REKLAMA

Umowa Schengen - historycznie i współcześnie

Maciej Zakrocki przedstawia
Data emisji:
2021-03-01 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
51:54 min.
Udostępnij:

Pretekstem do wyboru tego tematu były działania podjęte w minionym tygodniu przez kilka rządów z państw Unii Europejskiej polegające na wprowadzeniu restrykcyjnych przepisów na swoich granicach. Wszystko było usprawiedliwione koniecznością ochrony swoich obywateli przed przenoszeniem nowych mutacji wirusa, ale jak się bliżej temu przyjrzeć, to w zderzeniu z faktami ten pretekst przegrywa z kretesem. Kiedy 14 lutego Czechy, Słowacja i Tyrol zostały uznane przez Niemcy za obszary, na których występują groźne mutacje koronawirusa i z tego powodu Berlin zabronił wjazdów na swoje terytorium z tych państw, szybko okazało się, że Czechy i Słowacja odnotowały do tej pory tylko kilka przypadków brytyjskiej odmiany wirusa. Rozwiń »
To nie pierwszy przypadek, kiedy jakiś rząd zamknął swoje granice i tłumaczył, że robi to w zgodzie z umową z Schengen”. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki przedstawia dobry wieczór w poniedziałek 1marca w poniedziałkowe wieczory przypominam państwu wydarzenia z dziejów Unii Europejskiej dzisiaj tak sobie pomyślałem porozmawiam z gośćmi o strefie Schengen pretekstem do wyboru tego tematu były działania podjęte w minionym tygodniu przez kilka rządów państw Unii Europejskiej polegające na wprowadzeniu restrykcyjnych przepisów na swoich granicach wszystko było usprawiedliwiane koniecznością ochrony swoich obywateli Rozwiń » przed przenoszeniem nowych mutacji wirusa, ale jak się bliżej temu przyjrzeć to w zderzeniu z faktami ten pretekst przegrywa z kretesem, kiedy 14lutego Czechy Słowacja 4 zostały uznane przez Niemcy za obszary, na których występują groźne mutacje koronawirusa i z tego powodu Berlin zabronił wjazdu na swoje terytorium tych państw szybko okazało się, że Czechy Słowacja odnotowały do tej pory tylko kilka przypadków brytyjskiej odmiany wirusa potwierdziła komisja europejska, sięgając podane z europejskiego centrum do spraw zapobiegania kontroli chorób zaatakowany stosowanie niewłaściwych nieproporcjonalnych działań rząd niemiecki oczywiście się bronił, a Michael Roth minister stanu do spraw Europy w niemieckim MSZ cie odpierał zarzuty i dowodził, że podjęte środki są zgodne z umową z Schengen nie naruszają prawa Unii, a w obliczu mutacji wirusa rząd ma obowiązek działać w taki sposób, bo ochrona obywateli jest najwyższym priorytetem to nie pierwszy przypadek, kiedy jakiś rząd zamykał swoje granice i tłumaczył, że robi to w zgodzie z umową Schengen tak było w czasie kryzysu migracyjnego w 2015 roku czy np. po atakach terrorystycznych we Francji na jesieni tego samego roku sprawa jest pod wieloma względami ważna i poważna oto bowiem umowa z Schengen, a dokładnie wynikające z niej Europa bez granic to jedna z tych zdobyczy Unii Europejskiej, którą Europejczycy wymieniają najczęściej na pierwszym miejscu szczególnie dla państw z naszej części Europy przez dekady zamkniętych w obozie socjalistycznym, którego wyjazd stanowił nie lada problem zrzucenie szlabanów granicznych było spełnieniem marzeń o powrocie do wolnego świata z drugiej strony umowa z 7 rzeczywiście pozwala na czasowe przywracanie kontroli granicznych, kiedy jest to uzasadnione głównie z powodu bezpieczeństwa gorzej, gdy rządy robią to nieco pochopnie, utrudniając ludziom mieszkającym przy granicach codzienne życie i blokując swobodę przepływu towarów na przecież wspólnym rynku dlatego myślę, że warto przypomnieć sobie historię umowy z Schengen jej główne założenia punkty określające okoliczności zawieszenia wszystko to znakomicie wyjaśnia nam pani prof. Monika Trojanowska Strzembosz szewska kierownik zakładu studiów europejskich w katedrze stosunków międzynarodowych studiów europejskich Uniwersytetu kardynała Stefana Wyszyńskiego nasza dzisiejsza audycja będzie też okazją do miłych wspomnień, kiedy Polska do strefy Schengen dołączyła było to 21grudnia 2007 roku symboliczne otwarcie granic miało miejsce na przejściu w Poraju w tzw. dworku żydowskim, czyli miejscu, w którym spotykają się granice Polski Niemiec i 3 byli tam wtedy szefowie 3 rządów, a więc Donald Tusk Angela Merkel i Mirek Topolanek byli też szef komisji europejskiej brzozy Manuel Barroso szef parlamentu europejskiego Hans Gert Pöttering inna dzisiejszy gość Grzegorz Schetyna pełniący wtedy funkcję ministra spraw wewnętrznych administracji będzie zatem okazję idą wspomnienia tego historycznego dnia, ale rozmowy o zagrożeniach dla strefy Schengen dzisiaj wszystko tuż za chwilę, ale najpierw subiektywny przegląd informacji dnia Maciej Zakrocki przedstawia ambasadorzy 27 państw Unii Europejskiej uzgodnili nowe sankcje wobec Rosji w związku z działaniami wobec Aleksieja Nawalnego po raz pierwszy w ramach nowego unijnego mechanizmu sankcji za łamanie praw człowieka Stali przedstawiciele przy Unii Europejskiej zaaprobowali nałożenie sankcji załamanie praw człowieka wobec osób odpowiedzialnych za wyrok wydany Aleksieja Nawalnego tak brzmi informacja zdaniem jednego z dyplomatów decyzja ta zostanie wkrótce zatwierdzona przez radę Unii Europejskiej opublikowana w Dzienniku urzędowym wspólnoty, po czym wejdzie w życie dziś ministrowie spraw zagranicznych państw Unii uzgodnili decyzję o nałożeniu dodatkowych sankcji indywidualnych i sankcje indywidualne odnoszą się do konkretnych osób na czarnej liście ma się znaleźć nazwisko szefa komitetu śledczego Rosji Aleksandra Bastrykin na szefa Federalnej służby wykonania kar Aleksandra kałasznikowa prokuratora generalnego Igora Krasnowa i dowódcy Gwardii rosyjskiej Wiktora Złotowa wymienieni funkcjonariusze mieliby roczny zakaz wjazdu do Unii Europejskiej, a także nie będą mogli przechowywać pieniędzy w bankach na terenie Unii Europejskiej Maciej Zakrocki przedstawia w marcu komisja europejska przedstawi propozycję stworzenia unijnych cyfrowych paszportów szczepień poinformowała podczas wideokonferencji z niemieckimi europosłami w parlamencie europejskim przewodnicząca komisji Ursula von der Leyen certyfikaty zwane potocznie paszportami, jakie wydaje się osobom zaszczepionym przeciw covid-19 mogą potencjalnie wyłączyć spod części restrykcji jednak w wielu krajach postrzegane są jako dyskryminujące nowo oczywiście chodzi o to, że niektórzy są nie zaszczepi nie, dlatego że nie chcą, ale dlatego, że czekają w kolejce podobne zaświadczenia działają od tygodnia w Izraelu tzw. zielony paszport przemianowany ostatecznie na zieloną przepustkę by uniknąć skojarzeń ze swobodnymi podróżami zagranicznymi przysługuje w Izraelu tym osobom, które co najmniej tydzień wcześniej przyjęły drugą dawkę szczepionki oraz ponad 700 000 osób, które przeszły zakażenie koronawirusem dokument jest ważny 6 miesięcy pani fundusz Life wyraziła pogląd, że paszporty powinny opierać się na takich elementach jak informacja o szczepieniu negatywny wynik testu na obecność koronawirusa lub nabycie odporności po przebyciu zakażenia oceniła, że wdrożenie systemu certyfikatów szczepień zajmie około 3 miesięcy Maciej Zakrocki przedstawia pan premier popełnił błąd mówił w Polsat News Michał Wójcik minister w kancelarii premiera rady ministrów o akceptacji powiązania dostępu do środków unijnych z mechanizmem praworządności polityk solidarnej Polski uważa, że zgoda na fundusz odbudowy i powiązanie go z przestrzeganiem praworządności to droga do kolonizacji premier zdaniem ministra kancelarii premiera popełnił błąd, godząc się na to, bo zasady funduszu odbudowy stworzą możliwość grzebania w naszym porządku prawnym jeśli premier zgodził się na to by Unia europejska pożyczyła pieniądze to prosta droga do federalizacji zgoda na to niebyła dobra Michał Wójcik zaprzeczył, że ostatnie konflikty w koalicji rządzącej to dowód na to, że Solidarna Polska rozbija zjednoczoną prawicę uważa też słowa Jarosława Kaczyńskiego z ostatniego wywiadu ambicjonalnych przyczyna zgrzytów nie odnoszą się do solidarnej Polski pytany co zatem spaja obecnie zjednoczoną prawicę pan minister Wójcik odparł, że jest to wspólnota, która musi istnieć musi, bo pan Budka przebiera nogami i próbuje wyciągać ludzi z koalicji, a obecnej opozycji nie wolno dopuścić do władzy przestrzega pan minister Michał Wójcik Maciej Zakrocki przedstawia dzisiaj cytat dnia nawiązuje nieco do ostatniej informacji sięgamy po jakże często zaskakującego pana marszałka Ryszarda Terleckiego Sejmowi reporterzy zawsze czatują na tego polityka, bo jak on coś mówi to niemal tak jakby mówił sam prezes Jarosław Kaczyński, że potrafi mówić barwnie to redakcje zwykle mają frajdę no i dzisiaj także dziennikarze skorzystali ze spotkania z panem marszałkiem, pytając m.in. czy podobają mu się takie głosy, że jak się solidarnej Polsce nie podoba to niech odejdzie jestem za tym, żeby nie odchodziła radę są granice cierpliwości odroczone wytrzymać nikogo nie na siłę nigdy nie musimy dotrzymać, a potem padło pytanie o to czy zaskoczyła marszałka postawa partii Zbigniewa Ziobry przy głosowaniu w sprawie informacji wicepremiera kultury nie widzieliśmy tak będzie pokazali nam idzie przyjmujemy do wiadomości będziemy działać konsekwentnie damy połapie powiem, że niestety tego rodzaju działania muszą rodzić konsekwencji poprosiliśmy pana dr. Mirosława oczko sza specjalistę do spraw marketingu politycznego o komentarz do tej wypowiedzi wszystko wskazuje na to, że trwa wewnętrzna jakaś dyskusja o prawie sprawiedliwości marszałek Terlecki jest najbliższym współpracownikiem Jarosława Kaczyńskiego, ale też jest ta z lanym ideologię PiS-u zajmuje to zaszczytne stanowisko i od jego zachowań jak bardzo pokazuje plecy dziennikarza albo jak bardzo nie pokazuje placu dziennikarzom można badać nastroje no i teraz skok o zdecydował się wystąpić w takim no frywolny tekstem jednak wszystko, chociaż marszałek jest znane od wielu lat jako przywódca sekty hipisowskiej i to przynosi pewne zachowania salę sejmową no to dawanie po łapkach to jest takie pierwsze piwa i żartobliwe, ale na miejscu solidarnej Polski uważa dlatego, że jeżeli ktoś taką frywolne groźbę ma jest groźba ewidentnie wypowiada to znaczy, że może być to ostre uderzenie nie tylko pułapkach bardzo dziękujemy teraz już pora na główny temat audycji Maciej Zakrocki przedstawia gościem audycji zapowiada Pani Poseł Monika Trojanowska Strzembosz szewska kierownik zakładu studiów europejskich w katedrze stosunków międzynarodowych studiów europejskich i Uniwersytet kardynała Stefana Wyszyńskiego dobry wieczór dobry wieczór panu dobry wieczór słuchaczom może warto też przypomnieć, skąd się bierze nazwa Schengen, bo czasami mówimy układ z Schengen, ale też musimy strefa Schengen, skąd nazwa sama nazwa jest symboliczna, bo pod pochodzi od nazwy miejscowości, a w, której doszło do podpisania właśnie tych układów, które zainicjowały powstanie strefy Schengen dokładnie rzecz biorąc nie w całej miejscowości, ale jeszcze może precyzyjniej można to powiedzieć na statku, który przycumował na rzece Mozeli w takim w takiej niewielkiej właśnie miejscowości granicznej na styku 3, a terytoriów państwowych Niemiec Francji i Luksemburga tam doszło właśnie do podpisania takiej umowy, która miała wprowadzić pan zniesienie kontroli na granicach tych państw, które do tej umowę ze chciałby przystąpić na wspólnych granicach tych państw stąd właśnie ta nazwa strefa Schengen tak to zresztą chyba świetne miejsce nogą skoro to jest właśnie taka wioska ze blisko 3 państw, a mieszkańcy jak wielu miejscowości przygranicznych nawet ze względów historycznych nie traktują właśnie granic jakoś tak bardzo serię po prostu co wszędzie blisko to to chyba wybrano dobrą miejscowości to rzeczywiście 14czerwca 1985 roku tamto podpisano no ale też chyba ciekawa rzecz może dla niektórych nawet zaskakująca, że właściwie Troy nie był od początku taki unijny pomysł mimo, że to sieć kojarzy dzisiaj i słusznie z tą swobodą przepływu osób czy przemieszczania się osób tak tutaj, czego zresztą chyba symbolem jest obecność w tej strefie również państw spoza Unii to miała być taka umowa po prostu o właśnie zniesieniu granic faktycznie i tym tak no bo początki strefy Schengen to to są możemy powiedzieć regulacji na gruncie prawa Międzynarodowego po prostu umowę między państwami w tym mu w tym przypadku umowa bilateralna pierwsza to była taka umowa między Francja Francją Niemcami, do której dołączał jeśli kraje Beneluksu i tak właśnie powstała umowa z Schengen ona była zawiązana poza formalnymi strukturami EWG, czyli ówczesnej wspólnoty gospodarczej, dlatego że zdaniem niektórych państw członkowskich tej wspólnoty jej zakres wykraczał poza materię, którą ta wspólnota powinna się zajmować i w ogóle już od lat siedemdziesiątych była otoczona taka dyskusja czy czy czy na proces integracji ma mieć taki charakter właśnie stricte gospodarcze czy też powinien pójść, a w szerszym kierunku uwzględniającym też taką perspektywę Obywatelską po czy właśnie perspektywę polityczną, ponieważ nie było co do tego zgody to część pań zdecydowała się na zawiązywanie różnego rodzaju umów dwustronnych albo młodzi lat realne w i tak powstała umowa Żagań i ona się stała częścią Unii Europejskiej dopiero w końcu lat dziewięćdziesiątych jak już powstała Unia europejska, więc te początki strefy Schengen są początkami właśnie całkowicie ten opartymi na umowach międzynarodowych, a toteż po bo powoduje pewnego roku i problemy związane z chociażby tym, że ten, gdy spojrzymy na mapę Unii Europejskiej i na mapę terytorialną strefy Schengen to to nie jest tożsame obszary one są one się rozchodzą w różnych punktach od początku tak było z ruchem w tej chwili mamy w tej chwili chyba Islandia Norwegia Szwajcaria Liechtenstein należą do Schengen do strefy niebędący państwami Unii Europejskiej tak no jest tych państw mieszankę 26 i estakadzie dziwna sytuacja, bo są za są z 1 strony są w strefie Schengen państwa, które nie są w unii europejskiej, a z drugiej strony Unii Europejskiej są kraje, które nie należy do strefy Schengen INI z rzeczywiście w strefie Schengen zainteresowanie strefą Schengen wyraziły od początku kraje nordyckie i w momencie, kiedy dołączały do Unii Europejskiej takie państwa jak Austria, ale przede wszystkim właśnie kraje skandynawskie, czyli Finlandia i pan, a i Szwecja ach, aby nie rozbijać ataki swobody podróżowania w krajach skandynawskich w ramach, których obowiązywała już od wcześniejszych znacznie lat Unia paszportowe ba od zgody od końca lat pięćdziesiątych to zdecydowano się na też Stowarzyszenie formalnie jest Stowarzyszenie, ale de facto ona niczym się różnią członkostwa ze strefy Schengen także właśnie pozostałych krajów tej Unii nordyckiej, czyli Norwegii Islandii i one właściwie w tym samym momencie dołączyły jak Szwecja i Finlandia natomiast Szwajcaria Liechtenstein jest taki troszeczkę późniejszy czas wejścia do strefy Schengen, ale czy dwutysięczna ósmy rok jeśli jeśli mowa o Szwajcara i ich tylko to rzecz później, ale jak się popatrzy na te kraje, toteż i te Norwegia Islandia Szwajcaria i ich też tańsze są kraje, które z ekonomicznego punktu widzenia są ze sobą połączone, bo to są ostre kraje należące do efekty innymi słowy to jest jest też dosyć ważny wymiar właśnie tej strefy Schengen czy ten ten wymiar gospodarczy, a z drugiej strony no trzeba pamiętać jednak, że od początku strefą Schengen nie były zainteresowane kraje przede wszystkim wielka Brytania i w związku z tym Irlandia, która była z kolei połączona z wielką Brytanią taką z takim wspólnym obszarem podróżowania, a śmiano się nawet, że pomiędzy Irlandią i wielką Brytanią już podróżować na podstawie takiego karty do do klubu wypożyczalni kaset wideo, które kiedyś były inwestycje czy pewnie o tym pamiętają ale, ale to to był jeden z dokumentów, które już igieł, o ile ze zdjęciem właśnie podróżowanie po tej strefie co łącznie do pomyślenia oczywiście jeśli chodzi o dokument podróży w całej Europie, żeby honorować ale, ale to szereg powodów oczywiście tu tu zaistniał, ale wielka Brytania od początku nie wyrażała zainteresowania przystąpieniem do strefy Schengen i w momencie, kiedy osiąga ten wchodził do Unii Europejskiej tak możemy trochę w cudzysłowie powiedzieć to Brytyjczycy Irlandczycy, ale też i Duńczycy wynegocjowali taką możliwość przystępowania do tego, ale do tego prawodawstwa, które właśnie z umowy się w gdańskiej wynikało stąd też od początku była grupa państw, ale też gani należała no powiedzmy jeszcze na koniec by, opisując właśnie tę mapę, że tak jak pani powiedziała są też państwa, które należą do Unii Europejskiej, ale nie należą do strefy Schengen to chyba w tej chwili jest Bułgaria Rumunia Chorwacja licy, ale to nie, dlatego że nie chcą tylko, dlatego że ciągle nie spełniają jakich warunków gorączka Bułgaria Rumunia która, która można, więc zaraz za nami potem w banku 2004 roku przyłączyły się do Unii ciągle do tej strefy Schengen wejść nie mogą, mimo że chcą jak była na świat bułgarska prezydencja pamiętam jak premier Bojko Borisow zrobił takie spotkanie w Sofi i poprosił wszystkich, żeby złożyli podpis na takim no, jakby papierowym obrusie, przy którym siedzieli byli i zażartował sobie na to rozumiem, że to jest wasza zgoda na przystąpienie Bułgarii do strefy Schengen i rozumiem że, że to wynika po prostu ze spełnienia pewnych kryteriów, a jeśli tak Noto to, jakie to są kryteria, żeby znaleźć w tym klubie no to sprawa nie jest taka jednoznaczna byśmy powiedzieli bo, bo ten wątek bułgarski rumuński i dołączania tych państw strefy Schengen na on, a my już swoją historię i tylko przypomnę, że myśmy wchodzili do strefy Schengen z pewnym poślizgiem to znaczy weszliśmy do Unii Europejskiej w 2000 czwartym do strefy Schengen pod koniec 2007 innymi słowy też też musieliśmy spełnić pewne dodatkowe pewne dodatkowe kryteria one związane są przede wszystkim z tym, że w strefie Schengen lepsze c wszyscy dobrze wiemy nie ma ona się charakteryzuje tym, że niema systematycznie prowadzonych kontroli na granicach wewnętrznych natomiast one są przeniesione na granice zewnętrzne to, ale to jest mało powiedziane te kontrole na granicach zewnętrznych są, a na wzmożone i one są i można być tylko granica zewnętrzna całej strefy są wyposażone w takie dodatkowe instrumenty, które no mają właśnie rekompensować powinniśmy różnego rodzaju zagrożenia dla bezpieczeństwa wewnętrznego, które związane są z tym, że zlikwidowano kontrole na granicach wewnętrznych państw i wymaga się w związku z tym od państwa UE, które włączają się do strefy Schengen czy one w nas sprostały właśnie takim bardzo wyśrubowanym oczekiwaniom wobec tych kontroli na granicach zewnętrznych to jest związane z bardzo rozbudowane już dzisiaj po tylu latach tu wszyscy ponad 30 lat funkcjonowania tego systemu rozbudowanym zespołem różnego rodzaju środków i prawnych i praktycznych takich dotyczących kontroli, ale też wirtualnych kontroli, czyli systemy informatyczne różnego rodzaju stosowana jako systemy wspomagające to wszystko powoduje, że bardzo łatwo jest znaleźć jakiś argument jakieś niedociągnięcia pokazujące, że ktoś jeszcze czegoś w niewystarczającym stopniu spełnia i dlaczego dlaczego o tym mówię, dlatego że od Bułgarii Rumunii, a na no i wielokrotnie już mówiono, że tuż tuż już zaraz będą wchodzić do strefy Schengen dosyć też w Polskiej przestrzeni publicznej takim powtarzano te na sformułowania, zwłaszcza Polska była przewodniczyła posiedzeniu rady Unii Europejskiej, kiedy sprawowała prezydencję, ale to był rok 2000 jedenasty i wówczas mówiono, że mąż za chwilę Rumunia Bułgaria wejdą do strefy sięga do czego się właśnie przyczynia Polska prezydencja w radzie mamy rok 2020 pierwsze i tych Rumunów Bułgarów nie ma i nie zanosi się na to ja bym powiedziała, że Monia prędko przystąpi są raporty komisji europejskiej od już wiele lat pokazujące, że de facto te kraje spełniają kryteria SUV wprawdzie niedociągnięcia związane np. z niewystarczającymi niewystarczającym przestrzeganie pewnych procedur w postępowaniach w zakresie współpracy, a wymiaru sprawiedliwości, że Rze, że w wymiar sprawiedliwości tych państw może niekoniecznie 100% spełniają oczekiwania związane z tym, że w strefie Schengen no jest rozwinięta współpraca wymiaru sprawiedliwości pomiędzy państwa ta czy też współpraca policyjna no zarzucało się tym Rumunom Bułgarom korupcję np. właśnie w tych BRD w tych przestrzeniach, ale powiedzmy sobie szczerze, że to tak naprawdę nie o to chodzi brak jest woli politycznej, żeby te państwa włączać do strefy sięga, żeby w pełni obywatele tych państw mogli też korzystać właśnie za razem z przywilejów wynikających z funkcjonowania w strefie Schengen i dzisiaj jak się patrzy na tych, którzy jeszcze nie są w tym Schengen to bliżej jest Chorwacji niż Bułgaria Unii Chorwacja zimną jeszcze później przystąpiła do Unii Europejskiej, więc względy polityczne odgrywają tutaj rolę NATO nakłada się kryzys migracyjny 2000 piętnastego szesnastego roku no, który pokazał, że dobrze jest mieć na granicach zewnętrznych Unii Europejskiej, a konkretnie strefy Schengen właśnie kraje, które nie będą oni są, ale wszak dziennie i w razie czego trzymamy tam na tych granicach tych niepożądanych migrantów, tak więc to to się tak młodym słuchaczom trzeba przypomnieć, że rzeczywiście każdy, kto się znajdzie już na terenie strefy Schengen w zasadzie znajduje się przecież na terenie Unii Europejskiej może bez właśnie przeszkód do niej po niej podróżą, ale ważne też dobry pretekst, żeby powiedzieć właśnie w tej koniec końca owej części naszego spotkania w takim razie i jakie są okoliczności albo przesłanki, ale też i jakby to powiedzieć plemię potencję poszczególnych rządów do tego, żeby np. zawiesza swoje członkostwo i wprowadzać kontrole graniczne to się teraz zrobiło i głośnym tematem chociażby właśnie w ostatnim tygodniu po decyzjach Niemiec o zamykaniu granicy z Tyrolem czy czy Czechami no i ligi protesty komisji europejskiej, że te działania są właśnie nieproporcjonalne do zagrożenia wynikającego właśnie z sytuacji pandemicznej, ale rzeczywiście czy rządy mogą w zasadzie na podstawie własnego widzimisię zawieszać obecność, jakie Schengen i wprowadzać kontrole graniczne w 7 i chcę się prowokacyjnie powiedzieć tak nie mogą, ale drogę Alior TFI w tym rzecz to znaczy tak jeśli chodzi o 8 ze prawodawstwo cygańskie to to prawdą jest, że od początku właściwie jak strefa Schengen zaczęła funkcjonować zaczęła funkcjonować w roku 1005. od razu ustalono zasady tymczasowego przywracania kontroli na granicach wewnętrznych, czyli tych wspólnych granicach to znaczy od razu przewidziano takiej sytuacji, że mogą być różne sprawy, które spowodują, że będziemy potrzebowali tych kontroli i wtedy wprowadzono 2 takie przesłanki zasadniczo znaczy pierwsza to była taka, że te kontrole można przewrócić wtedy, kiedy jest zagrożenie dla porządku publicznego lub dla bez PIT dla bezpieczeństwa Narodowego tutaj i i co więcej powiedziano tak nie dłużej niż na 30 dni i ciekawe jest to, że właściwie to tak mi więcej do pierwszego takiego kryzysu migracyjnego, czyli do 2011 roku te kontrole rzeczywiście przywracano bardzo sporadycznie incydentalnie i przywracano w takich sytuacjach np. mistrzostwa sportowego lata, czyli podniesione ryzyko związane z porządkiem publicznym albo np. wizyty polityków jak spotkania grup na wysokim szczeblu prawda dyplomatyczne i wtedy ta czasowo na niektórych wybranych odcinkach przywraca kontrole graniczne, ale od 2 tysięcznego jedenastego roku w związku z napływem do Unii Europejskiej migrantów zaczęto postrzegać właśnie ten instrument, czyli przywracanie kontroli na granicach wewnętrznych jako taki instrument, który może wesprzeć dany kraj w powstrzymaniu wtórnych ruchów migracyjnych i rzeczywiście z zaczęto myśleć o tym, żeby zmienić przepisy w tym zakresie to znaczy z spowodował, że państwa będą miały większą elastyczność w przywracaniu tych kontroli granicznych dyskusja trwała 2 lata co nie jest jakoś szalenie długo na warunki unijne i i ustalono, że dorzucamy 1 dodatkową przesłankę nazywano ją dosyć niewinnie miała silnik kojarzyć z migracją, żeby nie budzić tu powiedzmy takich demonów mamy tu chcemy kogoś dyskryminować nazywano to taką przesłanką, która mówi, że z uwagi na ryzyko czy też występowanie poważnych uchybień w kontroli granic zewnętrznych bardzo szeroko jest to rozumiane prawda i teraz zaczęto wykorzystywać w ten sposób, że kraje, które nie mają granic zewnętrznych poza oczywiście portami na na lotniskach, a tak jak Niemcy mogą wprowadzić tymczasowe kontrole na swoich granicach, gdy uznają, że granice zewnętrzne straty ścianka, czyli właśnie np. te granice greckiej bardzo często one są tutaj powodem przywracania tych kontroli są należycie chronione wtedy kraj może wnioskować właśnie o przywrócenie takich kontroli na własnych granicach jak się popatrzy na to co się dzieje w ostatnich latach od 2000 właśnie trzynastego czternastego, a już w szczególności w 2015 roku no to liczba przywracane kontroli na granicach wewnętrznych jest no gigantyczna przestaje to być już takie incydentalne sporadyczne, a no staje się powiedzmy sobie szczerze no długo utrzymywanym środkiem to to jest o tyle ciekawe niestety tak powoli musimy kończyć o tyle ciekawe, że jednocześnie wszyscy mają świadomość jak zamknięte granice no generują koszty i tworzą ogromne kłopoty dla funkcjonowania wspólnego rynku znalazłam dziś takie wyliczenie że, gdyby przywrócić kontrole na granicach wewnętrznych Unii to by mogło w ciągu 10 lat wygenerować koszty od 100230 miliardów euro już nie mówiąc o tym, że jakieś 3,51 000 000 obywateli Unii Europejskiej niemal codziennie przekracza granice dojeżdżając do pracy szkoły, więc rzeczywiście jak sobie uświadomimy takie liczby to gdzieś tam powraca pytanie to komu mogłoby chcieć dzisiaj zależeć na tym żeby, żeby ten układ Schengen jako bardziej trwale zawiesić mam nadzieję że, że ta pandemia nie no nie skończy się tym, że właśnie te kontrole będą będą jakoś bardziej trwały sposób przywracane ostatnie zdanie w takim razie czy dzisiaj te czasami nagle podejmowane decyzje właśnie z powodu covidowych pani zdaniem są właśnie zgodne z tym układem czy tak jak już pani powiedziała rząd jednak trochę lekceważył jego zapis właśnie trochę lekceważy, a ta komisja próbuje przywoływać do porządku tak jak to miało miejsce kilka dni temu prawda proszę o wyjaśnienia, bo te kontrole, które są przywracane muszą być proporcjonalne muszą być też ostatnim możliwym instrumentem do zastosowania data znaczy po całej gamy innych innych instrumentów, które można zastosować ja myślę że, że pandemia wystarczającym stopniu degraduje nasz nas też społeczne gospodarcze w tym momencie chyba zdam każdy będzie zdawać sobie sprawę z tego, że no no właśnie przywracanie kontroli to jest na pogłębianie jeszcze tych negatywnych konsekwencji dla gospodarki, ale dla życia społecznego, bo to też ma taki symboliczny wymiar prawda znacie te dni ten świat bez granic w unii europejskiej no właśnie taką takim można będzie czymś namacalnym dla zwykłych ludzi dla biznesmenów nie dla kupców dla przedsiębiorców prawda, ale dla zwykłego człowieka, który w, które ma taką swoją swobodę ja myślę, że właśnie w tych czasach pandemicznych bardzo silnie odczuwamy taką potrzebę wolności i w jakim stopniu no właśnie ta strefa Schengen chociażby w odniesieniu do podróżowania namiot zapewniała, więc ja ani ni mniej nie jestem pesymistą tutaj wierzę w to, że ludzka natura i chęć właśnie w do do takiego nawet do do takiego poczucia swobody też w tym zakresie, że jednak zwycięży ten w latach trzymamy kciuki, bo ja też tak chciał wierzyć bardzo dziękuję za grudniowe Pani Poseł Monika Trojanowska Strzembosz szewska kierownik zakładu studiów europejskich w katedrze stosunków międzynarodowych studiów europejskich UKS była z nami dziękuję raz jeszcze dziękuję bardzo, Maciej Zakrocki przedstawia, a teraz gościem audycji jest pan Grzegorz Schetyna w grudniu 2007 roku minister spraw wewnętrznych i administracji dobry wieczór kończy się dobry wieczór panu redaktorze dobry państwu spośród wielu pan pana funkcji, które pan pełnił podkreślam to, bo rozmawiamy dzisiaj o tym momencie, kiedy Polska wchodzi do strefy Schengen 21grudnia zimno minus tzw. trój styk gra granice Polski Niemiec Czech przywódcy kilku państw szef komisji europejskiej bardzo parlamentu Hans Gert Pöttering i pan też tak byłem tam miałem to to szczęście można powiedzieć, bo tory i dzień symbolicznej dziś rzecz symboliczna sprawa bardzo ważna była ogromnie okropnie zimno pamiętam bieg jak dziś nie może minąć 20 może więcej no może właśnie niższa temperatura to było w Porajowie tak jak pan redaktor wspomina na trójstyku, żebyśmy powiedzieli dokładnie czy między Czechami polską Czechami Czechami Niemcami i rzeczywiście rzeczywiście wszyscy tam byli wszyscy ważni to w ogóle dzień utworzenia strefy Schengen na kraje Europy Środkowej bardzo symboliczny bardzo ważne dla nas wtedy w świeżo upieczonych ministrów rządu, którego premier był Donald Tusk chce boją się, bo to była pierwsza duża duże taka wielka impreza przygotowywana przez wiele wiele lat przez nas w tym ostatnim etapie przygotowywanej i wprowadzona w do dużo było ja też pamiętam materiały oczywiście telewizyjne z tamtego czasu Donald to były ewidentnie wzruszony nawet mówił właśnie nawiązał do temperatury zimny dzień, ale w okolicy serca jest nam bardzo ciepło to jest dzień wyjątkowy dla mojej generacji, bo to jest pokolenie, które od urodzenia przyzwyczajane do nakazu granic zakazów dzisiaj jestem człowiekiem szczęśliwym rozumiem, że to rzeczywiście mogło chwytać za serce szczególnie jak ten szlaban tam został chyba jakoś od piłowania podniesiony dokładnie rzecz biorąc pamięta dziś została właśnie w tym drugim szeregu ani wszyscy podnosili to taki symboliczne symboliczny sposób po tak rzeczywiście to dla nas było dane wszystkich Polaków to było takie prawdziwe dopełnienie obecności w zjednoczonej Europie granice punkty graniczne symbol tego odsunięcia od wolnego świata staliśmy przecież wszyscy na wiele godzin wielki metrowych korkach na punktach granicznych między Europą środkową zachodnią wtedy wschodnią zachodnią i to było dla nas bardzo ważny bardzo symboliczne ja miałam akurat przyjemność być wtedy minister spraw wewnętrznych i zależało nam na tym, żebyśmy mogli podkreślić jak ważne to jest dla nas dla Polaków przez nie tylko dla polskiego rządu dla nas wszystkich to akceptacja dla wejścia do strefy Schengen była powszechna i wtedy pamiętam, że na poziomie spotkania ministrów spraw wewnętrznych Unii Europejskiej miałem taką przyjemność przygotować i przeprowadzić projekt, żeby ten cały długi dzień i noc otworzenia strefy Schengen rozpocząć właśnie od granicy polsko Czesko niemieckiej pierwotny plan był taki, żeby zaczynać w Tallinie na portalu przy terminalu promowym, gdzie przepływał przypływają promy ze Skandynawii udało nam się rozpocząć rozpocząć dzięki rzeczywiście zaangażowaniu także kilku ministrów kolegów moich wtedy z innych krajów, żebyśmy rozpoczęli to w Polsce potem polecieliśmy wspólnie samolotem z Drezna do Tallina później było odpowiednie wszystkie inne miejsca, czyli granice Słowacji Austrii Słowenii Włoch wtedy to był właśnie ten dzień 21grudnia w wielkie symboliczne wydarzenia, ale też co tu dużo mówić sporo zadań sporo odpowiedzialności i pracy, bo dla nas zwykłych ludzi fakt podróżowania bez kontroli granicznej zresztą szybko żeśmy się do tego przyzwyczaili stało stał się czymś normalnym natomiast dla państwa w tym takiego jak Polska to był to było również na wzięcie na siebie sporej odpowiedzialności rok później powstała taka broszura Polska w strefie Schengen refleksje po pierwszym roku członkostwa, do której napisał pan przedmowę i z 1 strony też pan tam podkreśla, że Rze, że ta możliwość przejazdu właśnie Stalina wspomnianego do Lizbony bez kontroli granicznej to jest też coś niezwykłego, ale z drugiej strony na takie państwo jak Polska no członkostwo w tej strefie Schengen nałożyło obowiązek zabezpieczenia najdłuższej zewnętrznej granicy lądowej Unii Europejskiej naszej granicy wschodniej 1185 km, jaki to jest rodzaj zadania trzeba było zrobić przede wszystkim takt to było ogromnie ważne też ważnym było też by przekonać naszych europejskich partnerów, że to jest możliwe, że jesteśmy do tego gotowi tak jak mówiłem wiele lat przygotowań szkolenia oddziału Straży Granicznej policji pracy wspólnej w strukturach Europolu Interpolu tego wszystkiego co jak wpływało czy miał miało wpływ na zbudowanie takich dobrych relacji między służbami krajów Unii Europejskiej, ale także Polski my wiedzieliśmy, że to jest wielkie wyzwanie wyzwanie powiem tak się nawet minister Schäuble minister spraw wewnętrznych Niemiec była taka sytuacja chyba w listopadzie 2007 roku zaprosił mnie na spotkanie w Heringsdorfie to jest niedaleko tak naprawdę miasto sąsiadujące ze Świnoujściem na spotkanie z policjantami z policjantami służbą graniczną z wschodnich landów Niemiec, żeby porozmawiać o tym czy Polska jest gotowa strukturalnie instytucjonalnie do tego, żeby być granicą Unii Europejskiej czy jesteśmy w stanie dać gwarancję bezpieczeństwa całej europejskiej wspólnocie i długo rozmawialiśmy i rzeczywiście to było bardzo taki twardy i trudne spotkanie, bo pytam co zrobiliście czy rzeczywiście na pewno tak będzie że, że nie będzie także my będziemy spotykać my jako wtedy mówili policjanci i strażnicy graniczni z Niemiec, że bali się tego, że oni będą musieli wspierać źle czy słabo zorganizowane siły c w Polsce żeby, żeby zatrzymać ten napływ przestępczości czy czegoś złego ze strony wschodniej granicy Unii Europejskiej ja mówiłem gwarantowały one rzeczywiście tak było później wielokrotnie spotykam się z ministrem musiałby iść na wielu spotkaniach wizytach razem i zawsze powtarzał że, że Polska zdała w sposób celujący ten egzamin rozszerzenia przesunięcia granicy Unii Europejskiej na wschód wydaje się że, że do dzisiaj tak jest że, że dzisiaj możemy być dumni, że ten czas przygotowań został dobrze wykorzystane dzisiaj Polska dobrze sprawuje funkcję kraju, który ma najdłuższą granicę Unii Europejskiej granice bezpieczną, a z drugiej strony przyjazny no właśnie zaraz do tego przyjaznego wątku wrócimy, ale jeszcze może warto przypomnieć uzmysłowić słuchaczom, że przyszły również ze względów historycznych no nie mieliśmy takiej infrastruktury dużej na wschodniej naszej granicy bo jakby nie patrzeć to była ta granica przyjaźni ze związkiem Radzieckim i teraz trzeba było rzeczywiście stworzyć nowoczesną nowocześnie wyposażoną granice ze służbami granicznymi służbami celnymi policją no i do tego dochodzi jeszcze skomplikowane dosyć jakże ważny system informacyjny Schengen prawda to to naprawdę no dziś o tym pomyśle to była niesłychana robota, żeby to wszystko tak oczywiście wspierani byliśmy tutaj wszyscy wszystkie służby Unii Europejskiej była pełna bardzo dobra współpraca, ale wiedzieliśmy też czerpaliśmy tutaj bardzo dużo doświadczeń z tych doświadczeń z dużo doświadczeń historii punktów granicznych holenderską niemieckich czy francusko-niemiecki inwestowaliśmy zainwestowaliśmy bardzo dużo nowoczesne przejścia też komory celne cały z zespoły, które miały od ułatwia odprawę i prowadzi dawać gwarancję bezpieczeństwa jednocześnie takiej pełnej transparentności, ale też drożności ruchu drogowego drogowego kolejowego Kuźnica Białostocka była takim symbolem właśnie takiej inwestycji, która w nowoczesny sposób pokazywała, jakie są konieczności możliwości nasze to kwestia Medyk oczywiście i ruchu tutaj polsko na granicy polsko-ukraińskiej to kwestia przecież też obwodu kaliningradzkiego Królewskiego koleżeńskiego to wszystko było to wszystko rzeczywiście było wielkim wyzwaniem, ale też podołaliśmy to znaczy ten ten system tak jak mówię wydaje się, że kluczem do tego sukcesu było to że, że czas przygotowania do Schengen trwał tak naprawdę od lat dziewięćdziesiątych, bo to jeszcze za tamtych rządów po raz pierwszy zostało powiedziane, że przysięga jest ewidentną konsekwencją oczekiwań naszym wynikającym z przystąpienia do Unii Europejskiej nie byliśmy wtedy jeszcze na to nie byliśmy Unii Europejskiej już mówiliśmy rozmawialiśmy o Schengen, przygotowując nasze służby do podjęcia tego wysłania i dlatego to to wszystko mogło się udać w tak mocno to przeprowadzić tak dobry sposób no i teraz wróćmy do tej przyjaznej granicy wschodniej, dlatego że jednocześnie szczególnie w kontekście Ukrainy no chcieliśmy być księgę i mieliśmy świadomość, że musimy stworzyć tę granicę Unii Europejskiej na Wschodzie, a jednocześnie nie chcieliśmy właśnie się tak głównie od Ukrainy odcinać zresztą przecież te projekty typu partnerstwo wschodnie prawda ten Polski świecki projekt miał być cały czas dowodem na to że, żeby dalej chcemy na to na ten wschód otwierać szczególnie wciągać Ukrainę ten europejski krąg i to pana zdaniem perspektywy kilku lat też udał na pewno tak ta granica to k była kwestia w ogóle przemodelowania całego całego filozofii granicznej w ciszy wiele przejść uzbrojonych w bardzo takich zorganizowanych zbudowanych na granicy polsko niemieckiej polsko-czeskich polsko słowackiej to traci rację bytu, ponieważ chodziliśmy do osiągania byliśmy w unii europejskiej, więc chodziło o to jak spowodować jak zlikwidować ograniczyć te przejścia graniczne te zasoby graniczne chce w tych miejscach przesunąć to wszystko odpowiednio na wschód granicę wschodnią, toteż była logistycznie politycznie bardzo trudna operacja, ale wiedzieliśmy mieliśmy takie gorące przekonanie, że chcemy to robić, że to jest ta droga dla nas, która nie ma alternatywy jeśli chodzi o Ukrainę co pan pyta mieliśmy wspólny projekt euro 2012 wtedy mieliśmy go na stole przygotowaliśmy go już w granicach w takiej formie zarządzania inwestycjami tymi stadionowymi, a także infrastrukturalnymi ja byłem w rządzie Donalda Tuska odpowiedzialny za ten za ten projekt temu też służyła służyło zbudowanie tej konstrukcji dobrego nowoczesnego otwartego przejścia granicznego w Medyce także uruchomienia wiedzieliśmy, że przecież to będzie miejsce, gdzie dziesiątki tysięcy kibiców będą przemieszczać się z Polski na Ukrainę czy Ukrainy do Polski też wiedzieliśmy, że musimy to zrobić bardzo profesjonalny taki europejski sposób, bo to będzie wizytówka też tego co udało nam się zrobić będąc w unii europejskiej i będzie wizytówką sposobu przygotowania do tej wielkiej piłkarskiej imprezy, więc tam były konkretne wyzwania, ale była też taka takie przekonanie tak jak powiedziałem, że nie ma alternatywy, żeby naprawdę chcemy robić wiemy że, że to jest duży bardzo duży projekt, który będzie skład ćwiczy we wspólnocie europejskiej jako kraju, który nie dość, że wraca do europejskiej rodziny to jeszcze z tym, który zaprasza, który otwiera Unię europejską na sąsiadów, który myśli o tym w jaki sposób budować tę wspólnotę europejską historycznych granica to na koniec naszej rozmowy poproszę właśnie oto refleksje z uwzględnieniem kontekstu historycznego czy pana zdaniem ta łatwość, jaką dzisiaj czasami z różnych powodów czasami bardziej wytłumaczalne czasami wydaje się, że nie rządy podejmują decyzję o zawieszanie tego systemu albo przynajmniej swojego państwa funkcjonowanie w tym systemie to oczywiście, powołując się na na sprawy bezpieczeństwa jeszcze piętnastym roku, kiedy kryzys migracyjny czy Francja zamachy terrorystyczne jesienią piętnastego roku można było zrozumieć, ale dzisiaj wydaje mi się rynkowi to jest trochę na wyrost wykorzystywany do do zawieszania się tak wydaje też mam takie wrażenie jak pan redaktorze to jest taki wytrych, który chce pokazać się przede wszystkim naszym krajanom wyborcom, że dobrze, że panujemy nad sytuacją że, że to co złe może przyjść tylko z zewnątrz, że my tutaj u nas mamy sytuację pod kontrolą i nie rozumiem ja uważam, że kwestia zawieszenia wprowadzenia przywrócenia punktów granicznych Jerzy zawieszenia strefy Schengen to jest zawsze ostateczność i zawsze ciężko przyjmuję argumentację, która ma tłumaczyć tak jak pan powiedział kwestia uchodźców czy tego czy braku kontroli nad nad tymi transferami dziesiątek tysięcy uchodźców z bliskiego Wschodu przez Bałkany do centrum Europy rzeczywiście mógł takie usprawiedliwiać takie decyzje dzisiaj wydaje się, że Rze, że covid jest właśnie takim łatwym łatwym wytłumaczeniem i próbą skierowania odpowiedzialności zrzucenia odpowiedzialności na innych za za kłopoty z chorobą z wirusem zagrożeń z tym sobie sami radzimy no właśnie oby tylko się udało ten ten się też by zachować, bo to naprawdę jest wielka wartość bardzo dziękuję pan Grzegorz Schetyna wtedy, kiedy wchodziliśmy do Schengen minister spraw wewnętrznych i administracji do naszych gości dziękuję, bo dziękuję bardzo, widzenia podziękowania dla Małgorzaty Raczyńskiej, która pozycja wydawała Maciej Zakrocki do nocy Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MACIEJ ZAKROCKI PRZEDSTAWIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 60% taniej w promocji Black Friday!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA