REKLAMA

KultOFFe: Jared Diamond, "Strzelby, zarazki i stal. Krótka historia ludzkości"

OFF Czarek
Data emisji:
2021-03-17 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
25:10 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wczoraj państwa moim dość dość tych przeprasza skończy może to państwa moim gościem jest pan prof. Krzysztof Dołowy fizyk szkoła główna gospodarstwa wiejskiego dzień dobry witam panie profesorze dzień dobry dzień dobry panie redaktorze dzień dobry wszystkim radiosłuchaczy myślę sobie, że dość to jest taki gość, którego się dość moim moim godzinach, ale na pewno, ale to na pewno nie jest pan prof. Krzysztof Dołowy, który jest taki powiedziałbym Top nie powiem ile Rozwiń » moich ulubionych gości książka, o której dzisiaj rozmawiamy pomyślę sobie panie profesorze, że kilka dni temu wydarzyło się coś co w ogóle świetnie wprowadza do tej książki, bo to na drzwiach biura Rady do Spraw Uchodźców, która oczywiście zajmuje się sprawami imigrantów pojawił się plakat z napisem tonie Afryka tu drzwi się zamyka, a o i rozumiem że, jakbyś pozostawiam państwu śledzenie jak to się zakończyło ze zdradza spojler plakatu już tak już niema, ale to w pewnym sensie pokazuje w jaki sposób wymyśli coś o świecie także jest świat cywilizowany świat mniej cywilizowany świat, w którym obowiązują zasady, które są dobre, a win w innych częściach świata obowiązują zasady, które są nie do końca dziwne można powiedzieć jest świat, który światem rozwiniętym świat, który świat mniej rozwinięty itd. tak dalej oczywiście, kiedy mówię te słowa to każdy pewnie to tego słucha albo większość terytorium słucha mówi no tak ten świat lepszy rozwinięty cywilizowany to jest nasz świat świat biały świata Europy świat Ameryki północnej czy tzw. globalnym globu tzw. globalnej północy no i ten ten pozostały się, ale się też wygląda inaczej, jeżeli to samo pytanie zadamy albo każe spojrzeć w innych częściach świata, a gdzieś na na górze tego wszystkiego pojawia się pytanie, ale właściwie, dlaczego tak się stało, że dzisiaj, że dzisiaj tak jest, jaką przecież gatunek ludzki powinniśmy być do siebie podobni w pewnym sensie tak mieć te same uśredniając te same inteligencja ten sam zdolność rozwiązywania w jakim problemów tę samą zdolność Ada adaptowania i adaptowania się adoptowania tego co nam podsuwa natura itd. itd. jest, dlaczego historia świata wygląda tak jak wygląda, dlaczego jesteśmy tu, dlaczego niektórzy są na górze nie są są na dole i książka, którą pan profesor zaproponował na na dziś to jest książka zatytułowana gan z ciałem and Still wyższej co firma sosa PiS, że da Dimon da ta książka także ukazała się po polsku jako strzelby zarazki Stal krótka historia ludzkości z pewnością sprawia, że człowiek zaczyna myśleć no więcej niż przewiduje na to dzisiejszy przydział myślenia o wypadzie panie profesorze, ale ja też za długo Adam oddaje pan głos zgadzam się z panem redaktorem całkowicie i znakomicie pan przybliżyć treść tej książki ja tylko dodam, że pierwszy raz ta książka wyszła 20 lat temu po polsku Pruszyńskiego i się nazywała strzelby zarazki maszyny i za tę książkę dostał nagrodę Police oraz 1990 ósmy roku aut to rzeczywiście jest zadziwiająca książka pomimo, że ma 20 kilka lat to właściwie można do niej sięgać ciągle i znajdować cały czas coś nowego, dlatego że ona jest nabita dobrze ułożonymi wiadomościami nie mówiąc już o tym, że autor ma niesłychanie szeroką wiedzę i noc spędził pół życia naukowego na nowej Gwinei, ale jednocześnie jednym z wybitnych lingwistów jest przede wszystkim biologiem specjalistą od ptaków itd. itd. ona mnóstwo zainteresowań zdołał włożyć tę książkę oraz winnych, których przecięta jest najlepsza dla rodzin jego książki mnóstwo fakt panie profesorze zareagowałem dla, dlatego że jest taka książka Why seks van, która jak tego nie, a właśnie on dobrze, ale zostawmy sexy, dlaczego taki przyjemny na boku to też ciekawa książka i wróćmy do strzelb zarazków i Stali albo maszyn, czyli krótka historia ludzkości co nam ta książka mówi pani prof. Otóż Dimon pokazuje różne znaczy dyskutuje dyskutuje wszystkie możliwości, ale próbuje rozważyć najprostsze jak to się stało, że pierwsze duże uprawy rolne miały miejsce no tzw. półksiężyc, czyli na terenach dzisiejszej Izrael, że znajdą się z jej ansi Syria Irak coś takiego, że w półksiężycu jak to się stało, że wtedy około 1012 000 lat na 10 raczej tysięcy lat przed naszą erą tam i owies i jęczmień i udomowienie zwierząt jak to się stało, że to miało miejsce tam oraz Chinach jeszcze kilku miejscach, ale pod przede wszystkim tym, że na Księżycu jak to się stało, że to, że tamto miało miejsce i odpowiedź, którą on znajduje jest zadziwiający Otóż okazuje się, że jeżeli byśmy zbadali dzikie trawy, jakie rosną w różnych miejscach wybrali tylko te, których na, który nasiona ma 50 mg, czyli nagram ami 20 to i próbowali udomowić to okazuje się, że na terenach rzecznego półksiężyca jest około 30 takich potencjalnych możliwości udomowienia i z nich 4 zostały udomowione w innych miejscach jest kilkanaście w Chinach np. a w takich krajach jak Afryka czy Ameryka Południowa to są pojedyncze trawy tylko niektóre z nich dużo później zostały udomowione coraz jak to się stało, że pewne zwierzęta zostały udomowione ją bierze taką umowną tylko, że na zwierzę, które warto hodować to musi mieć ponad 35 kilo ma troszkę to jest umowne, ale powinna być duże i mieć cały szereg cech, które nie umożliwiają mu życie koło człowiek no nie powinien być gresy powinien jeszcze trochę powinien mieć w stadzie powinno być przywództwo to znaczy jak się nam mówi lidera, żeby współpracował no to reszta zwierząt też będzie nie powinien panikować i nie powinien być agresywny oraz tak jak już pan redaktor wspominał powinien lubić seks nawet niewoli i okazuje się, że takich gatunków jest bardzo niewiele i to są w Ameryce północnej nie ma w ogóle nie było znaczy w ogóle w Ameryce Południowej to tylko lama została udomowiona natomiast tutaj wzdłuż no czy w okolicach, a Europa Południowa Afryka Północna i kraje żadnego półksiężyca tam był o kilka zwierząt, czyli owca Koza bydło domowe to wszystko za wszystkie tam występują i okazuje się, że wobec tego, że pewne cywilizację czy pewne obszary ludzi żyjących na pewnych obszarach geograficznych mieli większe szanse niż in i do dzisiaj się to do dzisiaj to istnieje taka różnica przyczyn znowu innej części książki w dziale Dimon zwraca uwagę na to, że zarówno uprawy jak i zwierzęta mogą przesuwać się równoleżnikowo, czyli na wschód na linii wschód zachód, bo tam jest podobny klimat natomiast nie mogą łatwo przejść z północy na południe no bo się pojawiają i inne rośliny inny klimat brak wodzy inne pasaży i tak dach itd. czyli że transmisja no tego udomowienia zachodził łatwo na kierunku wschód zachód natomiast bardzo trudne wręcz niemożliwe północ południe i to powoduje, że w Afryce no nie udało się przenieść tej zwierząt upraw z północnej Afryki należą do oka rok miejsc koło równika owych podobnie było w Ameryce, gdzie ten transport, gdzie się usuwanie się idei pomysłów i upraw na osi północ-południe było bardzo wolne i właściwie też niemożliwe przy zmianie przy zmianie warunków klimatycznych natomiast Eurazja całości miała chętnie Kam wobec tego Eurazji do Mino dominuje na skutek no przypadkowego znacznym stopniu rozmieszczenia dawnych tras i zwierząt dzikich, które tam występował wrócimy panie profesorze do tej książki do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM informacji o godzinie 1120 już za kilka minut państwa i moim gościem jest pan prof. Krzysztof Dołowy fizyk ze szkoły głównej gospodarstwa wiejskiego informacje po informacjach wracamy po wcale rosołu, kto jest niewiele czasu panie profesorze pan wrosła w niedziele już dawno Radomia lubię rosła, ale dawno nie nie robiłem sobie Rosa właśnie to jakoś nie Niemiec od on dziś dłuższego czasu, ale my tak jak to nie rosły w niedziele, a w dziwny pan prof. Krzysztof Dołowy fizyk ze szkoły głównej gospodarstwa wiejskiego, który nie jada od dawna nie da Rosa w niedziele jest państwa moim gościem w by rozmawiamy o książce Edwarda Bonda strzelby zarazki Stal albo innej wersji strzelby zarazki maszyny krótka historia ludzkości książka w po polsku wydana przez różne wydawnictwa zdaje się Prószyński wcześnie 25 lat temu ostatnio wydawca za chwileczkę zerknę do mojej ściągawki jak ja też w tłumaczeniu też tak Markowski przełożył ale, ale też można oczywiście tę książkę czytać to angielską także w oryginale ktoś ma takie preferencje i tak bardzo ciekawy namysłu nad historią świata tak, która wydaje nam się dziwna, kiedy właśnie zaczęliśmy nad nią zastanawiać, bo oczywiście to, że świat jakoś toczy ze sobą walczymy albo nie walczymy, że wojna pokój po sobie następują jakieś lata rozwoju by po, których następują lata kryzysu itd. tak to jest dziś wiele, ale też ciekawe pytanie, dlaczego skoro jesteśmy osobnikami w 1 gatunku, w którym będzie sobie zaczęliśmy lepiej niż gorzej dawać radę w tym środowisku to dlaczego jest tak, że właśnie myślimy o sobie inaczej i myślę, że teraz jest taki czas panie profesorze, że te pytania które, które wydawały się zawsze oczywiste albo stwierdzenia, które wydawały nam się oczywiste na temat stanu świata myśmy sobie chociażby przychodził do głowy psychologia, ale też przecież medycyna takich i farmakologia to znaczy, kiedy wypowiadamy się na temat Niewiem ludzkiej psyche albo kiedy wypowiadamy się na temat różnych lekarz, które zażywamy to zupełnie nieświadomie mówimy o tym w jaki sposób te specyfiki działają na ciało białego człowieka pewnie należy jeszcze powiedzieć bardziej precyzyjnie białego mężczyzny dorosłego tak, kiedy mówimy o ludzkiej psyche to jest psyche, która została zbadana przez białych mężczyzn na białych studentach zamożnych państwach, a jednocześnie rozciągamy te nasze wnioskowanie na cały świat mówimy no tak jest stan świata, jaki czy tak jest ludzkiego umysłu zasobności logiki inteligencji, jaki jest, jakim my w tym białym świecie ustalimy to my ustalamy normy, a potem dziwimy się różnych państwach, dlaczego właśnie tak dziwnie oni nas patrzą mówią Kuś właściciel sam chciałem, żeby zapytać tak to jest poważny problem na co zwraca się uwagę teraz w Ameryce już nie teraz już 20 lat rozpoznano problem, który polega na tym, że no zwalczamy uprzedzenia rasistowskie co znaczy powiedzmy niektóre kraje zaliczane w niektórych nie, ale w stanach Zjednoczonych poprawność polityczna nakazywała uważanie wszystkich ludzi za identyczne i okazuje się, że niektóre leki takie przeciwbólowe próbowano działają lepiej na ludzi 1 nazwijmy to 1 koloru skóry niż na innych i powinna się dobierać takie przeciwbólowe zwykle na ból, bo okazuje się, że niektóre leki są skuteczniejsze czy też skuteczność zależy od rasy co było niepoprawne politycznie na to nie na takie badania wobec tego nie chciano dawać pieniędzy, bo one 100 w tekście są rasistowskie, pomimo że wyniki wychodzą dość wyraźnie różne dla różnych ludzi dzisiaj wraz z rozwoju biologii molekularnej tej prawdziwie szybko rozwijającej się z dziedziny raczej z najbogatszych krajach głównie w stanach Zjednoczonych, ale ze wielka Brytania Francja okazuje się, że to zależy od niektórych genów, a te geny ich wymieszanie szczególnie dawniej zależało od tego jakie osoby w pobliżu mieszkały, z których można było zrobić sobie dziecko wobec tego te geny też się czy też warianty wjadą też się lokalnie od siebie różniły stąd też dzisiaj ci ludzie się lokalnie nieznacznie od siebie różne, ale nie różnią się w tych miejscach tych zagadnień, których pan redaktor mówił no tak naprawdę wszelkie badania inteligencji dla dzieci, które się rozwijały w jaki kulturze pokazują, że nie ma różnic oczywiście są różnice indywidualne, ale nie da Grasso nie bardzo panie profesorze wiem o tym, że kiedy mówimy właśnie badania inteligencji to to nie jest także to znaczy zacząłbym od tego, że nie mamy narzędzi, które by inteligencję mierzyły tak to co nazywamy badania inteligencji to są raczej badania czegoś można nazwać inteligencją kulturowo to znaczy ja jako autor testu ustala, że jeżeli odpowiedź na zadane pytania w taki sposób, jaki Uznam, że są właściwe to wtedy uzyskać najwyższy wynik, czyli całkowicie się sprawdza, czyli wtedy wtedy to oznacza, że jesteś inteligentny, jeżeli tak odpowiedziały, jaki wyznaczył, a jeżeli nie na to tonie tak jest to oczywiście to było obciążenie wszystkich testów na inteligencję od czasu, gdy myślenia i to raczej trzeba sprawdzać w praktyce i w praktyce, jeżeli dać każdemu równy start to równy start w tych samych warunkach to dojdziemy do do takich samych wyników za udziały na remont o tym pisze na początku swej książki, kiedy mówi, że kiedy pojawia się w nowej Zelandii czy kiedy rozmawia z tubylcami to no to widzi, że jest jakaś przepaść dzieląca to znaczy 1 stronie zadań całą masę pytań o jego świat i trochę patrzy na nich jako na takich nieporadnych ludzi, którzy w ogóle nie rozumieją użyję tutaj terminu cywilizacji ale, ale w cudzysłowie, a z drugiej strony mówi no dobrze, ale ale, kiedy jesteśmy w buszu to role odwracają i wtedy oni patrzą na mnie takiego dzieciaka, który nie bardzo rozumiem w jaki sposób nie może zobaczyć, którędy ma iść albo odróżnić trujących roślin od od jadalnych itd. tak dalej więc, gdyby to środowisko kultura się różni oczywiście łatwo jest komuś nadać jakąś etykietkę korze zależy od tego gdzie ta etykietka nadajemy, jeżeli robimy to na naszych warunkach w naszym otoczeniu to tak, ale nagle okazuje się, że my jesteśmy gdzieś indziej to my jesteśmy tym, który w ogóle nie ma pojęcia, które nie mają pojęcia o tym co się dzieje wokół oddają one wręcz pisze, że nowo Libańczycy tam spędził najwięcej czasu są inteligentniejsze niż biali to dla niego to nie ulega wątpliwości, ponieważ muszą sobie na co dzień radzić z trudnościami które, które spotykają ja muszę powiedzieć, że na poznał wiele lat temu byłem w stanach Zjednoczonych to miałem podobne wrażenie, że Amerykanie są mniej bez no i to wynika niewątpliwie z tego, że życie w Polsce komunistycznej wtedy w latach siedemdziesiątych różnych było o wiele trudniejsze tutaj mimo nie wystarczyło pójść do sklepu, żeby kupić rzecz tutaj trzeba było ją zdobyć własne znajomych telefonów coś i nagle jak odnosi sukces, bo kupował papier toaletowy np. tego Amerykanie nie mieli, a przez to ich taka beztroska taka co zrobić, żeby osiągnąć sukces była tępione oczywiście nowo gminnej czy muszą mieć jeszcze bardziej to ożywienie intelektualne zmysłowe muszą mieć większe niż ci ludzie, którzy żyją da zrobić panie profesorze, dlaczego dziś warto tę książkę przeczytać na ukazała się już jakiś czas temu, dlaczego uważa pan na wciąż jest ważne aktualne one różne rzeczy to rusza i to auto różne rzeczy porusza niektóre z nich są zaskakujące tylko na pierwszy rzut oka bo gdy człowiek przeczyta nagle zdaje sprawę, że włącz np. jeden z rozdziałów jest zatytułowanych potrzeba jest córką wynalazku u nas się mówi matką wynalazku wsi o autor pokazuje, że większość wynalazków czy wszystkie zostały zrobione przez hobbystów, którzy nie myśleli aż tak bardzo ich zastosowania, bo np. samochód to pierwsze samochody z późnego dziewiętnastego wieku to była hobby rozrywka van panowanie, ale nie był przydatny przydatny wynalazek dopiero gdy on powstał ludzie go zobaczyli, zwłaszcza wojskowi w czasie pierwszej wojny światowej doszli do wniosku, że im się ciężarówki przydadzą do szybszego transportu transportu konnego i okazuje się, że można dać przykład z komputerami osobistymi powiedziano może już jest kilkanaście więcej nie potrzeba wynalazcą to powiedzieć, bo tego tych pierwszych komputerów osobistych to dopiero pojawienie się jakiegoś jakiegoś udogodnienia stwarza szerszą jak perspektywy dla jego zastosowania i stąd jest trochę zabawne, gdy politycy uważają, że oni mogą zaplanować że, a tu 1 000 000 samochodów elektrycznych postawimy na pustyni, a tutaj do niego lotnisko największy na świecie to są te potrzeby, które są oczywiście państwo może zarządzić w ramach gospodarki wojennej, czyli nie liczyć się z tym czy to będzie nasze zarabia czy nie i zarządza ku chwale, żeby zbudować natomiast normalnie wynalazki nie tworzą się tak sobie, a co więcej, jeżeli one powstaną w kraju, w którym nie ma kultury technicznej, w których nie ma wielu fabryk nie produkuje się wielu rzeczy to one nie z nie spotkają się zainteresowaniem niestety Polska jest teraz w takiej sytuacji, że jesteśmy jednak spóźnieni w stosunku do przodujących krajów Europy i tutaj zarządzeniami rządu przyspieszonymi dużo uda się zrobić tutaj trzeba powoli od finansowania nauki o dotowania małych dotowanie może nie, ale wspomagania małych firm, które produkują coś unikalnego i za 2030 lat z niczego tak jak w Izraelu zrobiło się zrobił się to kraj bardzo nowatorski bardzo wieloma wynalazkami, które są stosowane, ale na to trzeba 30 lat pracować panie profesorze bardzo panu dziękuję za dzisiejszą rozmowę dzisiaj strzelby zarazki i Stal krótka historia ludzkości działacz Damon jest autorem państwa moim gościem był pan prof. Krzysztof Dołowy fizyk ze szkoły głównej gospodarstwa wiejskiego informacje już za kilka minut o godzinie jedenastej 40 Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 20% rabatu, wybierz pakiet i słuchaj wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA