REKLAMA

Zaprojektuj ogród w stylu Cesarza Kaliguli

OFF Czarek
Data emisji:
2021-03-04 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
39:02 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program off czarek dzień dobry witam państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie państwa moim gościem jest pan prof. Piotr Dyczek wydział archeologii Uniwersytetu Warszawskiego ośrodek badań nad antykiem Europy południowo wschodniej dzień dobry witam serdecznie panie profesorze dobry panu dzień dobry państwu szkoda, że nie widzimy znały tylko się słyszymy już niedługo panie profesorze tylko się skończy pandemia w 2024 zapraszam serdecznie się Rozwiń » zobaczymy dzięki bardzo interesujący albo pozornie interesujące dla pana pewnie, a może artykuł ukazał się w styczniu New York Timesie 12 stycznia Szanowni Państwo tego roku Kaligula Galdino dla AIDS dotyczący jak tytuł sugerował ogrodów, które to sobie cesarz Kaligula, czyli Gajusz Juliusz Cezar Germanii kóz, bo tak chyba w dowodzie miał napisane ogrody, które sobie i kazał wybudować w swojej siedzibie w czasach, kiedy piastował najwyższe stanowiska partyjne i państwowe i tutaj pojawia się bardzo interesujący wątek panie profesorze to znaczy lokali górali wiemy wszystko co złe, kiedy ktoś mówi Kali Gula to od razu na wsi kojarzy ją wszystkiego bez zwycięstwa i niektórzy mówią dlatego został ostatecznie zamordowany za zabity przez swoich podwładnych, bo był taki zły, ale być może jak mówią inni po tym, jak został jednak zamordowany to dorobiono gębę, żeby taki, jakim mówi się, że był, żeby zamaskować ten niecny czyn do czynów może przejdziemy później, ale co z tymi ogrodami panie profesorze to proszę pana jest jak zwykle interesujący temat temat rzeka, ale najpierw prostujemy parę rzeczy najpierw dotyczący Kaliguli, a potem może przejdziemy do tych ogrodów, bo to jest z punktu widzenia ekologicznego nie są interesujące jest chodzi o Kali gulę to jak zwykle tego typu sytuacjach mamy pomieszane fakty z pomysłami my prawda zawsze dziś leży pośrodku Otóż Kaligula, kiedy rozpoczynał swoje rządy całkiem nie było Krupnik wiem on przecież zaczynał nawet amnestii nazwijmy to więźniów politycznych oni mogli wszyscy powracać wysoka z wygnania i zaczął rządy bardzo bardzo dobrze rzeczywiście druga część jego rządów odznacza się dużym okrucieństwem, ale my archeolodzy na podstawie wszystkich danych, które posiadamy raczej wiążemy z tą sytuacją od niego niezależną wszystko bowiem wskazuje na to, że już, pełniąc funkcję cesarskie dostał zapalenia mózgu i po tej ciężkiej chorobie rzeczywiście zaczął zmieniać swój charakter coraz bardziej okrutny, a jego pomysły były coraz bardziej fantazyjne cały czas mojej ulicy Floriana profesorze chciał się upewnić słucha w czasie pewni, że mówimy o historii nie trafi znaczna dobrze dobrane, a rzeczywiście trwa, czyli prawda leży rzeczywiście pośrodku natomiast nie jest prawdą, że to on sobie wybudował ogrody i w ogóle to doniesienie, które znalazły się w New York Timesie ona myto nazywać możemy archeologicznym, ale w cudzysłowie, a to z tej prostej przyczyny, że badania tych ogrodów były podjęte już 19 wieku faktem jest, że od początku lat dwutysięcznych z takim na interesy z intensywnością począwszy od roku 2005 powrócono do tych badań odkryto nowe elementy rzeczywiście założeń ogrodowych uzbierało się tego tyle począwszy od dziewiętnastego wieku, że można było stworzyć wspaniałą galerię ta galeria będzie dotyczyła wyglądu ogrodów w Rzymie musimy pamiętać, że w czasach Kaliguli generalnie pierwszym wieku praktycznie całe centrum Rzymu to był 1 wielki pasaż ogrodu ogrody zajmowały jeśli chodzi o powierzchni ziemi więcej 1 miasta to był taki ring otaczający Forum romanum główne budowle głównie wzgórza tym koncentracja tych ogrodów znajdowała się na pobliskim wzgórzu z chwili nie zaczęły się tam od tego, że początkowe nastawienie były groby Metropol, ponieważ miasto rozrastało, a prawo zakazywało chowania w ramach murów miejskich Repropol przesunięto powstał wolny teren, który został wykupiony i męskiej nie powstały aż 3 ogrody jeden z tych ogrodów to są osławiony nagrody mecenasa przyjaciele Augusta jego imię znane dzisiaj używane, ponieważ przyjaźnił się z Augustem i ust bardzo często już jako cesarz korzystał z jego ogrodów, kiedy umierał cena za umarł badań w ósmym roku przed naszą erą przekazał tę drogę na własność Augusta przez to stały się ogrodami cesarskimi oprócz tych ogrodów Augusta były tam jeszcze 2 inne ogrody pierwsze to są te, które związane są skali kulą to są ogrody konsula Klaudiusza w związku z tym nazywały się korki, czyli ogrody latami on z kolei przyjaźnił się cesarzem Tyberiusza i kiedy tezie konsul umierał przekazał te obroty Mariuszowi, a po nich oczywiście otrzymała Kaligula był jeszcze 1 ogrody, które nazywano ogrodami maja ani to już trzeci kompleks znana jest w Wilnie, który także bardzo szybko przeszedł jako własność cesarska to wszystko siedziało do czasów Nerona, ponieważ jak pewnie pan państwo wiecie później cały ten teren już jako teren państwowych zabudową swoją letnią rezydencją, którą nazywamy złotym domem Nerona i te ogrody funkcjonowały aż po czasy serwerów, czyli aż po końcówkę drugiego wieku później już przestały być używane przez cesarzy struktura władzy cesarskiej całkowicie zmieniła ten problem ogrodu jest o tyle interesujący i dlatego prawdopodobnie powrócono do wykopalisk postanowiono stworzyć w zasadzie pierwsze muzeum ogrodów rzymskich, dlatego że my jako archeolodzy mamy pewien problem z prezentacji nazwijmy to swoich osiągnięć archeologicznych, kiedy podkopuje jakiejś tam stare budowle to oczywiście te ruiny do nas przemawiają, ale każdy, kto wie, że takie ruiny wieży bardzo trudno bez jakiejś tam dodatkowej wiedzy wyobrazić sobie trzeci wymiar jak naprawdę wyglądały niektóre są zachowane lepiej niektóre gorzej inna obdarte są np. pięknych różnych mocowań kolorowych kamieni różnych elementów architektonicznych co widać chociażby na Forum romanum, gdzie w zasadzie 2 rzeczy ludzie oglądają oczywiście Tytusa Ksawerów ma jeszcze się zatrzymają czasem się w świątyni Westy aż wreszcie tych ujętych budowli z ceglanych potężnych ścian nie robi specjalnego wrażenia i to jest 1 element miarka ludzi załatwiamy w ten sposób, że konserwujemy terror my staramy się robić rekonstrukcję oraz rekonstrukcję trzeba, ale zapominamy o niesłychanie ważnym elemencie, że immanentną elementem zarówno architektury greckiej jak i architektury rzymskiej był krajobraz, a zatem zaplanowanie budowli nie tylko jako układu architektonicznego, ale także topienie w sposób naturalny lub sztuczny poprzez nasadzenie nowych Rze czy nowych roślin w pewien krajobraz, który miał tworzyć całuję cała atmosfera wokół całej tej budowy niezależnie, czego dotyczyła stąd założenie ogrodowe były niesłychanie istotne one najczęściej były regulowane to znaczy, że specjalnie nasadzono różne gatunki drzew roślin teraz też trudno wyobrazić, ale profesor uruchomić na chwilę swoją fantazję i udać się na to rzeczony Forum romanum chciał byśmy wtedy zobaczyli przenoszą się 2000 lat temu oprócz wspaniałych budowli, które stały w tym miejscu i to bardzo monumentalnych jak były monumentalne świadczy zrekonstruowana kuria, czyli siedziba Senatu rzymskiego, która teraz wydaje się nieproporcjonalnie wielka i w zasadzie niespecjalnie ładna, bo przecież wykonana jest tak, ale to wszystko przecież było obłożone wspaniałymi okładzinami, a do tego wszystkiego rozumie się drzewa są zapisy, które opowiadają, że jak wchodziło się na Forum romanum całe forum Roman pachniało różami re te założenia ogrodowe czy też założenia architektury Ogrodowej, a nie były immanentnie związane z 2 rzeczami pierwsza z tych rzeczy to oczywiście woda woda zawsze towarzyszyła ogrodom, a druga to była cała koncepcja ogrodów, która została częściowo przyjęto Greków, ale tak naprawdę została przyjęta z czasów no jeszcze chyba przed greckich i tak naprawdę pochodzi ona ze Wschodu jest tzw. koncepcja ogrodu w Paradyżu, czyli ogród jako ogród Rajski, skąd to wszystko wzięło my na temat kraju wiemy jako nasza kultura europejska czerpiemy informacje na podstawie dymi, ale proszę pamiętać, że Biblia czy kodyfikacja nastąpiła relatywnie późno natomiast na bliskim Wschodzie we wszystkich kulturach, które tam się rozwijały w tym padł mit czy ta idea Rajskiego ogrodu, którym wszystko się zaczęło ona była niesłychanie żywa i elementami, które musiały się w takim ogrodzie pojawiać to były wspomniane zresztą także wbić 4 rzeki ma już wpaja roślinność, a także wężu, a na twarzy słucham no i węże bessa bez węży to niema niema Rajskiego ogrodu no nie tam jeśli bijesz chcemy być dokładnie tak pan wie to był 1 wąż no wiem, że jednak wiemy, że gadał, ale może było parę nie gadali i męża nie wspomniano, bo to w tej chwili byśmy zabronili ślepy zaułek co było najpierw kura czy jajko czy ten ważny sam sobie tam istnieć skoro był stworzony 1 aktem stworzenia domu byli biegacze sami dlatego postanowił z kimś pogadać my nawiązał jak wiemy katastrofalnych skutkach dialog z jedną z pań, która jest protoplastą naszego co druga, ale jest jeszcze czy rzeczywiście pewny ten ten obraz tego tego kraju jest zresztą, kiedy używamy słowa parada jeszcze te szparagi Zobacz to właśnie ta koncepcja paraliżu to był w zasadzie czerpiemy z perskiego słowa, bo to perskie słowo, a 1 za oznacza właśnie taki wspaniały ogród i ta koncepcja tych ogrodów pana była realizowana częściowo przez mecenasa, ale ona później rzeczywiście takiej pełnej architektonicznej mówiąc architekturze Ogrodowej formie była zrealizowana przy okazji budowy złotego domu Nerona, gdzie te wszystkie obrady były połączone wj Eden cały kompleks ogrodowy tak jak to jest niesłychanie ważne, aby jeszcze powiem 1 rzecz, bo w pewnym sensie czuję trwanie profesorze to proszę tę myśl uchwycić i przytrzymać się jej mocno i powrócimy, jeżeli pan profesor pozwoli po informacjach o bardzo szybko dzisiaj mam, lecz ten program prawda dopiero początek oczywiście lokali jak Kaliguli na torturach w jak pan prof. Piotr Dyczek wydział archeologii Uniwersytetu Warszawskiego z państwa moim gościem informacji już za 2 minuty o godzinie dziesiątej 20 po informacjach wracamy do programu off czarek czarek państwa moim gościem jest pan prof. Piotr Dyczek z wydziału archeologii Uniwersytetu Warszawskiego ośrodek badań nad antykiem Europy południowo-wschodniej Kaligula i zrekonstruowane ogrody, a może bardziej muzeum ogrodów w wydaniu 12stycznia tego roku pisze o tym daniu York Times, ale więcej wie ten temat pan prof. Piotr Dyczek możemy powrócić do pochwy Sony przez pana myśli przed informacjami tak teraz tzw. archeologia krajobrazu jest dość popularna, ale właśnie wraz ze swoim teamem byłem uczestnikiem takiego jednego z pierwszych programów europejskich paręnaście lat temu zajmujących się zimy rzymskim naszą ambicją wtedy było wprowadzenie do spisu dziedzictwa Narodowego UNESCO takiego bardzo ważnego umocnienia w Brytanii, który nazywa się wałem Antonina to jest taki drugi pas umocnień trochę na północ od wału Hadriana myśmy wtedy bardzo intensywnie się zastanawiali w jaki sposób może to być prezentowane na części tego wału zostały zniszczone inne zostały przebudowane z różnych powodów zachowały się tylko niektóre fragmenty oryginalne, a taką gwiazdą to niech pan o tym, ale oczywiście przebiegania przebiegało przez miasta na to parkowanie wnioskach była stosunkowo prosta, ale nagle z zdecydowaliśmy też mitygować liczmy się, że niektóre elementy tego wału występują na obszarze niezabudowanym i wtedy wpadliśmy na pomysł, żeby zobaczyć jak ten wał funkcjonował jak to wszystko działało antyku dobrze byłoby zrekonstruować krajobraz podjęto wtedy badania dotyczące tego, jaka roślinność mogły otaczać umocnienia i stara się zrekonstruować jego fragmenty i teraz zrobimy to już w sposób sztampowy w zasadzie dla różnych wykopalisk, ale rzeczywiście początki były bardzo trudne, dlatego że wszyscy uważali to zdarzyć nie naukową później, kiedy już powstały nagle okazało się, że ta konkretna budowla, ale także inne budowle i konstrukcję obdarty z tego swojego urazu roślinnego całkowicie inaczej do nas przemawiają są całkowicie inaczej całkowicie inaczej ulokowany te ogrody zresztą towarzyszyły cesarzom nie tylko na chwili, bo trzeba pamiętać, że przecież pałac cesarski znajdowały się na palatynie tam za czasów Wespazjana zaczęto budować potężny kompleks pałacowy to się na to się nazywa domu sprawia i domu Augusta, czyli części gór, jakby prywatna część służbowa i tam już były także pierwszy ogrodził zresztą można je obserwować jeśli ktoś tam był albo będzie proszę zwrócić uwagę np. niektóre sadzawki nagle w tych szafkach będą jakieś takie dziwne konstrukcje trochę arabską jadalne wykonane takie ogrodzenia strzelił też nic innego jak właśnie kiedyś miejsca, w których były klomby, a ponieważ jednak ten obszar na palatynie był stosunkowo skromny, dlatego że było to wszystko zabudowane kompleksie administracyjnym w związku z tym cesarza bardzo chętnie uciekali na Ćwilin i niestety, żeby dostać eksponaty Nunes chwili trzeba było pokonać nie tylko pewną odległość, ale także dolinę między 2 wzgórzami dlatego też Neron kolejny zasłyszanych historii okrutnik i czasów rzymskich pana pomysł budujący swoją letnią siedzibę domu osłabiony domus Aurea, żeby połączyć palatyn specjalnym rodzajem pomostu mostu, który został nazwany domu trans Vitoria, który częściowo został odkryty także ten kompleks w pewnym sensie od Nerona zaczął działać jako kompleks w całości, czyli mieliśmy zimy to część urzędową i część zimową na część letnia rodzaj letniej letniej rezydencji, dlaczego natomiast ogrody lani, który o, których kopie, które są opisywane w tym artykule są takie istotne, dlaczego są tak istotnie związane z Kali gulę mianowicie Kaligula rzeczywiście pokochał ogrody do tego stopnia, że po zamordowaniu go to właśnie w tych ogrodach dokonano spalenia jego ciała i przez pewien czas urna z jego prochami spoczęła, ale to z powodu miłości do tych obradować jak miłość tak, bo nawet oczywiście godne z różnych powodów to może dość brutalnie zabrzmi w zasadzie musiał być zabity jeśli cesarstwo miało funkcjonować w kontrakcie nawet nie to tylko Rzymianie byli Rzymianie praktycznie nie tolerowali bardzo różne rzeczy bardzo bardzo dobrze oczywiście, bo administracja pałacowa, która częściowo amortyzowała wariactwa każdy każdego cesarza jest trochę poniosła fantazja lub jego krewki temperament, ale z drugiej strony przecież jednak to było coś co można by nazwać głową państwa miał także aspektem religijnym przecież pan to jest maksimum tutaj elementy był papież dla takiej trudno by w momencie, kiedy uważano, że już będzie rzeczywiście stanowi całkowite zagrożenie zostanie jedyny na to by łatwiej było poświęcić 1 niźli miał się zawalić cały system i dopiero później jego prochy zostały przeniesione do tzw. Mau Mau Augusta widocznego na rodzie cała jego rodzina i blisko lotniska cała dynastia była pochowano on leży nad Tybrem też zresztą jest to interesująca rzecz, ponieważ to jest konstrukcja ceglana, ale ona była przykryta przewidzianymi na tym kopcu ziemnym nabył rodzaj nazwijmy to ogrodu rosły tam drzewa wiemy, że to całkowicie inaczej wyglądało natomiast pan, żeby się zorientować jak wyglądały takie ogrody i na czym polega ta idea paraliżu to niekoniecznie trzeba otwierać, aby muzeum, dlatego że od wielu wielu dziesiątków lat znamy takie przedstawienia, chociaż to duża ma mówią muzeum Narodowym, która leży niedaleko dworca Termini niedaleko term Dioklecjana, mimo że jest bardzo ważne muzeum nie jest tak tłumnie odwiedzane przez wycieczki na wszystkich dzieci pędzą do muzeów watykańskich do innych muzeów, dlaczego to muzeum jest tak interesujące, ponieważ tam m.in. oprócz różnych wspaniałych innych zabytków została zrekonstruowana jadalnia czy też cała potężna sala z willi Gliwic Liwia to żona Augusta, która była za murami miasta przy tzw. bramie prima Porta odkryto zabudowy i m.in. wspaniale zachowane freski jak ten projekt wygląda jeśli wchodzi się do tej sali człowiek czuje się jak w ogrodzie, dlatego że na ścianach, które nie uwzględniają rok czy też taki pejzaż dokoła trochę nawiązanie do takich fresku jeszcze okresu Jurajskiego, czyli krety i z tego obszaru epoki brązu, bo wtedy też prawdopodobnie wszystko zaczęło Otóż mamy tam ogrodzenie za wynagrodzeniem są ustawione różne rzeźby są stale rosną różne roślinki fruwający ptaszka ale kiedy dokładnie przyjrzymy się temu malarstwu, które trochę przypomina zasadzie impresjonistów, bo one w ten sposób malowane zauważymy, że drzewa np. drzewa pomarańczowe on jednocześnie kwitną na innych działach mamy już gotowy pomarańcze kiedyś zawali zorientujemy się ma nawet mając niewielką wiedzę ornitologiczną by wzory rozpoznany niektóre czaszki okazuje się, że są to ptaszki zarówno okresu zimowego okresu letniego takie, które są popularne wiosną to jest właśnie ta idea raju, czyli takiego wspaniałego ogrodu, że wszystko jednocześnie kwitnie jednocześnie radzić wszystko wymieszane to jest dokładnie ta idea te ogromne musiały być poprzecinane różnymi ciekami wodnymi tu nie chodzi tylko nawiązanie do tych 4 rzek, które są wspomnianych chciały mitologia wschodnich, ale rzeczywiście woda w ogrodzie aż prosi się do tego, żeby została zastosowana podkreślała układ architektoniczny w związku z tym liczne fontanny nie taki przekaz prefekta akcję, czyli człowieka odpowiadającego za wodociągi w Rzymie pierwszego wieku, który powiada, że w Rzymie, a to dotyczy m.in. ogrodu w tamtym czasie, czyli gdzieś w połowie pierwszego wieku dłużej aż 273 fontanny jeśli mówimy o fontannach mówimy w zasadzie 2 rodzajach w imieniu radnych jednak to były tzw. inaczej potężną fontanny, z których czerpało się wody, gdzie można było zrobić pranie można się było umyć część wody wylewała się czy do czyszczenia ulic używano itd. itd. część do podlewania kwiatków zresztą nawet jednego z akweduktu specjalnie czerpano wodę, które nie nadawała się do picia po to, żeby właśnie na Forum romanum podlewać kwiatki natomiast inne z tych fontann obok fontann czysto ozdobne nie wiem pewnie państwo wiedzą pan na pewno, bo znam zakres pana szerokiej wiedzy archeologicznej wkrótce będzie pan pewnie wykładać na naszym wydziale czeka oferowania, że osławione usta prawdy, gdzie wszyscy przychodzą ze strachem składają dłonie rozwarte usta płaskorzeźby marmurowej, żeby zweryfikować czy są kłamcami czy nie to nic innego jak fragment antycznej fontanny ma oczywiście zmienił kontekst mają w tej chwili służy do straszenia niegrzecznych dzieci tak natomiast to jest pana antyczne panie profesorze, ale jeszcze za chwileczkę informacje, ale oczywiście podpytać o to muzeum narodowe, bo ja miałem wrażenie, jeżeli chodzi o Rzym, że on jest takie rozczłonkowane Jedi i część tego muzeum jest koło kościoła polskiego część tak jak pan wspominał jest na niedaleko od juke Lucjana ma termin, bo to jest prawda bank jest to jest w ogóle paru paru miejscach tak ona była paru miejscach, ale częściowo teraz też zestawy zabytków zostały tematycznie podzielone i właśnie m.in. tam muzeum, którym mówimy tam znajdują się wszystkie malowidła ścienne najważniejsze, czyli przed malowidła dotyczące początków Rzymu one często publikowane były rozczłonkowane i nie mamy ze względu na to, że no czym innym oglądać czasy i ciągi rzeźby burza watykańskich niewielu ludzi tak naprawdę specjalnie interesuje się przywiązuje wagę do takich różnych detali, które co prawda w różnych publikacjach wsią, ale nikt ich nie widział ich nie konfrontuje nie zawsze znasz mitologię jest całkowicie zrozumiałe, że ludzie idą do wielkich muzeów, tym bardziej że często są tu wycieczki zorganizowane, gdzie nie ma czasu na refleksję na to, żeby się nad czymś pomyśleć dopiero kiedy czy sam może się łudzić Czyż z jakimś małym gronie masz przyjaciół łączyć poziomie to wtedy się docenia i tam jest rzeczywiście są to cała kolekcja została przerobiona, czyli na nowo zaaranżowane i tam znajdują się właśnie rzeczywiście fantastyczne zabytki łącznie z oryginałami rzeźb z brązu itd. tak dalej, ale szczególnie interesujące są malowidła ścienne smażyć się ani skomplikowane com wszystkie tak właśnie pamiętam jedno było niedaleko maszynę dopisania tzw. czyli Bartosz Krzysiek ma rację tak niedaleko kościoła, jeżeli nadaliśmy tym samym droga na panie profesorze powrócimy do okrutnych rzymskich cesarzy i ich miłości do roślinności zrabowała informację o dziesiątej 40 państwa moim gościem jest pan prof. Piotr Dyczek, a po informacjach wracamy do cesarza Kaliguli po wcale państwa moim gościem jest pan prof. Piotr Dyczek z wydziału archeologii Uniwersytetu Warszawskiego ośrodek badań nad antykiem Europy południowo wschodniej inspiracją do dzisiejszej rozmowy Szanowni Państwo jest artykuł, który pojawi się w cenie Times w części dotyczącej nauki SA jest Times to był artykuł, który pojawi się ukazał się 12stycznia dotyczący zrekonstruowanych, a może lepiej może muzeum, które powstało w Rzymie w miejscu, gdzie kiedyś były ogrody, które w którymś momencie ich istnienia należały do cesarza Kaliguli jak to panie profesorze jestem okrucieństwem zarówno Kaliguli jak i innych cesarzy czy jest tak jak tutaj sugeruje czy imputuje autor czyli, że to dorabianie gęby pojawił się po śmierci czy też jest może także właśnie wielkim okrutnikiem był historia to zapamiętała, a może jest także zmieniła się nasza wrażliwość to co dzisiaj nazywamy cesarskim okrucieństwem to w porównaniu z minionymi słusznie czasami było normą, czyli że cesarz Gajusz Juliusz Cezar Germanii zbyt łagodny jak baranek nauczy jak na ówczesne standardy ale, ponieważ te standardy się zmieniły to dzisiaj myślimy o nim jako straszliwy okrutnik ku one rzeczywiście nikt tego wszystkiego co pan powiedział znaczy ewidentna sytuacja ewidentnie jest taka sytuacja, że nasze oceny przeszłości różnych tam czynione przez życie w ogóle wielki dowódców artykuł noszą naturalnych powodów skrzywione przez nasz punkt widzenia ja bardzo walczy z taką, czyli takim poglądem, gdzie przystosowuje my nasze obecne współczesne miary także moralne do oceny tego co działo się w przyszłości, ponieważ nie ten czas nie te pokarmy w ogóle jest nieporównywalne tylko trzeba musi być osadzone w kontekście tak jak ty czy ogrody także muszą być osadzone w pewnym kontekście historycznym porwania i dojść do paradoksu no to za największego ludobójcy wszech czasów trzeba było znać Juliusza Cezara, a jeżeli bierze się pod uwagę liczbę ofiar no być może przesadzono, bo to też była kwestia propagandy to to oczywiście tu w stosunku do populacji ówczesnej Europy, czyli jesteśmy jeszcze w tym okresie Republiki rzymskiej, czyli przed powstaniem cesarstwa notowana na sumieniu najwięcej najwięcej ofiar, ale właśnie podkreślamy przeczy też wracam do Juliusza Cezara właśnie z tego powodu, że bardzo często epatowanie okrucieństwem miało za zadanie odstraszanie to trochę tak jak skrzyżowanie, kiedy opisuje się ludzi ukrzyżowanym na to nawet jest wytyczna, żeby właśnie krzyżować przy drogach wjazdowych do miasta jako ostrzeżenie z 1 strony mamy specjalną nazwijmy to propaganda okrucieństwa jako profilaktykę odstraszanie oczywiście trudno nam bardzo kreślić miały jakąś okoliczność trudno nam określić ludzi ani działali także w pewnych warunkach, na które nie mieli wpływu oczywiście świat, w którym funkcjonowali był całkowicie inny to nie był świat pokojowy, gdzie toczono pokojowe różne rozmowy i dogadywania się co do podziału terytoriów to było powstające wielkie imperium naturalnych powodów poszerzający swoje granice ze względu m.in. na surowce no bo sama tania nie jest bogata w surowce, które były potrzebne do rozwoju mają automatycznie obejmowana coraz większy obszar, aczkolwiek no w pewnym momencie to ogranicza Ammanna doszli do wniosku, że już dalej nie można nie ma sensu, ponieważ utrzymanie takiego potężnego imperium zaczyna być droższe o ewentualnych profitów wynikających z takiego podboju czy niewątpliwie z 1 strony mamy tu sytuacje, które jest sytuacją złej oceny z naszego punktu widzenia z drugiej strony zawsze cierpimy ma brak weryfikowalnych źródeł, które opisują losy tych ciężarów no naszym takim podstawowym źródłem są oczywiście żywoty Cezarów Swetoniusza on to PiS w czasach Hadriana czy jesteśmy na przełomie 0102. wieku patrzy z perspektywy zmieniającej się historii, ale mając świadomości to, że dynastii julijsko-klaudyjskiej skończyła, do której należą Kaligula skończyła się wielką katastrofą, że później, czego się nikt nie spodziewał pokojowych czasach Augusta znowu będzie wojna domowa, która co prawda trwa krótko, ale była krwawa i mieliśmy aż w sumie 4 tak naprawdę waży 100 sześćdziesiąty dziewiąty roku tzw. 4 cesarzy dopiero później zaczyna się dynastia klawiszy, która jest dynastią no pokojową robiącą porządki na zaczyna się dynastii Antoninów, chociaż imię pochodzi od cesarza późniejszego, ale w gruncie rzeczy już Trajana Adriana zalicza się do tej u nas jest to złoty okres rozwoju cesarstwa i to jest 1 rzecz, czyli standardy były całkowicie na wynikały po prostu już z funkcjonowania w świecie faktem natomiast jest, że te źródła także robiono z propagandy ten sam tytoniu, opisując np. przywołanego przeze mnie Juliusza Cezara też nie opisuje go specjalnie wspaniale, ale dlatego, że świata już swej istoty jak wiemy miał poglądy republikańskie jest trudno, żeby pochwalę człowieka, który doprowadził do tego, że publika się skończyła, czyli propaganda to jest 1 rzecz drugą trzecią rzeczą są fakty, które możemy wyciągnąć, czyli jeśli już to wszystko, czyli to, jakie były zwyczaje jak w ogóle funkcjonował świat jeśli wyłączymy nasze własne oceny moralne jeśli wyłączymy z tego wyrywkowo źródeł, a z tych źródeł jeszcze to, że autorzy mieli swoje poglądy niechcący nawet nie chodzi o to by uczynić nie robili, że nie chcą się te poglądy przebijały ocenach innych ludzi tak zresztą codziennie na 5, a 1 czy jako mogą być opinia od a do dużo lepiej ją za w pewnym sensie wszystkie mogą być prawdziwe będziesz już to od siedzimy z tego wszystkiego no tak jak powiedziałem Kaligula rzeczywiście zaczyna bardzo dobrze wiązano z nim duże nadzieje, a my rzeczywiście teraz uważamy, że ta choroba konsekwencje raczej tej choroby spowodowały to co spowodowały zostało szybko już zakończone nabyła niebezpieczne kolejnym przecież jest Neron tylko, że pamięta, gdzie państwo, że czuje akurat coś co można by nazwać patologiczną rodziną przecież w końcu zamordował swoją matkę, ale matka jednak na niego wielki wpływ ona walczyła sama Skrwa miła swoje ręce krwią niewinną, żeby swojego syna umieścić na tronie on przecież był tak naprawdę dużo mówić użyje wprost brutalnego słowa Marka czy kiedy został władcą świata, więc proszę sobie wyobrazić teraz para nastoletniego człowieka wychowanego przy dominującej matce, który nagle odzyskuje nieskończoną władze praktycznie, czyli wszystko toczą się rzeczy musi zostać zrealizowane jest władcą życia śmierci proszę pamiętać, że nawet dobrze cesarzy niszczyli swoich wyrobów poprzez konfiskatę majątku wysyłanie na zesłanie, a co tu dużo mówić w niektórych przypadkach na po prostu nakazywali popełnić samobójstwo w sprawie to jest sytuacja całkiem inna trzeba na to patrzeć w kontekście całej sytuacji historycznej tego jak się potoczyło przecież nawet chyba kiedyśmy opowiadali o o Marku Aureliusz, który przecież uznawany za jednego z najlepszych cesarzy w dodatku filozof, który całkowicie nie wzdryga się przed tym, żeby bardzo mocno ukarać swoją żonę i jej kochanka rzeczywistego lub przeżywanego najmu te dość wszystko razem okrutne już historii wszystkich cesarzy mamy do czynienia z takimi elementami no i innym takim wspaniałym lekarzem był Hadrian, a wydawałoby się, że człowiek rozmiłowany w kulturze sztuce greckiej, która w swej istocie jest pokojowa, a także powinien być pokojowym cesarzem i rzeczywiście nie prowadził wielkich wojen czy stabilizował cesarstwo, ale bardzo mi odpowiadała polonu oraz Damaszku, a jego architekt architekt krajana jego architekt, że kiedy mając ambicję architektoniczne tenże Hadrian zaprojektował świątynie zresztą Romy Wenus, która stoi na Forum romanum maja ponad roku o brzmiał ten projekt uznał, że w ogóle katastrofa architektoniczną ma już kończyła się tym, że ponad rok już nie tylko nie był architektem, ale w ogóle pożegna się z tym pięknym padłem, tak więc różnie to wygląda zresztą wie pan czy wiecie państwo, bo jeśli popatrzymy na współczesne czasu na przecie całkiem współczesne dzieci, których żyjemy na jej patrzymy na to co się dzieje jako uczenia się np. innych przywódców państw metę to, bo to jest dokładnie ta sama metoda oczywiście byłoby bardzo interesujące, gdybyśmy mieli wehikuł czasu mogę się przenieść 2000 lat do przodu chcieli, żebyśmy należy, że takim samym dystansie czasowym docent jak to jest w przypadku Kaliguli czy Nerona czy innych cesarzy i ciekawe było zobaczyć jak zachowany mam nadzieję jakieś jeszcze źródła, które byśmy odczytywali mogły być skonfrontowane z tym, że obecnie wiemy z informacjami, które obecnie przebiegają przez naszą świadomość i tego jak zmieni się oczywiście podejście przez 2000 lat do niektórych praw moralnych czy oceny sytuacyjnej także bardzo trudno oceny ewidentnie Kaligula był w drugiej połowie swojego panowania okrutni pani jest generał był okrutnikiem pan przepraszam autora aż uznanego uznanego za Święty Konstantyn wielki nowy mordował cała rodzina nałoży śmierci przyjął szef jego grzechy zostały złagodzone jest na świętym no, a ilu świętych oczyszczone i prawdziwe siano nie można chrześcijańskich miało nie całkiem czyste sumienie zero-jedynkowe panie profesorze wróćmy na chwilę do ogrodów Kaliguli i innych czy ktoś był jakimś nie wiem niewolnikiem, który sobie mieszkał w niej w Ostii pod Rzymem i pomyślał sobie, a potrzebuje mieć ciało wypoczęte czy też mogą już przeżyłam oddał już pana pewnie pan czyta myślę, że ta, choć część wypoczynku tzw. domem cesarskich raczej nie można było wejść to były względy bezpieczeństwa co zrozumiałe natomiast panu i państwu powiedziałem całe centrum było otoczone tych ogrodów jest tam paręnaście rzeczywiście cały ring cały pas całe Planty byśmy dzisiaj powiedzieli otaczające centrum i te ogrody przenikały się przejść przez budowlę, czyli tak jak wspomniałem Forum romanum była także miejscem w pewnym sensie ogrodowym ogrody były bardzo mocno pielęgnowane tam różne dziwne rośliny należy ją nawet rośliny takie, które były pożyteczne zresztą część ogrodów to miało znaczenie czysto gospodarcza lub ludzi, o którym nie wspominaliśmy bądź też miał akurat ogród jako pierwszy wprowadził czereśnie no co by można było korzystać ogrody były pielęgnowane ba nawet specjalny urzędnik to ofiary już tak się nazywał, który był architektem ogrodowym proszę pamiętać, że tam były rzeźby ogrodowe jedno 1 muszę wspomnieć, bo to interesujące wszyscy znają grupę oko na no chyba nie ma kogoś takiego, który nie na dobry proszę pamiętać, że grupa pokona była jednym z jedną z rzeźb ogrodowych właśnie jaskinie i ten w ogóle interesująca sytuacja, dlatego że ta prowadzona wtedy wykopach nie tyle wykopaliska są prace budowlane, kiedy zagospodarowano jeden z tych ogrodów, który żeśmy mówili w trakcie tych prac dokładnie 14stycznia 1500 szóstego roku odkopano fragmenty jakiejś rzeźby już drugi, który był wtedy papież wysłał Michała anioła, żeby zobaczył to tam za rzeźba, bo oni kolekcjonowanie już drugi był znanym kolekcjonerem rzecz i w zasadzie Michała nie był w pewnym sensie pierwszy archeologię pana rząd dokumentował, czyli rysował fragmenty, które wychodziły z ziemi po złożeniu okazało się, że jest grupa dokona już taka sytuacja rząd był zamieszany w odkrycie tej rzeźby spowodowała, że przez jakiś czas podejrzewano, że każdy jest oszustwem, że jest to właśnie działa Michała anioła, które tam celowo zostało podrzucone i stąd narobiła tyle bałaganu, ale dla niektórych ludzi ten 14 stycznia początek szesnastego wieku 65 rok to tak naprawdę jest taka data cenzura, że to wtedy tak naprawdę zaczął się renesans to wtedy od tej rzeźby zaczęły się do granicy w elicie Freddie tak dokładnie dokładnie specjalnie pana tutaj tak zostawiłem w zawieszeniu sprawdzający rzeczywiście pan zrobił na dzisiaj lekcji Warhola i historii starożytnej, ale widzę, że boli ta złota ma małe mają pułapka pełna spełzła na niczym panie profesorze mamy taką sytuację stąd wiele rzeźb ogrodowych zachowało się do dziś one są by w galeriach, że mamy takiego znaną realistyczną rzeźbę jej chłopaka obejmującego sobie o jakieś tam koledzy z nogi mamy osławiony portret starej pijaczki wydawałoby się, dlaczego to taki akurat paskudny portret starej kobiety z grymasem pijackim, dzierżąc w bardzo mocno jakiś tam dzban taniego wina został w tym Magdzie ustawiony bardzo prostej przyczyny ogrody służyły nie tylko do odpoczynku, ale służyły do kontemplacji tam przecież można to powiedzieć sobie przemykał się gdzieniegdzie jakiś satyry tam się spotykali cichutko bogowie z ziemianami by tam działy się różne dziwne rzeczy tam czytało się książki, ale tam także poddawano się refleksji i taka rzeźba chociażby tej starej pijaczki miała czysto dydaktyczny charakter działo się w ogrodach urządzano przecież dzisiaj byśmy powiedzieli grilla, czyli spotkania różne najczęściej nadużywania alkoholu nie było to co nie było, gdzie one zakończyć panie profesorze bardzo dziękuję tym optymistycznym akcentem zakończymy naszą ogrodową rozmowę pan prof. Piotr Dyczek z wydziału archeologii Uniwersytetu Warszawskiego ośrodek badań nad antykiem Europy południowo-wschodniej był państwa moim gościem dziękuję serdecznie informację już za kilka minut o godzinie jedenasty po informacjach wracamy do programu off czarek Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA