REKLAMA

Czy Konstytucja jest tekstem religijnym?

Interluda
Data emisji:
2021-03-12 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
52:57 min.
Udostępnij:

Interluda, za sprawą prof. Bohdana Szklarskiego, z podróżą po USA, a w niej m.in. krajobraz pandemiczny, wywiad z dawną parą książęcą i tekstualizm. Czym jest?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Inter luda zaprasza Cezary łasiczka Cezary łasiczka dobry wieczór to jest program Inter luda witam państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie państwa i moim gościem pan profesor punktach Szklarskiej ośrodek studiów amerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego oraz Collegium Civitas witam serdecznie odpowiedź dobry wieczór panu i państwo również dobry wieczór rok temu cały świat no dobrze nie cały świat, który trochę wcześniej ale, ale obchodzimy dzisiaj można Rozwiń » powiedzieć pierwszą rocznicę i będziemy obchodzili wreszcie zobaczymy ale, ale także prezydent by ten postanowił to uczcić i przemówił do narodu i i tak jak państwo słyszeli informacjach Radia TOK FM, że przed chwilą mam nadzieję, że wkrótce ten wirus ta pandemia będzie przejdzie do do do historii, ale między czasie też proszę kilka wątków oczywiście tak tak rozumiem amerykańska wersja to wina Tuska, czyli wskazał na Donalda Trumpa jako na osobę, która trochę sprawiła, że stany Zjednoczone są w takiej sytuacji w jaki jakiej są jak rozumiem w zwrócił się o empatię teraz wojnę z terrorem zastąpiła wojna z wirusem m.in. te ataki kilka kilka głównych punktów ale, ale nie pan profesorze miał szansę oglądać słuchać tego przemówienia miałem szansy obejrzeć wczoraj pół półgodzinne prawie wystąpienie niestety było już dość późną porą, więc można było do łóżeczka posłuchać prezydenta Bidena na niestety Energi w nim wiele nie ma, więc są słowa oczywiście otuchy ale jak zawsze w stanach Zjednoczonych dużo zależy od współpracy między władzą Federalną i stanowi, więc stąd prezydent musi być trochę ostrożniejszy, kreując wizerunek piknikowych piknikowego 4lipca z fajerwerkami i wszyscy bez maseczek i itd. no na pewno w porównaniu z tym co się u nas dzieje, bo tak obserwuję z daleka po nie wiem państwo możecie nie nie wiecie przecież ja jestem w tej chwili bawoła i ich stan do państwa mówię i patrzy na to co się w Europie w tej chwili dzieje tak, aby w przeciwnych kierunkach zmierzają te te państwa po przeciwnych stronach Atlantyku, bo rzeczywiście praca Ross rozdzielanie szczepionek i szczepienie tutaj przyspiesza przyspieszyło bardzo za za kadencji obaj wyraźnie to co obiecał, że to będzie jego priorytet to nawet przeciwnicy jego muszą mu przyznać że, że idzie to dużo lepiej niż za nie było to za jeszcze za kadencji poprzednika, który rozpoczynał ten ten jest za za zabiegi szczepienia i one jeszcze rozkręciły się bardzo dobrze do tego stopnia, że w niektórych miejscach jest więcej szczepionek niż chętnych np. na Alasce jeśli ktoś chciał się szybciej zaszczepić to, proszę bardzo, może możemy też polscy celebryci mogą na Alaskę uderzyć mogą mogą bowiem również rosyjscy będą mieli bliżej co prawda wcześniej na rynkach ma już roztopiła, bo także w tym w tym sensie jest jest dobrze natomiast pokazują tutaj można zobaczyć to każdy może zobaczyć w internecie taką mapy, gdzie pokazywane są stany, które odchodzą całkowicie od zabezpieczeń, czyli poza pewnymi takimi słownymi ostrzeżeniami lepiej, jakbyście nie Stali sobie 1 na drugie nad drugimi maseczkę możecie włożyć jeśli chcecie, ale my znosimy obowiązki separacji znosimy obowiązki noszenia maseczek otwieramy wszystko dla tych, którzy chcieliby zobaczyć jak to wygląda gorąco polecam spojrzenie do internetu pod hasłem przerwa wiosenna Piszcie państwo w internecie to angielskie sprężarek to jest teraz taki czas, kiedy i szkołach średnich, ale przede wszystkim na uczelniach hordy, bo to jest bardzo dobre słowo młodych ludzi udają się w miejsca ciepłe jak Floryda przede wszystkim tutaj po wschodniej stronie Stanów zjednoczonych no i Kalifornia i wylegają na plaże bawić się cieszyć życiem no i no i to jest taki obraz właściwie jak rok wcześniej przed rozpoczęciem przez rozpoczęciem pandemii no zupełnej swobody wolności to jest publiczna demonstracja tego czym czym żyje Ameryka, czyli wartości swojej wolności zamanifestował na nas wszelkie sposoby czy ci, którzy ostrzegają, że to spowoduje wzrost zachorowań mają rację czy nie mają racji to trzeba ostrożnie do do także wolność od logiki w pewnym sensie tak, ale ja bym się bardzo chciał zgodzić z tą wolnością od logiki, ale muszą jednocześnie powiedzieć że, o ile razy takie ostrzeżenia słyszałem czy widziałem, że teraz to potem po tych lat pierwsze takie otwarcie amerykańskie takie wszystko w stylu amerykańskim też takiego dzikiego Zachodu to był wielki zlot motocyklistów w miejscowości 40 bodajże w Południowej Dakocie rok temu w czasie wakacji w wakacje były takim czasem lip lipiec sierpień spadł o spadku zachorowań w stanach Zjednoczonych moje było tam z 200 000 ludzi zjechało na motocyklach itd. no i im miało to oczywiście w oczach krytyków tego do nieracjonalnego postępowania zaowocować trafnym wzrostem zachorowań i nie było tego i ci motocykliści rozjechali się po całej Ameryce roznosząc wirusa, więc euro chce zaś nie euro się prasa tylko szczepionka sceptycy przywołują tego typu wydarzenie mówią widzicie po co straszyć nie ma co straszyć wolność wygrywa straszenie nauką jest nie niepotrzebne i ta dyskusja toczy się w Ameryce cały cały czas i zależy, który sobie człowiek włączy kanał można się wybrać jestem dzisiaj chcę posłuchać kanału wolności to łączy coś konserwatywnego i tam będzie ta wolność, a ja chcę się troszeczkę pohamować w tym, że może jednak jeszcze trzeba szanować wiedzę to włączam kanały tzw. mainstreamowe tam maseczki ostrożność i itd. zgubił nam się środek w tej Ameryce już dawno się środek zgubi i takiego głosu, który byłby, który wniósłby obu stóp, jakby przekaz wiarygodne na, tyle że nie jest ideologią vany, bo taktem volvo wolnościowy prawicowy jest zideologizowane, jaki ten tzw. mainstreamowe tak naprawdę lewicowy też z idei z ideologią vany i i ja z racji tego jestem politologiem no to sobie spojrzeć na 1 i na drugi prawda ale kto państwa ile osób z państwa, którzy słuchają nas w tej chwili oglądają pół godziny TVP Info potem przełączają się na TVN 24 jeśli telewizje mówimy prawdę albo mało, kto robi takie rzeczy pani profesor sir tutaj, bo się zgodzić, bo wydaje mi, że może, jeżeli chodzi o stany Zjednoczone to takim wydarzeniem, które połączyło Amerykanów jeszcze bardziej niż przemówienie prezydenta Bidena był niedawny wywiad, w którym to pewna miliarderka przy słuchała czy też wywiadowi działa pary milionerów o tym jak trudno jest żyć milionerom dzisiaj bardzo trudne życie tak szczególnie nos no to parlament swoim tak ze spalą by dawno parą książęcą oczywiście wszędzie, bo nie ma to co prawda równościowa i bez klasowa Ameryka jest zafascynowana rodziną królewską brytyjską szczególnie jest tak im niż mój status społeczny tym większa moja fascynacja jest brytyjską rodziną królewską jest sobie pozwolić na taką prawidłowość jakąś naukową no i oczywiście dysku to co Amerykanów najbardziej interesuje to oczywiście jest problem rasy, które tam pojawił się w pytaniu jakiego, jakiego odcienia będzie książę walczycie arcyksiążę okaże następca w kolejności ci jak się urodzi prawda, bo Meghan Markle jest na część krwi aferze, a w amerykańskiej no i na jej to oczywiście jest to prawo Infra zrobiła wielkie oczy mówi jak można jak śmieją zapytać tak rzecz to jest zjawy rasizm i to w Ameryce, która jest niezwykle wyczulona na te sprawy, jakby taki trochę 7 frajdę mówią, a widzicie to nie tylko u nas jest ten problem prawda to wy też macie ten problem, a prawda no, tym bardziej że w Ameryce w tej chwili, żeby w takich placówkach skończyć może to tym co przykuwa uwagę widzów jest wyłanianie ławy przysięgłych mniej polis po do sprawy sądowej przeciwko policjantowi, który tam policjantowi nazywasz Sowę, który jest biały, który to ten petenta słynna sytuacja, gdzie u dusił kolanem aresztowanego Floyda Georga Floyda Georga Floyda lat Lloyda George ataki i i one i w rezultacie czego ten umarł oczywiście jest teraz się zaczyna proces wyłaniania to była pretekst do intensyfikacji ruchu Black Lives Matter i i przez Amerykę przetoczyła się fala niepokojów rasowych demonstracji takiego wzmożenia rasowego na te uwagi na problem rasowy rasizm instytucjonalny strukturalny tzw. w instytucjach rasizm czy jesteśmy rasistami nie jesteśmy czy można białych wszystkich oskarżać o to, że są rasistami czy jeśli biały nie powie, że nie jest rasistą to oznacza, że jest rasistą, a jak szybko trzeba odpowiedzieć na pytanie oraz na włos na czworo albo na dziesięcioro Ross rozdzielane i teraz się będzie kulminacja tego będzie proces sądowy tegoż tegoż policjanta i no wybieramy ławy przysięgłych w bardzo ciekawy oglądanie tego w telewizji, jakie jak każda strona stara się oczywiście znaleźć takiego przyszłego, który będzie oceniał wydarzenie w sposób no sprzyjające rozwiązania które ona by chciała tak naprawdę powiedzmy sobie też, że biorąc pod uwagę to co się działo w ostatnim roku w Ameryce to znalezienie przysięgłego, który by nie wiedział, o co chodzi i nie oglądał telewizję i nie obejrzał filmu z duszenia Georga Floyda i nie nie słyszał nazwiska nie nie słyszał o ruchu Black Lives Matter ani nie widział płonących ulic ani nie widział takich rzeczy konia z rzędem temu, kto znajdzie takiego albo, jeżeli ktoś taki znajdzie nie wiem co zasługuje na to, żeby nazywać go obywatele po prostu z jakiego zaś zaścianka z kompletnego musi się taka osoba znaleźć, niemniej trzeba udać, że ze stacji są, że można ich znaleźć i oni będą sądzić, bo prawo w sprawach po tutaj sądzie pozwala by zawsze nakazuje, żeby być sądzonym przez na równe osoby praw, czyli nie można zabrać sprawy sądowej w miejsce, bo w Europie to się często tak dzieje, że przenosimy sprawę w miejsce, w którym ona nie wzbudza emocji na ulicy tak bardzo wielkich, czyli zabieramy ją z miejsca, w którym się wydarzenie to toczyło przenosimy np. na drugi koniec kraju tutaj tak nie wolno zrobić bo to by oznacza, bo bo, bo prawo nakazuje, żeby być posądzonym przez osoby takie jak my właśnie tejże społeczności, czyli i no i to jest bardzo bardzo interesujące nie wiem jak oni z tego wybrnąć, tym bardziej że dzisiaj jest rodzina zabitego doszła do porozumienia z miast gminy polis i otrzymała 27 000 000USD zadośćuczynienia za tę śmierć co znowu będzie wzmożenie zainteresowania i w jaki sposób wyłonią pozostałych, bo 7 członków 12 osobowej ławy przysięgłych mają potrzebują jeszcze 7, bo tam jeszcze 2 zapasowych trzeba no i tym, że Ameryka dziś tym żyje Ameryka jak zawsze doszukuje się we wszystkim mego konfliktu w 2 wartości sporów prawa lewa strona dochodzi do tego spór biały czarny biały kolorowy, bo w ogóle dzisiaj to jest jeszcze na dodatek dochodzi dostał chodzik spór zdrowy chory zaszczepiony nie zaś niezaszczepione mnóstwo Ross jest sytuacji, które uświadamiają nam podziały istniejące wspomnień do podziału sporo nie tylko w społeczeństwie amerykańskim także Polski, ale ostatnio pojawi się bardzo interesujący artykuł panie profesorze i zainspirował mnie do kilku pytań jest zdaje się już zerkam Indie klanu kochają dzisiejszym projekt się artykuł zatytułowany odziany jest z ojczyzną syn, czyli pierworodny grzech Original Lis mu i pamiętam, że warto kilka słów poświęcić temu czym oryginał Lis jest zwany, jeżeli nie ma także tekstu Lisbeth zdaje się, że świętej pamięci Antonin Scalia uchodził za 1 orędownik wy RO ta poprawka ta do dziś też znam problem prawda oczywiście nie tego typu pisarstwo jak konnego Higher Education to nie jest powszechnie pod dostępna literatura, niemniej wspór jest toczy się w amerykańskich w polityce od wszech czasów właściwie, bo klub króciutko wyjaśniając, o co chodzi no to jest kwestia o amerykańskie system prawny to jest prawo zwyczajowe prawa, które oznacza, że ona tylko częściowo skodyfikowane dużą drugą dużą częścią rozstrzygnięć sądowych jest interpretacja także zapisów zapisów prawnych szczególnie konstytucji szczególnie praw obywatelskich, które tam są zapisane i praw poszczególnych i instytucji władzy zakres ich kompetencji ojcowie założyciele powiedzmy sobie szczerze można powiedzieć, że jakiś sposób się nie pracowali w tej kadencji 1700 osiemdziesiątym siódmym roku, bo napisali krótko konstytucji, jakby rozumieli dobrze że, gdyby chcieć skodyfikowane zapisać każdą sytuację, jaka może się pojawić w przyszłości nocą nie ma najmniejszego sensu zostawmy dajmy wiary, że nasi z, że nasi następcy będą wiedzieli co zrobić z takim naszym dok do dokumentem i jak interpretować prawa, które im sugerujemy w tym, że w dokumencie i teraz jest tak jest 1 grupa osób, które uważają, że ojcowie założyciele to byli jakby najmądrzejsi najwyższej ludzie, którzy ułożyli nam amerykańską demokrację zapisach wszy w konstytucji swoje intencje z rodziną ten właśnie ten te intencje ich jak my mamy żyć zostały zapisane w tejże konstytucji, żeby wiedzieć to należy jak żyć to należy dokładnie tę konstytucję czytać nie odchodzić od niej nie traktować jej jak to druga strona chciałaby w niej widzieć jako powiedzmy na naczynie, czyli jakąś skorupę Cherry czy butelkę, którą w danym momencie w miarę rozwoju społeczeństwa wkładamy rzeczy prawda do tego pojemnika i one i to one na nadają koloru za ósmy ta butelka jest przezroczysta prawda ten pojemnik przezroczyste i to co my wkładamy tam do środka nasze emocje sytuacje, że życiowe konflikty społeczne w danej chwili tak jak to co się dzieje w Minnesocie itd. włożymy to nasz pojemnik to dopiero to razem z tą skorupą pojemnika daje nam konstytucję w związku z tym czym jest wolność równość czym jest prawo do bycia sądzonym przez przez jurorów przez ławników itd. to wszystko jest odpowiedź na to znajdziemy w naszych czasach dzisiaj na bieżąco ojcowie założyciele dali założyciele dali nam jedynie wskazówki natomiast ci oryginalności tekstu liści, którzy chcieliby, żeby tekst czytać, żeby raczej być bliżej bliżej litery prawa nie ducha tylko litery konserwa zapisanej w konstytucji to oni uważają, że tam czy odpowiedź na te pytania znajdziemy w samym dokumencie, a nie w dzisiejszych czasach, że konstytucja no i spory między, że strona ten tt czy tekstu liści czy oryginalność uznawani są za konserwatystów nazywane na tę doktrynę prawną uważamy za konserwatywną natomiast tamta druga, która uważa, że konstytucja jest pojemnikiem, do którego który my wypełniamy treścią na bieżąco oczywiście nie wychodząc poza pewne ramy, które są nałożone przez ten tę skorupę prawda ten tekst konstytucji to są ramy, a my wypełniamy ją je treścią na bieżąco na to są tzw. źli liberałowie i czy progresji jeśli to jest taka doktryna, która mówi, że konstytucja jest żywym dok dokumenty tekstu liści nie twierdzę, że to do oryginalności konstytucja jest martwym dokumentem oni też uważają, że jest tam pole do interpretacji ojcowie założyciele napisali dokument nie nie nie przewidzieli przecież w każdej sytuacji, ale z tekstu i z tego co za zostało napisane w konstytucji z tego co zostało powiedziane na jej temat w okresie jej tworzenia, bo do tego, bo tekst konstytucji to jest coś więcej niż tylko sam tekst konstytucji to jest również pewna mądrość dyskursu publicznego w czasie, gdy konstytucja po powstawała i stąd wywodzimy intencje jak należałoby, gdzie są rekomendacje jak żyć podam państwu bardzo prosty pro prosty przykład, że konstytucja nie nie można jej nie można się ograniczać tylko do tego co zostało w niej samej napisane tam jest np. napisane, że prezydent jest głównodowodzącym armii i do istoty i co z tego to znaczy co siły powietrzne nie Marin nie ochrona Wybrzeża teraz jeszcze siły kosmiczne to ta czy czy co mamy rozumieć, że prezydent nie jest dowódcą reszty sił sił zbrojnych no oczywiście nie regionaliści może nie nie bądź głupi no to nie o to chodzi że, żeby się trzymamy tekstu ani nie pójdziemy na troszeczkę chodziło o to przekaz jest taki jest dowódcą sił zbrojnych prawda jakiekolwiek mamy siły siły zbrojne i no i czyli od to nie jest jakiś za zatwardziały konserwatyści, którzy nie odejdą od tekstu ani na ani na krok, gdy jest powiedziane w konstytucji z konstytucją prezydent ma dokonać ma wprowadzać w wprowadzają prawo życie jest obowiązkiem was władzy wykonawczej ma dokonać ma to robić z niezwykłą staranność w ma niezwykle ma być państwu eks kredyt ma dokładnie odzwierciedlać wolę prawodawców w bardzo piękny zapis tylko co ono oznacza ta co to znaczy zastanawiamy się od 240 lat co znaczy państwo co raczej wiernie odzwierciedlać wiernie to co jest zapisane w ustawie czy to co jest w duchu ustawy czy tylko tekst ustawy i tak rozmawiamy czy wszystko do 3 litera natomiast do 3 litera to skład natomiast właściciele, kiedy mówimy o ustawie zasadniczej w tym wypadku konstytucji amerykańskiej ale, ale myślę, że to właśnie pytanie można postawić wielką instytucją, kiedy myślimy o ustawie zasadniczej myślimy o dokumencie, który ma regulować życie powiedział w porządku świeckim natomiast autor tego tekstu Adam Shapiro z uniwersytetu chicagowskiego mówi, że w pewnym sensie tak to zrozumiałe, że konstytucja staje się takim dokumentem religijnym świętym tekstem tak tak jakby ona w pewnym sensie wyznacza punkt odniesienia do właśnie to poszukiwanie, czyli teraz czy duch to jest takie poszukiwanie trochę wyższego autorytetu i rozumiem, że przecież nie ojca założyciela tylko może jakiś ponadczasowej idei, a może jak o życie tak, a może Bora oszacować tego słowa w Ameryce kierują się tego słowa pani profesor w dyskursie publicznym w bardzo często używane słowa się to jest pytanie, jaką mądrość czy mądrość odzwierciedla konstytucja prawa czy my widzimy ojca założyciela mędrców czy apostołów tekstu liści oryginalności konserwatyści zbliżali się bardziej ku wizji apostołów demokracji a, czyli państwo bardziej środkową, ale lewicowi interpretatorzy konstytucji widzieliby w nich jedynie mędrców, ale tak jednak druga strona pozostawia możliwość, zakładając np. za zakładając, że jest, że ta opatrzność Święty czy ktokolwiek kierował ojcami założycielami to tekstu aliści też nie mówią oni oni nie narzuca oni niechętnie nie tworzą konstytucji narzędzia wprowadzania porządku religijnego stąd w Ameryce to nie byłoby takie proste biorąc pod uwagę ilość wyznań i zinstytucjonalizowanych mniej zinstytucjonalizowanych kościołów, aby zapytać, który Bóg prawda w Polsce takiego pytania nie zadajemy, bo nam się wydają oczywiste natomiast w 2, a w Ameryce to jest całkiem normalne pytanie no dobrze, którym Bóg czyli, jeżeli w ogóle byśmy mieli założyć, że ta mądrość pochodzi z jakaś opatrzność tymi ojcami założycielami, kiedy kierowała, ale tam też przecież pozostaje miejsce na pomyłkę błąd tych, którzy te słowa spisali może oni tego dnia było gorąco i niedokładnie spisali się od 2 słowa nie odzwierciedlały rzeczywistej intencji, ale niemniej, niemniej sam produkt, bo to, bo to co pan powiedział jest bardzo ba bardzo cenne co więcej sam produkt ich wysiłków, czyli konstytucja tak naprawdę często nazywana jest świecką Biblio i co ciekawe nazywana jest w ten sposób nie tylko przez prawicową stronę prawą stronę sceny politycznej, ale lewą stronę równi również, bo każda chce w niej widzieć obronę swojego swojej wizji Ameryki i ententa świętość konstytucji jej nie oznacza nienaruszalności oznaczają szarpanie tej konstytucji dyskutowanie na naj na jej temat w pewnym sensie można dzisiaj państwo wyobrazić taką sytuację siedzi ktoś na przy stole 2 strony mają 1 dokument one sobie w wyrywają ten dokument wręcz wręcz z ręki ona jest cała usta i poplamione ta amerykańska konstytucja i paluchy tam widać prawy i lewe, ale nie jest podarta pozostała nie wstęp na dobrym pergamin nie jest jest zrobiona i sprawy religii, które są tylko częścią to jest pierwsza po poprawkach do konstytucji wolność religii religii, która sama siebie jest nie do końca i zawieranie niedopowiedzenia, bo tam 2 na 2 sposoby Religi konstytucja mówi ona mówi o tym że, że nie wolno, że państwo nie będzie ustanawiać obowiązującej religii, a druga część tej pierwszej po poprawki do konstytucji, która religii mówi i nie będzie wspierać zaś, że idzie, ale wreszcie wszystkim im wszystkim wyznaniom da swobodę wyrażania się czy nie będzie ustanawiać 1, a reszta ma swobodę rywali rywalizowania o dusze o obywateli jak wolno jak wolność słowa i no i zależnością lekki wolny duch rynek dusz wolny rynek już taki w zależności od ducha momentu historycznego to te za te to co jest napisane w konstytucji staje się pożywką dla bardziej wolnościowych zapisów w prawa lub bardziej restrykcyjnych zapisów prawa i ta dotyczy ich zwolennicy przeciwnicy aborcji się na tę samą konstytucję powołują zwolennicy wiele większej obecności religii w sferze publicznej i mniejszej obecności religii powołują się na ten sam dokument i dyskutują na ma na ten temat i mówi pan panie profesorze większej mniejszej znowu to jest takie przyglądanie się ze stanu w kierunku Europy lub z Europy w kierunku Stanów zjednoczonych w Polsce pojawiają się głosy oto że, gdyby ten mariaż tronu i ołtarza jest zbyt silny, że zbyt silne więzy niektórzy postulują model francuski też zastanawiam się czy pan wyobraża sobie prezydenta Stanów zjednoczonych, które jest ateistą taki, który nie ma takiego swojego nie wiemy duchowego opiekuna wybranego przedstawionego czy też kościoła, do którego chodzi, w którym żyli tu jest tu wchodzimy w na teren nasze musimy rozdzielić mówiącą o ołtarzu i tronie prawda mariaż tronu i o ołtarza my musimy rozdzielić między między instytucją kościoła, a religią jako jako wyznanie wyrwy wyznaniem wiary, czyli tym co dla ducha to co materialne jeśli chodzi o rozdział materialny kościoła kościołów jakiegokolwiek od państwa to ten jest właściwie sprawą do dokonaną w Ameryce i nikt nie podejrzewa, że rozpoczynanie sesji Kongresu modlitwą, a zaczyna się tak codziennie mamy Sejm może myśleć, że jak ja, jakim cudem w kongresie rozpoczął działalność Kongresu zaczyna się modlitwą działania szkoły codziennie zaczyna się od od da amerykańskiego to jesteś Polak mały prawda, ale dzieli od Cleo, ale dziennie, czyli wyznania wiary Obywatelskiej, która zawiera passus, że Bóg nad tym wszystkim czuwa i to dzieci codziennie rano w szkole na apelu czy Czech czy w klasie odmawiają taką nasze deklamuje ten wierszyk nie odmawiają, bo to nie modlitwa to jest pierwszy salon zawiera odwołania religijne i teraz pytanie jest to jest religia czy to jest pewien zwyczaj tradycja to jest ten Bóg, który jest obecny nad działalnością Kongresu i ma przynieść im mądrość w stanowieniu praw czy on czy na ile nie jest restrykcyjny i groźne ten Bóg ana ile tylko sobie patrzy z nich mówi róbcie głupot, jakie ma, jakie chcecie ja wam dałem wolną wolę to jest ten drugi to jest ten drugi tutaj nie ma nie ma podejrzenia, że ziemi weźmy pieniądz przecież na pieniądze amerykański jest napisane, że wierzymy w Boga nie przeszkadza to, więc znaczącej większości ludzi poza tymi, którzy byliby skrajnie, więc skrajnie lewy lewicowi była taka grupa rodziców kiedyś w Kaliforni, która chciała, która podała do sądu to właśnie deklarację wiary wiary w amerykańskie wartości to reklamowaną przez przez dzieci powiedziała, że absolutnie jest nie do przyjęcia, bo tam jest Bóg umieszczony i aby szkoła jest świecka i mamy mamy rozdział kościoła od państwa, bo nawet znalazł się znalazł się sędzia, który uznał, że mają racjonalne w apelacji sprawa padła i powiedziano, że to jest pewien to jest znacznie bardziej zwyczaj tradycja niż wyznanie wiary we religijnej to samo jest z choinką, która stoi w centrum handlowym czy z Mikołajem, który dzwonkiem dłoni dzieci siadają na kolana w dalszym ciągu siadają dzieci na kolana Mikołaja wielką bardzo patrzą patrzą rodzice dzisiaj uważniej na nas na to oś no ale wczoraj na ręce Mikołaj taką mieć ręce HRW, jakbym miał związane z wolą w ogóle i też były takie sprawy, które były grupy, które podnoszą, że to jest złamanie tego rozdziału to jest zbyt daleko idące w obecności religii w sferze publicznej no i sądy 1 po drugim za każdym razem, a tak się, a te sprawy wracają za każdym razem sądy uznają to za nadmierne nadmiernie restrykcyjne rozumienie tego że, żeby w ogóle Boga miało nie być takie ateistyczne powiedz prawda 1 na tej musiałby być zadeklarowany w bardzo oczywisty sposób mówią sądy mówią macie swój rozum i będzie zrozumieć, że to jest tradycja kultura, a nie narzucanie poglądów religijnych, ale to się przenosi również czas nas na sprawy np. pieniędzy, a tu Amerykanie są czuli na tym na tym punkcie prawda na święta tradycja to jest 1 rzecz, a druga rzecz, że te spory o to o oto na ile państwo ma być neutralne w stosunku do religii przenoszą się np. na sprawy do finansowania szkolnictwa szkół dzisiaj jest także do tego dzisiaj ten problem jeszcze to jest taka ciekawostka państwo zrozumiecie jak Zawiła jest amerykańska polityka i skomplikowane amerykańskie społeczeństwo dyskusja o 2 wartościach rozmowa na temat finansowania szkół i rozdziału kościoła od państwa jednocześnie staje się rozmową na temat rasizmu, a wygląda to w ten sposób wykształci pyta jest takie czy państwo stan, bo to pamiętajmy, że władza ta władza państwa jest podzielona w stanach Zjednoczonych na 50 kawałków, a ta, ale za to czy władza ma prawo dofinansowywać szkoły religijne szkoły w wyznaniowe, które tak ładnie się nazywają Czartoryską stać ich szkoły nie wprost część z nich nazywamy właśnie ta w taki sposób czy ma prawo się oczy czy te dzieci dzieci mają prawo do dofinansowania dzieci mają prawo do bezpłatnej edukacji czy państwo ma prawo dofinansowywać szkoły prywatne prawo do prywatności to nie jest tak w Polsce, że dzieci mają obowiązkowo prywatną wy prywatne wykształcenie się pary bez bezpłatne nie są szkoły prywatne tak jak u nas też prawa w związku z tym rodzice co w końcu konserwatywnie jeśli chcieliby, żeby ten poziom władzy, który zarządza szkołą tak jakby rozdzielił pieniądze nazwał Chery i dawał każdemu skoro wykształcenie dziecka kosztuje powiedzmy rocznie 30 000USD no to my damy te 30 000USD rodzicom do, jakby bon edukacyjny prawdę prosto się tak nazywa i zróbcie z nim co chcecie możecie zanieść go do dowolnej szkoły tam można dobrze, ale również mogę zanieść go do szkoły religijne jeśli tak by przy przy no i tu oczywiście jest spór, że tak czy nie pieniądze są od podatników pochodzą, czyli są państwowe czy wolno zabrać do szkoły religijnej czy będzie wspieraniem Religi czy nie będzie, a sprawa sprawy się toczą spór Amerykanie nie konserwatywna strona sceny politycznej naciska, żeby tak właśnie można było teraz państwu do tego łącze jest szczera wasi, czyli patrzenie na politykę przez pryzmat koloru skóry coraz to częściej zdarza się coraz większej części Stanów zjednoczonych biali rodzice klasy średniej nie posyłają dzieci do lokalnej szkoły bezpłatnej mówimy o szkolnictwie podstawowym i średnie, ale szczególnie pod oba poziomy nie wyższe, chociaż tutaj jest właściwie obowiązuje rejonizacja szkoły są wspierane z lokalnymi podatkami głównie z podatku od nieruchomości w związku z tym bogatsze, bo bogatsze miejscowości bogatsze nawet gminy czy nawet czy nawet bogatsze osiedlach, na których jest szkoła, jeżeli one mają osobowość prawną to mają, ale lepsze szkoły wyżej opłacanych nauczycieli więcej wycieczek zajęć pozalekcyjnych itd. państwo stara się wyrównać to oczywiście kiedyś państwo jeszcze stara BOR wozi dzieci z biedniejszych do bogatszych co w latach siedemdziesiątych doprowadził do bardzo ostrych sporów na tle rwa rwa rwa rasowe, ale wracam do do do do tego jak jak jest jak jest dzisiaj biali klasy średniej, których stać na to, żeby opłacić szkoła podstawowa będzie kosztować właśnie etap między koło 15 trochę więcej tysięcy dolarów lot rocznie zabierają dzieci ze szkół publicznych nawet tych w rejonach, które są dość, bo bogaty i przenoszą do szkół prywatnych często właśnie prowadzonych przez religijny stowarzyszenia organizacje pozarządowe, które są związane z jakimś kościołem przypisują przywiązują się do jakiejś religii te szkoły czy one gwarantują wyższy poziom to jest zupełnie inna dyskusja, ale one gwarantują pewną no nie nie nie uciekniemy od tego one gwarantują pewną ochronie kolorową koloru białego i w związku z tym sprawa dyskusji na temat dofinansowania szkół jest również sprawą ten bon edukacyjny, który miał który, który konserwatywna strona sceny politycznej by chciała dostać jednocześnie doprowadziłby do intensyfikacji tego tej ucieczki białych ze szkół po pół pół publicznych i wsparciem byłoby ewentualnie dla szkół religijnych czego, czego strona lewa sceny politycznej absolutnie do do czego nie chce nie chce do doprowadzić tak się rozwój profesorze czy niemożliwe w takim razie sytuacja, że jeżeli każdy uczeń dostaje bon edukacyjny na jakąś tam sumę to przecież rodzic nie białego ucznia też może z tym bonem popędzić do szkoły prywatnej religijny może z gminy i i być może tak by się tak by się zdarzyło natomiast trzeba by zorganizować wtedy transport dzieci do do dotychczas pół znowu mielibyśmy basen i a i ich także oczywiście, że mogłoby się tak zdarzyć, ale do wtedy byśmy pojawiłyby się kryteria przyjęcia do szkół jakieś egzaminy wstępne egzaminy w ich nawet właśnie nawet coś takiego na pewno mamy Amerykanie są dość pomysłowi jeśli chodzi o tworzenie barier, które nie wyglądają jak bariery prawda tak jak pan spytał czy możliwe jest prezydent ateista prezydent, który by jawny sposób mówił, że Boga nie ma nie ma najmniejszych szans na zwycięstwo 8 może ubiegać no nominację oczywiście to te tutaj system nominowania kandydatów przez wszystkie przez najważniejsze partie polityczne przez system prawyborów oznacza że, że każdy może się ubiegać o o wybór, więc taka osoba ubiega się o o nominację swojej partii mogłaby, ale szanse na zwycięstwo szanse na uzyskanie tej nominacji w drodze wyborów jak również później na wybór na prezydenta uważam, że nie miałaby żadnej, bo bo, bo ten po pewnym tutaj dochodzi jeszcze 1 element amerykańskiej polityki, której o, którym pan za zahaczył i moreli moralizuje amerykańskiej polityki tenże TEN-T religijne źródła publicznej etyki, bo taki jest religijny źródła etyki zachowania w sferze publicznej one nie one są obarczone koniecznie to jest źle o obarczony takim duchem moralność etyki to, że my się powołujemy na na chrześcijańskie źródła, że powołujemy się na na religijne na wiarę, że my jesteśmy my wierzymy w taki albo inny sposób chodzimy do kościoła także z tym się politycy nie afiszują od razu powiem jednocześnie jest niepisaną gwarancję, że to jest to jest porządny człowiek oczywiście w praktyce taki jest prezydent Nixon, który maczał palce najprzeróżniejszych nadużycia władzy był był bardzo religijnym faktem prawda, ale czy to się przeszkodziło mu być zamieszany w aferę Watergate i różne inne manewry ograniczające prawa swoich oponentów absolutnie nie prawa czy Amerykanie z tego wyciągnęli wniosek mówią, że religia jest tylko fasadą tak naprawdę ludzie nadużywają jej i to nie jest kryterium, które powinniśmy wziąć pod uwagę przy wyborze tak nie stwierdzili dzieli jak po, czyli religijnych stwierdzili no błąd włączana łowiecka prawda trudno będzie ten dziennik prezydent Regan wielki i prezydent w oczach konserwatystów prezydent Regan już nie mówiąc o życiu osobistym wieziony prawda, a i tak w amerykańskich prezydentów nie nie fotografuje się nie filmuje się chodzących do kościoła np. biorących udział w publicznych in publicznie sprawy biorących udział w obrzędach były Religi po to, żeby przekonać obywateli do do siebie, że ja jestem porządnym człowiekiem, a finansowanie się religią to nie jest przyjęte tutaj o tym się nie donosi o tym się nie pisze w religii jest bardziej prywatną sferą życia po polityków i też, że prezydent Regan znany był z tego, że do kościoła zaglądał do rzadko co nie przeszkadzało być być traktowanym przez konserwatywnych również tych ewangelicznych wyborców, czyli obywateli tych, którzy religię traktują niezwykle poważnie jako no wzoru do nasz naśladowania czy można powiedzieć, że ta konstytucja tekst konstytucji w pewnym sensie staje się takim tekstem religijnym, bo po, gdyby osoba czy w ogóle wszelkie instytucje, które są przez nią ustanowiony i po przednio zarządzane instytucje, które mają stać na straży, gdyby osoby, które mają stać na straży właściwego odczytania są osobami, które gdzieś tam muszą jednak wierzyć w jakąś formę Opatrzności jakąś formę absolutu jakiegoś Boga ateiści Isia szans nie mają, a co za tym idzie tak mi się wydaje, że konstytucja staje się w pewnym sensie takim domniemanym tekstem religijnym zgodziłbym się zgodził bym się z tym ta w uproszczeniu tak tak tak należy ją rozumieć i tak należy rozumieć stosunek do konstytucji i przez praktykowany przez przez, a Amerykanów i no jest, jeżeli coś ma ich łączy, bo wspomnieliśmy o polaryzacji podziałach prawda ja podkreślam osób i wszechobecność tych sporów szczególnie dzisiaj to to świadomość pewnej cudzysłowu mówiąc ale, ale jednak trzeba być świętości konstytucji jest czymś co będzie łączyć Amerykanów, bo nie ma, bo przy tych wszystkich sporach które oni by to o, czyli ze ze sobą czy dzisiaj bardzo wyraziście 30 lat temu może mniej wyraziście, ale to przychodzą takie fale, kiedy Ameryka jest bardziej spolaryzowane lub blog lub mniej nie ma nie ma w ruchach tych tych tych po przeciwnych stronach barykady politycznej nie ma poważnych głosów, które by powiedziały no to my teraz mamy przewagę to to wpiszmy coś do tej konstytucji zróbmy coś takiego, żeby utrwalić naszą przewagę pod polityczną sposób poprawiania konstytucji, które ojcowie założyciele wracamy do litery i ducha prawa, który nam ZOZ zostawili w 1700 osiemdziesiątym siódmym roku jest niezwykle złożony i sprawia on, że chwilowa przewaga w Waszyngtonie, choćbyśmy miało nawet przewagę tzw. konstytucyjną, czyli jakieś 23 głosów przewagi w Senacie i w izbie reprezentantów prezydenta, który mówi tak zapiszmy coś nowego w konstytucji to sposób ratyfikowania tejże konstytucji tej zmiany, która została uchwalona przez przez Kongres pomożemy sobie wyobrazić taką sytuację ona musiałaby być ratyfikowana przez CEZ tam 34 Stanów, które musiałyby się na to zgodzić oczywiście można jest taka ścieżka może być zwołana konstytucyjne konwencja specjalna do ratyfikowania konstytucji, ale tego nikt przy zdrowych zmysłach nie chce proponować, bo nie wiadomo, żebyśmy wyszli z takiej Hongkong konwencji prawda starczyłoby paru demagogów, którzy mogliby rozpuszczać na nastroje w taki sposób, że ewentualnie nawet wprowadzono zmiany, których później być może by żałobę zachowano, więc taka droga nie będzie nigdy świadomie mówię nigdy nie będzie praktykowane natomiast te przewagi polityczne czy to konserwatystów czy liberałów czy tych, którzy literalnie czytając konstytucję z jej dróg ducha, czerpiąc z niej czy z litery prawa ona się nie przełoży na zmianę samego dokumentu, który jest przedmiotem sporów, bo ona, bo na to nie będzie siły politycznej i na to nie ma przyzwolenia polip politycznego była taka jednym, z czym to nie jest zapis Konstytucyjny ale jakby w ogóle świętość Sądu Najwyższego jako instytucji, która interpretuje jest nadrzędnym ciałem, które potrafi rozstrzygać ostatecznie rozstrzygać spory oczywiście nigdy ostatecznie tylko w danej chwili w zamiast Kongresu czy czy legislator stanowych czy prezydenta rozstrzyga spór ważny Sąd Najwyższy mówiąc tak na dzisiaj należy rozumieć konstytucję tak dzisiaj ją rozumie to prawo Sąd Najwyższy nadał sobie sam zasadzie albo właściwie ono, jakby tego próżno szukać tego w konstytucji tego uprawnienia mogą tam nie ma, niemniej ono niezwykle przydatne, gdy pojawiło się w pierwszych latach funkcjonowania amerykańskiej demokracji w rezultacie decyzji Sądu Najwyższego, który orzekł, że w tej sprawie to tu nic nie możemy zrobić, ponieważ to prawo, który przyszedł petent do do sądu ono jest niezgodne z prawem, więc my myśli pan ma rację, bo pan nie dostał nominacji tak jak pan miał ją dostać rzeczywiście prezydent odchodzący ją podpisał, ale pani nie dostał do ręki i to jest niezgodne z prawem, ale wie pan co nominacja, którą pan dostał w oparta jest prawo, które wg nas nie miało pewnie mniej Kongres nie ma prawa go uchwalić w związku z tym to jest wtedy decyzja mądry wersy media SA 1800 trzecim roku, która ustanowiła interpretatora tejże Biblii Biblia ma swojego interpretatora, który jest na razie chyba nadal mamy dzisiejszą naszą rozmowę niestety zakończyły, bo zbliżają się informacje ale, ale bardzo dziękuję za dzisiejsze rozmowy i mam nadzieję do usłyszenia wkrótce będziemy sprawdzać co się dzieje po drugiej stronie świata, bo po pierwszych stron świata pan prof. Bohdan Szklarski z ośrodka studiów amerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego oraz Collegium Civitas był państwa moim gościem informacji już za kilka minut o godzinie dwudziestej trzeciej Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: INTERLUDA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 40% taniej w zimowej promocji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA