okrągłego stołu, a myśmy tam walczyli o to, żeby wyszło, żeby było prawo do zakładania szkół niezależnych tzw. społecznych szkół, które mogły mieć własne programy własny własną jakość taką wychowawczy zasady, które będą w nich stosowane szkoły wolne szkoły, które będą kształcić ludzi niezależnie myślących nie będą miejscem takiego nacisku przygotowania obywateli posłusznych władzy dojdą tam właśnie Janek bardzo poparł ten pomysł, bo pamiętam, że właśnie powiedział, że świetny dobrze trzeba właśnie o to walczyć z szeregu co udało się załatwić te 89 roku powstał nasz pierwszy społecznym liceum Ogólnokształcące i jak ono zaczęło funkcji, lecz na razie bez miejsc myśmy nie mieli budynku i wiem, że na czym i Janek kilkakrotnie przychodził do nas jak też szkoła powstała miał 23 spotkania z uczniami także taka lekka jego jak taka takie wsparcie było bardzo ważny właśnie taki człowiek który, który myślał o tym jak należy wychowywać młodych ludzi jak należy być właśnie otwarty, jaka cechowała taka taka otwartość tak taką umiejętność słuchania taka życzliwość chęć takiej pracy raczej społeczne niż politycznej on myślę, że można było powiedzieć, że bardziej był takim działaczem społecznym niż politykiem, ale jednocześnie w tym politykę angażował, bo nie można było prowadzić przeprowadzać jakieś istotnych społecznie spraw bez zmian politycznych dlatego właśnie był zaangażowany w tej rozmowy okrągłego stołu w tym przemiany, które już miał września później już po osiemdziesiątym dziewiątym roku na to już te, o ile wiem to był doradcą prezydenta Komorowskiego chyba przez jakiś ciasny, bo od razu wszedł do Sejmu i był cały czas posłem Sejmu tak jak było też taka sprawa, do których dochodziliśmy warto się nią zająć warto poruszyć to zawsze można było liczyć na to się pójdzie do Janka ją gdzieś wprowadzi tym się za 900 także to była taka naprawdę niesłychanie taka osoba pomocna TK które, która zawsze wysłuchała zawsze miała znajdował chwilę czasu, żeby zająć się kimś takim konkretnym problemem no i traktu o tak to było no a teraz nie ma Janka tego tragiczne straszna śmierć znowu w te śmierci te obrazująca właściwie całą jego osobowość, bo on był właśnie nastawiony na to, że pomagać najsłabszym, żeby ingerować wtedy kiedy, kiedy coś jest takie jak ważne niebezpieczne dlatego przenosić pisaną niesamowite zupełnie sprawę to była to był to był właśnie Janek to był właśnie w pani, że był optymistą kilkadziesiąt lat optymizmu najpierw ciężkie komunię później w czasie przemian ustrojowych ostatnie lata czy mieliście kontakt w ostatnich latach kiedy, kiedy Polska przeżywa takie wstrząsy nie tracimy dość wcześnie wcześnie pisowskich już jeździć, czyli te ostatnie lata jest nie miałem z nim kontakt to przy tym myśmy nawet w poprzednich latach to nawet żeśmy się widywali i tak przypadkowo, ponieważ mieszkał niedaleko, choć mieszka więcej rzeczy często właśnie wychodząc na spacer spotykałem Janka to była strasznie fajny z jego psami i tak karty, a te ostatnie lata właśnie tyle takie trudne myśmy kontakty nie mieli także jest nawet czasem myślałem, żeby jakoś go poszukać odezwać się do niego, ale jakoś tek tak zeszło, że tylko 5 lat prawdę już, tak więc jeśli w tych ostatnich lat księżmi czy wtedy w na wczasach takiej głębokiej opresji dyskutowaliście też, bo to pani opowieść jest opowieścią o działaniu i to jest charakterystyczne dla dla tego pokolenia działaczy opozycji Demokratycznej, kiedy się zdarza, kiedy mam przyjemność zaszczyt rozmawiać z państwem z przedstawicielami państwa pokolenia zawsze jest to opowieść o działaniu chcę zapytać o to czy towarzyszyły temu też takie dyskusje mówi pani, że taka praca organiczna od podstaw dużo zaangażowania przyjaciele Jana Lityńskiego wspominają, że on był zdania, że należy robić to co jest możliwe do robienia bez względu na na zewnętrzne okoliczności ciekawi mnie to czy czy państwo naprawdę wierzyli w to, że uda się ten system obalić myśmy w to wierzyć myśmy wierzyli głęboko przekonani, że ja mówię sobie, ale także mówił o Janku jak w takich rozmowach z Jankiem byliśmy głęboko przekonani, że w tym wszystkim system musi być obalony rząd zostanie obalony nie były tak jednoznacznie niesłusznie, że tak powiem taki no i rzeczywiście ta to taka dywizja Ankarze trzeba robić co możliwe w tej chwili, żeby właśnie doprowadzić do zmiany były tak jakoś oczywiste się wydawały robimy to co możliwe nie robimy rzeczy niemożliwych nie pogarszamy sytuację tylko robimy to co może ją naprawić zmienić nawet doraźnie, czyli angażujemy się tak także takie takie działania które, które są takimi działaniami doraźnymi coś w tym doraźnie mogą mogą zmienić lepszy i to tutaj nawet bardzo na czym można było dyskutować o tym czy jest możliwe jest niemożliwe co można robić natomiast wydawały wydaje mi się, że wszyscy ludzie tego pewność, że podobny sposób patrzymy na takie kryzysy piątki zasadnicze sprawy, o co w ogóle chodzi w tym wszystkim projekty także tutaj nie było takich jak i dyskusji raczej były takie praktyczne dyskusje czy to warto czy nie warto się czegoś tam podjęciu warte czy czy też może udać się nie może skutecznie i tak z czego ten rodowód zebrał z czego brał się tam kręgosłup jakichś osób ten moralny szkielet moralny szkielet byliśmy za takim podstawowym elementarnym wartościami takimi właśnie prawa człowieka prawa człowieka demokrację, czyli możliwość wpływania na to, jakie są decyzje o głównym US Darka z wszelkiego typu przemocą dyskryminacją na czymkolwiek średzkim była opierać takie podstawowe rzeczy już jak to dalej będzie notariusze jak się uzyska elementarne elementarną wolność możliwość wyboru jak wszyscy ludzie uzyskają właśnie to możliwość decydowania o sobie, bo tutaj były takie dyskusje wychowywać młodzież praw jest właśnie te nasze nasze szkoły tak też nasz program właśnie z tego powstał uczyć dzieci od początku demokracji możliwości wpływania na to co się dzieje wokół nich uczyć dzieci tego, że mogą być współdecydować o społeczności nie tylko być podporządkowane uczyć takiego samodzielnego krytycznego myślenia w ten sposób, że nie musisz powtarzać tego co ci mówią dorośli tylko musisz myśleć samodzielnie będzie się to będziemy brać pod uwagę, oceniając swoje twoje swoją edukację no bardzo ważna sprawa pamiętam że, że właśnie, gdy bardzo bardzo istotna sprawa empatię to znaczy współdziałanie tworzenie wspólnoty taki, że wszyscy razem odpowiadamy za tych, którzy są słabsi dla tych którzy, jakby taka taka całkowite wyeliminowanie wszelkiego typu przemocy wobec słabszych takie elementy wychowania w takim właśnie duchu tak jakoś sobie myśleliśmy, że te same elementy wychowania, które stosować trzeba dzieci to są powinny być w tym co kształtuje co określa kształt społecznej społecznego współżycia społeczeństw ci ludzie, którzy podobnie myśleli się sobą dogadywania zrobimy dobry zobaczymy tu można tu można protestować przeciwko jakiejś dyskryminacji tutaj można się dopominać o prawo do tego tutaj można walczyć o jakąś taką konkretną rzecz, czyli takimi krokami eliminującym właśnie to co zagraża wolności zagraża równości zagraża albo coś co niszczy takimi krokami posuwać się to przed aż wreszcie się te aktywa miała pani powiedzieć teraz swoim uczniom 131415 letnim kim był Jan Lityński jako były jego rola w Polsce Jan Lityński uważną osobą w czasach opozycji w czasach walki o zmiany ustroju, który był ustrojem totalitarnym niszczącym właśnie wolności prawa człowieka był człowiekiem, który był nastawiony przede wszystkim na to, żeby od wolność ludzką prawa człowieka pomoc tym, którzy szczególnie potrzebują walczyć konkretnie, czyli konkretnie realizować w bezpośrednim działaniu był człowiekiem otwartym, który brał pod uwagę wszelkie wyciągnął wnioski z wszelkich kontaktów z ludźmi potrafił reagować natychmiast, jeżeli gdzieś wicie właśnie pogwałcenie praw ludzkich albo krzywdę albo niesprawiedliwość człowiekiem, z którym no właśnie te podstawowe rzeczy mogły być realizowane mało zapytałam o to, bo ostatnio na takiej refleksji się złapałam, że rozmawiając z przyjaciółmi mojego dziecka mojej córki w takim właśnie wieku słyszy jak oni mówią np. o końcówce dwudziestego wieku, kiedy już byłam dorosła nawet bardzo dorosła z jak za przeszłe historie jak o Aleksandrze macedońskim widzę jak bardzo oddalają się z tej historii nie wspominając już o pokoleniu Jana Lityńskiego czy pani pokolenie, dla których to jest żywe doświadczenie i dlatego poprosiłam o to, ponieważ wiem, że słuchają nas młodzi ludzie nawet bardzo młodzi i nie chciałabym, żeby to była dla nich właśnie ta historia typu książkowego, że nawet trudno nam sobie wyobrazić co bohaterowie byli ubrani jak wyglądały stroje tak myśli jest bardzo bliskie i że zwłaszcza obecnie w obecnej rzeczywistości jak patrzy na to obecnie rzeczywiście się także różne rozporządzenia, które dotyczą np. także edukacji szkół szkół programu itd. podstawowych praw człowieka co prawda mieli prawo do decydowania o sobie tak jak i sobie przypominam tamte czasy to myślenie to jest tamte wartości nabierają tu, o które myśmy walczyli nabierają teraz takiego wyraźnego znaczenia, dlatego że od samych wartości trzeba liczyć nie uwierzy, że jest można postawić znak równości między komuną, a że tak powiem obecną rzeczywistością polską natomiast można powiedzieć, że pewne wartości, które udało się wywalczyć, obalając totalitaryzm pewne wartości są nadal aktualny nadal trzeba walczyć to znaczy nie pozwolić, żeby je do takiej wartości np. jak niezawisłość sądownictwa podstawowa sprawa jeśli chodzi o prawa człowieka prawdę jak prawa kobiet jak, czyli równość wobec prawa, ale także specyfika pewnych potrzeb ludzkich określonej rzeczywistości jak tutaj trzeba trzeba i dlatego myślę, że taka osoba jak Janek Lityński, który teraz też zaczną się niepokoić przecież coś się co się może dziać, że może się też cofnąć tę rzeczywistość, którą udało się osiągnąć to jest wszystko aktualne dzisiaj czy to nie jest przypadkiem źródłem goryczy, jakiej goryczy, że raz wywalczyliśmy, a teraz znów musimy walczyć to jest życie życie na tym polega czy, jeżeli żyjemy wiemy, że pewne rzeczy musi walczyć cały czas, jeżeli się zaniedba nie zapomni zlekceważy lub też ulegnie jakimś sugestią, które mogą przekreślać takie podstawowe prawa to się okazuje, że trzeba zaczynać pewne rzeczy od początku także ja myślę, że tutaj nie ma nic takiego nadzwyczajnego w tym w tym, że walczyć musimy stale od samej wartości, które decydują o tym co dali jacy jesteśmy jak możemy funkcjonować jak możemy liczyć możemy być sobą czy możemy realizować to co uważam poza tymi tą podstawą za ważne dla osobiście jest pani optymistką to trudno powiedzieć ja po prostu wice powtarzalność pewnych zjawisk także historycznych i ja się niepokoje właśnie takie machnięcie ręką chcę nie dotyczy albo to jest to i tak nie ma wpływu boję się, że musi dojść czy jakiegoś takiego bardzo gorącego punktu, kiedy rzeczywiście czy na własnej skórze odczuje, że coś tam zostało złamane, żeby one ewentualnie czy zaangażowali wtedy może powietrznej już niema siły już nic z tego nie będzie też na środę, więc ja się boję po prostu takiego zbyt małego zaangażowania ludzi to co jest dla nich ważne, czyli w obronę własnej takiej niezależności funkcjonowania czy jestem optymistką myślę, że jest bardzo trudna sprawa dotyczy także sprawa wychowania młodzież dlatego też wszystkie te ustroje zmierzający do autorytaryzmu teki duży nacisk kładą na przyjęcie edukacji, żeby kształtować młode pokolenie właśnie albo taki sposób jesteście posłuszni albo narzucać pewne wartości, które są sprzeczne z tymi co istotą praw człowieka człowieka np. nacjonalistyczny prawdę teraz wszyscy różne takie historie związane właśnie takim skrajnym pesymizmem, który w gruncie rzeczy likwidacją praw równości ludzkich, więc tu jest niebezpieczeństwo bardzo bardzo duże dlatego całe życie poświęciłem edukacji uważamy ją świadczy o wychowaniu i dlatego uważam, że sprawa podstępu, jeżeli uda się, jeżeli nie wypuści warunki edukacji, jeżeli uda obronić takich podstawowych spraw związanych z wychowaniem młodzieży to myślę, że optymizm może trochę zagościć finansowanie oni sobie poradzą natomiast, jeżeli młodzież zostanie poddana takiemu przeciwko takiemu wychowaniu w autorytarnym mu notę może być niebezpieczne może raczej jestem pesymistą w PIT, ale jesteśmy bardziej otwarci na świat myślę, że to młode pokolenie różni się od od naszych też tym, że już trochę po świecie po jeździło wielu z nich było za granicą wielu z nich widziało jak wyglądają wolne kraje jak można żyć, gdzie indziej jak ludzie się ze sobą komunikują w tych starszych demokracjach jak można współ istnieć w wielu narodowościowych społeczeństwach niezależnie od problemów, jakie poniesie nie są firmy to jest bardzo ważny taki szeroki szerokie spektrum widzenie spraw ludzkich wpływa na to, że człowiek myśli bardziej samodzielni i bardziej niezależny jednak za żelazną kurtyną nie mieliśmy do Zaniemyśla byli ustawieni 1 punkcie prawdę tak nie można było porównywać ze sobą rzeczywistość była jednak jest właśnie chodzi o to, żeby uchronić od tego takiego jednoznacznego widzenia w duchu tych, które chcą narzucić te jednoznacznie obcymi projekty, ale mimo to jednak są tym te ty byś spory grupy młodzieży, do których pociąga np. właśnie taki nacjonalizm krainy generalskich rosła Góra Polska itd. nie rozumiejąc czym grozi takie takiej nacjonalistyczne podejście albo rozumiejąc, chcąc właśnie Dykiel chcemy być bardzo niebezpieczne są wszelkiego typu właśnie takie podsycanie emocji ksenofobicznych podsycanie emocji wrogości wobec innych my jesteśmy dobrze my jesteśmy szlachetni ci inni wszystko jedno czy to inni pod względem preferencji seksualnych czy inni pod względem koloru skóry czy inni pod względem poglądów czy wiary ta niechęć do innych, że uważany za obcych jest czymś co do co może chwytać co może właśnie bardzo niebezpieczny to jest mi się wydaje taki główny ten taki główna granice tak dzielące ludzi właśnie tutaj w tym w tym miejscu się zaczyna jak się odnosi do ludzi innych ode mnie jak i taka wrogość odrzucenie niechęć jest czymś co sprzyja właśnie takim podporządkowanie się autorytaryzm mówi rozmaitego typu to sobie pozwolę przytoczyć słowa pewnego hymnu który, jakby powiedzieć eksplodował w trakcie strajku kobiet nie wiem czy miała pani szansę się z nim zetknąć to młody chłopak Karol krupniok z Tychów piosenka nazywa się 8 gwiazd i pewnych względów nie mogę w całości zacytować, ale jest tam fragment mamy dziadków co widzieli nazizm komunizm teraz chyba nasza kolej my spłacimy długi i to są słowa dziewiętnastolatka bodajże, więc jakieś światełko nadziei tak sobie myślę, że wiadomość jest, że państwo też nie było dużo, że jednak opozycja demokratyczna to niebyła większość społeczeństwa nie były tylko techno jest bardzo ważne, żeby taka opozycja zawsze były prezydent zawsze było, jeżeli coś jest właśnie przeciwny elementarnym wartościom prawdy, jeżeli gdziekolwiek zaczyna się coś w duchu autorytaryzmu takiego to wtedy trzeba być czujnym i odwoływać do tych elementarnych wartości i właśnie to jest krótki moimi państwa gościem była dr Krystyna Starczewska działaczka KOR-u opozycji Demokratycznej pedagożka filozofka i właścicielka psa te odgłosy, które tu mogli państwo słyszeć jakieś takie dziwne dreptanie to niewielkich rozmiarów Rudy na krótkich łapach z długim ogonem przyjaciel Krystyny Starczewskiej czasami wzruszam się czytając o tym, że jakiś pies uratował człowieka tutaj te komunistyczne wstydzić jednak zginął tak jak jak żył dla innych bardzo dziękuję za rozmowę dziękuję bardzo, nawet swoje sikorki zapraszam za tydzień po dwudziestej Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WYWIAD POGŁĘBIONY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA