REKLAMA

Krwawe Idy marcowe. Dlaczego Juliusz Cezar zginął?

Powrót do przeszłości
Data emisji:
2021-03-15 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
52:51 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
do przeszłości noc minęła spokojnie żony Cezara dręczyły koszmary oto właśnie zapadał się dach willi żywcem, grzebiąc domowników zły znak o poranku Juliusz Cezar niemal ulega prośbie żony by nigdzie wcześniej wychodzić, tym bardziej, że to nie pierwsze ostrzeżenie kapłan interpretujący wolę bogów zewnętrzności ofiarnych zwierząt ostrzegał go by zachował czujność podczas i marcowych, ale polityka nie zrobi się sama Cezar musi być przed południem w Senacie Rozwiń » otrząsa się zabobony strachów wsiada do lektyki podbiega do nich Greg wartymi dur dawny nauczyciel Brutusa teraz agent Cezara już wie o spisku, ale władz, czego nie słucha zewsząd otaczają go petenci Grek podaje Cezarowi pismo z informacją, ale Cezar nigdy nie rozwiniętego zwoju czuje się pewnie od kilku miesięcy jest dożywotnim dyktatorem Senat uznał go nietykalnym jego posągi obnoszą po mieście jest blisko boskości za życia głowę zajmuje mu akurat planowana wyprawa wojenna przeciwko partiom dociera do teatru pod politykami, którego zaplanowano posiedzenie Senatu teatru na polu Marsowym, który ongiś nakazał wznieść konsul pompy już najpierw sojusznik Cezara potem jego wróg zamordowany w Egipcie teraz marmurowy pompy już będzie martwym świadkiem śmierci Cezara, bo zasztyletowany Juliusz Cezar skona u stóp posągu jest 15 marca czterdziestego czwartego roku przed naszą erą powrót do przeszłości w poniedziałki po dwudziestej drugiej zaprasza Karolina Lewicka dobry wieczór państwu przy mikrofonie Karolina Lewicka moim państwa gościem jest dziś prof. Piotr Dyczek wydział archeologii Uniwersytetu Warszawskiego ośrodek badań nad antykiem Europy południowo-wschodniej dobry wieczór panie profesorze zabezpieczy pani dobre państwo bohaterem dzisiejszego wieczora będzie Juliusz Cezar, który przychodzi na świat w setnym bądź 100 drugim roku przed naszą erą, bo tutaj zgodności nie ma pochodzi z rodu Juliuszów, który wywodzi się wg rodzinnej legendy od mitycznego Eneasza Wenus synka już Juliusza Cezara starszego i Aurelii kod jak wyglądają jego pierwsze lata dzieciństwa młodości, bo był właściwie dorastał już w sytuacji takiego silnego napięcia politycznego w Rzymie tak to prawda, ale nim przejdziemy może do samego jego losu to parę uwag dotyczących tego co nazywamy imieniem nazwiskiem mamy my nazywamy go po polsku Juliuszem Cezarem to by wskazywało na to, że jego imię było brzmiało Juliusza nazwisko to ciężar jest drobna uwaga w czasach rzymskich o określeniu osób było stosowanych całkiem inny innymi metodami, a mianowicie były tzw. tria nominał, czyli 3 imiona, z których pierwsze było rzeczywistym imieniem i w tym przypadku jeśli chodzi już Cezara było to biega już zresztą ani tych imionach rzymskich, które były do wyboru było niewielu wielu Gajusz historia się powtarza to co my teraz nazywane imieniem jest odniesieniem do rodu jest także, iż tzw. nazwisko rodowe ojca, ponieważ ojciec tak jak pani powiedziała pochodził zrobił Juliusz natomiast trzeci skład trzeci człon to jest tzw. przydomek, który czasem mógł być udawany, a czasem mnie jednak większości zarówno szarzy jak wielkich dowódców wojskowych taki przydomek istniał to była jakaś cecha charakterystyczna tu zaczął się problem, ponieważ ten przydomek brzmi Cezar ono to przydomek kojarzy się natychmiast cięciem cesarskim to powodowało, że uważano, że właśnie chce w ten sposób się urodził tymczasem wiemy, że jego matka żyła a dlaczego jest to ważne z tego prostego powodu, że zgodnie zasadami medycyny ziemskiej cesarskiego cięcia można było dokonać tylko wtedy, kiedy matka zmarła, a istniało podejrzenie graniczące z pewnością, że dziecko żyje i w związku z tym sięgnięto po to, co znaczy ten termin i tu też nie ma jasności najbliższy chyba temu znaczeniu są też określenie, że kiedyś miał bardzo bujną czuprynę, ponieważ właśnie ten ciężar oznacza kogoś bardzo bujną czupryną, gdy patrzy się jego portrety co prawda powstałe później no widać raczej miał bardzo wysokie czoło daleko do bujnej czupryny ale, ponieważ takie przydomki nadawane dzieciom, więc wtedy w dzieciństwie mógł tak rzeczywiście wyglądać stąd całe cały ten przydomek słusznie pani stwierdziła, że trudno powiedzieć, kiedy się urodził, dlatego że rzeczywiście na początku jego kariera nie za bardzo się dobrze rozwijała proszę pamiętać, że po pierwsze, rodzina nie była najbogatsza co prawda patrycjusza szalenie bogata w związku z tym nie miała specjalnego politycznego znaczenia turbulencje polityczne wtedy się zaczęły, ponieważ rzeczywiście system demokratyczny system konsulów trybuny itd. funkcjonował był opanowany przez najwyższą radę, mimo że funkcjonowały Senat rzymski on zresztą bardzo szybko został o świadczonych przez swojego ojca, który niby pełnił wysoką funkcję, bo pełnią funkcję prorektora, ale w tamtych czasach funkcja pretora odpowiadała trochę naszemu ministrowi sprawiedliwości w tym, że system prawny funkcjonował inaczej zatem nie była aż tak bardzo wysoka funkcja nadawała trochę profitów, ale nie dawała tak wielkiego splendoru mając 16 lat został sierotą wychowywała go później przez parędziesiąt lat żyła jeszcze przez parędziesiąt lat jego jego matka no i trzeba było jakoś spowodować, żeby status tego młodego człowieka jedynaka wtedy były statusie no trochę wyższym niż rodowe i Narodowy status całego rodu Juliuszów w związku z tym trzeba było poszukać odpowiedniej kandydatki na żonę i stało się to bardzo szybko, dlatego że on w zasadzie się ożenił z córką czynny Julią numer, z którą miał Lech pierwsze jedyne legalne dziecko, czyli Julia, która zresztą zmarła później jeszcze za jego życia w ten sposób dostał się do rodu cenny, który wtedy odgrywał bardzo ważną rolę polityczną w związku z tym sama ta pozycja, a także związane z tym pewne profity finansowe nadal zarażać zaczęły docierać, aczkolwiek trzeba powiedzieć czarno to dłużnikiem on w zasadzie aż prawie, że do swojej śmierci stale ucieka przed długami stale miał nowe długi mimo tego, że oczywiście już pełnił wtedy bardzo wysokie funkcje dzisiaj nazwalibyśmy państwowe czy funkcję nie w ramach Republiki rzymskiej oczy to tam konsula czy też innych wysokich urzędników na później zresztą został człowiekiem nr 1 teoretycznie Primus inter pares, ale w praktyce zdominowany Republika była przez jego osobowość on bardzo ciężko wspierał się po tej drabinie wspinał się po drabinie kariery w zasadzie pierwsza pierwsza taka rzecz czy pierwszy urząd, który uzyskał to jest urząd 80 tego czwartego roku wtedy został kapłanem co się nazywało kapłanem Jowisza plamy dializ i wydawać by się mogło, że ta funkcja kapłańska niż nie miała jakoś wysokiej rangi, bo rzeczywiście ani hierarchii kapłanów Jowisza, gdzie najwyższe było oczywiście Pontifex Maximus, czyli najwyższy kapłan zresztą ten urząd później rzeczywiście także pełnił urząd w zasadzie polityczno religijny i wydaje się, że na Cezara najważniejsze znaczenie miało ten pierwszy człon tego określenia, czyli że mógł oddziaływać politycznie no niestety bardzo szybko, bo 2 lata później ten urząd został odebrany dlatego, który dlatego, że kolejny dyktator wczesnych lat polecił mu się rozwieść ze swoją żoną Kornelią łączącym ją, czyli tą czwórką czynny no oczywiście odmówił co bardzo dobrze o nim świadczy zresztą ten Kornelia kochała się do śmierci zdaje się bardzo bardzo mocno i no w ten sposób znowu jego kariera znalazła się na wirażu omal nie przypłacił tego sprzeciwu życiem ponoć uratowały go koneksje matki tak tak jest tylko, że proszę pamiętać, że z tymi odtwarzanie wydarzeń historycznych szczególnie jeśli dzieje się to post factum to dość długi odstęp czasu upłynął od momentu, kiedy wszystkie te wydarzenia miały miejsce to wszystko razem powoduje, że te źródła nie zawsze są wierne nie zawsze można wierzyć oczywiście staramy się weryfikować jeśli te możliwe w jakimś sensie krzyżowo jakimś sensie krzyżowo je skonfrontować, ale to nie jest także możemy polegać 100% stąd te różne wersje dotyczące różnych etapów jego jego życia kariery proszę pamiętać, że tak naprawdę taki opis jego życia powstał praktycznie ponad 100 lat po jego śmierci tu chodzi o świadczeniu jego osławione, gdzie jest też mieć, gdzie cesarzy rzymskich pan już oczywiście nie był cesarzem rzymskim, ale był protoplastą w ogóle całego sposobu nowego rządzenia w późniejszym cesarstwo rzymskim, a w dodatku sam świetnie się raczej się przekonania był republikaninem w związku z tym trudno, żeby bardzo sympatycznie opisywał Juliusza podaje w związku z tym rzeczy niesprawdzone plotki jakieś tam, które kursowały na jego temat oczywiście nie odmawiam geniuszu, ale widać pewną niechęć życiem to nie był prawdopodobnie zabieg, który był zabiegiem planowanym też tak współcześnie mam po prostu miał swoje poglądy jest za z różnych źródeł, korzystając układał tę sekwencję wydarzeń w taki sposób, który wydawał się obiektywne, aczkolwiek na jego subiektywne spojrzenie na całą tę sprawę oczywiście funkcjonowało też pamiętać o swoje dzieło komponował specyficzny sposób opisują tam trochę młodość później przede wszystkim, koncentrując się na tragicznym końcu różnych znakach jeszcze mieście IW róże, które miały zapowiadać katastrofy, tak więc 802 roku w zasadzie Cezara znamy się znowu na początku swojej drogi sytuacja polityczna się zmieniła sur la jest w tej chwili mają w tamtym czasie w owym czasie najmocniejszym, jakie imperium los jednak do niego uśmiechnął mianowicie uśmiechnął się, dlatego że postanowił to była jego jego najwyraźniej inicjatywa wspomóc wojska rzymskie walczą c w Azji mniejszej działo się to wszystko po przerwie, bo w czasie tzw. oblężenia Mileny, czyli miasta leżał wtedy na wyspie Lesbos pro kazano mu prowadzić wtedy w ramach tych w tej kampanii wojennej okręty wojenne do króla, który wtedy rządził bity nie to jest taki obszar leżący w północno zachodniej części Azji mniejszej tam więcej, gdzie Troja to jest troszkę bardziej rozbudowane, a może wzdłuż morza marmurowego, czyli jak go nazywamy morze Marmara zaprzyjaźnił się z królem tej bity NIK Nikodem 8 czwartym co powodowało, że powstały plotki mówiące o tym, że między oboma panami było coś więcej niż tylko zwyczajna przyjaźń w pewnym sensie późniejsze losy to potwierdziły, ponieważ Cezar potem, kiedy wrócił do Rzymu bardzo chętnie do tej witryny wracały zdaje się, że preteksty, którego tam ściągały do to niebyły takie całkowicie poważnie być może rzeczywiście taka sytuacja miała miejsce w każdym razie to później wyrzucano przy czym nie było takie wielkie oskarżenie, bo trzeba pamiętać, że w tamtych czasach w ogóle podejście do różnych spraw, które dzisiaj wydają nam się skomplikowanej bóle różnego rodzaju emocje było całkiem inne musimy pamiętać, że jesteśmy w obszarze kultury grecko-rzymskiej i pewne rodzaje związków z tamtych czasach nie należały do takich, które należałoby potępiać oczywiście szczególnie w prawie rzymskim były pewne ograniczenia rzeczywiście było nawet także można było stracić za to życie, ale trzeba było spełnić czy raczej nie wypełnić zakazów i postępować w sposób, który prawo rzymskie całkowicie potępiała wydaje się, że ciężar tej granicy nie przekroczył, a tego rodzaju przyjaźni między szczególnie młodszymi starszymi wtedy wyżej stojącymi w hierarchii osobami coś na zasadzie relacji, ale trzeba to rozumieć oczywiście w cudzysłowie uczelni i ministrze czy tak było kiedyś filozofami i uczniami filozofów na to była rzecz, która nie budziła kontrowersji moralnych byśmy dzisiaj dzisiaj to powiedzieli oczywiście po zakończeniu tych wszystkich misji jego rola samej samym imperium bardzo wzrosła, dlatego że mimo wszystko cała ta kampania zakończyła się pozytywnie, czyli i zaczęto się z nim po prostu po prostu liczyć zresztą otrzymał najwyższe odznaczenie wojskowe za służbę wojskową nadchodzi cienie po drodze jeszcze po, że postanowił udowodnić, że jest także bardzo dobrym strategiem czy też bardzo dobrym żołnierzem i rzeczywiście wydaje się, że takim był w istocie i tu nie chodzi nawet jego dzielność osobistą zdaje się, żeby czekiem jak wynika z tych wszystkich opisów dość poprawnym no i takim czekiem dość zdecydowanym, o czym świadczą chociażby jego portrety to nie jest człowiek, którego byśmy się PiS liczy też taki, który jest bardzo łagodny, aczkolwiek on zyskiwał dzięki swojemu charakterowi, dlatego że postępował w sposób, który w tamtych czasach turbulencji wewnętrznych imperium republikańskim było rzadkością ani czynna ani sól wspomniany takimi cechami charakteru się oznaczali, jakie były cechy charakteru był najwyraźniej bardzo życzliwy wobec ludzi to, czego ziemianie długo nie mogę zrozumieć, ale co zapisywano na plus to, że nie musi się na drogach ja mu wystarczyło to, że wrogów pokonał natomiast nie szukał później szczere ważą nawet jeśli ci wrogowie kiedyś zrobili krzywdę czy czy nawet dbali na jego życie w każdym razie jego kariery np. wśród zamachowców było 2, którą wcześniej wybaczył odpuścił winy dokładnie, ale to się później powtarzało tak samo jak później legiony załóżmy przegrały i trzeba było robić recytacja, czyli na co dziesiątego należałoby stracić, gdzie był jakiś tego typu sytuacja na polu walki on zawsze tutaj wykazywał się daleko idącą tolerancją zresztą no w czasie wojen Galiński, który też pewnie wspomnimy no przecież bardzo historyka, który nabył jego wrogiem ewidentnymi usiłował pokonać armię rzymską no nie tyle ułaskawił no bo w końcu zapór poszedł ten bardzo gotowych do niewoli i raczej był pokazywany jako takie dzikie zwierzę złowione na triumf na kilku latach będą naruszone bądź go głowy mógł zrobić doskonale wtedy kiedy, kiedy bardzo notorycznie poddał po prostu, ale uduszono Wercyngetoryksa magla, ale to była sytuacja, w której można by pomylić z Czarzastym nie miał nic wspólnego w tym sensie, że chyba nie była zresztą jego decyzja no no tak kończyli niestety wrogą wierze Mono, że działał bardzo skutecznie oni oczywiście najpierw uprawiali coś w rodzaju propagandy, kiedy chcieli walczyć na polu walki, bo legiony rzymskie sprawia fantastyczne wrażenie proszę pamiętać, że mamy ponad 6000 ludzi rozwinięcia szyku świetnie uzbrojonych ludzi w zbrojach odpowiednio kolorowych szatach biuro uszami kolorowymi tarczami to wszystko było oddziaływanie psychologiczne samym systemie umocnień, które były wtedy tworzone także przez Cezara one same budziły respekt, że ta część propagandowe funkcjonowała całkiem nie oznaczało, że te regiony nie były dzielne, ale musimy pamiętać też o tym, że legiony walczyły bardzo często bardzo przeważającym siłami to znaczy, że ten element propagandowy był także istotny, bo trochę trzeba było tego wroga rzecz jasna wystraszyć ona oczywiście działały wedle prawnych zasad wojskowych były bardziej zdyscyplinowane to było wszystko bardzo karne wojsko bardzo, poświęcając się wtedy jeszcze było to wojsko bezpośrednio zależne od głównego dowódcy po bardzo często on płacił tym legioniście nie byli wierni temu co prawda walczyli dla Republiki, ale tak naprawdę walczyli trochę dla kariery tego dowódcy, który wszystko to pokrywa w związku z tym on musiał starać się chronić swoich ludzi, a jednocześnie niedocenianie jego zalety charakteru, tak więc sprawę z tego punktu widzenia wyglądała bardzo bardzo dobrze, ale też miał 1 przygodę w życiu, które trochę się naśmiewano, która chyba częściowo dotyczy moich własnych wykopali z mojej ekipy mianowicie siedemdziesiątym piątym roku tak się jakoś złożyło, że kiedy podróżował narodów został porwany przez piratów wtedy na całym obszarze co prawda też morze Egejskie albo przepływa wtedy przez Adriatyk funkcjonowali piraci listy to jest taka kultura, która funkcjonowała w gruncie rzeczy od od rzeki Neretwy dzisiaj w Chorwacji aż po południową Albanię, chociaż najczęściej kojarzymy ją bezpośrednio z Albanią, twierdząc że Albańczycy są potomkami lirów troszkę to artykuł wyglądał inaczej tak się szczęśliwie dla mnie dla mojej ekipy złożyło, że w Czarnogórze, która wtedy znajdowała się na obszarze Lili i kopiemy badamy jedną ze stolicy libijskich mianowicie rząd druga stolica to szkody, którą też badamy w każdym razie tory za nieważne on jest dlatego ważne, że wedle tych wszystkich źródeł, które opisują to porwanie przez piratów nigeryjskich wynika, że to właśnie piraci pochodzący z tego miasta być może antycznego byli tymi, którzy porwali tego 1 Cezara przy czym jeśli mówi biednego Cezara to jest też troszkę ironiczne, dlatego że ani oczywiście zażądali okupu mówiono 20 talentach celebra proszę pamiętać, że talent jest prawie 30 kg 27 z groszami kg proszę przeliczyć ile to byłoby teraz uncji srebra, jaka byłaby wartość tego natomiast za zareagował w ten sposób, że on oczywiście 20 to przecież za mało, bo zbyt cennym człowiekiem w związku z tym nie zażądają 50 nie wiadomo jak się to do końca skończyła niektórzy twierdzą, że tak, a związany jest z naszymi wykopaliskami, dlatego że oczywiście te pieniądze czy raczej te talenty, bo to były kg kruszcu, ale gdzieś zniknęły antyku na istniało podejrzenie, że być może właśnie w tym mieście, gdzie prowadzimy badania żony zostały tam schowane nawet była specjalna ekipa archeologiczna, która penetrowała okoliczne jaskinie rozpadliny skalne no założeniem, że być może tam, gdzie resztki tego skarbu pozostałe oczywiście to fantazja archeologiczna w każdym razie losy naszych archeologów polskich tej historii antycznej bardzo się przeplatają ja akurat w tym MON w tym elemencie libijskiego libijskich piratów cała ta sprawa nabiera troszkę innego i troszkę innego wymiaru Juliusz Cezar potrafił się cenić no potrafił się szanujemy to jest także znowu to działanie psychologiczne no nie sądzę, żeby ktoś nas będą podobnej sytuacji, kiedy zażądano za za nas nie daj Boże okupu chciałby ten rok prawie dwukrotnie powiększyć, dlatego że czuje się tak ważny przecież na tych biednych i piratów wileńskich oddziaływała na już za ważny człowiek może tu lepiej z nim nie nie zawiera, tym bardziej że on oczywiście no może nie tyle wbrew swojej naturze, ale wyrównał tymi piratami niebieskimi później rachunki, więc chyba nie byli specjalnie zadowoleni z tego, że właśnie takiego manewru dokonali akurat Juliuszem Cezarem, ale wtedy oni oczywiście tego nie mogli nie mogli przewidzieć, tak więc ta kariera jego później po tych wszystkich wydarzeniach oraz grywała się bardzo bardzo dobrze aż do takiego bardzo ważnego wydarzenia, którego my, które w historii nazywamy spiskiem Katerine chodziło po prostu o to, że także Catalina usiłował no de facto 30 cały system republikański objąć władzę konsula, czyli tak naprawdę być tym kolejnym w pewnym sensie dyktatorem nie jest to dosłownie, ale w każdym razie osobą pierwszą w Republice no i wydaje się, ale też są to może nie tyle Całko wicie podejrzenia, bo coś jest narzeczony w każdym razie w tym spisku miał uczestniczyć ciężar nie odgrywał tam najwyraźniej specjalnej ważnej roli pytanie polegało, dlaczego on, który jednak miał dużo poczucia duże poczucie sprawiedliwości my raczej był człowiekiem, który przestrzegał prawa w każdym razie nawet jeśli już knuć jakąś intrygę polityczną to przynajmniej usiłował nadać temu znamiona legalności, dlaczego do tego spisku, że zaliczył no podejrzewa się, że cały czas gnębiły go problemy finansowe oczywiście, gdyby taki spis jak się udała nie mógłby liczyć na bardziej intratne stanowisko, które przysporzyłoby mu więcej pieniędzy mógłby zostać nie wiem namiestnikiem jakiś bogatej prowincji, a to oznaczało automatycznie istotny wzrost jego dochodów kamerze w tym spisku Katyliny nie odebrał specjalnej roli spisał się jak wiemy z historii upadł na teraz ciężar postanowił robić karierę polityczną on interesował się w zasadzie do wojny z 2 obszarami geograficznymi i co wydawać nam się teraz może dość dziwne, ale jeśli zobaczysz to w całym kontekście sytuacyjnym połowy pierwszego wieku przed naszą erą i politycznej sytuacji w Rzymie było to całkowicie naturalne Otóż 1 takim elementem czy 1 celem był podbój Hiszpanii i drugim celem był podbój gali i częściowo Germanii, dlaczego akurat te 2 kierunki jeśli chodzi o Hiszpanię to ona odgrywała istotną rolę, ponieważ domyka działa w pewnym sensie włości rzymskie od strony wschodniej jednocześnie kontrowała Gibraltar, czyli wejście od strony zachodniej na morze Śródziemne proszę pamiętać, że już wtedy w gruncie rzeczy oni całkowicie kontrolowali proponuje dacie wejścia na morze Marmara i wyjścia z morza Marmara na morze czarne, czyli Bosfor, dlatego że już tam co prawda istniały kolonie greckie, ale te kolonie greckie powoli były podporządkowane czy te ekonomicznie później zresztą także politycznych terytorialnie rozrastająca się imperium jesteśmy w okresie rozrostu tego imperium skoro tak, a złóż naturalnych także terenów uprawnych na obszarze całej sali było niewiele trzeba było poszukiwać nowych i Hiszpania do tego świetnie się nadawała były tam świetne porty są tam odpowiednie warunki do uprawy, ale przede wszystkim są złoża naturalne zmianie jeśli poszerzali swoje imperium najpierw republikańskie, a później imperium cesarskie to w dużej mierze ważyły zawsze 2 elementy dostęp do surowców mineralnych, a z drugiej strony kontrola szlaków handlowych i stworzenie takiej granicy był łatwy do obrony, ponieważ przy rozrastającym się imperium to stawał się coraz większy problem to była Hiszpania podobnie było z galerią chodziło także zdobycie nowych terenów przyciemniania dla nich było o tyle interesująca, że na obszarze gali mieliśmy do czynienia z pewnymi elementami organizacji tam powstawały taki instytucje czy struktury, które nazywamy opadami, które były w zasadzie miastami, a kultura rzymska to jest kultura oczywiście rolnicza, ale także kultura miejska to oznacza, że wielkie centra, które się handlowało wielkie centra administracyjne były dla nich niesłychanie istotne trzeba pamiętać że, że później jednak MEN nic w ogóle wydali pierwsze zmienić cesarskich była oprócz Rzymu umieszczona także na obszarze gali związku z tym ten podbój gali ale, ponieważ te plemiona były dość istotnie wymieszane, a Rzymianie zawsze usiłowali poszczególne segmenty poszerzania swojego terytorium opierać jakiś naturalne przeszkody to mogą być wzgórza, ale to równie dobrze nawet lepiej były rzeki, które przy okazji stanowiły fantastyczne trasy kontaktowe i trasy przerzucania dóbr, a także miejsca odpowiednio zabezpieczonych przy przepraw przez rzeki, gdzie można było założyć punkty celne, które ocaliły niektóre towary, a także zakazywałyby ważył np. żelaza czy broni, że obszaru najpierw Republiki później imperium, więc trzeba było także zahaczyć plemiona germańskie plemionami germańskimi był jednak ten problem Jeana w przeciwieństwie do Galiński plemion nie były organizowane tam nie było miast ziemianie trochę później, bo w czasach Augusta usiłowali nawet na obszarze Germanii po wschodniej stronie Renu, który stanowił wtedy granice rzymską w pas stworzyć system miejskiej, ale nic z tego nie wyszła w trakcie zrezygnowali z podboju całej German zainteresowanej tylko te plemiona, które leżały na styku z plemionami galijskim rozpoczęła się osłabiona wojna Galińska czy, w którą ciężar zresztą bardzo skrupulatnie opisał nam przede wszystkim oblężenia należycie sytuacja, w której rzeczywiście wojska Zjednoczone wojska różnych plemion Galiński pod wodzą Marcin Torresa chronią się w twierdzy, która wydawała się nie do zdobycia i tam Cezar zaczyna stosować niezwykłą strategie te strategie podziwiamy teraz, bo była niesłychanie odważna ryzykowna, ale być może robimy to dlatego rząd był także człowiekiem, który zawsze wygrywał na 40 ponad 56 różnych bitew przegrał tylko 2 niespecjalnie istotne wszystkie inne wygrał w tym bitwę pod należy, chociaż w pewnym momencie jak zmagań był to problem i wydawało się, że no ta koncepcja nie będzie na czym polegała ta koncepcja już tam była stosunkowo niewiele Legionów to znaczy siły ziemskie były mniejsze dużo dużo mniejsze od prawie 250 000 gal mamy sytuację prewencji wersję retoryki jest za zagranie do twierdzy, którą trudno zdobyć leżał na wysokim płaskowyżu naturalną rzeczą przez strategicznym podejściem w tym wypadku także praktycznym podejściem była po prostu odizolowania tego punktu, czyli oblężenie liczono na to, że oczywiście skończy się żywność oczywiście przede wszystkim skończy się woda ma oczywiście długotrwałe oblężenie będzie powodowało rozprężenia dyscypliny no tak się nie stało, ponieważ właśnie tak oblężony raczej retoryki wezwał na pomoc inne plemiona galijskiej w efekcie twierdza oblegana przez Rzymian to jest 1 pas jak ryby, ale nagle ci sami Rzymianie zaczęli być oblegani przez przeważające siły Galiński co prawda ich taktyka wojenna sposób walki koordynacja na polu walki była dużo gorszym stanie niż Rzymianie, którzy byli zdyscyplinowani, ale mimo wszystko było wielokrotne przekroczenie liczby wojska, czyli to praktycznie rzecz, która powinna doprowadzić do całkowitej masakry co robić ciężar od oblężenia sam siebie to znaczy buduje pas obronny, zamykając swoje wojska z 1 strony, oddzielając ich od określonego przez niego wersję retoryki, a z drugiej strony przeważających sił buduje cały cykl umocnień, który bardzo skrupulatnie opisuje zresztą swojej wojnie galijskiej był 1 taki moment i oni przecież wspominałem, że wydawało się, że 1 newralgiczny punkt zostanie przełamany przez Galów, ale oczywiście tutaj działalność ziemian jego żołnierzy spowodowała, że to utrzymaną rzeczy interesujące rządy umocnienia trudno w tej chwili opisywać, bo to są ostro szkoły wały ziemne specjalne takiego rodzaju luźnego pułapki, które były na przedpolu i tzw. fosy, czyli pucharowe odpowiedniej geometrii, które nie pozwalały wrogowi w tym wypadku atakującego Rzymian zewnętrznej strony się schronić i one bardzo dokładnie opisuje, ale oczywiście archeolodzy są trochę niewiernymi Tomasza ami my staramy się sprawdzić wiarygodność tych źródeł, chociaż wiemy, że Cezar pewnie nie kłamał postanowiono zrobić to była taka francuska niemiecka ekspedycja, która postanowiła sprawdzić jak te umocnienia w terenie wyglądały nagle okazało się, że opis Cezara wielu miejscach rozbija się i to dość istotnie w tym czasie zauważono w terenie wyjaśniamy to w ten sposób, że oczywiście ciężar, pisząc swoje dzieło, a napisy na pewną formę idealną to znaczy on rzeczywiście wszystkie tam elementy, które są spełnione w jego książce zostały zastosowane, ale troszkę inny sposób niż on to opisuje, czyli prawdopodobnie było taki też całkiem zrozumiałe, że on przekazał całą informację wraz ze swoimi inżynierami wojskowymi jak to ma być zrobione, ale często czy to w kłopoty bezpośrednio w terenie jakieś tam uwarunkowania terenowe czy też jakiś powodów np. brak zaopatrzenia, bo proszę pamiętać, że oni sami byli oblężeni zatem aż tak dużo możliwości osiągnięcia nowych materiałów nie mieli w związku z tym nastąpiły odchyłki, ale generalnie cała ta kampania zakończyła się oczywiście jego zwycięstwem, bo pokonaniu bardzo merytorycznej pokonaniem przeważających sił i jest drugi element często budzi wielkie kontrowersje, dlatego że ciężar samo opisuje tam, że Niemcy wielu ludzi zginęło kwoty, które się uzyskuje tam liczby osób, które są wspomniane są dość przerażające, bo to mniej więcej by miało wyglądać tak, że 1 000 000 osób miał zostać zabity bezpośrednio walce w różnych potyczkach, bo ta kampania nasze toczyła po całej gali także to nie jest tylko 1 punkty oczywiście, ale ja była punktem był ostatecznym kropką nad i natomiast drugi 1 000 000 ludzi miał zostać wzięty w niewolę ich zresztą o to chodzi o tamtej wojny, dlatego że oprócz terenów oprócz złóż mineralnych na rzecz potrzebował niewolników, a wtedy takimi niewolnikami było częścią dzisiaj nazwały bramkami wojennymi będą mogły dotyczyć kobieta mogła dotyczyć mężczyzn w przeciwieństwie do np. niektóre zwyczaje egipskich np. obcinano im uszu czy rok, ale starano się z nim zrobić niewolników zależnie od tego czym się zajmowali szczególnie tutaj byli cenieni Galowie, dlatego że ze względu na ten rozwój pewne jest infrastruktura organizacyjna, a co za tym idzie także rozwój rzemiosła na nie byli po prostu najwyższym poziomie rozwoju kultura kulturowego na co pozwalały to są tych niewolników używać nie tylko do wszystkich prac fizycznych jak to było w przypadku innych podbitych plemion, ale oni często zajmowali się sztuką, ale także po prostu mieszkali z rodzinami, zajmując się oczywiście wielkimi gospodarstwami rolnymi oznaczałoby to, że tak naprawdę cały ten teren został de pozbawiony ludności czy nastąpiła wielka populacja no bo my mówimy o 2 000 000 ludzi jeśli uzmysłowi my sobie, jakie było wtedy zaludnienie całego tego obszaru to te wartości będą jeszcze bardziej przerażające my mamy dane populacyjne dotyczące mniej więcej drugiego kawałka trzeciego wieku, gdzie są podane mniej więcej liczba osób po wpisach, które Rzymianie robili ze względów podatkowych dla gali osobno dla German nie osiągnął łącznie nie więcej, ale opowiadam też przełom 0203. wieku było tego 10 000 000, czyli to jest okres świetności cesarstwa możemy Paryża, że w Republice jesteśmy w połowie pierwszego wieku ta populacja była liczyła przynajmniej może maksimum 5 000 000 ludzi, a pewnie jeszcze mniej to by oznaczało, że w wyniku wojen Galiński w zasadzie połowa populacji ówczesnej w cudzysłowie, a w cudzysłowie oczywiście wspominany Europy no bo to jest tylko część Europy zachodniej de facto 50% populacji w takiej czy inny sposób straciła wolność lub życie jeśli porównujemy inne, które kataklizmy wojenne czy pierwszą drugą wojnę światową to nawet one nie osiągnęły takiego poziomu depopulacji i czy te kwoty są wierne Otóż niektórzy podejrzewają, że niekoniecznie ja wspominałem już tutaj w tym naszym spotkaniu, że Rzymianie bardzo często sięgali po propagandę odstraszanie i oczywistą rzeczą, że kiedy opisuje się tego typu walki zawsze wróg, którym się walczyć nie może być słaby, bo już za Chwałek pokonać słabego wroga z drugiej strony zwycięstwo musi być zawsze wielkie to widzimy po niektórych źródłach pisanych, które odnoszą się czy to bliskiego Wschodu czy Egiptu czy późniejszych czasów, kiedy np. liczba świętych jakiś gwałtownie nam rośnie albo ofiary takich prześladowań gwałtownie nam rośnie, choć ta sama sytuacja mogła być tutaj oczywiście chodziło pewnie dziesiątki tysięcy ludzi, ale z drugiej strony być może te kwoty są przesadzone faktem jest, że kampanie wojenne no miały bardzo wielkie znaczenie rzeczywiście zmieniły obraz politycznej i ekonomiczne, bo proszę się zauważyć, że podbicie i terenów jest nie tylko eksploatacja złóż, ale postanowiłem to zasadniczy przecież cała Prowansja czy i jak to wtedy opisywał Galia sam widziałem part des PREZ cała prowincja była kolonizowana przez Rzymian elementy tej kultury rzymskiej trwają praktycznie do dziś to jest wyraźnie wyłączony teren o tej wojnie galijskiej podboju Galii Juliusz Cezar jest oczywiście na fali wznoszącej, jeżeli chodzi o kwestie polityki, ale chciałabym wrócić do tego co wydarzyło się przed podbojem gali, bo to będzie istotne dla rozwoju dalszych wypadków politycznych w Rzymie, choć oczywiście ten pierwszy triumwirat, który Juliusz Cezar zawarł z krakusem i Pompejusza wielkim takie porozumienia by nic w Rzeczpospolitej nie działo się bez ich zgody dzięki temu oni też wyrazili zgodę, a nie stawiali sprzeciwu by Juliusz Cezar sięgnął po konsulat Janusz był konsulem, kiedy podbijał gali po podboju Galii pompa już wielki casus zostali nagrodzeni krasu dostał imperium w Syrii pompy już wielki w Hiszpanii już pani pan profesor przed chwilą opowiadał, tyle że my kilka lat minęło i pierwszy triumwirat upadł najpierw śmierć Julii w 50 czwartym roku przed naszą erą, czyli córki Cezara, którą on wydał za Pompejusza, a potem śmierć casus pięćdziesiątym trzecim roku przed naszą erą zapoczątkowując rozłam między Cezarem Pompejusza wielkim to za chwilę doprowadzi to wojny domowej tak to prowadzi do wojny domowej przy czym ten triumwirat on być bardzo dobrze zapisał się w pamięci przynajmniej działalność Cezara dlatego działania podjął wtedy no niektóre z reform, które trzeba było koniecznie podjąć między nimi reforma realną, która właśnie w kontekście tego napływu nowej ludności, a także nowych terytoriów była niesłychanie ważną potem do tego powracał jeszcze, bo ta reforma pierwszej wersji nie została zakończona, ale to prawda, ponieważ biura zaczął triumwirat pierwszy zaczął się sypać to musimy wspomnieć o takim wydarzeniu mianowicie zjazd ruchu Luce to jest taka forma pięćdziesiątego szóstego roku, gdzie luka mieście rzymskim wezwał do siebie tych swoich dawnych ją wirów dopłata, żeby ten umiera odnowić je było to potrzebne no po to, ażeby w gruncie rzeczy w efekcie sięgnąć po całkowitą to całkowitą władzę, gdzie on rzeczywiście jako konsul pełniący różne obowiązki pozostaje najważniejszą osobą w ówczesnej jak pani określiła różnie Rzeczpospolitej tylko Rzeczpospolitej Republikańskiej Rzeczypospolitej rzymskiej, tak więc rzeczywiście ten triumwirat był elementem skoczni on zresztą z punktu widzenia politycznego był niesłychanie ważne, bo proszę pamiętać, że to były 3 osoby, które jednak zdobyły wielką popularność on zdobył także jako dowódca wojskowy in casu był bardzo bogaty pompy już był także przez wielka postać militarna z wielkimi osiągnięciami i było wiadomo, że jeśli takie 3 osoby się spotkają musi nastąpić zdarzenie ani czuli się jednak na tyle odpowiedzialni, że postanowili podzielić władzą w ten sposób z 1 strony czerpią zyski, bo przecież nie oszukujmy się także chodziło bardzo duże zyski czysto materialne z drugiej strony, zapewniając pewien ład porządek niektórzy się śmieją, że to był pierwszy trójpodział władzy oczywiście w praktyce tak nie było, ale rzeczywiście tutaj punktem odniesienia było no, chyba że chęć uniknięcia wojny domowej, tym bardziej że wojna domowa rzeczywiście strasznie dziesiątkowały morale i w ogóle ekonomii w funkcjonowaniu polityczne całego tego całego systemu republikańskiego rano pani rację centrum radni bardzo ważne znaczenie później jak państwo wiecie, że pani wie był także usiłowanie zrobienie drugiego triumwiratu my zaliczamy go nie zaliczamy dlatego, że to jest kwestia później wymiany tylko ludzi, którzy nie muszą, ale w zasadzie idea, czyli podział władzy jest jest tą rzeczą podstawową na końcówkę drugiego tę raty powoduje, że tak naprawdę już za staje się pierwszą pierwszą osobą państwo zaczyna zdobywać praktycznie do praktycznie wszystkie urzędy tutaj już niema żadnego problemu jest konsulem i to konsulem parokrotnie jest także odbywać triumf triumf co jest wielką dowodem wielkiego jego znaczenia najpóźniej de facto staje się jedyną władzą no i zaczyna się problem całkowicie naturalny skoro jest jedynowładcą to w jaki sposób tę jego władze, która jest ulotna konsulowie są wybierani w jakiś czas jakiś sposób tę władzę weryfikować czy potrzebny nam jest człowiek z taką osobowością chce żar, który zaprosi, że prowadzi będzie gwarantem spokoju czy też możemy się obawiać jego tyrani no i tu się zaczyna problem, dlatego że z 1 strony to dobrze świadczą o ciężarze dlatego żona chce atutem tej swojej władzy nadać pewne elementy prawne, jeżeli nie jest tylko uzurpatorem zwyczajnym dyktatorem, ale że on działa na podstawie prawa uchwalonego z drugiej strony budzi to obawy, bo proszę pamiętać, że przecież Republika powstała jako tutaj jako wyraz totalnego buntu przeciwko władzy królewskiej i tutaj ta niechęć była nieustannie rak wymiana tutaj wracamy do punktu wyjścia więcej te wszystkie wojny, które domowe de facto, bo to cały ciąg różnych potyczek to było wszystko walka poszczególnych bardzo ważnych osób przede wszystkim bardzo bogatych osób o to, żeby być pierwszym, czyli ta ciągot z drugiej strony pozostała na tu się zaczął rzeczywiście problem, dlatego że trudno było go rozstrzygnąć na korzyść Cezara trzeba powiedzieć przemawia to, że on w gruncie rzeczy był bardzo bardzo skromny odchodzi, kiedy ktoś zdobywa bardzo dużą władzę no oczywiście natychmiast na bardzo wielu zwolenników wielu zwolenników, licząc na profity w przyszłości namawia taką osobę do podejmowania różnych działań więcej bardzo chętnie łechce pycha czy samozadowolenie takiej osoby i te osoby działające wokół Cezara oczywiście namawiały go dlatego, żeby on przejął pełnię władzy proszę nie zapominać o tym, że staramy się go raz już obwołać nie tylko triumfatora, ale rzeczywiście władcą świata potem usiłowano to drugi raz odwołać tym temu wszystkiemu zaprzeczał nie chciał tego czy macie jeszcze, jakie były jego prawdziwe oblicze tego się już nie dowiemy, dlatego że na to jego śmierć spowodowała, że do rozstrzygnięcia było inne, aczkolwiek proszę nie zapominać, że po jego śmierci nie upłynęły znowu aż tak dużo czasu na ich został jego adoptowany syn Oktawian August, że Oktawian został pierwszym cesarzem rzymskim stąd my liczymy jego dynastia czy pierwszą dynastii jak już Klaudiusz kamerze zaczyna się od Juliusza, jakkolwiek nie jest jeszcze Czarni był ciężarem to jednak dał podwaliny tego zresztą nie wiadomo, jakby się to potoczyło, gdyby nie nie jego tragiczna śmierć pod koniec 40 ósmego roku został mianowany dyktatorem na czas nieograniczony i dalsze zaszczyt, który pan, że pierwsze takie wydarzenie, bo dyktatorami można było być nożu dyktator to po prostu był dowódca wojskowy, gdzie już nie obowiązywały zasady demokracji Eko no po prostu trzeba było się bronić podjąć działania wojenne w związku z tym musiał być ten dowódca, ale oczywiście, obawiając się tego, żeby ta dyktatura się nie przedłużyła one były na określony czas i rzeczywiście i to był jego chyba 0203. trzeci trzecie trzeci oraz pełnienie funkcji dyktatora wtedy postanowiono, że to będzie dożywotnio i dalsze zaszczyty, o których pan profesor przed chwilą mówił uczyniły go w praktyce władcą absolutnym, czyli w praktyce był chodziło o to jak miałoby to wyglądać teoretycznie teraz przejdziemy do czterdziestego czwartego roku przed naszą erą bo kiedy jestem dożywotnim dyktatorem jest także kapłanem zasiada w kurii na złotym krześle jego posągi są noszone na noszach wożone na dworze worze procesyjny, który był należnym bogom ma swojego kapłana od woli ze względu na triumf, bo tam jest kwestia triumfu, tym bardziej że część tych kwot tych zaszczytów nazwijmy to przysługiwała konsulami dyktator proszę by ten czterokrotnie konsulem no 3× dyktatorem tymczasowym na czwarty raz właśnie ta dyktatura już by dożywotnio nazwijmy to tak i osobny problem jego tzw ubóstwie, który w zasadzie narodził się to później, ponieważ część tego co my teraz nazywamy ułatwieniem to była normalna procedura nazwijmy to tak uhonorowanie osoby, czyli ten triumf, kiedy na to trzeba było sobie zasłużyć NATO nad tym trzymano wieniec laurowy i w ogóle taki wieniec w zasadzie królewskiej on musiał mnie przeważnie miał pomalowaną twarz albo maskę to było rzeczywiście rodzaj dodatkowego nie tyle ubóstwie co podkreślanie jego charakterowi w tym ubóstwie to w ogóle artykuł już trochę inaczej to wyglądało niczym się wyobrażamy, że on sam czy ktoś inny uważał za realnego Boga, który jasne Bogiem został ogłoszony dopiero po śmierci to 423 roku rada nie był takim Bogiem jak bogowie nadzieja jeszcze inni te, które pani to ubóstwie nie polega raczej na docenieniu jego wartości jego cel, czyli dzisiaj byśmy powiedzieli proszę zrozumieć w bardzo dużym cudzysłowie, że to było trochę tak jakby on został uznany za Świętego, czyli pewien rodzaj wzoru ma wpływ na to co się tam, gdzie będzie działo, ale to to jest raczej tego typu myślenie jeśli tak, bo używamy po prostu tłumaczenia łacińskiego słowa Enej po polsku brzmią, bo Bóg ubóstwie żony dziwów boski, ale to nie jest tak do końca, żeby tutaj nie popełnić błędu to oni aż tacy najmniej nie byli ziemianie zresztą byli bardzo pragmatyczni hitami tego nigdy nie rozumieli oczywiście śmierć spowodowała, że podkreślono jak wszystkie zalety, zapominając o wadach to teraz ten czterdziesty czwarty rok, które nas dzisiaj interesuje mamy Cezara dożywotniego dyktatora w lutym 15lutego dokładnie dzień święta lub fekaliów po raz kolejny podjął próbę od objęcia godności królewskiej to Plutarcha opisuje, że Marek Antoniusz w biegu na forum podbiegł do Cezara podał mu diadem ozdobiony wasz nowy wieńcem oklaski były słabe i z góry przygotowane Cezar odtrącił diadem i wtedy wybuchła prawdziwa burza oklasków to było takie testowanie jak zareaguje suweren uważa traci, dlatego że oni wszyscy powołują się na to co powiedziałby to, że rząd by tam gestem wskazał to pół biedy on po prostu powiedział Cezary jestem królem co można rozumieć dwojako rząd sam się ceni wyżej liczby był królem, ale oczywiście lud odebrał to, że to jest powiedzenie, że ja jestem tylko zwykłym człowiekiem nie chcę władzy królewskiej, a to, że to było ukartowane pewnie z Markiem to sprawa dość jasna pytanie na ile Ciani rzeczywiście tego chcieli, dlatego że i sytuacja z kolei polityczna wymagała i stąd ten temat ten zamach był przyspieszony wyprawy wojennej, które miały ruszyć na tę wyprawę wojenną 3 dni poszła śmierć jak wdrożyć opartą tak tak i trudno tutaj powiedzieć jak to było graniczą nie chciał takiej sytuacji, żeby dopiero po triumfie ewentualnym kolejnej wyprawy wojennej, żeby wtedy ewentualnie coś takiego zrobić tutaj sytuacja wymknęła spod kontroli, lecz oni przyspieszyli to do marcowych co stało się w efekcie dość symboliczne, bo to jest często tak, że jest jakieś wydarzenie to po tym wydarzeniu mówmy no przecież przed wydarzeniem to były takie lub inne znaki zresztą w oświadczeniu opisuje tam, gdzie konie nie chciał jeść tam coś innego się wydarzyła to małżonka do mówiła, żeby tam jeszcze w dodatku akurat Idy marcowe, czyli Polska miesiąca marca to było bardzo istotne, bo wtedy konsulów wybierano tam to po prostu początek roku i tu przez przypadek zbiegły się da, ale to było na posiedzeniu Senatu musiało się odbyć oczywiście w innym miejscu nie w kurii tam, gdzie teraz na Forum romanum tylko całkiem innym miejscu także tutaj były pewne zbiegi okoliczności najmu niestety to to tak się skończyło zamordowano go, bo obawiano się jego wielkości wpływu z 1 strony tak tylko, że to proszę pamiętać, że to było Stronnictwo no tutaj zawsze także zresztą nie moja grupa drugiej stronie ta grupa, która nie będzie czerpał profitów obawiano się po prostu tylko tego, że znaleźli się część ludzi, którzy pochodzili z dawnych rodzin senatorskich przecież Brutus no no pierwszy protest de facto zakończył okres rządów Królewskich drugi Brutus w pewnym sensie nie chciał dopuścić do nowych rządów Królewskich i oni zostali wszyscy skierowani na margines ani się po prostu nie liczyli proszę wyobrazić te stare rody, które dumnie obnosiła maski swoich wielkich przodków pośmiertne, którzy bogactwem się cieszyli oni nagle znajdują się na marginesie do tego dochodzi właśnie brutto nowe pokolenie, które już dla Cezara, który ma tam zależnie od tego kiedy weźmiemy datę urodzenia tam po ponad 50 lat 5456 w tym przedziałach jesteśmy często jest tego typu rzecz zresztą proszę pamiętać, że to było aż 60 spiskowców problem oni byli zdeterminowani tylko było, gdzie kiedy no gdzie wyszło samo, dlatego że zapowiedź wyjazdu Noto Idy marcowe spotkanie Senatu obowiązkowe Idy marcowe no musiało się odbyć problem był to miejsca dla mamy propos proponowane czy też sugerowano, że do, kiedy będzie udawał się na posiedzenie Senatu został zamordowany tam trzeba było przejść taki ma specjalny, że wtedy, kiedy na tym moście będzie może tam były planowane różne miejsca zdecydowano się na kurię przy czym trzeba pamiętać, że wtedy kuria, czyli i siana, które odbywają się posiedzenia Senatu nie znajdowała się na Forum romanum znajdowała się na polu Marsowym, czyli poza murami miasta jest tam teren, gdzie np. panteon w tej chwili jeśli patrzeć na topografię współczesną w zasadzie kawałek dalej zapatrzony jest część odkopane do terenu z 4 świadczeniami to jest blisko tego miejsca, dlatego że tam wtedy znajdował się wielki teatr Antoniusza nomen omen, o którym szerzej wspominali i portyku tego pomimo tego teatru Pompejusza znajdowała się wybrana jedną z sal, która miała taki jak centralny półokrągły absurdalne kształt, na którym świetnie, którym świetnie nadawał się do posiedzenia Senatu czy jego zabójstwo nastąpiło w ogóle wręcz poza murami miasta pierwotnymi ono nastąpiło na polu Marsowym to miejsce w tej chwili jest pod drogą pod zabudową z tego nie widać natomiast 4 świątynie targa large Argentino Argentino one są widoczne, czyli to jest miejsce zabójstwa my świetnie się do tego nadawało kuria ta późniejsza była duża tam to było bardziej kameralne w związku z tym tam naprawdę nie było nawet gdzie uciec i nie było, gdzie chronić przestrzeń była niewielka na kiedy go otoczono NATO wreszcie dostał 27 czasu przeczą wydaje się tylko jeden z tych czasów rzeczywiście śmiertelny no bo późniejsze na czym mamy przekaz bezpośredni, że jeden z tych, którzy atakowali uderzył między 0203. żebrem prawdopodobnie, przebijając mu serce życie w mieście jest koncepcja inna, że może to też nie był śmiertelny czas, że umarł w wyniku zadławienia krwią ponieważ, kiedy dokonywanego lekarz osobisty Antti już dokonywał pośmiertnych obdukcji NATO stwierdził ciśnienie krwi w płucach, ale tak Ciszak nie wszystkie czasy były śmiertelne 1 na pewno być może 2, które kończyły jego przedwcześnie jednak jego jego życie też źle skończyło później dla wszystkich zamachowcy też osoby na rzecz i tutaj 1 taka interesująca uwaga, bo powiedziałam jest już u mianowicie po raz pierwszy było tak no poczucie wzburzył oczywiście, że trzeba było, żeby spokojnie trzeba było na forum tym razem Romano ogłosi przyczyną śmierci i czasie w ogóle wydarzyło no i takie ogłoszenie przyczyny śmierci na forum było było po raz pierwszy ogłoszone co spowodowało, że łacińska formuła, że coś odbywało na forum przetworzona na język angielski utworzyła słowo Forensic słowo Forensic oznacza kryminalistyka i uznaje się, że to produkcja, której dokonałem jest już i to ogłoszenie oficjalnych wyników sekcji zwłok, że to jest początek kryminalistyki, tak więc przy okazji jeszcze raz archeologia ma swój wkład rozwój nowej dziedziny Doda się skończyło oczywiście zamieszkami nawet do tego stopnia, że niewinnego człowieka, który był podobny do jednego z zamachowców po prostu zabito jego głowy nadziane na dziś sądzę że, żeby łapano jednego z tych Tychy zabójców, którzy oczywiście się rozpierzchli na wszyscy skończyli fatalnie to znaczy niektórzy popełnili samobójstwo jak ten rzeczony obrotu chociażby, a inni zostali pokonani w czasie w czasie walk bank czy owak w ciągu kilku miesięcy wszyscy widzieli, a żaden z nich umarł z przyczyn naturalnych oczywiście śmierć Cezara spowodowała zamieszanie, ale jednocześnie mitygować całe całą Republikę w efekcie no rzeczywiście powstało później jedyną łatwo w tym przypadku, ale jednocześnie całe cesarstwo rzymskie weszło w okres PAX Romana, czyli pokoju wielkiego rozwoju ekonomicznego kulturowego i rozwoju także politycznego oczywiście to, że później zmieniło, ale efektem śmierci Cezara było powstanie wielkiego imperium rzymskiego, które funkcjonowało przez prawie 1,51000 lat prof. Piotr Dyczek wydział archeologii Uniwersytetu Warszawskiego ośrodek badań nad antykiem Europy południowo-wschodniej był moim państwa gościem panie profesorze bardzo dziękuję za rozmowę dziękuję panie dziękuję państwu państwu dziękuję za wspólny wieczór życie spokojnej nocy do usłyszenia następny poniedziałek w audycji powrót do przeszłości Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POWRÓT DO PRZESZŁOŚCI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA