REKLAMA

Przeszukania i aresztowania Polaków na Białorusi. Reżim grozi im wieloletnim więzieniem [część 1]

Światopodgląd
Data emisji:
2021-03-25 16:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
22:43 min.
Udostępnij:

O sytuacji członków Związku Polaków na Białorusi rozmawiamy z jego przedstawicielką Anżeliką Orechwo oraz wicedyrektorem Ośrodka Studiów Wschodnich Wojciechem Konończukiem. Nie zabraknie tez tematu Dnia Wolności, o którym rozmawiamy z niezależną białoruską dziennikarką Hanną Liubakovą.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
, a świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz państwa gościem jest Wojciech Konończuk wicedyrektor ośrodka studiów wschodnich dzień dobrem i dobre, ale połączyliśmy się też udało nam się połączyć z Andżeliką Orechwo dzień dobry pani, że tylko im dobry prezes rady Naczelnej związku Polaków na Białorusi w ostatnich godzinach szczególnie, ale w ostatnich dniach bardzo złe wieści jak pani nawet napisała Prokuratura Generalna wszczęła postępowanie wobec szefowej związku, Rozwiń » czyli Andżeliki Borys i wobec grupy osób ze związku Polaków o podżeganie do nienawiści i rehabilitację nazizmu w siedzibach związku Polaków Białorusi oraz mieszkaniach działaczy w Grodnie wołkowysku Lidzie przeprowadzono rewizję zatrzymano Andrzeja Poczobuta, z którym dopiero wczoraj tutaj na antenie rozmawialiśmy, więc dziennikarza i też członka zarządu głównego związku Polaków Białorusi do Mińska wywieziono Irena Bernacki nie wiem czy wymieniłam wszystko, ale proszę powiedzieć jak pani rozumie co się dzieje co się jeszcze w tej chwili dzieje i co co możecie co obawiać się może jeszcze się stać, więc na chwilę obecną miejscu się znajduje pani Irena Biernacka pani Maria Kierzkowska prezes oddziału w wołkowysku pan Andrzej Poczobut też jest Mińska jutro będzie przesłuchiwany nie wiemy w tej chwili, gdzie jest pani Andżelika Borys czy Grodnie czy też zabrano ją do Mińska przeszedł zrobiono rewizję w szkole społecznej imienia Stefana Batorego w Grodnie też w szkołach w wołkowysku Lidzie były rewizje prawda zabrano w Grodnie zabrano sprzęt część jakich materiałów książek to, czego się spodziewać no nie wiadomo w tej chwili można spodziewać wszystkiego pani na szczęście jest na razie wolna, ale rozumiem, że wszyscy nie wiecie czym to wszystko jest gdzieś bardzo szybko niespodziewanie trochę tego spodziewaliście to znaczy jak już rozpętała taką jest prawda pojawiła się sprawa pani Anny Państwowej do tego zostało wplątane związek Polaków, chociaż pani pani Xue to absolutnie w związku nie miała żadnego do czynienia to jest osobna organizacja potem jak została zatrzymana pani prezes i oskarżona prawda osadzona w areszcie to się spodziewaliśmy, że coś dalej będzie siedział, a w sumie jako organizacja związek Polaków już od dawna sygnalizował prawda co tutaj się dzieje w sprawach oświaty szkolnictwa polskiego prawda, że cały czas władza dąży do tego, żeby wyeliminować język Polski, żeby jak najmniej możliwości były działania ostatnio areszt dla pani prezes z powodu organizacji imprezy kulturalnej, więc to świadczy o tym, że władze są nastawione bardzo niechętnie do mniejszości narodowej pielęgnujący swoje tradycje narodowe kulturowe bardzo w takim razie dziękuję za rozmowę mam nadzieję, że uda nam się jeszcze rozmawiać czy części i w najbliższych dniach słyszeli państwo Anżelika Orechwo prezes rady Naczelnej związku Polaków na Białorusi jesteś z nami Wojciech Konończuk wicedyrektor ośrodka studiów chodnik, a jak pan rozumie to uderzenie reżimu w ostatnich dniach właśnie w Polaków mniejszość polską ja możemy się tego, że to uderzenie było oczekiwane co więcej część działaczy polskich na Białorusi tego uderzenia oczekiwało wręcz można by stwierdzić, że żona dosyć późno w tym sensie, że biorąc pod uwagę to co się dzieje na Białorusi w ostatnich miesiącach, czyli masowe represje wymierzone we wszelkie przejawy aktywności Obywatelskiej niezależne od władz zostały spacyfikowane niezależne media organizacje pozarządowe niezarejestrowane dodajemy związek Polaków na Białorusi jedno z największych tego typu społecznych organizacji od dawna był na celowniku reżimu, więc z 1 strony to co to co ma miejsce od kilku dni wpisuje się w uderzenie reżimów społeczeństwo, ale z drugiej strony może ważniejsze jest to, że jest też pewnego rodzaju zemsta, jaką razi wybierana na Polsce w dni od samego początku tych protestów Polska jest postrzegana jako jeden z głównych prowodyrów jako jako państwo, które dosyć konsekwentnie od samego początku wspiera społeczeństwo białoruskie niezależne media białoruskie prawda mamy też część emigracji politycznej białoruski w Warszawie jest też ten czas bloger miasta, który nadaje Warszawy no myślę, że też reżim Łukaszenki stał rozsierdzony tym ostatnim filmem, który właśnie bloger nie chciał wyemitował pokazujący majątek Aleksandra Łukaszenki, więc to zemsta reżimu na na Polsce to od razu powiem czy rozmawiamy ze Szczepanem Puciło znajdziecie państwo w między tym filmie rozmowy systemy pod stołem, ale przyznam, że tego nie rozumiem łącznie nie rozumiem do końca tej interpretacji nawet dziś na mojej perspektywy to był uderzający premier Morawiecki staną wyłącznie w obronie czy spełnią łącznie o Polakach na Białorusi w ostatnich dniach polskie władze praktycznie przynajmniej głośno nie zabierały głosu w obronie nawet część Białorusinów tutaj czytam ma żal mi mówi o tym w ostatnich godzinach, że właśnie ta aktywizacja mobilizacja następuje, gdy uderzono już Polaków, więc czy to nie jest także Łukaszenka niezależnie od tego co Polski rząd zrobił jest mu bardzo na rękę Ross z rozkręcić, jakby odwrócić uwagę od różnych kwestii wewnętrznych i przesunąć zainteresowanie, jakie kwestie narodowościowe tożsamościowe itd. a kto jest bardzo prawdopodobna czy właśnie to się dzieje od kilku miesięcy reżim wskazuje wroga zewnętrznego mówiąc, że to protesty trwają tak naprawdę są wyłaniani oddolnie tylko z zewnątrz od zewnątrz Polska Litwa stany Zjednoczone generalnie zachód są wskazywane jako główni prawo uderzy, więc tak bardzo konsekwentnie próbuje przekonywać natomiast mam wrażenie, że tego typu narracja, która w, którą słychać od propagandy białoruskiej ona jest ona jest kupowana przez niewielką część społeczeństwa białoruskiego pisma władz 2020 kilka procent natomiast to, że po wystąpieniu wczorajszym premiera Morawieckiego i skazaniu Andżeliki Borys na 15 dni aresztu prawda za zorganizowanie tego jarmarku kulturą kulturowego Kaziu i po kilkunastu godzinach ze znacznie widz znacznie większa dalej idące zarzuty postawiono aktywistą związku Polaków na Białorusi to jest tak to jest bardzo jasny sygnał jest bardzo jasny sygnał, że reżim białoruski zimna wojna z mniejszością polską, ale też Warszawą, licząc się zapewne również odpowiedzią ze strony Polski tak, bo sięganie do nienawiści rehabilitacja nazizmu powiedzmy, że chodzi o historię Polacy na Białorusi wspominają członków podziemia, które walczyło tam traf w czasie wojny czy po drugiej wojnie światowej teraz coraz częściej nazywani są żołnierzami wyklętymi no i by reżim Łukaszenki wykorzystuje to czy olbrzymia, bo wiemy, że było to już moja interpretacja bardzo różne różni ludzie byli w tym podziemiu wiedzą z nich wszystkich próbuje uczynić właśnie nie wiem rehabilitacja rzuca sugerują wyraża się znalazł pretekst szukał sobie znalazł niezależnie od tego jak bardzo wydumane jest to pretekst czy pierwsza skażenia, które pojawiło się kilka tygodni temu pod adresem organizacji polskich 6 a kiedy w dniu żołnierzy wyklętych dochodu 100 uroczystości harcerskiej aniżeli oskarżeń o rehabilitacji na nas dziś nazizmu rzekomo ścianie Burego co to zupełnie absurdalne pani redaktor słusznie zauważyła, że ziemie białoruskie, które przypomnijmy do sierpnia 3005. roku były uznaną międzynarodową częścią państwa polskiego tam 400 czwartego roku przez kilka lat po wojnie jeszcze trwały, bo volvo wojna de facto polskiego podziemia niepodległościowego z wojskami NKWD kilka tysięcy Polaków, które w tym podziemiu brali udział zostało zamordowanych wiele tysięcy wręcz wielu mieszkańców cały wniosek został zesłany na Syberię ci ludzie potomkowie tych ludzi, którzy byli prześladowani mają prawo do tego, żeby swoich przodkach pamiętać robią natomiast reżim potraktował taką Kretek właśnie, żeby uderzyć w aktywistów mniejszości polskiej co czyni czy Rosja to bowiem przy całym normalnym pretekst do tego uderzenia chciałbym byśmy porozmawiali o tym co Polska Unia europejska może zrobić no właśnie pytanie czy Polska tylko dla Polaków tam mieszkających czy w ogóle dla Białorusinów dziś udało się zmobilizować polskiemu rządowi przynajmniej retorycznie przedstawicieli komisji europejskiej, że Borrell właśnie przedstawiciele komisji europejskiej ogłosili, że nie zgadzają się czy wyrażają sprzeciw by teraz właśnie Polaków tam mieszkających razem sobie obrał za cele ataków mam nadzieję, bo nie było planowane Wojciech Konończuk zgodziliście, choć na kilka minut rozmowy, dlatego że teraz musimy ją zawiesić, bo zaraz informacje, ale po informacjach właśnie mam nadzieję, że tak niespodziewane zaproszenie Wojciech Konończuk jeszcze przyjechać na kilka minut i dołączy też do nas Anna Klimakowa niezależna białoruska dziennikarka to za kilka minut, a świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz wicedyrektor ośrodka studiów chodnik Wojciech Konończuk zgodził się rozmawia z nami dłużej za bardzo dziękuję teraz serdecznie pozdrawiam tak dobrze w to w takim razie co w zasadzie może zrobić Polska co może zrobić Unia premier Morawiecki z 1 strony zapowiedział, a nawet już zdaje się wprowadziła Polska czytała na Twitterze ministra Dworczyka sankcje osobowe znaczy zakaz wjazdu do Polski sędziego, który skazał Andżelikę Borys premier dziś mówił o tym, że będzie podnosił proponował by Litwa Łotwa ograniczył wprowadziły ograniczenia w przepływie towarów to na razie słowa, ale dla kontrastu tylko dodam, że jednocześnie czy Litwa Łotwa dania wprowadziły sankcje wobec 118 osób to się zbiega z dzisiejszym dniem wolności na Białorusi, więc nie wiem co pan podkreśla co mogą być skuteczne jest realistyczne, że Unia albo Polska albo jakieś kraje mogłyby wprowadzić myślę, że należy odrzucić logikę, że w tej sytuacja jest planami mawiało się nic nie możemy zrobić jako Polska Unia europejska to nieprawda spłaca katami jest mówiliśmy o tym czy bezprecedensowe represje jak nie było nigdzie indziej w Europie od wielu lat wymagają niestandardowych działań tych niestandardowych działań ze strony Unii Europejskiej ani też Polski w ostatnich miesiącach nie obserwowaliśmy te 90 prawie osób na liście sankcyjnej unijnej no to jest jak powiedziała sytuacja Śląska chwila 7 podmiotów gospodarczych niewielkich firm zbliżony do reżimu objętych sankcjami jeszcze w grudniu no to też nie jest coś co te co to co co powinno stać wprowadzone mamy sankcje narodowe pani redaktor powiedział przed sekundą ze strony Litwy Łotwy Estonii świetna to jest druga druga tego typu wprowadzenie sankcji Narodowy ze strony tych 3 państw to, czego należy oczekiwać zmiany tak chciał, żeby tak się stało ze stroną europejskiej to znaczące rozszerzenie listy sankcyjnej po pierwsze mamy do czynienia z prokuratorami prokuratorami sędziami śledczymi funkcjonariusza reżimu, którzy są odpowiedzialni za masowe represje jak bezpośredni wykonawcy wobec społeczeństwa białoruskiego ubolewa, że mamy prawie 300 więźniów politycznych tylu Przemyśl Wiasna doliczyła Białorusi tak, ale są to bierzemy politycznie, które są wpisane na formalną listę więźniów politycznych, którzy trafili za kraty na kary długiego więzienia znacznie więcej są po kilkaset osób pewnie kolejne kilkaset trafi natomiast w ciągu kolejnych kilku tygodni w tego typu sytuacja Puzio naszą miedzą wymaga bardzo bardzo konkretnych działań w tym znaczącego rozwód znaczącej rozbudowy listy sankcyjne po pierwsze po drugie sankcje gospodarcze zawsze wolą dyskusje na skuteczność to nieskuteczne wielokrotnie jako Unia europejska oferowaliśmy wobec Rosji wobec innych państw prawda Iranu w poprzednich latach nie zmienia faktu, że pewne działania o charakterze gospodarczym są potrzebne co więcej cała opozycja białoruska postuluje rad wzywają Unię europejską do sięgnięcia po instrumenty gospodarcze i teraz pytanie czy nawet biorąc pod uwagę trwające rozwija się represje Unia europejska jest w stanie wygenerować kolejne sankcje przedtem uderzeniem związek Polaków na Białorusi ja nie miałem takiego wrażenia, że Unia europejska jest gotowana choćby znacząco rozbudowaliśmy wizowej to co w tym momencie możemy zrobić my jako Polska idąc trochę środę Litwę Łotwę Estonię po pierwsze, rozbudować sankcje personalne wizowe narodowe, a choćby z powodów pryncypialnych tak to znaczy niech niech polskie sankcje wjazdowe z wpisaniem na listę Siemionowski za czas wjazdu do Schengen dotyczą nie kilkudziesięciu osób jak to ma miejsce dzisiaj tylko nie dotyczą kilkuset osób też tylu lepsza będzie to jest pierwsza sprawa druga sprawa trzeba pamiętać, że Polska jest jednym z głównych krajów tranzytowych dla nielegalnego eksportu tytoniu białoruskiego papierosów biały dom właśnie, że wczoraj Stiepan Puciło nie chcę mówił o tym, że przygotowują materiał na temat przemytu i część dotyczy właśnie naszej granicy tak wiemy, że europejska jest głównym kierunkiem do, gdzie trafiają nielegalne papierosy produkowane na Białorusi to jest bardzo ciekawe pewnie oddzielną rozmowę temat Białoruś produkuje kilkukrotnie więcej papierosów niż potrzebuje rynek wewnętrzny są dublowane są nielegalne do Rosji, ale też do europejskiej to dość powiedzieć, że kilka tygodni temu na granicy polsko-białoruskiej w 2 tira to polskie słowa również kontrabandę wartą prawie 30 000 000zł 2 tiry udało się odkryć pytanie ile takich tirów rocznie dziesiątki, a może setek także chodzi o transport kolejowy nie udaje nam się wykryć to są realne straty dla budżetu państwa polskiego budżetu innych państw Unii nie myśmy chcieli to myślę, że oczywiście wymaga pewnych niestandardowych działań również bylibyśmy część tego nielegalnego te nielegalnej kontrabandy, która podkreślmy to ona głównie służy uzyskiwaniu nielegalnych dochodów przez przerazić otoczenie najbliższe otoczenie reżymu bylibyśmy w stanie to znaczący sposób przeciąć to drugie działanie, które po, którym powinniśmy już późno i wreszcie są też sankcje gospodarcze, czyli to ograniczanie w przepływie towarów, które mówił premier Morawiecki np. tak to są sankcje gospodarcze sankcje gospodarcze, które pewnie można potraktować jako sankcje punktowe, czyli to drugie Unia europejska na mikro skalę czy uderzenie w kilka firm, które są zbliżone do reżimu i które jeszcze służą do nie do wzbogacenia się funkcjonariusz tego reżimu prywatnego, a z drugiej strony jeśli stracimy tego wymagała moim zdaniem powinniśmy się na podorędziu czystość są tego razem się boi co wielokrotnie słyszeliśmy także wprowadzenie sankcji gospodarczych konkretnych sankcji gospodarczych do tego raz jeszcze czym się zgadza to, czego wręcz wzywa także duża część politycznej opozycji białoruskiej no wreszcie te działania służb, które obserwujemy od od dzisiejszego poranka czyli, czyli aresztowania ze zamknięcie prawdopodobnie też wskazanie na karę więzienia, bo jak ulica morskiej Andrzeja Poczobuta grozi 12 lat więzienia biorąc pod uwagę, że białoruskie sądy w ostatnich miesiącach nie wydają wyroków skazujących ja nie znam przypadku, żeby ktoś wyszedł białoruskiego sądu uniewinniony, a więc należy się spodziewać, że to przykręcanie zresztą pewnie za zbyt delikatne określenie te trwające rozwijające się represje wymierzone społeczeństw obywatelskich, a związek Polaków na Białorusi jest częścią białoruskiego społeczeństwa obywatelskiego to się też bardzo jasno podkreśla się będą rozwijały niestety, ale należy się liczyć z tym, że i Andżelika Borys Andrzej Poczobut pójdą straszą na doniesienia na jakich latach, bo mieszka moje pytanie co w tej sytuacji może powinna wręcz być Polska, ale Unia europejska mamy pewne możliwości działania myślę też, że by na to by wskazywały dzisiejsze słowa stan polskich polityków partii rządzącej, że one one są rozważane bardzo bardzo dziękuję za rozmowę Wojciech Konończuk wicedyrektor ośrodka studiów wschodnich był państwa gościem, ale połączyliśmy się też z Hanną lub bankową niezależną białoruską dziennikarką dzień dobry dzień dobre przede wszystkim właśnie tyle się dzieje nie zdążyłam życzyć wszystkiego najlepszego na dzień wolności no nie wiem jedno z najważniejszych świąt dla Białorusinów tych szczególnie tych przeciwnych Łukaszence, czego pani sobie życzyła przede wszystkim Białorusinom tak oczywiście wolności, a już jesteśmy na tej drodze już społeczeństwo bardzo się zmieniła i docenia wolne docenia demokrację i chce właśnie to mieć tak we własnym kraju i na pewno chciałabym, żeby przyszły dzień woli może tak w tym roku niestety leży w przyszły dzień wolę rzeczywiście botem w wolnym dniem, kiedy ludzie mogą wejść na ulice i świętować po prostu całym narodem tak proszę powiedzieć, bo liderzy protestów m.in. Swietłana Cichanouska, ale nie tylko wzywali do mobilizacji przyszła wiosna to jest ważny moment to święto, jakby no, bo druga fala protestów tak zrozumiałam te wezwania miałaby dziś zacząć jak pani widzi też potencjał to znaczy możliwości też ludzi bardzo wielu wyjechało wielu siedzi wielu mogło dziś po drodze stracić siły jak jak pani ocenia dziś, jakie są możliwości mobilizacji albo co może się ktoś może dalej rozwijać jestem bardzo zdziwiona, że ludzie nadal są zmobilizowani nadawcę, choć nic, ale też protestować w żaden inny sposób tak w naszym każdy inny sposób raczej jak rozmawiam z ludźmi tak oczywiście są przestraszeni oczywiście represje są ogromne, a i są bardzo też bolesne bardzo surowe kary więzienia tak, ale też w ogóle wszystko co się dzieje ludzie są bicze są po prostu próba porwania na ulicach i nie zważając na to ludzie nadal mówią, że są gotowi są przeciwko, że wiedzą, że dzisiaj ludzie zaczęli wychodzić na ulice dzisiaj tak i wiedzą no to ogromny szacunek, bo wiedzą, że jak idą to mogą zostać zatrzymani też wysłanie dowiezienie po prostu i wychodzą i to jest niesamowite tak, mimo że może dzisiaj nie będziemy widzieć tych setki tysięcy na unijną ulicach, ale nadal nadal ludzie są po prostu są przeciwko chcą, a chcą protestować tak są pokazywać swoją ósmą Niezgoda z Łukaszem z reżimem Łukaszenki po prostu, ale to to nie będzie pewnie już taka siła protestu, więc rozumiem, że teraz takim czas jest w zasadzie do co do następnej Iskry do wybuchu, gdyby nie jak pani zrozumie ten moment też oczywiście trudno przewidywać w tak dramatycznych momentach przyszłość, ale jak mamy rozumieć po prostu ten moment na Białorusi o ja myślę, że znaczy tak ja patrzę na to co się dzieje jak na ewolucję myślę, że czas już nadszedł i ludzie są gotowi do zmian, jeżeli większość jest przeciwko Łukaszence, bo właśnie tak wygląda i tak czujemy oni ludzie przede wszystkim czuję, że są większością to niema powrotu tak wcześniej albo później ludzie albo wyjdą na ulicę albo będą protestować jakiś terminy jakikolwiek sposób tak i nie ma nie ma powrotu tak czy to będzie z tą osobą też pracy czy jakiś inny sposób np. może to być też pamiętajmy o kryzysie gospodarczym finansowym, którym się ciągle mówili, który niby jest coraz bliższy i tutaj i przecież utrzymano ostatnią i wzrost CAL bardzo sztucznie tak właśnie rząd białoruski zrobią to jakby to pokazuje, że oni też są przestraszeni, że boją się, że ten wzrost cen podatków kryzys gospodarczy wywoła nową falę protestów to już będzie zupełnie inna fala tak, bo jeżeli robotnicy też dołączą tak jeśli będą mieli czego stracić, bo już po prostu będzie taki kryzys że, że będą też protestować otwarcie NATO NATO na pewno będzie to inna inna skala też inna siła to do końca, gdy mogę panią krótko zapytać też co pani sobie życzyła w tym dzień wolności mówi Wojciech Konończuk o potencjalnych scenariuszach co mogłoby Unia mogłaby Polska, a co mogliby Polacy jeszcze, ale czy na pewno Solidarność tak jest jej wiele jest duża, ale potrzeba jest, więc tak potrzeba jest bardzo otwartych pozycji opinii bardzo twardy działa też w czynieniu do i oligarchów np. do osób związanych z bardzo blisko reżimu byłoby też mowa o tych sankcjach w willowych to jest też istotne jest to też działa na ludzi, ale też sankcjach traktowanych gospodarczych to jakby to jest niestety ten moment, kiedy to jest jedna z nielicznych jeden z licznych mechanizmów, które działa bardzo dziękuję za rozmowę jeszcze raz to ważny dzień dla Białorusinów, więc jeżeli macie państwo kogoś pod ręką komu możecie z okazji święta życzenia złożyć też instytucje kultury dzisiaj w Polsce będą w tym biało-czerwono-białe kolorze to są te symbole niezależnej wolnej Białorusi, która może dziś państwo zobaczyć lub wesprzeć Hanna Luba Kowal niezależna białoruska dziennikarka była państwa gościem to koniec świata podglądu, który wydawała Martyna Osiecka realizował Adam Szura informacja o nich jeszcze więcej sportu Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA