REKLAMA

Klementyna Suchanow i Jacek Głomb

Godzina Kultury
Data emisji:
2021-02-27 19:00
Audycja:
Czas trwania:
42:28 min.
Udostępnij:

Gośćmi audycji są Klementyna Suchanow- pisarka i współzałożycielka Ogólnopolskiego Strajku Kobiet i Jacek Głomb reżyser teatralny i dyrektor Teatru Modrzejewskiej w Legnicy.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór przed mikrofonem Marta Perchuć-Burzyńska gośćmi godzinę kultury są dzisiaj reżyser teatralny Jacek Głomb dyrektor teatru imienia Heleny Modrzejewskiej Legnica witam serdecznie czy dobry będziemy państwu i Klementyna Suchanow pisarka aktywistka współzałożycielka ogólnopolskiego strajku kobiet dzień dobry godzina kultury tak nazwały my wydawczyni nią programu Agatą Całko, skąd te sobotnią audycję w tej łączymy ludzi kultury z różnych dziedzin z różnych Rozwiń » środowisk, żeby mogli wymienić się z nami, ale także ze sobą poglądami na sprawy, jakie nas otaczają, jakie nas zajmują czasami zaświeci jakąś latarenki refleksji tutaj państwa pierwsze spotkanie tak jak to ja poprosiłem o to, żeby mógł poznać panią Klementynę Suchanow dziękuję to w takim razie teraz proszę, żeby pan panie Jacku zdradził, dlaczego dlatego, że imponuje mi to co pani Klementyna robi działalności społecznej, ale także imponuje jej biografia Witolda Gombrowicza ja jestem ja należę do ludzi zarażonych Gombrowiczem młodości oznacza w liceum byłem pełny Gombrowicza do tego stopnia, że nawet siłę swoją ówczesną dziewczynę w związku z Gombrowiczem to znaczy Bobrowicz był przeciwny związkom emerytów damskim wyznaczy wszelakim związkom zresztą był, jakby anty związkowy w związku z tym byłem tak za za zakręconych Gombrowicza, że robiłem różne rzeczy teraz troszkę inaczej troszkę spokojniej natomiast ta biografia jest imponująca i w związku z tym chce tutaj oficjalnie też bardzo pani premier nie podziękować, bo o Gombrowiczu bardzo dużo napisano w Polsce różnych rzeczy lepszych gorszych średnich natomiast biografia jest moim zdaniem wybitną książką wartą takiego zainteresowania różnego powodu, że nie trzeba być zakochanym w Gombrowiczu średnica Gombrowicz o logiem przy Gombrowiczu marzyłem, żeby ją przeczytać co pani na to pani Klementyna i rzeczywiście Gombrowicz był przeciwny przy takim związkom jak pan Jacek tak to prawda, ale do mnie nie przemawia taki sposób do pana Jacka haker ja sobie ceniłam tak życie prywatne dzieliła obie Dombrowicza natomiast intelektualne to jak najbardziej jest wychowanie chcą nawet czasem dla projektu córka wychowywana właśnie przez Witolda bardzo mocno to czwartek, bo moda, ale moje życie prywatne biegu innym torem znaczy Uznam jest pan, który głosi w innych czasach, jakby nie rozumie poza tym byłam dziewczynką modom kobiet nastolatka Gombrowicz myślę, że poznałam, więc moja perspektywa była zupełnie inna też chyba właśnie, dlatego że właścicielem no właśnie parlament, bo pani w jednym z wywiadów wspomniała, że jako licealistka kupiła dzienniki Gombrowicza ją totalnie zmieniła pani postrzeganie świata co takiego pani dostrzegła wtedy jako nastolatka tak bardzo nawet wtedy wpłynęło ja po prostu spotkam się kimś, kto miał wszystko co chciał powiedzieć nie potrafiłem była Marka, ale ma w sobie taki ładunek właśnie takiej publiczności za wjazd jak już intelektualnego i te dane komu robić również po prostu jako jako język były niesamowite, ale wszyscy, którzy przez Gombrowicza przeszli to mieli to my takiego mówienia komorniczym wręcz też bardzo rzucało, więc po prostu złe taka konstrukcja świata Strumień miałem dotychczas do czynienia, która rozbijała wszystkie te formy, które przyszło mi rzecz o czułam się też mieszka, jaki jest represyjny środowisku prowincjonalnym bardzo taki no kościół coverem tomik to bardzo uwierało, a tutaj po prostu przychodzi ktoś, kto zupełnie po prostu wywraca stolik z kartami mówi, że można, że można inaczej było to bardzo na rękę i traktor zaczęłam żyć tak żyła, ale na miarę nastolatki i to wyprowadziło po prostu z takim małości powiedziałabym uwierzyłem, że są inne światy, że są większe światy i wiedziałem, że ja do niego należy nie zamierza poprzestać na tym co tam woda w tamtym momencie w tamtym w tych okolicznościach w tamtym wieku, bo to jeszcze wciąż i 89 rok no tak, ale pani mówi, że zetknęła się z Gombrowiczem jako nastolatka biografia Gombrowicza powstała wiele lat później jestem ciekawa czy ten Gombrowicz biografii ten wtedy poznany w młodości no właśnie chociażby w dziennikach Toten sam Gombrowicz jeszcze był nie do końca, dlatego że ja tego obrobić ajencję działamy działamy tyle trybów wynika poza tym nie było o nim informacji i pamiętam, że chodziłam biblioteki szkolnej wyprosili słowniki pisarzy polskich, ale Gombrowicza tam nie było nie było z innych powodów nie było powodów politycznych, ale może właśnie uruchomił moje takie zainteresowania tym Chin jest człowiek może to w przyszłości właśnie jakoś tam zaważyło na tym że, że te biografie napisałam zrozumienie dyrygować kim jest kim można być, żeby pisać tak jak on pisze co się w życiu przeżyło doszło do czegoś takiego to były takie pytania, które wtedy intrygowały no cóż może po prostu postać zupełnie wykraczająca poza taki kanon pisarzy polskich struktur, których prezentowano w szkole tak jakby nawet miałem wrażenie, że po prostu ukrywano przed nam, żebyśmy się nie zarazili mnie zaczęli od pierwszej jakiś dziwnych rzeczy chyba Gombrowicz, a wprowadza taki klimat to był jeszcze czas bardzo mocno Witkacego Witkacy był bardzo obecny wtedy 8 tacie dużo się mówiło i ludzie, którzy czytali Witkacego wtedy był taki moment na początku dziewięćdziesiątych dobra dziękujemy tym drugim takim pisarzem w tym zestawie na to przystał, że nie pochłoną prawie zdecydowanie bardziej niż Witkacy panie Jacku czy pan wspomniał, że Gombrowicz był taką pana fascynacja może ktoś jeszcze był taki, kto panu właśnie towarzysze towarzysze jako literacki przewodnik z młodości może ktoś dzięki komu pan pokochał teatr nie później też były wybory bardziej takie do do tego ja nigdy to też było za, bo to jest pewnie zabawne zrobiłem w życiu już prawie 60 przedstawień nigdy w życiu nie był to dobro nic z analizy albo zostawiam na specjalną okazję Moya przy moim by opowiem 2 słowa, bo to wydają się ciekawe moje spotkanie Gombrowicza, bo inne niż pani Klementyny zaczęło środka Atlantyku to była pierwsza to gdzieś 8080 pierwszy rok pamiętajmy, że go zrobić jednak był poza krótkimi okresami odwilży był w Polsce zakazany więc, jakby to, że Rze, że może mu, że ja też jestem w prowincji mogły Tarnowa, więc bez niewielkiego miasta w związku z tym też, jakby ten dostęp do literatury też nie był prosty pamiętam, że mój kolega Warszawy, a konkretnie, że było zabawnie z Magdalenki kupił tego Gombrowicza w podziemiu pamiętam takie taki to było zapewne sprawa przyjechałem do Warszawy dojedzie do niego pociągiem na dworzec centralny nagle wydarza się strasznie zaśmiecanie pytam z czego czytaliśmy książkę czytam myśmy te 3 dni tego spotkania spędzili na lekturze ten sam tyka dla prezydenta to było niesamowite niesamowite spotkanie dopiero potem czytałem oczywiście znam całego Gombrowicza myślę, że dobrze jeśli nie bardzo dobrze potem dopiero w domu rodzinnym odkryłem kupione przez moich rodziców w czasie odwilży, bo był taki moment pięćdziesiątym szóstym chyba roku czy siódmym, gdzie Gombrowicza wydrukowano Ferdydurke prawda dopiero to co, bo już później w stanie w stanie pewnie w stanie wojennym, ale to rzeczywiście była taka myślę, że takie najsilniejsze zarażeń wyznaczanie pamiętam oczywiście jestem pracuje z książkami w ogóle, jakby literatura jest moim drugim życiem natomiast nikogo tak silnie jak Gombrowicz w tym okresie od razu mówię, bo to było to ten okres młodzieńczy czy taki myślę, że to podobna rzecz, o której mówi pani Klementyna to znaczy Gombrowicz pisał o tym, o czym ja nie umiałem pisać myślałem to znaczy ten opis polskich transatlantyków byłeś dokładnie opisem rzeczywistości, która wokół nas mimo wtedy był karnawał Solidarności była nie prawda też pamiętajmy, że to wreszcie dzisiaj mamy znaczy z perspektywy czasu to trochę inaczej wygląda niż to jak wyglądało na naprawdę oczywiście jakiś tam własne literacki posiada okres to jest dużo późniejszej dużo bardziej intelektualne i takie od razu przeznaczone na scenę, a przy tym moje spotkanie z twórczością Jurka Pilcha było właśnie takim spotkaniem, że jak od razu zaplanowane jeśli chodzi o nasze zaplanowanym no tak musiałem przeczytać je w 1000 spokojnych miast, żeby wiedzieć że, że lepiej to jest ten język, który chce opowiadać nie prawda no tak, ale cały czas jednak mnie to intryguje czemu pan nadal jeszcze Gombrowicza nie wystawił co pana powstrzymuje przed tą z splot przypadków znaczy tobie panie przecież trochę tak znaczy nie może to jest także, że że, że jak jest pewna ten rodzaj no, jakby takie duże, że inne sprawy są bardzo już kilka razy myślałem mu adaptacji opowiadań Gombrowicza, które wydają się no nie wiem jak dzisiaj teraz już dawno trochę pan parę lat dobrych nie czytałem, ale myślę, że ta diagnoza Polski jest ciągle bardzo bardzo dobrą dia diagnoza i myślę, że to jest taki tekst naj dla dla mnie no takiego troszkę zakręconego polską pewnie taki najważniejszy najważniejsze także wystawienie nie wiem, dlaczego pani to nie jest racjonalne to jest po prostu kwestia taka że, że to jest też było zabawne montaże w Legnicy mimo tego, że jestem już kawał czasu, toteż nigdy jak Gombrowicza nie było nie to jakoś tak nie wiem to pewnie splot zdarzeń nie ma w tym żadnej jak nie ma w tym żadnego drugiego dna za chwilę wrócimy proszę państwa do naszej rozmowy gośćmi godzinę kultury są dzisiaj Klementyna Suchanow i Jacek Głomb teraz w radiu TOK FM ciasna informację dobry wieczór raz jeszcze przed mikrofonem Marta Perchuć-Burzyńska dzisiaj w godzinie kultury goście jak co sobotę Jacek Głomb dyrektor teatru imienia Heleny Modrzejewskiej w Legnicy Klementyna Suchanow pisarka aktywistka współzałożycielka ogólnopolskiego strajku kobiet teraz na początek tej części rozmowy jeśli państwo pozwolą będzie cytat z ogromnym zdumieniem patrzy, że 34 tego świata robi to, czego nie chce ja mam to szczęście, że robię to co kocham, że nikt mi nie każe myśleć inaczej niż myślę czegóż więcej można chcieć moje pytanie czy państwo widzą, kto jest autorem tych słów i od razu podpowiadam, że nie jest to Witold Gombrowicz PKP, dlaczego ja mógłbym być aktorem, ale pewnie stąd moje słowa to na trafił pan w dziesiątkę to jest właśnie cytat Witecki Głąba przepraszam pani Klementyna to było chyba trudne zadanie bardzo elementy jak rozpoznawać głosy, ale w tym momencie panie Jacku stał się pan klasykiem legginsy pensji bezrobotne bardzo sprawy z czego to cytat jeśli mogę być jakieś rozmowy takie różne te tek tek i właśnie chciał nawiązać do tych słów czy pan panie Jacku zawsze robi to co kocha, czyli jednak były momenty, że toczą się pan chwilami już dorosłym dojrzałym życiu zajmował nie było kwestią miłości tylko pewnej życiowej kalkulacji no chyba znaczy ruchu życie się różnie układa różne rzeczy oni decydują w moim życiu akurat było rzeczywiście tak, że zdecydowana większość nie ja nie pamiętam żadnej znaczy bardzo, jakby narzekam będę narzekał na na na politykę na stan polityczny naszego kraju natomiast powiem od o od razu, że nigdy nikt nic mi w życiu nie kazał poza okresem od stanu wojennego który, jakby jeszcze nie uprawiałem teatru byłem przeciwny temu systemowi, który był wokół nas jak wszystkie moje wybory repertuarowe artystyczne jak późniejsze decyzje były wolne od ingerencji kogokolwiek rzeczywiście jest tak, że ja miałem Legnicę tak w Legnicy mając 30 lat no, więc sobie państwo jakieś jakiś czas mocniej to znaczy niestety w Polskiej tradycji nie ma takiej historii staje się powierza sceny nawet nie do końca jak ustabilizowane, jaką była Legnica wtedy tak młodym ludziom to jest oczywiście problem można zadawać pytanie czy dobrze czy to źle, bo przecież na Zachodzie takie takie nominacje są czymś oczywistym często nie nie tam nie ma by po kategorii to, że za młody prawda itd. jak kompetencje liczą mi świadomość, jakby logistyczna świadomość artystyczna człowieka więc, więc od razu powiem ta daczy ja ja rzeczywiście podpisuje się po tym co psychice, kiedy widzę powiedziałem to znaczy nawet upraszczając to mówi inaczej zrobi to co kocham nawet ktoś mi za to płaci marnie, bo co prawda marnie, ale jednak płacić prawda tak rzeczywiście być może mam coś znaczy na pewno mam to szczęście, bo mam takie wrażenie, że sporo moich kolegów szczególnie młodszych nie do końca zajmuje się tym czym by się chciało zajmować, a pan pani Klementyna pani podpisałaby się pod tymi słowami Jacka Głomba zrobię to co kocham, że nikt nie każe myśleć inaczej niż myślę tutaj myślę myślę ja że, że pani przy tak nie no nie mam oczywiście nie odpowiedzi nawet głosy wybrać też mi kazał coś innego niż chce nie ma takiej opcji specjalnie, ale to, o czym mówił pan Jacek takiej rzeczywistości po prostu, której istniejemy to ona istnieje i czasami na każde dokonywać jakichś innych wyborów czytam półśrodków jest to związane z jakich finansowym by Terek miejsca różnymi rzeczami rodzinnymi dalej ale, pomijając to jakiś kierunkowskaz w ogóle życiowe to zdecydowanie tak wszystkim bardzo polecam to nie jest zbyt wygodna droga za bezkompromisowość płaci, ale ma się przyjemność mamy urodziny przepraszać tak pochwalę, ale w takich momentach się kosztem robi takie jakieś podsumowania czy się z spędziło dobrze by następnie rok życia jest tam no ja jednak z roku na rok przekonanie, że dobrze swoje życie wykorzystuje i robi to co sprawia przyjemność żyje zgodnie ze swoją pasją ze swoim swą wrażliwością uczuciem świata Witomina bardzo dużo o przychylność instytucji tym jest takim klimacie przy urodzinowym mogę podsumować możecie oczywiście pani Klementyna to, czego życzyć Klementynę Suchanow w w rodzinne no sama pani wywołała też by również nowe takie na poziomie wysokim poziomie zupełnie prywatnym, ale powiedzmy, że rewolucja zostawimy na bok to traktuję to chciałbym mieć może trochę urlop np. takich wierzy pani orzeczenia się spełniają podobno te wypowiedziane w radiu tak bardzo mogę jechać na urlop, ponieważ dozór policyjny co tydzień 84 raportować na komisariacie, więc na razie tak no tak, ale ten dozór policyjny kiedyś minie no mam nadzieję zobaczymy tak właśnie powiedzieli państwo tej miłości tej pasji do tego co co państwo robiono uważnie się zastanawiam, skąd państwa ten imperatyw do angażowania się sprawy społeczne czy bycia aktywistką pisarką, a także reżyserem dyrektorem aktywistą tak jak ja pana postrzegam panie Jacku, jakby nie patrzeć, kto to może jednak kwestia wyboru czasem trudnego wyboru, ale jasne, gdy obie panie raczej też trochę także ja mam trzymam mam taką nadzieję, że parlament aż zgodzi, że my robimy rzeczy oczywiste no zrobimy takie rzeczy, które powinien trafić cały świat to niech świat ma problem, że tego nie widzę, że nie zawsze to robinie, a ja takiego takiej świadomości, że zrobi jakieś wyjątkowe rzeczy ja robię uczciwie to co należy do do mnie i w sensie społecznym i w sensie artystycznym to długo by o tym mówić natomiast strasznie mnie właśnie czasem inne zastanawiają takie ruchy i dachy, ponieważ naprawdę uważam, że to co co co robi pewną normą społeczną to znaczy bardziej mam problem ze światem, który się nie zaprzęgu rozumienie zawsze odważny zawsze umie sprostać okolicznościami tak dalej więc, jakby to troszkę taką perspektywę ustawił tego co co co ze mną jest przynajmniej nie to znaczy pragnienie chce też się wypowiadać za za innych tak jakby dla mnie zawsze ten problem czy te wszystkie moje działania artystyczne są naturalne jest dyrektorem teatru nie ma w moim światem jest kreowanie rzeczywistości wokół, bo wokół wokół mnie natomiast, jeżeli społeczne rzeczy to są też takie też oczywiste to znaczy na myśl, że że zmiana rzeczywistości na świecie to nie jest tylko ta wielka zmiana polityczna, ale także niebem naprawa chodnika koło swojego domu ja założyłem taką fundację 9 lat temu ona się nazywa dosyć no kontrowersyjnie naprawiać świat trwa, ale doprawdy, kto wierzy to znaczy, że świat można naprawić różnymi drobnymi drobnymi rzeczami to oczywiście nie zawsze udaje no bo często przeciwnicy mają silną większe siły i środki na ten świat, którym żyjemy teraz jednak koszmarny nie to znaczy nie jest łatwo żyć w tym świecie się odnaleźć jest łatwo w tym finale szczęście tak dalej nie wystarczy włączyć telewizor pomylić kanały czasem miana to jest jest to pojazd jest próbą pani Klementyna no tuje podobnie się po 2 co pan Jacek powiedział, że świat powinien mieć z tym problem ani my mieliśmy z tym problem to jest kwestia dla mnie damy też kwestia możliwości takiego czucia świata poza swoją własną osobą co się nazywa empatią i jakbym jest to chyba właśnie coś co co taki takie kobiece spojrzenie świata teraz chyba wprowadza w ruchach społecznych może to się niekoniecznie buduje tylko ma jakich celach politycznych, ale po prostu na takiej prosto z siebie nawzajem może to wynika właśnie jakiś macierzyńskich cech umorzenie po prostu w ogóle jest taki jakiś może mieć kości właśnie tych wielkości tej tej mocno miękkość właśnie tam miękkość jestem czymś takim prawdziwym silnym spoiwem pomiędzy ludźmi ja jestem taką osobą najbardziej może wydający się empatyczną, ale też siła siła takiego kobiecego mam wrażenie w tym czasie jak śmietnik pytają to właśnie, że dla mnie to jest przede wszystkim oparty na wrażliwości no i no i na ogromnej odwagi też co trzeba umieć mówić nie kiedy się wiedzieć coś co nie jest zgodne z z nami co nie powinno mieć miejsca po prostu komicznie od razu do tego mówienia nie jest jeszcze wróci Maria chciałaby jeszcze nawiązać do tych działań artystycznych, które pan Jacek mówił przed chwilą bo kiedy przyglądam się pan artystycznej biografii myślę sobie, że tak naprawdę od zawsze miał pan wizję łączenia pana przypadku życia z teatrem w tym sensie zakorzenienia teatru życie ludzi w życie miasta, bo przecież już w Tarnowie w latach dziewięćdziesiątych widział pan potrzebę tego specyficznego dialogu teatru z mieszkańcami takiego wzajemnego przenikania się to zaczęło się właśnie tam prawda no tak, bo teatr w dużym stopniu no nie może teraz często też tam drobna zmiana czy nawet pewniej poważna zmiana, ale tak z reguły był dosyć kamienną sztuką nota taką konserwatywną taką zachowawczą mnie się to strasznie podobało ja myślałem ma ja mam taki taki taki wątek życiowy moja mama była polonistką mi by jeździła z młodzieżą do Krakowa do teatru na nie miała ze mną zrobić no, więc goniła mnie do tego teatru musiałem mieć musiałem te strasznie nudne często spektakle oglądać rzeczy widziałem też dzięki temu Dziady wyzwolenie Swinarskiego to inna sprawa, ale no jednak ta norma tam tylko ta nie była też wysoka nie znaczy mieć to straszenie podobało, jakby to co zacząłem robić w Tarnowie na warsztatowej zaczęliśmy robić jako grupa to było, jakby trochę w kontrze wobec tego teatru takiego właśnie kamiennego natomiast kontury nowego brandu oznacza, że kamienne to chyba wszystkie akcje ZTE jest jak pani także z 20 jak ja jak z Czechami polską część rozmawiałem o teatrze tam się ten to hasło kamienny teatr pojawiło kilka razy koturny tak tak właśnie takiego, że rady jest monologi, że ta jest wysoki, że świątynia ja jednak wierzę głęboko z taką kategorię, którą wymyśliła prof. Wolszczan w swojej książce przymierza z widownią bardzo jest taki teatr rozmawia z widzem to właśnie takim widzem nie branżowym, bo takiego w Legnicy nie mam ja ja rozmawiam z różnymi ludźmi stąd widownia administrator drogę fenomen, bo tu nie ma to niema takiej widowni na branżę właśnie branża, bo takie Area arystokratki to jest to są normalni ludzie, którzy albo chcą tego teatru albo albo Gorgoń chcą na jutro rozpoczynamy po przerwie pandemicznej rozpoczynamy granie na żywo spektakl orkiestra, który właśnie, jakby takim spektaklem wziętym z z opowieści legend LOK lokalnych bardzo takim lokalnym wpisanym w mitologii Zagłębia miedziowego przedstawieniem no i to to jest chyba taki sposób na Nana na rozmowy z tymi z tym też z stąd publicznością w ogóle, jakby sposób na wydają się to to też jasne, że nie w każdym mieście da się taki też zrobić nie, ale no Legnica przez swoją wielokulturowość taką wiele o narodowość taką wieżę Babel jest jest jest świetnym miejscem do robienia historii do robienia teatru historii lokalnych myślę, że my przez te lata udowodniliśmy dorobienia takiego teatru, który zmienia świat, bo podobno tylko taki teatr pana interesuje, kiedy napisał pan balladę o Zakaczawiu o przeklętej dzielnicy napisaliśmy tak tak ja wiem był pan współautorem czuł pan, że to będzie tekst, który może się właściwie przejrzeć wiele małych miast polskich, że ten region mówi nasz tak ogromną siłą, ale na tym polega fenomen, że nie wie co się robi nie znaczy my wiedzieliśmy, że być może robimy ważny aspekt dla miasta natomiast nie sądziliśmy, że to jest, że to będzie ważny spektakl dla Polski dla dla dla rzeczywistości takiej powszechnej nie znaczy nie widzieliśmy tego co to wszystko jest trochę tak, że czy jeśli niema, jakby tego ryzyka wpisanego w rzeczywistość, jeżeli wszystko przekalkulować one przemyślane i takie zdecydowane to niema też tej radości, że coś staje nie to znaczy myślę, że podstawą tworzenia realizacja marzeń nie no czy w ogóle pewnie konstytucji człowieka nie tylko nie tylko artystycznej konstytucja nie znaczy, że jak się ma marzenia to to czy warto mieć marzenia to pewnie, jakby ta ballada ta opowieść o Legnicy zaklętej przeklętej ona bez takich naszych marzeń wtedy powstała ale, toteż pani pytam pani coś co było 20 lat temu już nie pamiętam jak to wyglądało strasznie mnie wkurza to że, że przez komputer bardzo szacowni znacznie przejdę do historii to przed agresywnym przedstawić, chociaż robiłem po tych po tym czasie te dziesiątki wydają się lepszych przedstawień, ale taki los lub na dobrze w takim razie jak pan powiedział warto mieć marzenia to to tym zdaniem zakończmy te część godzinę kultury moimi gośćmi są Klementyna Suchanow Jacek Głomb za chwilę wracamy teraz czas na informację w radiu TOK FM wracamy po informacjach dobry wieczór przed mikrofonem Marta Perchuć-Burzyńska gośćmi godzinę kultury są dzisiaj Klementyna Suchanow pisarka aktywistka ogólnopolski strajk kobiet oczywiście reżyser teatralny dyrektor teatru imienia Heleny Modrzejewskiej Legnica Jacek głąb pani Klementyna, nawiązując do tego, że tylko teatr zmieniający świat interesuje Jacka Głomba jestem ciekawa jak do tego pani stosunek interesuje panią tylko taka sztuka taka literatura, która może jakąś zmianę przynieść Unia odpowiedzieć ja ostatnio zaś miał kłopot właśnie jak odczuwam sztuczność sytuacji podobnie Gombrowicz zawsze bardziej interesował przyglądają się publiczności raczej niż sama, którą jednoczyli się do pani tyłem w teatrze to jest też z tym, że tak by w Skórczu obserwować ludzi bardzo się przyglądała miałam takie jakieś psychologiczne właśnie doświadczenie, że tutaj jestem ci ludzie przed tamtymi ludźmi z tym coś dziwnego się dzieje, dlaczego siedzą tam trzeci wchodzących, więc sztuka nie była taka, która mnie najbardziej porywała chyba najbardziej moim przypadku literatura rzeczywiście ja wygram literaturę właśnie tak ta zaś literatura tak no bo ona jest najtańsza po prostu jest, żeby takie sporty, które są skomplikowane rzeczy wychodzę z domu biegnę nie potrzebuje żadnych nart sprzętu tylko całej obudowy tę, która przeszkadza wydają się już z czymś za dużo i chyba po prostu podobne podejście mam do sztuki najbardziej lubię te, które mogę przeżywać sama, które nie wymagają żadnego współistnienia wychodzenia z kupowania biletów mogę zrobić w domu mogę zrobić też sama, siedząc w czytelni i chyba to najbardziej odpowiada poza tym po prostu to jest też na pana bardzo, działając na wyobraźnię, bo nie mam mam tylko literki jest teraz już po składać jakiś świat te wszystkie rzeczy kolory jakieś tam pejzaże czeki zapach musi sobie wyobrazić mi nie sugeruje by to słowami sugeruje, ale z tak naprawdę chce to podstawa różne rzeczy każda inna bardziej taka wizualna już adaptacja z taką interpretacją nie tej rzeczywistości, którą miasto mogę sama w głowie postawić taka w zasadzie chyba mało odkrywcza rzecz, którą mówię, ale nie mam czasu tak naprawdę na czytanie literatury w zasadzie wie coś co bardzo dotyczyło mnie takiej młodszej, bo właściwie w ostatnich latach teraz czytam książki dziwne jakieś kodeksy, jakie dokumenty jakieś raporty jakieś tajne notesy itd. więc mówią właściwie czasach zamierzchłych, ale też tak naprawdę o przyszłości chciałbym kiedyś wróci do czytania chciałbym więcej czasu na to, żeby być bardziej mocniej w literaturze jako takiej, jaką sztuce nie tylko w parkach którymi zajmuję na co dzień no właśnie ma pani dla siebie dziś scenariusz na życie inne niż ciągła walka do ciągu realne barykadach oprócz pisania i oprócz urlopu oczywista cały czas masz domku nad jeziorem uwielbiam pływać taki domek nad jeziorem zupełnie wystarczą zazwyczaj Pisa tak się wyraża chęć biurowe pan panie Jacku czy pan sobie pisze jakiś scenariusz czy mógł pan się zajmować jeśli nie teatrem ja pytam, bo w, bo rzeczywistość i godzinę kultury nas dogania ostatnio zapowiedział pan, że weźmie jednak udział w ogłoszonym przez zarząd województwa dolnośląskiego konkursu na stanowisko dyrektora teatru w Legnicy konkursie, który został rozpisany mimo masowych protestów ludzi kultury apeli pracowników teatru i kilkudziesięciu innych dyrektorów również polskich teatrów wierzy pan uczciwy konkurs czy wierzę, bo tak napisałem, więc już mogli na siebie mówić o tym to znaczy pani czy to jest trochę tak to znaczy, jeżeli się powiedział Ano trzeba powiedzieć by należeć się tworzyło współtworzyło świat to trzeba wykorzystać wszelkie możliwości obrony tego świata nie ma tu dyskusji choćby nawet była w tym pewna kontrowersja, bo startowania w konkursie po 27 latach urzędowania jest pewnym rodzajem no kontrowersyjnie, ale w tym momencie nie jest to jakby stwarzam musieli brać udział w grze pewnej, jakby w tym momencie uczestniczy w pewnej grze jeśli ten konkurs wygram to pewnie nie będę miał czasu na absolutne przyjemności, których to my myślimy na razie nie myślę o tym co robiłbym państwu ta jest moim życiem to znaczy trudno teraz wymyślić, że nagle znajdę, jakby inną rzeczywistość niż niż teatr ale, aczkolwiek ono rzeczywistość jest taka, że wszystko jest przed nami nie uważam Rze, że to nigdy nie trzeba mówić, że coś jest na zawsze coś się do końca nie to znaczy to jest trochę także macie dużo robi no to, czego ciągle marzy o tym, że Miedź to chwile oddechu nawet mały z tą chwilą oddechu na torze zaraz pojawia się choroba albo coś no, więc także, że trochę jest także jestem taką naturę, której Ciech cały czas muszę coś zrobić no, żeby uniknąć jakichś nadzwyczajnych sytuacji, więc powiem szczerze nie nie mam na razie żadnego tajnego scenariusza na razie skupiam się nad tym, żeby maksymalnie wykorzystać wszelkie możliwości, żeby ten świat, który stworzyliśmy wspólnie w Legnicy dalej istniał teatr jestem pana życiem pandemia pokazała jeszcze bardziej dobitnie, że teatr również, ale tak ogólnie kultura pozwala nam przetrwać, że jest czymś w różnych przejawach aspektach za tym tęsknimy, czego potrzebujemy chciałam państwa pytać o oto taką notorycznym nieobecność spychanie na margines chociażby przez mainstreamowe media kultury właśnie jak sobie państwo to tłumaczą komu taki świat bez kultury najbardziej odpowiada no i najbardziej tym, którzy nie chcą, żebyśmy zadawali pytania, żebyśmy myśleli o tutaj właśnie czy takim nie tylko przeciw włącznie estetycznym to było z umorzeniem wielkie dla mnie jest po to, właśnie, żeby troszeczkę burzyć porządek świata, żebyśmy wychodzili zastanawiali się Kulczyków czy może właśnie taka może jakąś inną stronę po prostu otwiera jakieś nowe perspektywy jak takie poziomy, które mamy uśpione na co dzień właśnie te związane z wrażliwością, której mówiłam jest często przez polityków jest uważane tak jakoś bez użyteczną rzecz, której nie można może nie aż tak wycisnąć takiego konkretu takiego biznesowego konkretu, ale właśnie na tym polega cały urok tego, że mamy do czynienia z częścią jest ulotne co jest może nie do końca podatne sztuka, która ulega propagandzie jest od razu odczuwana jest odrzucana, więc nawet nie da się w ten sposób oszukać no niestety takie czyste pole puste pole takie czyste źródło pole, gdzie można bez ustanku zadawać pytania dlatego np. Graś wciąż wciąż się w tych samych autorów różnych interpretacjach przepływających przez różną wrażliwość aktorów reżyserów scenografów muzyków itd. cały czas po prostu polega na zadawaniu sobie na nowo wciąż tych samych pytań poszukiwania wciąż na nowo odpowiedzieć czy też po prostu też formą uczenia krytycznego myślenia to jest właśnie na rękę ludziom przeważnie rządzący no właśnie, bo pani Klementyna ogólnopolski strajk kobiet obecnie zbiera różne społeczne postulat dotyczący odbudowy kraju w tym również reformy kultury co jest pani start w tej reformie było najistotniejsze normy jako strajk kobiet stworzyliśmy coś w z radą konsultacyjną przez ska, ale ta rada ma pełną autonomię i tam jest 14 zespołu struktur, które właśnie jest 1 ja nie uczestniczy w tych pracach takich wewnętrznych tej rady to są zbieranie eksperci zgłaszani musi po prostu zgłosili i tam się wznawiano różnymi rzeczami ja w tych pracach akuratny uczestniczy bowiem co byłoby potrzebne pisarzom z zesłania potrzebne unormowanie socjalne podstawy naszego zawodu i gotować między Unia literacka, która jest członkinią, którą od kilku lat musi nam wybaczy 3 lata temu powstała to jest to co wiem z mojego pola natomiast te strasznie duży zakres dużo więcej wiem na temat takich działań w zespole no tego co powinno się zrobić zespole mediów propagandy, bo tam bardzo istotną rzeczą jest informacja np. jest coś co związane z mają taką pracą śledczą w związku z książką to jest wojna, ale też z tym co robi to jesteśmy po 2 tej dezinformacji w Doniecku o potrzebie reformy polskiego teatru rozmawialiśmy wielokrotnie w naszych audycjach również w kulturze osobistej, ale chciałbym spytać pana, korzystając z okazji również kwestia nazwijmy to nawrócenia moralnego polskiego teatru co pan czuł czytając reportaż o próbach do dyplomu studentów bytomskiego oddziału jest z Pawłem pasji, które miał przeprowadzać aktorkami nagie próby pod osłoną nocy za zamkniętymi drzwiami w Polsce ma pana zdaniem właśnie miejsce mitu polskiego teatru po pani to jest temat na szerszą rozmowę nie chciałbym tutaj żaden sposób upraszczając zagadnienie coś przesądzać teraz oczywiście na wszelkie sytuacje przymusowe są haniebne nie, dlaczego nie ma dyskusji w ogóle nie ma jakby tt tematu, że można by zacząć w lutym rozmowie nie prawda jeśli potwierdzi się to co jest w tym reportażu to jest oczywiście olbrzymi problem natomiast upraw obecnie już nie pracuje w centrum kultury w Lublinie nie to nam by to, jakby nie mówię nawet o Pawle, bo to jest oczywiście, że to jest jakby pewien problem, bo chcę powiedzieć, że Paweł Passini to jeden z naj bardziej no z skutecznych reżyserów współczesnych nie to nie jest kwestia teatru sekta ani pewnego teatru w Krakowie nie to kwestia reżysera, który robił dobre przeznaczy robił dobre, bo bardzo dobry w ustawie ale jakby nieważne to jakby to w ogóle nie ma tu dyskusji w tym momencie nocami protest uważam Rze, że to co się pojawiły przy okazji sprawy Pawła, czyli ten kodeks postępowania z koniecznością w takim razie, bo jeżeli nie będzie takiej, jeżeli wszystko będzie tylko dedykowane czemuś co jest zasadne ogólne to nigdy nie będziemy wiedzieć co możemy zrobić nie oznaczono to takie, a anegdotycznie czasem przytulenia aktorki na bankiecie będzie już, jakby pewnym problemem nie prawda dla reżysera dyrektora teatru więc, jakby tu mówi czy chce 1 rzecz podkreślić, że w żadnym wypadku nie ma przyzwolenia na na przemoc Fina, jakby taki władczy sprawy ta trze ba stron dla mnie najbardziej w tej w tej całej sprawie przerażające jest to, że to wszystko dzieje się często działo się prawdopodobnie również w tym przypadku przy cichym przyzwoleniu środowiska przed cichym przyzwoleniu władz uczelni i że przemoc teatrze to przekraczanie dopuszczalnych granic tłumaczy się często wymogami artystycznymi albo właśnie targi Lutra metodą twórczą to jest rzecz skandaliczne, jeżeli jakaś tam pod jakimś tam hasło nagle polecam na nas na na teatrze UPO pojawiły się oświadczenia Aleksandry Kondracki asystentki Pawła przy tym projekcie, który bardzo, które moim zdaniem daje dużo domyślenia to znaczy napisała go asystentka Pawła w tym projekcie polecam to lekturze pani jeśli myśli tego nie czyta oczywiście zapoznam się pani Klementyna ma pani takie poczucie, że może cały ruch związany ze strajkiem kobiet daje też taką moc ostatnio nie tylko kobietom, choć przede wszystkim mówienia głośno o tym, że zwalczenie siebie prawo do tego, żeby być właśnie sobą i żeby nie dać sobie przekraczać granic jest czymś absolutnie koniecznym i że właśnie ruch, którym pani uczestniczy, w którym uczestniczą tysiące kobiet w tej chwili w Polsce otworzył pewne pewne możliwości, których może zapomnieliśmy zapomniały my myślę, że tak tego głośnego mówienia nie, o którym powiedział, że jeszcze wrócimy właśnie to jest to, że pamiętam bardzo wyraźnie czasem ciarki przechodzą o tym myślę ten październikowy dzień 2016 roku, kiedy po raz pierwszy wychodziłyśmy wychodziliśmy z dużym stażem poczucie osamotnienia, a później, kiedy zobaczyłyśmy te nadchodzące mecze każdy z nas widział te nadchodzące kobiety ubrane na czarno swoich miastach miasteczkach to on Powała taka taka fala latach takiego poczucia siły w tej, że nie jesteśmy niestety właśnie same, że można to zrobić razem i to bardzo rosła przez te ostatnie lata w ostatnich miesiącach to w ogóle doszło do jakiejś erupcji też przywracania set tak nazywam trochę roboczo godności głosu tym wszystkim są ignorowane jak do tej pory, więc tutaj są kobiety jest siła kobiet, które się zmobilizowały jakoś solidarnie wystąpił były bardzo konkretne problemy nas dotyczące, ale naprawdę to jest wszystko co jest również związane ze środowisk LGBT plus OC związane z dziećmi krzywdzą dzieci np. podczas przemocy w rodzinie jest często są przez wszystkie te nie nie słyszano dotąd ignorowane głosy tak tak tak to widzę, że rynek to siła protestu kobiecego pozwala zaistnieć i wybrzmieć wszystkim tym dotychczas notowanym jest to coś nowego na pewno w naszej kulturze taką taką mocą tylko jeszcze nigdy nie mieliśmy w historii, więc zjawisko socjologów, zwłaszcza niezwykle interesujące do obserwowania jestem ciekawa, że świat wygląda 10 lat np. na 1 moja córka już będzie zupełnie inaczej mogła układać sobie życie, bo to mówienie nie i wyznaczenie granic będzie po prostu oczywiste nie będzie czymś takim że, a rzecz jest taka sytuacja może powinność tak zachować powinna być miła powinna być grzeczna po prostu może być sobą i dbać o to, żeby ci było dobrze być też czuła, żeby było bezpiecznie, żeby była, żeby się byłej przybyli istnieli legislacja komfortowy dla nas wszystkich nie poddawali się jakimś takim hierarchiczny albo po prostu w ogóle oczekiwaniom obcym jest jak jest w tym jest jednak taki po prostu teraz ciasno czas przebudzenia może tak można nazwać to był czas godzinę kultury wszyscy jesteśmy ciekawi co będzie siedziało za 10 lat, gdzie będziemy w jakim w, jakim momencie mam nadzieję, że ich za 10 lat spotkamy się w tym gronie bardzo bardzo państwu dziękuję może jeszcze bardziej optymistycznych nastrojach może pani Klementyna będzie wtedy na urlopie wymarzonym pamiątek cały czas będzie już na emeryturze wtedy w swoim ukochanym teatrze w bardzo dziękuję za za to spotkanie za rozmowę Klementyna Suchanow pisarka aktywistka współzałożycielka ogólnopolskiego strajku kobiet i Jacek Głomb dyrektor teatru imienia Heleny Modrzejewskiej w Legnicy reżyser teatralny byli gośćmi godzinę kultury dziękuję dziękuję bardzo, ją do usłyszenia teraz czas na informacje w radiu TOK FM Marta Perchuć-Burzyńska słyszymy się w poniedziałek Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GODZINA KULTURY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA