REKLAMA

Koty, psy, małpy, lis i sokół. Najstarszy znany cmentarz dla zwierząt odkryty

OFF Czarek
Data emisji:
2021-03-11 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
36:27 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program off czarek dzień dobry witam państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie państwa i moim gościem jest pani prof. Marta Osypińska ośrodek studiów pradziejowych i średniowiecznych Instytut archeologii i etnologii Polskiej Akademii Nauk dzień dobry witam panią bardzo serdecznie ci dobry panie redaktorze dzień dobry państwu, jeżeli nasi słuchacze znają taką powieść grozy autorstwa Stevena Kinga zatytułowaną cmentarz dla zwierzaków to być Rozwiń » może być może opierała się na odkryciu polskich naukowców odkrycie zdaje się miał miejsce w 2011 roku 10 lat temu, ale oczywiście prace trwały i pewnie trwają jeszcze będą trwać, ale wiemy więcej samo odkrycie ciekawej związanej właśnie za cmentarzem i ze zwierzakami oczywiście pani prof. Marta Osypińska pierwsze skrzypce archeologiczne, jeżeli tak mogę powiedzieć w tym odkryciu gra właściwie skrzypce archeologiczne, ponieważ mają specjalizacją jest wchodzą loga, czyli właśnie badania nad relacjami człowiek wie, że w pradziejach g, które realizujemy Berenika Egipcie jest dosyć unikalne, ponieważ zwykle archeolodzy współpracują z archeologami, opracowując materiały o ekologiczne, które są znajdowane podczas wykopalisk natomiast nasz Grant realizowany Berenika jest sfinansowany właśnie nadchodzą loggie i na badania relacji pomiędzy człowiekiem, a zwierzęciem w starożytności antyk 2000 lat temu, kiedy Berenika było wielką Faktoria handlową, przez którą towary luksusowe przypływały do cesarstwa rzymskiego z Indii Afryki wschodniej 4 z Arabii i to bardzo ciekawe znaleziska bardzo ciekawe badania Szanowni Państwo pewnie z dużym uproszczeniu można by powiedzieć, że koty rządzą, gdyż kod oczywiście jako zwierzęta domowe albo ja jako takie właśnie zwierzaki z tymi człowiek się zaprzyjaźnił i zajmował się nim także koty nr 1 na liście przebojów potem długo długo długo długo długo długo nic potem pojawiają się psy pojawiają się też makaki lasy i Sokoły także tego jeśli chodzi o jeśli chodzi o koty to właściwie w Egipcie to powinno być nic dziwnego, ponieważ kot został udomowiony właśnie w Egipcie około 5000 lat temu ponad właściwie i są znane z Doliny Nilu tego właściwego Egiptu repozytorium mumii kocich liczące nawet miliony sztuk, więc to, że w Egipcie mamy do czynienia z tak wielką liczbą kotów wydaje się nie jest niczym dziwnym natomiast nasze koty Berenika są ciekawe, ponieważ jak państwo państwo wiecie koty znajdowano na terenie Egiptu są to głównie mumie i szkielety możemy badać jedynie prześwietlają takiemu, ponieważ no nie można ich niszczyć natomiast u nas Berenika nie mamy żadnych mówi mamy pochówki szkieletowe, więc obecnie dysponujemy największą bazą danych o 100m sny o wyglądzie wielkości antycznych kodów, ponieważ możemy wszystkie te szkielety kości dokładnie obejrzeć przebadać i jest to niewątpliwie no myślę ciekawe i dla archeologów dla zoologów dla być może weterynarzy jeśli chodzi o psy psy Berenika faktycznie było znacznie znacznie mniej natomiast co ciekawe na podstawie szkieletów byliśmy w stanie zidentyfikować aż 3 grupy od zmiany nie możemy mówić oraz we współczesnym znaczeniu tego słowa natomiast może mówić odmiana psach w różnych typach pierwszą grupą to było takie największe psy mierząca 555cm szpice tak, a być może też to były zwierzęta podobne do Chartumu miały ewidentnie bardzo wydłużony pysk wydłużoną głowę i były dobrze umięśnione, więc to mogą być używane np. do polowań drugą grupą, która była największa z tych, które żeśmy Ross odkryli na cmentarzu broni to takie psy około 45cm wysokości podobne do lokalnie żyjących na terenie właśnie po pustyni wschodniej, a takim największym naszym odkryciem jeśli chodzi o psy były psy do Towarzystwa miniaturowe pieski o wysokości do 30cm udało na odkryć 3 takie sztuki i są to pierwsze tego typu miniaturowe psy szkielety takich psów znalezione w tej części świata dotąd takie zwierzęta były znajdowane na terenie Europy na terenie cesarstwa rzymskiego natomiast w Afryce są to pierwsze tego typu odkrycia i rozwiąże przecież przy większości tych zwierząt przejmie na pewno psów udało nam się też ustalić czym mówiąc nam nie założyła pani się sprytnie zaliczyłem do grupy tych badaczy niespodziewanie udało się pani wraz z zespołem ustalić płeć zwierzaków tak jeśli chodzi o psy jest proste, ponieważ w tym mają kość bądź sobą spędzić z, a więc jeśli mamy do czynienia z samcem jest tak jakoś się samicą takiej kości nie ma także jeśli chodzi o psy jest to dosyć łatwe ustalenie płci natomiast jeśli chodzi o koty to tak jak współcześnie nawet często używa osobników jest trudno ustalić płeć, tym bardziej na podstawie szkieletów jest to bardzo trudny w dużo mniejszym stopniu nam się nam się też udawało, ale no to już jest to już rzadkość rozumiem, że pewnie nie ma żadnych informacji na temat tego, że albo jak się te zwierzaczki nazywały się, jakiej imiona nadawali właściciele pytanie czy puszek tutaj leży Mruczek mienia takich informacji nie mam zresztą bardzo długo właśnie nasze badania ten odkrycie tego cmentarzyska było przypadkowe i nasze badania przez te wszystkie lata chcieliśmy kwalifikować właściwie to co nam się na pierwszy rzut oka wydawał jest to cmentarz zwierząt do Towarzystwa, ponieważ pojęcie zwierzę do Towarzystwa jest przez wielu naukowców wykluczane jeśli chodzi o starożytność uważa się, że zwierzęta pełniły głównie funkcję użytkową także staraliśmy się, jakby znaleźć dowody przeciw temu co nam się na pierwszy rzut oka od pierwszych sezonów badawczy wydawało, że mamy właśnie do czynienia z takimi zwierzętami i nie szukaliśmy specjalnie jakiś nagrobków dowodów na to, że to są impulsie czy jakiś pupila wręcz przeciwnie natomiast im więcej im w miarę rozwoju badań coraz bardziej coraz więcej dowodów znajdowaliśmy na to, że to jest właśnie to co nam się wydaje, a więc cmentarz dla zwierząt Towarzystwo najprawdopodobniej być może w przyszłości uda nam się znaleźć dowody przeczące temu natomiast na dzień dzisiejszy ta teza wydaje się obecnie najbardziej prawdopodobna, czyli cmentarz koty psy no to w ogóle bardzo ciekawy znalezisko natomiast dużo ciekawsze jak się domyślam są te zwierzęta nie oczywiste i te, które o, których może nie myślimy natychmiast jako właśnie takie zwierzęta do Towarzystwa, a także znaleźliśmy jest znowu się łączy dodał, że to silniejsze ode mnie pani profesor świetnie Lis Sokoły makaki to pewnie są zwierzaki nieoczywiste nie od razu kojarzone z ludzkim towarzystwem ale, ale przy okazji jeszcze bardzo Szanowni Państwo duże interesujących wątków, ale jeżeli pani profesor pozwoli nasi słuchacze to, żeby przed informacjami tych wątków nie otwierać powrócimy do nich od razu po informacjach, a ja przypomnę państwu, że rozmawiamy dzisiaj bardzo interesującym znalezisku to to jest są w co co rozumie, że początek właściwie w tej naszej ery, czyli CEK 2000 lat temu właściwie znajdujemy się Faktorii handlowej Wybrzeże morza Śródziemnego Egipt czerwonego czerwone czerwonego brała czerwonego egipski, ale egipski rozumie terytorialne, ale ziemski rzymska Faktoria handlowa i tam cmentarz dla zwierząt badane przez polskich naukowców od 10 lat, a na czele tej ekipy pani prof. Marta Osypińska z ośrodka studiów pradziejowych średniowiecznych w Poznaniu Instytut archeologii etnologii Polskiej Akademii Nauk informację Szanowni Państwo już za kilka minut o godzinie dziesiątej 20 po informacjach wracamy do programu off czarek czarek państwa moim gościem jest pani prof. Marta Osypińska ośrodek studiów pradziejowych średniowiecznych w Poznaniu Instytut archeologii etnologii Polskiej Akademii Nauk rozmawiamy bardzo interesującym odkryciu sprzed 2 tysięcy lat Szanowni Państwo to cmentarzysko dla zwierząt i to takich zwierząt, które były trzymane dla przyjemności takich zwierzaków domowych większość to koty są też psy to na pewno nie dziwi, ale mogą dzielić nas makaki Lis oraz Sokół wydaje się, że najbardziej egzotyczny jest może Lis Sokół, ale tutaj makaki są także bardzo ciekawym przypadkiem pani profesor tak to jest nasze wielkie odkrycie, ale jeśli pan Darek redaktor pozwoli chciałbym oddać cesarzowi co cesarskie nasz projekt jest realizowany dzięki konsorcjum 2 dużych instytucji poza moją, czyli Instytutem archeologii etnologii Polskiej Akademii Nauk tutaj takim bardzo ważnym filarem naszych badań centrum archeologii śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego, która to instytucja od niemal 20 lat uczestniczy w badaniach Berenika nasz projekt zrealizowany właśnie dzięki wsparciu tych 2 ważnych instytucji jeśli chodzi o ma taki to jest jak już wspomniałam nasze duże odkrycie i taka mała sensacja naukowa, ponieważ początkowo, kiedy odkrywaliśmy pojedyncze szkielety młodziutkich małp często przykryty tkaniną pozycji śpiącego dziecka przykrytych jak kocykiem wydawało nam się, że chodzi tutaj o inne małpy z grupy koczkodan, które są bardzo powszechne w Afryce północno-wschodni, a mianowicie kota owce zielono siły, które były w Egipcie trzymany co wiemy z ikonografii jako takie zwierzęta do Towarzystwa w Sudanie również współcześnie są czasem spotykane jako takie pupile domowe natomiast w miarę postępowania badanie zauważyliśmy, że mamy do czynienia z 2 gatunkami najprawdopodobniej tutaj sytuacja, bo dosyć skomplikowana, ponieważ właściwie wszystkie osobniki, które odkrywaliśmy to były zwierzęta bardzo młode nie w pełni jak wykształconych cechach takich charakterystycznych do identyfikacji gatunku, które były widoczne na szkielecie ta grupa szkodami jest dosyć duża obejmuje wiele gatunków żyjących zarówno w Afryce, jaki na innych kontynentach i dopiero dzięki temu, że pod pomogliśmy się nowoczesnymi technikami w tym zdjęciami 3, które pozwoliły nam dobrze dokumentować te czaszki i możliwość oglądania ich również Europy, ponieważ Egiptu niewolno wywozić absolutnie żadnych próbek do badań musieliśmy się wspomóc tutaj analizami porównawczymi miejsc z materiałami właśnie takimi znajdującym się dziś w muzeach historii naturalnej i dopiero taka możliwość obejrzenia tych czaszek właśnie 3 de gdzieś indziej pomogła nam odkryć, że nie mamy tutaj do czynienia z małpami afrykańskimi co wydawałoby się oczywiste, ale właśnie 2 gatunkami makaków z Indii pierwszy z nich Tomaka Królewskim wraz z bardzo popularna dzisiaj w laboratoriach również małpa jedna z najinteligentniejszych na świecie nawet rezusy były w kosmosie dla techników RR HR chata Schlein mamy po Polsce susza zgadza się, a drugi makak smak szybko wy, który ma twarz tak mogę powiedzieć twarz bardzo podobną do ludzkiej są troszkę mniejsza Małka również występująca w Indiach bardziej na południe także ewidentnie do Berenika sprowadzano poza innymi dobrami z Indii również bardzo młode dzieci makaków jeśli chodzi o listy mamy tylko 1 osobnika jest to Lis żyjące w górach niedaleko morza czerwonego no ale czy to Lis jest właśnie takie trzymany dla przyjemności czy to wyłożyli, który się dowiedział, że ta jest cmentarzysko dla zwierząt postanowił znaleźć sobie urządzić sobie taką stoi ławeczka biorąc pod uwagę, że leżał on w całości na boku jego ciało było zabezpieczone tak jak chciało kotów, czyli dużymi fragmentami ceramiki wydaje się niemal pewne, że nie był to Lis, który się kopały dojadą tylko Lis intencjonalnie, którego ciało zostało ułożone i pochowane wśród innych możemy tutaj odnieść myślę do nawet współcześnie ludzie też lubią różne egzotyczne zwierzęta trzymać starożytni mieli bardzo otwarty umysł jeśli chodzi o eksploracji świata zwierząt oswajanie udo próbą udomowienia różnych gatunków także myślę, że skorzystał z okazji ani się dosyć łatwo trwającą należą do słowa ty, więc relacje mogą przypominać takie relacje z psem tak oczywiście największą zagadką jest jak jakieś dźwięki wydają lisy tego niestety szkielet nam nie powiedział, a może, a no dobrze to na pewno nie jestem sektor, którego swój mały książę no i oczywiście jeszcze taki tak to było wielkie zaskoczenie udało nam się znaleźć, dokąd spośród ponad połowy 1000 szkieletów 1 tylko Sokoła dojrzałego i był w takim pochówku zbiorowym to też była przez kilka sezonów dla nas tajemnicą dla, skąd takie zbiorowe groby, gdzie mieliśmy po kilkanaście nawet kilkadziesiąt ciał różnych zwierząt zgromadzonych zagadka wyjaśniła się w 2019 roku, kiedy udało nam się w całości odkryć budynek, który znajdował się w centralnej części cmentarzyska natki niedużym wyniesieniu nawet nie uważamy, że jest to kaplica i podczas budowy tej kaplicy wkopywać się w takie pochówki, które wcześniej tam były i nie wyrzucano je na boki tylko te ciała, które na, które natrafiono kopiąc fundamenty były przenoszone i zakupywanych takich zbiorowych mogiłach całą taką troską uwagą nie były poniszczone tylko właśnie przenoszono do takich zbiorowych mogił też blisko tej kaplicy na 1 Sokół znalazł się pośród 25 kotów Szcze 2 szczeniaków był właśnie taki Sokół dobrze i tak, podsumowując patrząc na to wszystko co możemy oprócz takich zmian prostych przemyśleń, że no mieszkańcy ówczesnej Faktorii handlowej hodowali zwierzęta lubili dbali o nie kupowali w lokalnych sklepikach obroże, a jak jest zwierzątka doszły do kresu swojej ziemskiej drogi to przygrywali kawałki ceramiki odpowiednio do tego wydzielonym miejscu i opłakiwali przez tydzień już musimy sobie uświadomić Berenika to był 2000 lat temu absolutny koniec świata tam wybierali się ludzie, którzy chcieli szybko dorobić nie było nie mimo tego, że jest to Wybrzeża morza czerwonego, które się nam się kojarzy z Hurghady z marca to i tak nie wyglądał to był teren słonej pustyni, gdzie do Berenika nawet woda była prowadzona na osła z pobliskich gór karawanami wszystko absolutnie wszystko było przywożone proszę sobie wyobrazić taką podróż trwającą wiele miesięcy, żeby tam dotrzeć cywilizacji absolutny koniec świata ktoś zabiera pieska do Towarzystwa, którego tam trzeba napoić nakarmić okej koty mogły przypłynąć na statkach jako zwierzęta, które mogły tępić gryzonie, ale takie psy szczególnie takie malutkie nadawały się do tego, żeby wędrować przez górę, bo nawet płynąć miesiącami statku czy tam tygodniami ktoś, kto siedzi tam przez pół roku takiej pustyni gdzie, gdzie wszystko musiało być dużo droższej w ogóle logistyka życia była musiała być bardzo skomplikowana sprawia sobie małpkę, którą dba o wielkim zaskoczeniem dla nas było odkrycie kilkunastu ciał zwierząt, które miały zaliczone bardzo niekiedy poważne urazy złamania kości zrośnięte z przemieszczeniami część tych zwierząt na pewno nie mogła być użytkowa, ponieważ miały bardzo upośledzoną motorykę, więc nie mogą służyć jako zwierzęta do polowania jako stróża domostwa, a mimo to ktoś nimi opiekował mamy wiele zwierząt starych jak psy, które niemal nie mają zębów albo ze zwyrodnieniami kręgosłupa ktoś te zwierzęta dbał opiekował się nimi na tym krańcu świata także odkrycie taki zajrzę móc te nasze odkrycie odkrycia pozwalają zajrzeć taką niemal intymną strefę życia ludzi sprzed 2 tysięcy lat wielu moich starszych kolegów w początkowym etapie naszych badań zniechęcało je wręcz do zajmowania się tym tematem badacze zajmują się głównie procesami politycznymi ekonomicznymi gospodarczymi tym co jest takie powiedzmy bardzo ważny natomiast takie badania dotyczące odczuć uczuć stref takich intymnych relacji to pachnie takim postmodernizm i nie wszystko cenią tego typu dywagacje cena stanowi tutaj życie pozwalają zajrzeć taką taką strefę to taka, ale jednak jesteśmy skazani właśnie na dywagacje, bo pewnie to otoczy mówiłem tak, że możemy wnioskować o tym, że to była jakaś więź pomiędzy ludźmi i niektórymi gatunkami zwierząt, które im różne umilały czas, w którym się zajmowali aż do końca dni a kiedy ten koniec znaczy to jakimś szacunkiem tak umieszczono je w wydzielonym miejscu no ale teraz reszta jest przynajmniej, dopóki nie będziemy mieli więcej źródeł to reszta jest przedmiotem spekulacji tak może właśnie mówić, że o bardzo kocha i że bali, że również takie bezpieczne pole dywagacji ale, ale wciąż, dopóki nie znajdziemy dowodów na to, że np. były zabijane jako ofiary topione mówię te to co to to co widzimy to co dostrzegamy empirycznie każe nam, iż właśnie w takim kierunku biorąc pod uwagę troskę, jaką te zwierzęta były pochowane te ozdoby, które koty najczęściej miały na szyjach obroże też zresztą miały wyłącznie jako koty psy ewidentnie wielu właścicieli bardzo nie chciało, żeby kota opuszczały dom, ponieważ to było dosyć masywne metalowe obroże Company tylko albo ostatnio nawet dużym oczkiem do przywiązania smyczy także była duża widać obawy o to, żeby kot się nie zgubił albo nie uciekł z domu dobrze tylko w katów, które własnymi drogami chadzają pani profesor powrócimy, jeżeli pani pozwoli po informacjach Radia TOK FM pani prof. Marta Osypińska ośrodek studiów pradziejowych i średniowiecznych w Poznaniu Instytut archeologii etnologii Polskiej Akademii Nauk państwa moim gościem rozmawiamy o niezwykłym odkryciu w Egipcie odkrycie 2011 roku, ale czy się praca i wyciąganie wniosków trwa bardzo długo Szanowni Państwo teraz dużo więcej można o tym odkryciu powiedzieć i opowiada o nich właśnie pani prof. Marta Osypińska informacje o dziesiątej 40 po informacjach wracamy po wcale państwa moim gościem jest pani prof. Marta Osypińska ośrodek studiów pradziejowych i średniowiecznych w Poznaniu Instytut archeologii etnologii Polskiej Akademii Nauk rozmawiamy o odkryciu z 2011 roku Berenika nad morzem czerwonym cmentarzysko dla zwierząt Szanowni Państwo kiedyś to był koniec antycznego świata tam tylko hodowcy kotów lubi wyjeżdżać tak się wydaje może i koty są tymi zwierzakami, których jest najwięcej, bo 536, jeżeli się nie mylę 32 psy 15 Maków także Lis i Sokół, dlaczego to tak długo zajmuje co się dzieje co się działo przez wszystkie lata czy każdego zwierzaka trzeba było oddzielnie zbadać prześwietlić opisać przemyśleć tak właśnie tak to trwa przede wszystkim po odkryciu, ponieważ odkrycie było przypadkowo dokonane w 2011 roku podczas badań na śmietnisku późno rzymskim nagle zaczęły pojawiać się tajemnicze szkielety w kolejnym sezonie dzięki uprzejmości szefa naszej szefostwa naszej misji, czyli profesora zakłopotana Iwony Zych, którzy kierują całym wielkim projektem Berenika mogliśmy badać, jakby założyć wykop, żeby sprawdzić czy jest więcej tych szkieletów później zawirowania polityczne w Egipcie uniemożliwiły nam przez jakiś czas kontynuację badań następnie musieliśmy postarać o finansowanie takiego projektu, który by był skoncentrowany na badaniu właśnie takiego nietypowego obiektu nie jest to coś na co archeolodzy przede wszystkim są skłonni wydawać pieniądze w Egipcie czy chętnie świątynie czy 3 grobowce początkowo tak patrzono na nas dziwnie czym się tam zajmujemy 2016 roku udało nam się uzyskać finansowanie dzięki grantowi z Narodowego centrum nauki i właśnie w ubiegłym roku skończyliśmy badania terenowe, ponieważ projekt był na 3 lata typowo i później lata kolejne miesiące analiz właśnie tak jak np. odkryciem tych makaków musiało potrwać musieliśmy skompletować nasze zdjęcia 3 de także tutaj też robota informatyków dlatego tak długo trwa to publikacja, która się ukazała w styczniu było takie lodzie, która wzbudziła zainteresowanie następnie science wielu wielu opinii publicznej generalnie bardzo różnych krajach jest jakby ukoronowaniem tych naszych badań, kiedy możemy podsumować to wszystko przeprowadzić dokładne analizy jeśli chodzi właśnie wielkość tutaj też liczyła się próba, gdybyśmy próbowali dywagować na małej próbie powierzchni kilkudziesięciu osobników mogłoby być to błędne teraz, kiedy mamy niemal 600 pochówków takich dobrze udokumentowanych opłat na obszarze ara powiedzmy, że nie wiemy jak duże to cmentarzysko uważam, że mamy przebadano taką część centralną, która skupiała się wokół takiej niewielkiej kaplicy 45m, która stanęła około połowy pierwszego wieku na wyniesieniu na szczycie takiej niedużej wydmy i mamy przebadane właśnie o obszar tej kaplicy z zidentyfikowano ją i pochówki znajdujący się najbliżej niej natomiast dzisiaj nie wiemy jak duży był to obszar, na którym chowano też zwierzęta czy może ich być tam dużo dużo więcej o tak tak biorąc pod uwagę takie sondażowe badania, które były prowadzone po wcześniej i pojedyncze kości kotów, które tam się znajdował albo nawet większe grupy sądzimy, że ten obszar jest naprawdę można liczyć prawdopodobnie hektarach NATO nie będzie nudno tak wykopywanie hektarów kotów no właśnie, żeby teraz starać o kolejny projekt musimy przemyśleć czy mamy jeszcze jakieś pytania w ogóle do tego obiektu takie pytania naukowe, bo oczywiście bez odpowiedzi na pytanie z ciągle ciągle się zastanawiamy w zespole, żeby ją po prostu te pytania no te pytania muszą być ważne naukowo wykopywania tak jak pan powiedział kolejnych setek dziesiątków kotów może nie wnieśli do nauki może warto zachować dla przyszłych pokoleń, kiedy będą lepsze metody analityczne musimy się władzą to podoba najpierw studiować kilka lat potem jeszcze praktykować po to, żeby na końcu powiedzieć, a tam może to zostawimy przyszłym archeologom archeologom ten cmentarz już teraz przyniósł nam tak wiele danych tak wiele ciekawych informacji plany, bo łowiecką właśnie to jest zaskakujące, że zajmujemy się od lat badaniami w Sudanie Egipcie wydawało nam dziś zajmujemy się rzeczami ważnymi natomiast kiedy odkryliśmy taki cmentarz zwierząt do Towarzystwa to tak bardzo porusza współczesnych ludzi współczesną opinię publiczną proszę mi uwierzyć, że mam pani zielono, a informacje nawet Nigerii i dzisiaj nie mówi że, choć mają czas czasu na Facebooka tak czasem tak jak pani sądzi, jakie zdjęcia są najpopularniejsze no właśnie koty to jest też ten nie jest trochę szopy, który bezpośrednio łączy tych ludzi sprzed 21000 lat dziś tam w Egipcie ze współczesnym człowiekiem myślę, że dla współczesnych dla nas wszystkich to odkrycie, że takie cmentarze dla zwierząt taka miłość do psów kotów potrzeba Towarzystwa to nie jest nasz wymysł nowoczesny jak im do realizowanych społeczności tylko ta tkwi gdzieś tam głęboko na chyba jak nas jako ludziach nie my naprawdę to co fascynuje to to jak jak nasi piły zwierzaki czy zostawia się czy te imiona były na tyle ważne, że one mogły zostać zapisane albo albo właśnie na na tym cmentarzysku albo może, w jakich źródłach pisanych nie może nie było ważne, żeby zapisywać się kot jest jakaś szansa jest taka wizualnie tak może uda nam rozkazy znaleźć kiedyś takie informacje, ponieważ na terenie tego cmentarzyska górne warstwy już wspomniałem tzw. ćmy śmietnisko, gdzie mnóstwo straganów, czyli zapisanych krótkich takich SMS-ów na fragmentach ceramiki i pan np. natrafiono na informacje właśnie zapewniającą, żeby się nie martwić o koty, bo przed nimi zaopiekuje ktoś tam, więc być może, kiedy znajdziemy tam informacje o imieniu o imionach tych tych zwierzaków z szansa jest ciągle dobrze to stracony, gdzie trasą, bo ich również na miejscu nie można wywodzić pewne czy tak tak są na miejscu bądź częściowo w magazynie misji Berenika czekając na analizy odczytania, a częściowo zdeponowane w magazynach mamy magazynków cie, gdzie są deponowane najcenniejsze zabytki przewożone do Doliny nie bez koło, że koło lub co nie można ich jakoś tak przejrzeć w poszukiwaniu imię są na bieżąco przegląda dotąd niestety nie udało się znaleźć imiona, choć żadnego zwierzaka czyli, jeżeli dobrze panią zmianę trasy siedzicie myśli się tak to o co moglibyśmy jeszcze zapytać, jakby już no nie wiem, a problem jest tym, że jak rozpoczynaliśmy badania wcześniej nie wiedzieliśmy, zanim pozyskamy od odpowiedzi napytania które, które nawet nie przychodzi nam do głowy także być może trzeba po prostu podjąć badania, a pytania pojawią się same wraz z odpowiedziami no tak, ale uznał, że to czy pani mówiła, że ważne jest stoczy chcemy jeszcze kopać i 3 czy czegoś możemy się dowiedzieć tak czy czy mając tam 500 spadł prawie 600 miejsc zabezpieczonych przebadanych, czyli powiększymy do 10025 to co nam co prawda jesteśmy naukowcami musimy prowadzić badania odpowiadać na pytania naukowe, a nie odkrywać kolejne gadżety w tak myślę, żeby zaś zawsze można pod tzw. badania podstawowe podciągnąć właśnie takie kopanie bez sensu, bo nuż odkryjemy nie wiem lektor raka u mnie tak nie działałaby rozumie to inne dyscypliny dobrze, a jeżeli chodzi oto wróżki, bo rozpoczęła pani o nich mówić później informacja się pojawiły z dnia pani, że jeżeli chodzi o kocie wróżki to one były dość solidnie wykonane tak jakby w bracie chciał tego czeka w obrazie były różne część kotów miała na szyjach piękne paciorki czasami niezwykle ekskluzywne przywiezione z centrum cesarstwa to na pewno nie były jakieś tam szkiełka tylko to było naprawdę przepiękne obroty o roboty collie spacerów na pewno bardzo ekskluzywne drogie niektóre koty miały Musiałek po prostu takie takie wisiorki, ale część kotów faktycznie miała metalową obrożę czasem wręcz grubości małego palca także to były apele takie koła solidne niekiedy bardzo pięknie wykonane metalowe były owinięte często skórę także no to niebyła tak metal wiszące naszej, ale też np. z brązu też wybrać takie złote koła na szyjach to musiało to wyglądać tak po królewsku no i część ma albo takie właśnie na pałąku doczepione do tej obroży jest jeszcze Pen Telka albo w ogóle lekki pałąk wyglądałby ten kot był prowadzony na takim Kijów jak po skoro mieliśmy np. kota, który miał ucięte kły być może gazu właściciela po rękach także część tych kotów była bardzo duża niektóre koty co jest typowe zresztą dla dla kotów egipskich były wielkości albo trochę większy od tych najmniejszych piesków także no to ciekawa, ale duża jest o wiele głębiej miały, toteż dosyć problematyczne pytanie nie metr ponad 30cm to czy biorąc pod uwagę, że piesek miał 28 to niezła zwierzyna tak do wielkości te egipskie koty są wielkości europejskich żbików nierzadko przejmie starożytności tak było no ale problemy Różewicz minuta a, a pazurki opiniowane no tego nie wiemy na kościach się do nie zachowały ślady piłowania pazurków natomiast no kiełki były czasem obcinane ewidentnie gra fascynujące to faktycznie tutaj pojawia się cała masa cała zapytań pani profesor, kiedy wracacie do Egiptu jak tylko pandemia pozwoli, ponieważ obecnie mamy jakby blokadę na wszelkie wyjazdy zagraniczne i na jakiekolwiek badania poza poza naszym krajem nie może mu uzyskać żadnej delegacji także czekamy mamy nadzieję, że uda nam się zaszczepić może latem jesienią, że przyszły sezon dojdzie do skutku, ale jako nauczyciele akademiccy wykładowcy nie łapiesz niestety niestety pracuje w Polskiej Akademii Nauk, więc nie od wersji wiemy się, ale przecież uczycie swoimi badaniami uczyć zdobywać wiedzę, która potem służy nam do innego spojrzenia na koty no może nie tylko tyle właśnie na nas samych może muszę powinniśmy właśnie w ten sposób można nasze relacje do zwierząt, ale też koty historia kotów mam nadzieję, że np. medycynie weterynaryjnej też nasze badania przyniosą więcej informacji, która się przyda np. przy leczeniu współczesnych zwierząt każdym razie mamy naprawdę głęboką nadzieję i proszę mi wiesz, że ten sezon w domu ta zima była dla nas bardzo trudna jako dla badaczy, którzy pracują spędzają od 20 lat każdą zimę w Egipcie Sudanie siedzenia właśnie tego zawsze zazdrościłem badaczom, że jak tylko zaczyna być zimna w Polsce to nie Mac i nagle mówią musimy kopać musimy szukać kotów w Egipcie dobrze bardzo panie dobry moment rezygnacja, kiedy da się tam pracować pani prof. Marta Osypińska ośrodek studiów pradziejowych średniowiecznych poznają Instytut archeologii i etnologii Polskiej Akademii Nauk była państwa moim gościem informację o godzinie jedenastej już kilka minut po informacjach wracamy do programu off czarek Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu, wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA