REKLAMA

Neutralność światopoglądowa

Kwadrans Filozofa
Data emisji:
2021-03-09 19:20
Prowadzący:
Czas trwania:
09:10 min.
Udostępnij:

Mieszkańcy Szwajcarii przegłosowali w referendum zakaz noszenia burek i nikabów w przestrzeni publicznej. Na przykładzie sporu o ten zakaz można dobrze pokazać o co chodzi w idei neutralności światopoglądowej państwa.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
kwadrans filozofa Tomasz Stawiszyński dzień dobry w niedzielnym referendum obywatelki i obywatele Szwajcarii opowiedzieli się to prawda niewielką przewagą głosów lekko ponad 50% za zakazem zasłaniania twarzy w miejscach publicznych to znaczy za zakazem noszenia burek i KW przez kobiety należące do społeczności, która tego rodzaju ograniczenia nie nakłada to jest społeczność zdecydowanie mniejszościowa skądinąd Schweitzer zakaz nie obejmuje rzecz jasna miejsc, w których Rozwiń » sprawowana jest kult religijny podobne rozwiązania przyjęte już jakiś czas temu we Francji Holandii Danii czy Bułgarii Amnesty International uznała, że zakaz ten szwajcarski to cytuje niebezpieczna polityka, która narusza prawa kobiet w tym wolność słowa Religi, a wcześniej w 2018 roku w podobny sposób na temat obowiązującego we Francji zakazu noszenia burek unikatów wypowiedziała się organizacja narodów Zjednoczonych warto przy tej okazji zaznaczyć, że tego rodzaju wymóg nie jest elementem islamskiego prawa religijnego, a jedynie specyficznej tradycji obecnej w niektórych muzułmańskich krajach innych zaś nie tylko nieobecnej, ale wręcz uznawanej za nieuzasadnioną czy wręcz niemile widzianą tak jest np. w Tunezji czy Iranie niezależnie jednak od tych kwestii istotą sporu jest tutaj pytanie o to w jaki sposób kształtowana ma być sfera publiczna w oparciu o jakie wartości przekonania jest, więc w istocie spór filozoficzny, choć pojawiają się w nim także argumenty z porządku czysto pragmatycznego, z którymi oczywiście także trzeba podjąć rzetelną dyskusję jeśli się chce oczywiście zrozumieć, o co w tym sporze chodzi argumenty pragmatyczne można wysuwać zarówno za jaki przeciwko takiemu zakazowi jego przeciwnicy podkreślają często, że wprowadzenie tego rodzaju regulacji wskazuje objęte nią kobiety z 1 strony na radykalną izolację, bo przy takich obostrzeniach po prostu one nie będą mogły wychodzić z domu praktycznie no, chyba że do miejsc kultu religijnego z drugiej naraża je na poważne konsekwencje włącznie z zagrożeniem przemocy fizycznej ze strony partnerów czy środowiska, jeżeli stosować się będą do przepisów państwowych, ale nie będą stosować się do nakazów tradycji tego rodzaju argumentacja ma oczywiście swoją moc ostatecznie bezpieczeństwo obywateli i obywatelek musi być istotną zmienną przy podejmowaniu decyzji dotyczących kształtu sfery publicznej czy jednak powinien być to argument przesądzający i czy odzwierciedla on stan faktyczny czy też jest jedynie probabilistyczne, a co najważniejsze czy okoliczność, że proklamowanie pewnych wartości może być nieskuteczne przesądza, że należy ich proklamację porzucić czy może raczej należałoby podjąć działania mające na celu modyfikację zachowań, które mogłyby być dla kogokolwiek zagrażające ostatecznie zakaz to tyleż regulacja ile manifest oto zasady, które panują tutaj przestrzeni publicznej tak brzmi treść tego manifestu ktokolwiek do niej wchodzi musi się do tych zasad dostosować we Francji od 2004 roku obowiązuje zakaz noszenia jakichkolwiek emblematów religijnych w szkołach publicznych świeckie państwo pragnące zachować neutralność w tych obszarach, w których na równych prawach funkcjonują obywatelki obywatele różnych światopoglądach wprowadziło taki zakaz, żeby paradoksalnie zagwarantować swoim mieszkańcom wolność maksymalnie zniwelować potencjalne dyskomfort, a także ograniczyć sytuacje zapalne, żeby zatem zminimalizować prawdopodobieństwo mniejszych lub większych antagonizmów, które jak wiadomo na tle religijnym wybuchają nader łatwo religia czy to się nam podobać nam się nie podoba jest bowiem istotnym źródłem antagonizmów i konfliktów we współczesnym świecie jest tym źródłem, zwłaszcza wtedy, kiedy domaga się, żeby charakterystyczne dla tej czy innej religijnej denominacji bądź organizacji przekonania nie ugruntowanej wiedzy o świecie, lecz mitologicznych fantazjach na temat świata branych wszakże za dosłowną prawda no, żeby te przekonania charakterystyczne dla tej czy innej religijnej denominacji uczynić prawem obowiązującym wszystkich religia staje się źródłem konfliktu także wtedy, kiedy w danym kręgu kulturowym sprzeciwia się pewnym powszechnie uznawanym poglądom czy systemom moralnym zdarza się to zarówno w określonych w ramach islamu przykładem praktykowane w wielkiej Brytanii mimo zakazu obrzezania dziewczynek, ale także w niektórych denominacji chrześcijańskich bulwersujący, zwłaszcza wtedy, kiedy chodzi o dziecko, którego ratowaniu z przyczyn religijnych sprzeciwiają się rodzice wreszcie i to jest także jeden z pragmatycznych argumentów na rzecz szwajcarskiego czy francuskiego zakazu noszenie burki czyni KW jest kontrowersyjna z punktu widzenia bezpieczeństwa publicznego, ułatwiając zarówno drobne przestępstwa, jakie akty terrorystyczne, a ponadto naraża poddane takiemu rygorowi kobiety na niebezpieczeństwo choćby, dlatego że garderoba tego rodzaju ogranicza pole widzenia co zresztą może stwarzać zagrożenie także dla innych np. dla innych uczestników ruchu samochodowego dlatego podobne ograniczenia wprowadzono w Kuwejcie Arabii Saudyjskiej poza wszystkim zaś kobiety objęte nakazem nie mają wyboru nie jest to ich suwerenna decyzja no ale na to przeciwnicy zakazu z kolei powiadają, że ten zakaz co najmniej w tym samym stopniu ogranicza wolność no bo to nie państwo powinno decydować o ubiorze swoich obywateli, lecz sami obywatele cóż to także są mocne argumenty na tym kończy część poświęconą rekapitulacji możliwych argumentów wsporze o te kwestie niezależnie jednak od tego jakie w tym sporze zajmujemy stanowisko w sporze, którego w tym miejscu nie podejmuje się rozstrzygać warto sobie uświadomić, jakiego rodzaju filozofia kryje się za pojęciem neutralnej światopoglądowo przestrzeni publicznej od razu dodam, że uchylam tu kontrę bardzo często formułowaną przy takiej okazji przez religijnych konserwatystów w myśl, której nie ma czegoś takiego jak neutralność światopoglądowa sama bowiem idea tej neutralności jest już pewnego światopoglądu wykwitem nie zgadzam się z takim postawieniem sprawy pełna neutralność to oczywiście niedościgły ideał rzecz tutaj jednak nie tyle pragnieniu osiągnięcia nieosiągalnego ile w uznaniu zarówno pozytywnych, jaki negatywnych konsekwencji różnorodności oraz istnienia spraw tyle angażujących emocjonalnie i mogących stanowić potężne paliwo społeczna, bo będących budulcem tożsamości zasadniczym ile źródłowo niedostrzegalny niemożliwych do uzgodnienia z żadnymi przejrzystymi z obiektywizmu zwanymi kryteriami to właśnie zrozumienie, że pewne rzeczy wiemy, a innych nie wiemy, a także, że z tego co wiemy wynikają określone konsekwencje np. indywidualna wolność równość tolerancja, bo przecież biorą się one ogromnym stopniu z naszej wiedzy biologicznej psychologicznej antropologicznej medycznej czy socjologicznej to właśnie o to zrozumienie chodzi tutaj, ponieważ sfera publiczna jest miejscem spotkania ludzi najróżniejszych światopoglądach systemach wartości kulturach powinna być ona maksymalnie wolna od wszelkich takich właśnie nie uzgadniał innych potencjalnie generujących konflikty elementów przestrzeń neutralna światopoglądowo nie jest, więc w tym sensie ściśle rzecz biorąc światopoglądem, ale raczej meta światopoglądem meta sferą, a więc zbiorem warunków możliwości istnienia różnych światopoglądów neutralna sfera światopoglądowa zatem jest polem, w którym w ogóle różne światopoglądy mają szansę pokojowo współistnieć, a zatem mają szansę w ogóle istnieć w przeciwnym razie ryzykują zniszczenie albo zanikł w procesie redukowania różnorodności do 1 dominującego światopoglądu, którego regułą bez wyjątku wszyscy będą się musieli podporządkować jednak warunkiem istnienia tej neutralnej sfery światopoglądowej właśnie jest z kolei konieczność wycofania się z części swoich postulatów konieczności samoograniczenia się rezygnacji z pewnych uraz cień, bo tylko wtedy takie pokojowe współistnienie ma szansę rzeczywiście się pojechać bardzo dziękuję Tomasz Stawiszyński do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KWADRANS FILOZOFA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam, oraz sprawdź jak działa nowe internetowe radio TOK+Muzyka. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj wygodniej w aplikacji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA