REKLAMA

Matka Polka, Matka Ojczyzna i Matka Boska - to one kształtowały Polki

Biuletyn rewolucyjny
Data emisji:
2021-03-12 21:00
Czas trwania:
46:26 min.
Udostępnij:

Jakie są Polki? Jakie były? Jakie będą? Malujemy portret Polek w szczególnym czasie buntu, erupcji feminizmu i różnych przejawów przemocy, której cały czas doświadczają ze strony państwa i mężczyzn

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
biuletyn rewolucyjne przy mikrofonie Małgorzata Połczyńska dziś ostatnia część cyklu poświęconego kobietom w Polsce cyklu, który przygotowałyśmy z Anną Piekutowska poprzednie części poświęcone były takie kwestie jak macierzyństwo jak sytuacja Polek w pandemii jak nierówności ekonomiczne czy jak feminizm tego młodego pokolenia Polek i te części cyklu są do odsłuchania w podcastach wystarczy wejść na stronę TOK FM kropkę PL albo otworzyć naszą aplikację TOK FM i Rozwiń » wejść w zakładkę programu biuletyn rewolucyjne w dzisiejszym programie naszą gościnią jest prof. Elżbieta Korolczuk socjolożka z uniwersytetu w 7 ton w Sztokholmie dobry wieczór dobry wieczór Uniwersytetu Warszawskiego również i Uniwersytet warszawski i dzisiaj spróbujemy na tyle na ile oczywiście możliwe zarysować portret Polek taki socjologiczny obraz to właśnie na to pierwsze pytanie czy w ogóle coś takiego jak portret Polek jest możliwe do odmalowania można próbować robić i są różne badania, które pokazują szczególnie zmiany na przestrzeni ostatnich lat dotyczące np. podejście równości płci albo podejścia do kwestii macierzyństwa albo badania, które próbują dokonać pewnych typologii typów kobiecości podejścia do kobiecości, wskazując na to, że kobiety też grupa bardzo różnorodna i w zależności od wieku wykształcenia miejsca zamieszkania sytuacji rodzinnej tak naprawdę ta Polska kobieta wygląda zupełnie inaczej potrzeby w sposób funkcjonowania w społeczeństwie sposób myślenia o płci są bardzo różne można się pokusić o myślenie w kategoriach też tego jak się zmieniają się zmienia np. stosunek do feminizmu jak zwiększa zaangażowanie w sprawy publiczne jak mocno się zwiększyła w ciągu ostatnich kilku lat zaangażowanie w ruch społeczny tak, czyli protesty i te wszystkie badania pokazują nam pewne wyraźne zmiany, chociaż oczywiście jak to zwykle bywa z badaniami, które operują na średnich i szczególnie takich takimi badaniami, które obejmują duże zbiorowości to oczywiście nie jest także ten obraz będzie pasował do każdej kobiety, ale pokazuje nam taką zmianę, która się odbywa myślę, że to jest bardzo ciekawa powiedział to niż na przestrzeni ostatnich lat o jakich latach mowa, gdzie ta zmiana jest właśnie do uchwycenia na pewno potrzebna ostatnich 20 lat to zmienia się np. stosunek do kwestii równości płci, a są takie badania dosyć ciekawe moim zdaniem równość płci jakość życia, które zostały realizacje realizowane na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie pod kierownictwem prof. Lane, gdzie ma na dużej grupie reprezentatywnej zadawane były pytania dotyczące tego jak jaki stosunek kobiet mężczyzn właśnie do równości płci do docent do tego czy np. równość płci zagraża polskiej rodzinie czy też nie kiedy ona zostanie osiągnięta jak patrzymy na te badania w kontekście chociażby badań z początku lat dziewięćdziesiątych to widać, że zarówno wśród kobiet jak mężczyzn o wiele większe jest przekonanie, że równość płci jest np. czymś co jest ważne do realizacji sprawiedliwego społeczeństwa ponad ponad 50% chyba tutaj nawet więcej ponad 80% tak naprawdę kobiet uznało, że rzeczywiście równość płci jest taką ważną wartością na społeczne sprawiedliwości w przypadku ma się zresztą niewiele więcej, bo 74% od tych zmianach w po oczach zmiany te wskazują dane chociażby demograficzne oznacza to, że w Polsce coraz większa grupa kobiet, które nie decydują się na posiadanie dzieci oczywiście to powody mogą być różne część tego, że nie chce cięć, dlatego że świat dotknięta jest różnymi formami płatności, a coraz później kobiety decydują się na posiadanie dzieci coraz częściej dzieci rodzą się w Polsce poza związkami małżeńskimi, a więc są zarówno postawy, jakie praktyki jak patrzymy na to z perspektywy ostatnich kilku lat no to jest jednak moment dosyć przełomowe to jest rewolucja w takim sensie rewolucja kulturowa w takim sensie, że feminizm w Polsce istniał no co najmniej od 100 lat w różnych swoich wersjach, ale przez bardzo długi okres także po osiemdziesiątym dziewiątym roku był traktowany jako zjawisko marginalne i jak trudno było bardzo się przebić feministkom aktywistką do mediów o zasięgu ogólnopolskim do głównego nurtu debaty do takich przestrzeni, które naprawdę kształtują nasze myślenie o rzeczywistości, a w ciągu faktycznie poszli po 2016 roku po tej ogromnej mobilizacji, a przeciwko projektowi stop aborcji, który zakładał nie tylko tam całkowity zakaz aborcji, a także karanie kobiet więzieniem do 5 lat za wykonania aborcji feminizm w Polsce stał się ruchem masowym sytuacja, w której w październiku 2020 roku na ulice wychodzi prawie pół 1 000 000 osób i te protesty obejmują ponad 600 miast miejscowości wsi to jest moment, w którym już z pewnością z perspektywy socjologii ruchów społecznych możemy powiedzieć, że doszło do przełomu doszło do sytuacji, które nie tylko kobiet, ale też wielu mężczyzn uznaje równość płci za istotną kwestia, ale też angażują się na rzecz tej równości płci tak bardzo bezpośredni sposób wychodzą na ulice podpisują petycję zaczynają działać na co dzień, a i 14% osób, które zadeklarowały w badaniach co do osób uczestnictwo w protestach, a ponad 70% zadeklarowało, a poparcie dla dla postulatów ogólnopolskiego strajku kobiet to jest oczywiście ogromny przełom, a jak właściwie rozumiana równość punkcji, bo chyba takie wyobrażenie czysto teoretyczne to jedno, ale rzeczywistości różne obszary przestrzenie, w których te równość mogłaby być praktykowana to drugie to jest bardzo złożona kwestia, bo w tych badaniach, o których wspomniałam zadawano pytania dotyczące właśnie różnych aspektów tego i pytano np. o kwestie równości w związku tak, która polega na równości takiej rozumiany jako szacunek i partnerstwo na co dzień mówiono też o o tym, że kobiety mężczyźni powinni mieć jednakowe szanse na znalezienie pracy zawodowej na awans zawodowy, że będą traktowani jednakowo przez i traktowane przez prawo była mowa także o tym, że opieka nad innymi osobami i prowadzenie domu tarczy ta praca nieodpłatna powinny być tak samo ważne praca zawodowa, że zarobki powinny być takie same się osoby różnej płci mają się w różnym równym stopniu zajmować dzielić tą opieką była mowa o reprezentacji politycznej, więc wyraźnie widać że, że to obejmuje zarówno sferę prywatną i to równość rozumianą jako sytuację, w której cała sfera opieki nieodpłatnej pracy będzie nie tylko domeną kobiet, ale przestrzenią, w której dzielimy się obowiązkami, ale też wyraźnie mowa o sferze politycznej w sferze ekonomicznej o pracy, a czy widać, że to podejście myślenia o równości płci jest dosyć szerokie i coraz więcej osób coś więcej kobiet w Polsce dostrzega czy to co prywatne jest polityczna w takim sensie, że polityka wpływa mocno na nasze życie prywatne, że ta kategoria wyboru oznacza ta potrzeba decydowania o swej podmiotowości swoim życiu o tym jak wygląda nasze życie prywatne też rodzinne w dużej mierze uzależniona od woli politycznej od decyzji politycznych od polityki społecznej, czyli wszystkich tych aspektów, która sprawiają że, że pewne rzeczy są dla nas bardziej dostępne, bo mnie powiedziała pani o tym jak być powinno znać różnych postulatach, a pytanie, w których kwestiach jest najdalej od tego pożądanego wyobrażenia to znaczy, gdzie ta dyskryminacja kobiet w Polsce jest najbardziej odczuwalna, choć to jest dobre pytanie, bo to też zależy od perspektywy jak patrzymy na to z perspektywy chociażby przemocy domowej to czy przemocy ekonomicznej w Polsce mamy z nią wciąż ogromny problem fakt, że państwo wycofuje swojego, jakby ze swoich inicjatywach wycofuje się, bo konwencja stambulska tak to ma pani myśli, bo z drugiej strony każda choćby ta ustawa antyprzemocowa w zeszłym roku, która sprawiła, że w końcu to nie ofiara przemocy domowej musi przynajmniej w pierwszej w pierwszym odruchu uciekać z domu tak tylko to ta ustawa, która czyta nowelizacja, która jest ogromnym zresztą moim zdaniem sukcesem jednak musi być jeszcze wprowadzona w życie to znaczy trzeba do tego, żeby ona działała zrobić szkolenia z policjantami szkolenia z prokuratorami trzeba informować osoby poszkodowane trzeba realizować, jakby różne programy, które pozwolą na wzmocnienie w ogóle tak sytuację też ekonomiczne takiej psychologicznej kody, które doświadczają przemocy więcej tego wszystkiego nie robimy to nawet ta pozytywna zmiana pozostaje trochę wydmuszką problem polega na tym, że pieniądze z np. funduszu sprawiedliwości tak, które powinien wspierać osoby doświadczające przemocy są przekazywane jak wiemy z różnych doniesień na wiele różnych rzeczy są one wydawane, ale akurat na pomocy ofiarom przemocy powiedział Niemiec 10% podobnie jest wycofanie funduszy dla organizacji zajmujących się pomocą kobietom takie centrum praw kobiet Chen, a czy Feminoteka czy inne te pieniądze są po prostu przekierowywane często do organizacji, które nie mają doświadczenia w tego typu działaniach, które podejście jednak skupia się głównie na tym, żeby np. chronić rodzinę a, czyli organizacje, które dostrzegają tego, że w rodzinie także może istnieć przemoc nierówność i a i cierpienie po prostu, więc to jest niestety także, jeżeli nie ma wsparcia państwa nad każdym z tych etapów to nawet dobre decyzje polityczne nie przynoszą spodziewanych efektów to jako 1 rzecz druga, że to jest kwestia, że tak można patrzymy na to no trochę bilety na zasadach Olą damami w prezencie spójrz na to gdzie są przekierowywane pieniądze z 1 strony mamy 500 plus, która kosztuje 26 000 000 rocznie plus minus, a oczywiście na początku to to było projekt to była polityka, która pozwalała na polepszenie sytuacji osób dzieci szczególnie najuboższych, ale w tej chwili już widać, że ten efekt został zatrzymany to znaczy, że transfer pieniężny nie załatwia problemu nierówności, a jednocześnie od do 2007 roku to był moment, w którym przywrócono fundusz ten cmentarz fajne i od tego czasu praktycznie organizacje reprezentujące głównie samodzielne matki mówią trzeba ten system naprawić po sytuacja, w której dzieci otrzymują alimentów to jest przemoc ekonomiczna, a państwo robi bardzo wiele rzeczy, żeby pokazali, że liczba dzieci koniec konkretów, które mógłby zrobić mogłaby zrobić np. zapewnienie, a transferu pieniężnego zasądzonych przez sąd alimentów bezpośrednio do dzieci, a później po prostu już ściąganie, a ściąganie tych pieniędzy od dłużników bez progu dochodowego bez tej zasady, że maksimum pieniędzy to jest 500zł, tak więc Mb są takie obszary, w których widać, że moim zdaniem jest kwestia też ideologiczna to znaczy, że państwo, które mamy dzisiaj, a niestety poprzednio też płacą podobnie chce inwestować dzietność, ale dzietność rozumiana bardzo specyficzny to znaczy głównie rodziny, które są prawda potwierdzone, które są heteroseksualne itd. tak dalej pełne natomiast niechętnie angażuje się wszędzie tam, gdzie ideologicznie nie po drodze to jest tu wracamy do tej kwestii gender tak, czyli mamy całkiem dobrą dobrą konwencję stambulską, która zaczęła być wprowadzana też wielkimi bólami bardzo powoli nam co się dzieje nagle się okazuje, że konwencja stambulska nie powinna być prowadzona nawet powinna być wypowiedziana przez Polskę, bo pojawia się tam potwór gender przyprawia potłuczone to znaczy na pewno jest konwencja, która z koniem trojańskim, który po prostu zniszczy tradycyjną rodzinę w Polsce, więc no nie da się wspierać równości płci bez uznawania podmiotowości kobiet tak nie da się wspierać rodziny bez uznawania, że państwo jednak ma pewne obowiązki wobec osób, które w tej rodzinie doznają np. przemocy i to takie obszary, których nawet jak się idzie 2 kroki do przodu to później następne 2 kroki do tego cały czas walczymy wokół walczymy tak naprawdę o uznanie podstawowych kwestii tak czy np. właśnie tego, że państwo jednak pewne obowiązki wobec osób, które doznają przemocy w rodzinie to tylko 1 obszar kwestia przemocy seksualnej jest kolejny obszar i tak jak to wygląda w Polsce nie ma w zasadzie przepisu, która chroniły kobietę na ulicy tak dużo się mówi o tym, że przemoc jest zła, ale ktoś tutaj bardzo niewiele robi kolejna kwestia też czy też tylko zupełnie i czwartek jeszcze tej przemocy seksualnej to jest też ten wątek, którym pani wspomniała przy okazji ustawy antyprzemocowej, czyli nawet, jeżeli byłoby jakieś prawo pojawiłoby się też zmianę tej choćby ten projekt dotyczący zmiany definicji gwałtu to jeszcze kolejną działką jest też przygotowanie edukacja osób, które się tym zajmują, czyli policji prokuratury prawników itd. tak dokładnie dokładnie to zresztą przekonać przekonaliśmy się tym przypadku chociażby zmianę kodeksu karnego w kwestii, a niealimentacji tak była zmiana wprowadzona przez obecny rząd czyni zmiana art. 209 KK, który uznawał niealimentacji za przestępstwo lub to także za przemoc ekonomiczną za przestępstwo, a i poczem była były analizy regionu zresztą przez prawników z biura Rzecznika Praw Obywatelskich, które pokazywały, że bardzo różnie ta ta zmiana jest interpretowana te przepisy interpretowane przez różnych sędziów przez różnych prokuratorów tak, czyli jak mamy zmianę, która ma doprowadzić do ujednolicenia postępowania ido tego, żeby wszystkie osoby w danej sytuacji były traktowane jednakowo, żeby przestępstwo niealimentacji było traktowane poważnie poczuł się okazuje, że różne stereotypy kulturowe i wizje tego czym jest argumentacja 100 wygrywają wobec wobec nowego prawa metal w tym portrecie Polek na czarno mamy już zarysowane przemoc domową przemoc ekonomiczną przemoc seksualną, ale też myślę o takim takie kwestie związane z Egiptu gdzie, która jest na na przecięciu się różnych form dyskryminacji to znaczy fakt, że w Polsce w zasadzie nie mówimy o sytuacji kobiet na wsi tak to znaczy pani prezydentowa zajmuje się otwieraniem jakiś świetlic różnych miejscowościach współpracą z kołami gospodyń wiejskich natomiast w ogóle nie mamy dyskusji przestrzeni publicznej co to znaczy być kobietą, która mieszka na wsi tak nie ma transportu publicznego, gdzie zamyka się przedszkola kreślone tam są albo w ogóle nie ma tak żłobków praktycznie w ogóle nie ma nie ma w tej chwili żadnych właściwie takich ośrodków, które było ośrodkami gdzieś takimi takimi miejscami, gdzie ludzie mogą się spotkać mogą ze sobą budować jakieś więzi, których np. nie wie można można pobyć tak jak mówił o sytuacji pandemii o tym, że są pozamykane, ale to co mecz my doznajemy dzisiaj mieszkając w miastach, a mając dostęp do placówek kultury do różnych ośrodków sportu itd. to jest właściwie doświadczenie normalne dla kobiet mieszkających na wsi, gdzie tego typu miejsc po prostu nie ma już nie wspominając np. dostępie do o opieki zdrowotnej tak, gdzie ostatni raport NIK-u pokazywał po prostu ogromne białe plamy na mapie Polski, gdzie np. do ginekologa czeka się rok albo fali trzeba do niego jechać 100 km są takie podstawowe kwestie, w których okna kośćmi rozmawiamy tak naprawdę tak w przestrzeni publicznej bardzo rzadko pojawiają się po pierwsze, same reprezentantki tych kobiet znacie nie ma tutaj głosu nie ma takiego takiej otwartości takiej potrzeby, żeby ten głos usłyszany np. kobiet wiejskich ciekawie mieszkańcy nasi, a też problemem są bardzo rzadko identyfikowane jako specyficzne dla określonej grupy kobiet tak czy nie wszystkie kobiety mają same problemy jak wygląda kwestia rynku pracy, bo tu też z kolei dochodzą kolejne różne elementy z 1 strony zarobki zarobki związane z tą nierównością pod kątem pracy na analogicznych stanowiskach do tej wykonywanej przez mężczyzn dochodzi kwestia szklanego sufitu zajmowania przez kobiety stanowisk kierowniczych w kontekście wsi miejsca pracy w ogóle plus jeszcze kolejna kwestia, czyli podział też tej pracy to będę ja też pokazała, czyli ta sfera pracy usług, które są najczęściej mniej płatne i które częściej wykonują kobiety tak kwestia czy w Polsce w ogóle trzeba by było zacząć od tego, że kobiety są znacznie mniejszym stopniu niż mężczyźni, ale też znacznie mniejszym stopniu niż w innych krajach europejskich w większości krajów europejskich obecnie na rynku pracy jak patrzymy na analizy, które pokazują aktywność rynku pracy czy osoby, które albo są zatrudnione albo są zarejestrowane bezrobotne to w Polsce to jest mniej niż połowa kobiet w wieku produkcyjnym tak czy te, które jeszcze nie są na emeryturze, więc pytanie jest takie czy, a co się dzieje stąd połową Acta czy w jaki one są sytuacji prawdopodobnie pracują na czarno są utrzymują się różnych prac prac dorywczych są częściowo na utrzymaniu rodziny trzecie czy małżonków czy partnerów, więc ta sytuacja braku stałej stałego stabilnego zatrudnienia jest jest koszmarem po prostu tak, szczególnie że ona wynika właśnie z tego, że mieszka się w miejscu, w którym nie ma dostępu do pracy albo ta praca się nie opłaca w takim sensie, że ja zrobię 2000 z kawałkiem wydam 1000 na dojazdy na benzynę ubezpieczenie samochodu itd. no to to wtedy zaczyna się człowiek zastanawiać, jakie ma sens ekonomiczny i też biorąc pod uwagę to, że ta pracowicie nie jest jakąś wspaniałą kreatywną satysfakcjonującą formą działania, a to jest 1 rzecz druga rzecz te są utrzymujące się różnica w zarobkach i też różne formy dyskryminacji, która właściwie też powoduje, że kobietę mimo tego, że one są w tej chwili lepiej wykształcone mężczyzn często mają równe kwalifikacje nie wyższa nie nie czują, że mogą zawalczyć o o polepszenie swojej swej sytuacji zawodowej pandemia to oczywiście podkreśla oczy czy wzmacnia fakt po powoduje większą niepewność powoduje, że to widmo zwolnienia cały czas wiszące nad nami jeszcze wydaje się bliższa, więc tutaj naprawdę jest masa jeszcze się do zrobienia kobiety mają poczucie, że nie mogą zawalczyć o te wyższe pensje, bo tutaj kłania kwestia wychowania naszej kultury proszę układa się kwestia wychowywania w kulturze, w której się w końcu znajdą cię i to jest głównie przekaz jednak do kobiet druga rzecz to jest też takie demonizowanie kobiet ambitnych to znaczy jak widzimy ambitne kobiety mediach czy serialach one zazwyczaj są po prostu strasznymi sokami są osoby, które mamy jakąś nie wiem szefową albo albo osoba na wysokim stanowisku kobieta zazwyczaj jednak ona przedstawiana jako osoba niezwykle bezwzględna, a idąca po trupach do celu itd. tak dalej tak, czyli jak przekaz jest taki, że możesz osiągnąć wiele, ale jeżeli będziesz bardziej bezwzględna najlepiej niż mężczyźni na oczywiście najlepiej, żeby nie miała żadnych innych obowiązków za poza zawodowymi, bo to od razu Th z listy potencjalnych osób, które tę karierę mogą zrobić, więc ilość i ilość czasu, którą zabiera nam praca domowa no też jest tutaj niestety bezwzględna to znaczy to znaczy kobiety, ponieważ pracują ładnych kilka godzin tygodniowo więcej w domu mają oczywiście mniej czasu rozwój zawodowy na to, żeby na to, żeby w tej pracy jakoś bardziej obecne czy zawalczyć o swoją pozycję, więc to jest wiadomo też w pracy często o tym kto ma jakie możliwości decydują stoją właśnie na jakiś spotkania poza pracą nawiązywanie różnych kontaktu naukowa ani tak dalej na kobietę mają mniej czasu energii NATO, ale też ich przypadku jest o wiele bardziej problematyczne od tej chodzi ta kwestia molestowania seksualnego różnych takich podwójnych podtekstów, które się pojawiają w kontekście budowania sieci takich współpracy przez kobiety, więc to jest dosyć skomplikowana materia, która różnych branżach będzie tylko będzie wyglądała zupełnie inaczej, ale statystycznie biorąc jest o wiele bardziej nieprzyjazna wobec kobiet nic nie wobec mężczyzn, ale też pewnie poczucie, że nie jest najlepszą znaczy ten już taki omawiany często przypadek że, że to mężczyźni mają poczucie, że mogą gdzieś aplikować, chociaż np. spełniają tylko mam 60% kwalifikacji poddanych, a kobiety, które mają wyższe kwalifikacje wcale nie czują się pewnie, że powinny zabierać głosy, że mają właśnie wszystkie tutaj potrzebne predyspozycje wiedzę i doświadczenia myślę, że to jednak jest taki mocny historyczny przekaz po umówmy się na nie minęło raptem 100 lat od czasu, kiedy wielcy tego świata przekonywali, że kobiety nie wiem nie mogą być np. adwokat kami, bo co to będzie jak adwokat, a właśnie rodzić np. na sali sądowej tak albo co to będzie jak kobieta wykonująca zawód lekarza zajdzie ciążę jako nauka będzie sobie radziła jako niewielki Rożka, tak więc te przekazy na tak szalony dzisiaj są teraz rzadko się są cały czas w naszych głowach są częścią kultury, które jesteśmy zadłużone i jak obserwuje wybuchające co chwila wielkie dyskusje internetowe o tym czy należy używać żeńskich końcówek to one właściwie dokładnie to odzwierciedlają to znaczy ta obecność kobiet przestrzeniach profesjonalnych tak czy przestrzeni pracy zawodowej szczególnie takim wysokim szczeblu jest jakość warunkowa to kobiety są tak jakby one tam są, ale cały czas muszą udowadniać, że mają prawo tam być efektem jest niestety to że kobiety np. słabiej negocjują swoje zarobki podają np. mniej niższą sumę wejściową, jeżeli są pytane o fotel chciałby zarabiać i generalnie ten syndrom InPostu sędziom tak czy ten centrom osoby, która tra podszywa się pod kogoś, kto ma kwalifikacja jest bardzo rozpowszechnione także wśród kobiet, które są dobrze wykształcone mają duże zawodowe osiągnięcia test ten głos, który cały czas szepcze, ale czy jesteś pewna czy na pewno zasługuje na to żeby, żeby mieć głos, żeby mnie, żeby zawalczyć się być na pewne taka dobra zastanów się może jednak może jednak nie to są mechanizmy kulturowa jednocześnie psychologiczne, które często stosują skoro cofnęła nas pani od 100 lat na moment chciałem zapytać na ile na Polki wpłynęła nasza Polska historia nasza Polska specyfika nasze doświadczenia, które właśnie przez ostatnich lat Stolat nas kształtowały i kto kto był głównym graczach, kto był to głównym graczem ojczyzna i kościół oczywiście jak patrzymy na te klasyczne ten klasyczny triumwirat kobiecych postaci w Polskiej kulturze, czyli matka Polka Polska wyobraża jako kobieta matka Boska to to są rzeczywiście takie wyobrażenia kobiecości, która mocno zdeterminowały oczekiwania kultura wobec kobiet nie oznacza ona z zepchnęły kobiety do wyłącznie usługowej roli, bo jak myślę sobie o o tym jakie są obrażenia kobiecości męskości w Polsce w porównaniu ze Stanami Zjednoczonymi to w Polsce jest bardzo silne tam taki powiedziałbym patriarchalny, ale lokalne wizerunek kobiecości jako kobiety silnej kobiety w czasie nigdy nie poddaje, ale jednocześnie zawsze poświęca patriarchalne lokalne, czyli patriarchalny w takim sensie, że patrzymy na wzorce chociażby w stanach Zjednoczonych czy w niektórych krajach anglosaskich tam jednak dominuje dom czy dominował do niedawna wizerunek kobiety jako istoty słabej tak czy taki właśnie słabej, a i ten słabe nie nie niezdolnej do podejmowania decyzji kierującej się emocjami wymagający ochrony ten wizerunek w dużej mierze uzasadnia historycznej tak uzasadniał brak wstępu kobiet, a szkoda niektórych zawodów tak, które były traktowane jako takie, które wymagają racjonalnego myślenia skupienia braku emocji emocji tak dalej tak dalej w Polsce jednak bardzo lubiłem ten wizerunek kobiecości jednak o wiele silniejsze to znaczy to docenta część wynika oczywiście z okresu zaborów i później czasów PRL-u, kiedy część funkcji państwa była delegowana do sfery prywatnej np. edukacja albo właśnie działalność niepodległościowa czy działalność taka polityczna kobiety były zawsze z nią związane nazywane, ale warunkiem tego zaangażowania było poświęcenie się na rzecz większej sprawy tak, czyli trochę jak z kobietami Solidarności oznaczone były traktowane poważnie jako kobiety, które właśnie przenoszą była kierują lokalnymi organizacjami tak dalej, ale już w momencie, kiedy przychodziło do podziału władze to ich zaangażowanie było pomijane a, czyli moment, w którym można było zyskać pewnego rodzaju władzę i znaczenie dzięki temu zaangażowaniu to był moment, która to sobie kobieca część tej pracy znikała tak samo jest bliskością zresztą Polska męskość nie jest taką Macio twardo hardo męskością nie wiem jak w krajach latynoskich czy w stanach Zjednoczonych ten kowboj nieszczęsne a, ale jest taką taką męskości taką zranioną zawsze, a więc patrzymy chociażby na Polski kina to mężczyźni tam są zawsze tacy tacy dziś na granicy po prostu załamania nerwowego trzeba wspierać trzeba im jest gotować obiady i niech się pakują na kobiece piersi, a jednocześnie to, że są w pewnym sensie zagrożeni tą słabością czy czy to przez ingerencję państwa czy to przez właśnie brak możliwości działalności politycznej w przestrzeni publicznej, a jako siedział za czasów PRL chociażby to to jest coś co jednocześnie ich ów z dnia FLA i ów zresztą tak, choć słowo również powoduje, że trzeba wspierać w tej działalności politycznej a bo oni są nośnikiem nośnikiem pewnych wartości, które są dla całej społeczności ważne taki właśnie odwaga patriotyzm zaangażowanie w sprawie publicznej tak dalej, więc te wersje kobiecości męskości w różnych kontekstach są różne ich w Polsce moim zdaniem taką takim elementem, który nam się cały czas odbija czkawką jest to ten nakaz samo poświęcania się tak to znaczy kobiety mogą działać publicznie kobiety mogą być zaangażowane politycznie, ale pod warunkiem, że robią dla innych ani dla siebie jak wyglądało to przejście od kobiet z czasów PRL-u do kobiet trzeciej RP jako Polkę 3 RP miała kreować z perspektywy jej zmiany społecznej to nowa Polka miała być przede wszystkim po prostu świetną konsumencką znów, poświęcając się teraz na rzecz kapitalizmu pracownicą, a dobrą matką, czyli mamy tutaj 3 takie elementy, które kompletnie są niemożliwe do zrealizowania w przypadku 1 osoby tak po z 1 strony mamy to taki bardzo silne neoliberalne nacisk na produkcję konsumpcję i kobiety w Polsce pracowały właściwie przez ostatnich kilkadziesiąt lat zawodowo, a właściwie zawsze kobiety pracowały tak naprawdę tylko nie zawsze było uznawane za pracę, a ale to był moment, w którym kobiety miały się wybić garsonki szpilki po prostu ruszyć na podbój na podbój rynku, ale jednocześnie jak patrzymy na chociażby na to co się działo na początku lat 90 czyli, czyli moment, który nazywa się, że tradycjonalizm akcji, czyli moment właśnie, kiedy kwestia aborcji chodzi na arenę i zostaje uchwalona obecna bardzo restrykcyjna ustawa, kiedy kościół staje się istotnym graczem politycznym i narzuca różne wizje dotyczące seksualności i płci jest też jednocześnie władze dobrze oddaje znaczy władza rządzący niezależnie od tego z której strony chętnie prawa kobiet traktują jako taką kartę przetargową, którą machają Kościołowi przed oczami i za pomocą której, załatwiając swoje interesy typu plan Balcerowicza wejście do Unii Europejskiej tak dalej tak cieszę się, że właściwie jak my patrzymy na AWS np. w latach dziewięćdziesiątych nie ma nawet Konkol trzeba było czymkolwiek przed oczami machać, bo po prostu to byli konserwatyści w tym sensie to połączenie takiej bardzo patriarchalnej tradycyjnej wizji kobiecości przestrzeń ku prywatnej z tymi przekształceniami w kierunku nowej liberalnej kobiecości w przestrzeni publicznej to jest połączenie potwornie toksyczne, bo w zasadzie nie ma miejsca na podmiotowość kobiet nie ma miejsca na pytania o to, czego same kobiety potrzebują tylko znowu mamy do czynienia z sytuacją, które one mają działać na rzecz, a to rynku, a to narodu autor ligi, a to kościoła i to połączenie to sądzę niestety jest coś czym do dziś się zmagamy jak patrzę chociażby na różne debaty dotyczące macierzyństwa to widać tam elementy tych podstawowych nurtów to znaczy z 1 strony macierzyństwa staje się przestrzeni debaty publicznej prawda uświęconym stanem stan błogosławiony tak dalej tak dalej z drugiej strony zabrania się kobietom decydowania o tym czy zostaną matkami czy nie kiedy i jak w trzeciej strony to jest przestrzeń, która o, której dokonuje się taka komercjalizacja życia prywatnego, bo po świetnie sprzedaje różne rzeczy matką, szczególnie że im się powie, że żona w ten sposób zadbają o swoje dzieci albo przed czymś uchronią, a szczególnie, że najpierw się przy dobrze przestraszy, że coś jest bardzo zagrażające i nie ma tu właściwie, bo te przestrzenie są bardzo małe tak no do debaty o tym dobrze, ale są właściwie dzisiaj jest potrzebne modem kobieta, żeby zostawały matkami co dla nich oznacza to doświadczenie, jakie są ich pragnienia, jakie są ich doświadczenia, więc ta podmiotowość gdzieś znika po prostu no dobrze, ale z drugiej strony jesteśmy w takim pytanie czy przełomowym czasie to znaczy czy te protesty, które obserwujemy od kilku miesięcy mogłyby np. mieć miejsce za czasów pierwszych rządów PiS-u, gdyby wtedy doszło do takiego zamachu na ten tzw. kompromis aborcyjny czy jednak coś innego zadziała co sprawiło, że już jesteśmy w ogóle innym punkcie i rzeczywiście obserwujemy teraz zmiana w tym też były protesty pamiętam protesty, gdyż ich udział, ale nie były tak masowe, ale też z PiS wtedy rządził no 2 lata raptem i koalicji takiej niepewnej w związku, z czym te zmiany nie były aż tak miały takiej skali dzisiaj, ale myślę sobie to nie byłoby możliwe z kilku powodów po pierwsze, dlatego, że wyrosło pokolenie, które ma zupełnie inne oczekiwania wobec tego co im oferuje w sferze instytucjonalnej polityki czy też ten moment, które mamy pokolenie, które wiele ma większą świadomość dotyczącą czy to kwestie właśnie związanych z równością to kwestie związane z polityką klimatyczną takie pokolenie, które naprawdę chciałoby i wymaga tego od polityków, żeby zajmowali się sprawami, które są ważne z punktu widzenia społecznego, a nie, a nie umacnianie po prostu patriarchatu mówiąc krótko druga rzecz to jest sposób komunikowania się rola w ogóle mediów społecznościowych internetu, bo ta skala zaangażowania jest możliwa tylko wtedy, kiedy możemy skutecznie się komunikować, kiedy powstają takie przestrzenie, które są taką kładł układ układ debatą publiczną tak oznacza nie mamy tego mediach tzw. państwowych czy w tej chwili partyjnych te przestrzenie ograniczone też media głównego nurtu i internet Facebook instagram TikTok itd. stają się przestrzenią, której ta mobilizacja jest możliwe, ale przede wszystkim możliwa jest rozmowa na różni się także czasami jest mniej czasami bardziej konfrontacyjna, ale generalnie internet stał się głównym źródłem wiedzy o świecie na zdecydowanej większości dochodzi i to chyba nie to nie jest takie doświadczenie już polskie też Rebecca Solnit pięknie pokazuje w swojej książce, która ukazała się teraz na polskim rynku matka wszystkich pytań, że właśnie na to porównuje do budowania stodoły za pomocą tych wpisów komentarzy zdjęć tej całej aktywności tworzy jakąś nową narrację nową opowieść kobiety odzyskują głos jednocześnie w ten sposób bez używania przemocy zmieniają rzeczywistość, bo to co jeszcze jakiś czas temu wydawało się nie do przyjęcia teraz po prostu nam powszednieje staje się konserwatystą stanowią znajdzie też takie doświadczenie wokół tego co się dzieje teraz tematem aborcji ta, chociaż sam mechanizm myślę, że pierwszym takim ruchem przez kraje zachodnie, które dużą skalę właśnie wyrosłe z internetu była tutaj tak opału Street, a co się pojawiało w 2011 roku o różnych innych krajach, czyli moment, w którym po pierwsze, można budować ruch, który nie jest jakby zakotwiczone już istniejących organizacjach, ale wykorzystuje media społecznościowe do budowania sieci po drugie to jest taki rodzaj aktywizmu, które w, którym możliwe jest, a pod właśnie nie głosów marginalnych tak czy jest mniej tych kartki Perez ludzi, którzy w mediach np. głównego nurtu są w stanie blokować dostęp pewnym grupom osobom i po trzecie jadą do porównała do takiej strategii Ławicy to znaczy, że dzięki tej taka fala tak dzięki Memo dzięki różnym artystycznym projektom dzięki hasłom dokonuje się takie ukierunkowanie energii i dużej ilości pojedynczych osób w danym kierunku tak czyni ten moment, któremu rozmowa Adam, że wychodzimy na ulicy protestujemy i ta cała Ławica zostaje przekierowana danym w danym dane miejsce, więc to oczywiście nowy sposób działania przy czym oczywiście on nas swój ruch na dobrej strony poczucie problem w Polsce w innych krajach polega na tym jak przekuć to Energie ludzi i osób zaangażowanych na zmianę polityczną tak czyni mamy oddolną mobilizację mamy dużą ilość energii mamy wielką ilość gniewu, a system polityczny zabetonowany i w tym przypadku Polski to akurat mamy totalne zablokowanie debaty publicznej konsultacji publicznych mogę nim też nie słuchał mówiąc krótko znów ci, którzy sprawują władzę to wiem, jakie odpowiedzi to znaczy co mogłoby się zadziać co powinno się zadać, bo pojawi się np. pytanie czy to właśnie te młode Polki rozsadza system no i i co no i co z perspektywy zmiany kulturowe to to to co się dzieje raczej efektem czy przejawem niż, jakby początkiem tak to znaczy, że musi jednak coś zadziać w świadomości, żeby ludzie byli w stanie działać nowy sposób na szkodę angażować politycznie czy społecznych, jakby 1 rzecz druga rzecz jest taka, że takim systemie funkcjonujemy w demokracji przedstawicielskiej, żeby zmiana była możliwa potrzebne, żeby instytucjonalizacja ruchu tak albo jest także ludzie, którzy rządzą nami odpowiadają na to mobilizację 2016 roku tak się stało to znaczy ten projekt stop aborcji został utopiony w komisjach czy odłożone po prostu na półkę nigdy nie Goś nigdy nie wrócił de facto, ale teraz widać, że przez to 4 lata po pierwsze, ta władza się umocniła po drugie, takie akcje tak konserwatywne w samym PiS-ie i wśród organizacji, które współpracują z PiS-em są o wiele mocniejsze bardziej widoczne lepiej z siecią wan i bardziej spersonalizowana mocniejsze po prostu więcej by ich wpływ na politykę sobie większą no i po trzecie jeszcze mamy do czynienia z sytuacją, w której a, jakby na całym świecie ta zmiana dokonuje tak czy ten konflikt jest bardzo wyraźne mamy prawicowych populistów czy rządy prawicowe czasami bardziej dosadni autorytarne i wobec nich stają głównie kobiety mniejszości mniejszości etniczne różne osoby lub bardziej zmarginalizowanych tak i możliwe jest scenariusz ten wspomniała, czyli że państwo czy rządzący odpowiadają, ale nie odpowiadają to znaczy, że trzeba przejąć władzę mówiąc krótko tarczy albo za pośrednictwem obecnie istniejących partii albo za pośrednictwem różnych instytucji trasie wyłonione przez partię co się wyłoni z tych z tych ruchów społecznych w stanach Zjednoczonych są takie badania wskazują, że samo kupa i 7 rozeszło po kościach to znaczy sam ruch nie wyłonił z siebie np. nie nowej partii zresztą systemem partyjnym amerykański byłoby trudne, ale że pokłosiem ważnym tego co się wydarzyło jest poparcie dla Bernie Sandersa dla Elizabeth Warren i efektem tego jest sytuacja, w której postulaty, które niszczą niedawno były radykalne np. zlikwidowanie długu studenckiego dzisiaj są głównym nurcie debaty tak czy też przesuwanie pozycji pewnych postulatów po pewnych też osób, które reprezentują z marginesu ośrodka i to może się stać w Polsce tego oczekiwała i takim pierwszą jaskółką jest to, że mamy dzisiaj w parlamencie lewica, że w tej lewicę dużą znaczącą rolę pełnią kobiety, które często właśnie wychodzą z tych środowisk protestów ruchów społecznych, a jaką rolę może w tym odegrać ogólnopolski strajk kobiet on może stać się taką reprezentatywną twarzą polskiej kobiety Polki myślę, że w pewnym sensie się stało bo, bo tak wspomniałem skala poparcia 70% jest zupełnie bez precedensu historia w Polsce, a więc w tym sensie widać, że bardzo duża część kobiet szczególnie młode się identyfikuje z postulatami strajku kobiet natomiast inne pytanie to pytanie o to jaka będzie instytucjonalna przyszłość strajku tak czy powstała Fundacja powstała rada Koordynacyjna także są takie tendencje właśnie do instytucjonalizacji tego ruchu stworzenie pewnych ośrodków władzy pewnych pewnych procedur i no trudno mi ocenić na znane będą skuteczne w przyszłości, ale sądzę, że osoby, które teraz z tego ruchu i reprezentują będą trafiały do partii politycznych będą trafiały w miejsca, które pozwalają sprawować władzę zmieniać świat nie tylko dania, ale także od góry naszą gościnią była prof. Elżbieta Korolczuk socjolożka z uniwersytetu w Sotheby Tarn w Sztokholmie i Uniwersytetu Warszawskiego bardzo dziękuję ja również dziękuję bardzo, jeśli nazywam Małgorzata Łuczyńska i zapraszam państwa jeszcze wraz z Anną Piekutowska na niedzielę na godzinę dziewiętnastą tradycyjnie na biuletyn rewolucyjny teraz dobrego wieczoru Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: BIULETYN REWOLUCYJNY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam, oraz sprawdź jak działa nowe internetowe radio TOK+Muzyka. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj wygodniej w aplikacji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA