REKLAMA

Od Gagnam Style do Batmana, czyli Žižek o kłopotach w kapitalistycznym raju

Światopodgląd
Data emisji:
2021-03-04 15:40
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
14:15 min.
Udostępnij:

O najnowszej książce Slavoja Žižka "Kłopoty w raju. Od końca historii do końca kapitalizmu" rozmawiamy z jej tłumaczem dr Tomaszem Markiewką z Wydziału Filozofii i Nauk Społecznych na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
, a świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz teraz proszę państwa porozmawiamy o kłopotach w raju to ironiczny wydaje mi się, ale zaraz to osób mamy tytuł książki właśnie wydanej dopiero co kilka dni temu wydanej w w Polsce książki samego Sławoja Leszka, więc słoweńskiego filozofa światowej sławy i nie sławy prowokatora ktoś by powiedział inny po filozofa takiego w każdym razie, którym udaje się przebić w domach kłopoty w raju to jest książka wydana jeszcze przed Rozwiń » pandemią w 2015 roku pt. od końca historii do końca kapitalizmu ten koniec historii oczywistym nawiązaniem do pewnych złudzeń czy przekonań liberalnych stąd te kłopoty w raju, o czym rzekł, gdzie wrze jak widzi ratunek jak w ogóle odczytywać to co on pisze teraz rozmawiam z podkreślę w kontekście tej książki jej tłumaczem dr. Tomaszem parkiet com dzień dobry dzień dobry witam dr Tomasz marchewka jest też filozofem związanym z wydziałem filozofii i nauk społecznych na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika by słowem wstępu kilka słów jeszcze w samym zysku, bo pewnie większość słuchaczy albo wielu kojarzy, ale może wielu nie kojarzy jego fenomenu New Yorker napisał kiedyś, że zniżek nie ma z fenomenu zjawiska społecznego czy kulturalnego, którego i, że nie ster niestety o rety zawał i jest mistrzem takich nie intuicyjnych obserwacji oczywiście tym jego niezwykła umiejętność powalającą umiejętność to jest to łączenie naprawdę wnikliwej znajomości też filozofii, ale też popkultury zjawisk politycznych i wymieszanie tego wszystkiego tylko przedłuża ja mam czasami taki problem z zyskiem, że biorę jego książkę zapiera dech bo, bo to jest niesamowite jak jak, jakie jest błyskotliwa, ale też to są często dla mnie panami trudne teksty musi się niezwykle skupiać i momencie się trochę już męczyć mówi, ale co w zasadzie chcę powiedzieć co chce, że tym razem powiedz jak jak rozumiem dziękuję pani od dawna jasne to na najbardziej podstawowym najprostszym poziomie ten koniec raju z tytułu książki zyska odnosi się do raju kapitalistycznego i dalej do tej teorii końca historii Fukuyamy to było przekonanie, że wraz z upadkiem związku Radzieckiego rozstrzygnęliśmy najważniejszy dylemat polityczne, z którym zmaga się ludzkość właściwie od początku refleksji politycznej to znaczy odkryliśmy najbardziej wydajny optymalny system politycznej tym systemem politycznym miałby być demokracja liberalna, czyli połączenie demokracji z kapitalizmem najwyżej, przyglądając się różnym wydarzeniom ostatnich kilkunastu lat od kryzysu finansowego przez arabską wiosna po kryzys ekologiczny stwierdza, że ta koncepcja końca historii nie do utrzymania się okazuje, że są coraz lepiej widać że, że ta demokracja liberalna czy to połączenie demokracji kapitalizmu wcale nie jest końcem historii są coraz większe wątpliwości czy ten system polityczny rzeczywiście taki dobry rzeczywiście jest ostatnim słowem jak historia miała do powiedzenia na temat rozwoju rozwoju politycznego ludzkości to jeszcze dodam, że sam ogłasza koniec cywilizacji, gdyż dla niego końca cywilizacji był gaz nam stajnię państwo pamiętacie taki hit YouTube bas Korei Południowej piosenka z takim charakterystycznym często potem tańczony przez ludzi z całego świata układem choreograficznym, ale dobrze no, jeżeli nie kapitalizm to co bo, bo z dróg byliśmy w tym punkcie jakiś czas temu on pisze o perspektywie komunistycznej interwencji komunistycznej co miał namyśl tak też pojawiać pierwsze zdanie podejrzewam, że przynajmniej dla polskich Czytelników czy też tak może przebyć lekko wstrząsające, kiedy rzek mówi o tym, że potrzebuje perspektywy komunistycznej przedsięwzięcie rozumie komunizm taki sposób jak może 15 osób na świecie są oprócz tego rozumie komunizm, bo podczas, kiedy używamy słowa komunistą od razu w Polsce nasze pierwsze skojarzenie to związek radziecki centralne planowanie tak dalej tak dalej wszystko wychodzi trochę coś innego np. mówi o potrzebie globalnej koordynacji różnych działań w systemie kapitalistycznym uważa, że to byłby taki element komunistyczny, którego coraz mocniej potrzebujemy pandemia tutaj świetnym przykładem wprawdzie, że pisał pisał tę książkę przez pandę przed pandemią ma ona dobrze się wpisuje w to co widzieliśmy w trakcie pandemii, że nagle się okazało, że mamy globalny problem, czyli wirusa, który rozprzestrzenia się po całym globie, ale nie mamy globalnych narzędzi do radzenia sobie z tym z tym wirusem na początku pandemii w okolicach lutego marca 2020 roku nawet ministrowie zdrowia w ramach Unii Europejskiej narzekali, że oni dowiadują się o tym co robią ich koledzy z innych krajów członkowskich z mediów, bo nie było żadnego takiego ciała koordynującego różne działania różnych państw w ramach Unii Europejskiej i Krzyśkowi trochę o to chodzi, że mamy globalizację tego typu, że mamy otwarte granice otwarty rynek np. wirus może się swobodnie rozprzestrzenić z Chin do Polski, ale nie mamy globalizmu w takim sensie, że nie mamy tej koordynacji na skalę skalę ogólnoświatową, które pozwoli trąby pozwoliła rozwiązywać globalne problemy kiedyś, że domaga się o perspektywy Homo komunistyczną pochodzi właśnie taką globalną koordynację na płaszczyźnie politycznej, która mogłaby odpowiedzieć na to koordynację na płaszczyźnie ekonomicznej w raz suwerennych państw narodowych zbliża się ku końcowi to też pisze rzek jest jak rozumiem, o czym przekonany on jeszcze tutaj kilka podrzuca propozycji proponuje re definiować bezrobocie, czyli że, że bezrobocie jest też formą wyzysku zyskiwali są nie tylko ci, którzy pracują, gdzie stał w Bangladeszu w jakiś byłyby w warunkach, o których nie lubimy myśleć na co dzień wolimy być beneficjentami ich, ale też uzyskiwali są ci, którzy są skazani na nicnierobienie to znaczy, dla których zaczyna brakować zatrudnienia, którzy nie mają co robić nie wiem na co pan zwrócił uwagę co człowiek chciałbym uchwycić jakiś jego propozycje, które nam dadzą perspektywa w przyszłości o życie tak jak na dobrego filozofa przesadą jest skupia się na krytyce, jeżeli chodzi o pozytywne odpowiedzi to je to to są one skromne należy, że chce chcesz, żebyśmy zdali sobie sprawę ze skali problemu, żebyśmy odrzucili takie idealistyczne wyobrażenie na temat kapitalizmu jako jedynego możliwego optymalnego systemu, żebyśmy zaczęli zauważać, że ten system w różnych miejscach zaczyna pękać niezależnie od tego jaki kto ma stosunek do kapitalizmu czy pozytywne negatywne to zdaniem zyska każdy powinien realistyczną ocenę sytuacji zaczęli zauważać ten system zaczyna różnych miejsc walczyć tylko wypaczenia mi w tak, ale ale, ale starać się zauważyć jakieś głębsze systemowe problemy z tym Katarzyna zgodną ten problem bezrobocia, bo znowu źle patrzy na to takiej globalnej perspektywy zadaje proste pytanie czy to nie jest paradoks z 1 strony mamy mnóstwo ludzi, którzy narzekają na przepracowanie, którzy mówią, że pracują dziś 1012 godzin dziennie, którzy czują się wypaleni, którzy muszą zażywać różne leki albo korzystać z pomocy psychologicznej, bo są przepracowani sądzę by z Korei Południowej jego szczególnie podkreśla, tak więc m.in. starej Południowej, ale np. Stanów zjednoczonych też byłby dobrym przykładem tego zjawiska, a z drugiej strony mamy ludzi, którzy chcą znaleźć pracę, a nie mogą i względnej pytanie jak bezsensownie stworzony system, w którym z 1 strony jedni muszą zachorował zachowywać nawet ze szkodą dla swego zdrowia, a z drugiej strony są ludzie, którzy chcą pracować nie mogą znaleźć tej pracy zauważa wszystkie te paradoksy, które tworzą globalny kapitalizm uważa, że one prędzej czy później ten globalny kapitalizm rozsadza, a najwięcej sukcesów osiąga kapitalizm tym większe silniejsze są jego sprzeczności wewnętrzne takim batem, tym bardziej widać widać paradoksy i to znowu może brzmieć dziwnie jako takie celowe granie na paradoks, ale chodzi w gruncie rzeczy proste rzeczy na szkodę jednym z sukcesów kapitalizmu, bo to, że wyciąga dużo ludzi z biedy ze skrajnej biedy, ale więcej osób wyciąga ze skrajnej biedy tym mniej jest tego zasobu biednych ludzi, których kapitalizm może zyskiwać na trochę tak wyglądała historia kapitalizmu młoty niechętnie mówi, ale prawda jest taka, że kapitalizm rozwijał się także także przez niewolnictwo w stanach Zjednoczonych przez wyzysk kolonii europejskich no i że zadaje proste pytanie, kiedy już nie więc, bo wszyscy zostaną wyciągnięci ze skrajnej biedy wszyscy zaczną stawiać wymagania związane z dobrobytem nikt już nie będzie chciał pracować za półdarmo to kogo ten kapitalizm będzie dalej zyskiwał, gdzie ten kapitalizm znajdzie dalsze możliwości swojego swego rozwoju czy nie trafi w pewnym momencie na ścianę okaże się, że nie da się dalej w takim modelu gospodarczym rozwijać naszych społeczeństw jest też w tej jedno jak mówi wydanej 2015 roku o książce do ZUS też krytyka czy krytyka rozumiana to słowo rozumiana szeroko długu jako mechanizmu kontroli, o czym się coraz więcej mówi i w ogóle ten to kwestia długu jest coraz częściej dyskutowana co z nim robić jest większa gotowość zrozumienie, że czasami ma sens tego odpuścić albo po prostu dług system stawia ludzi w sytuacji długu na co pan szczytu zwrócił uwagę co wyciągnął z tej jego diagnozy kłopotów w raju jak zwrócił uwagę na coś co coraz bardzie widzimy chyba w społeczeństwach zachodnich szczególnie takich jak stany Zjednoczone wielka Brytania być może powoli będziemy widzieli także w Polsce co znaczy, że tezy, która jest bliska jest 1520 ten mógł się wydawać takie bardzo oryginalne by nie powiedzieć nie do przyjęcia dla dużej części społeczeństwa zaczynają zyskiwać sympatię, kiedy spojrzymy na stany Zjednoczone to jak głosują ludzie w stanach Zjednoczonych to wybory prezydenckie wygrał udział ba 1 prawybory partii Demokratycznej w Jałcie wciąż ba 1 tak sobie spojrzymy jak głosowali ludzie do trzydziestego roku życia to tam olbrzymią przewagę miał Bernie Sanders to samo w wielkiej Brytanii partia pracy w wielkiej Brytanii poniosła sromotną klęskę w ostatnich wyborach parlamentarnych jak sobie spojrzymy jak głosowali młodzi ludzie to zobaczymy, że tamta partia pracy odniosła ogromne zwycięstwo jak sobie spojrzymy na sondaże w stanach Zjednoczonych co młodzi ludzie myślą o kapitalizmie to okazuje się, że większość z nich ma negatywną opinię na temat kapitalizmu znowu można by powiedzieć, że to jest, że to jest typowe dla młodych ludzi są ludzie przed trzydziestką mają skłonności do radykalizmu zawsze zawsze opowiadają się po stronie lewicy, ale jak spojrzy porównamy sobie to sondażami z lat osiemdziesiątych dziewięćdziesiątych to wcale tak to nie wyglądało np. w latach osiemdziesiątych młodzi ludzie najchętniej głosowali na Ronalda Reagana, czyli bardzo wysoko kapitalistycznego kandydata, więc moim zdaniem widać pewne przesunięcie to co mówisz, że to co jeszcze 20 lat temu mogło się wydawać zupełnym szaleństwem dzisiaj tak naprawdę bardzo wielu osobom wydaje się jako dosyć strawna trafne trafny opis sytuacji życiowej, bo młodzi ludzie odbierają kapitalizm trochę inaczej starsze pokolenia starszym pokoleniem kapitalizm kojarzy się z poprawą dobrobytu z poprawą warunków materialnych z powiększającym się zasobem finansowym młodym ludziom kapitalista jest bardzo każe się z umowami śmieciowymi pracowanie po 1012 godzin dziennie z brakiem ochrony ochrony zdrowia z brakiem możliwości brania urlopów itd. itd. więc to są te to są rzeczy, których zniżek PiS w tej książce mówiąc o tym, że coraz więcej młodych ludzi sfrustrowanych coraz więcej młodych ludzi nie ma wcale poczucia, żeby kapitalizm poprawia ich los i to znajduje potwierdzenie w tym co się dzieje w stanach Zjednoczonych Wielkiej Brytanii w innych krajach rozwiniętych widzimy, że coraz więcej młodych ludzi ma negatywne nastawienie do tego co oni utożsamiają z kapitalizmem moim zdaniem to nie jest tylko kwestia młodzieńczego buntu widzimy taki głębszy trend, który świadczy o tym, że w tej machinie rzeczywiście coś zaczyna zgrzytać to wszystko, o czym teraz mówił Tomasz Markiem KO jeszcze wymieszane właśnie opowieściami o Marksie gangami stają Margaret tacie czy Batman jest bardzo ważny w tej opowieści Kolanowska opowieść o Batmanie znajdziecie państwo w kłopotach w raju wydanej właśnie książce autorstwa Sławoja zniżka od końca historii do końca kapitalizmu tłumaczy dr Mateusz Tomasz marchewka z wydziału filozofii nauk społecznych Uniwersytecie Mikołaja Kopernika był państwa gościem opowiada o nich za co bardzo dziękuję formacja Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA