REKLAMA

"Orientalizm" Edwarda Saida 50 lat później

OFF Czarek
Data emisji:
2021-03-26 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
37:25 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
w Cezary łasiczka program off czarek dzień dobry witam państwa zapraszam na dzisiejsze spotkanie państwa moim gościem jest pan prof. Waldemar Kuligowski z Instytutu antropologii i etnologii Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu redaktor naczelny kwartalnika czas kultury dzień dobry witam serdecznie panie profesorze dzień dobry witam również 43 lata temu ukazała się o kultowa można powiedzieć, bo co daje bardzo ważna książka zatytułowana orientalizm autorstwa Edwarda Rozwiń » Saida palestyńska amerykańskiego autora no powiedzmy naukowca profesora literatury na szczycie Kolumbii książka, która zmieniła spojrzenie na wiele spraw tak się składa, że w ostatnim czasie ukazały się aż 2 interesujące artykuły na temat Oriental Lis mu Edwarda Saida posiada to jest dobry moment żeby, żeby tej książce przyjrzeć się raz jeszcze profesor dziwek trzeba kat jest dzielną polemizuje z pewnymi aspektami tej książki do tej książki także odnosi się o tym od branży kroniką Higher Education czy orientalizm wg pana także był jedną z najważniejszych jeśli nie najważniejszą pozycją ostatnich 50 lat no właściwie wypadałoby się zgodzić z tą opinią, chociaż ona ma takie wszelkie znamiona reklamy reklamy dość dość wyszukanej, ale rzeczywiście, gdyby spojrzeć na liczbę odwołań cytowany w nawiązaniu kolejnej dyskusji, a przede wszystkim na fakt taki, że Said otworzył stworzył w istocie nowe nowe pole dociekań, a co więcej, że jego czasami bardzo subtelne literackie odwołujące się do mało znanych wydawałoby się mało ważnych przykładów analizy przełożyły się także na myślenie polityczne w wielu regionach świata no chyba rzeczywiście nie mamy innego wyjścia jak przyznać, że jest to książka nie bardzo ważna jedno najistotniejszych w drugiej połowie dwudziestego dwudziestego wieku te 2 teksty które, które pan już wspomniał wpisują się no taką właściwie zapowiadano już debaty nad półwiecze wydania tej tej pozycji, choć w istocie orientalizm pisany był przez Saida w latach 197576 ukazał się drukiem 2 lata później niż w roku 1970 ósmy warto może też dodać, bo historia, która się często powtarza tego rodzaju okolicznościach, kiedy nie SA powziął zamiar napisania o zachodnich wyobrażeniach Orientu to właściwie nie spotkał się jakimś wielkim entuzjastycznym odzewem przebywał wtedy na Stanford University w stanach Zjednoczonych jak sam wspomina miał dużo czasu, kiedy rozmawiał ze znajomymi o tym pomyślę to raczej wzruszali ramionami kiedyś była ukończona, toteż wydawcy nawet środki nie biegli żeby, żeby wydać tą bestsellerową bestsellerową książkę to co stało się później przerosło chyba także jego jego oczekiwania, że została przełożona na kilkadziesiąt języków właściwie każdy z tych języków w każdym kraju w każdym z kręgów kulturowych budziła nie budziła inne emocje o tyle nie można zatem obronić owo półwiecze istnienia orientalizm jak jak sygnuje to jak sygnują autorzy autorzy 2 artykułów, że sam pomysł oczywiście powstał trochę trochę wcześniej można by powiedzieć, że pomysł na pisanie i badań Oriental rozmów wziął się ze wstrząsającego doznania, jakim dla Edwarda Saida wychowanego między Jerozolimą, a Kairem była była tzw. wojna sześciodniowa wojna, w której zaskakująco szybko zaskakująco skutecznie Izrael pokonał wszystkich swoich arabskich sąsiadów dzisiaj często mówimy, że to wojna o wodę co z perspektywy tego co później wydarzyło się na świat w Syrii w ogóle na bliskim Wschodzie bardzo interesujące wojna wodę, bo przecież tam chodziło o nawodnienia pustyni Negew, a także zmiany biegu rzeki Jordan próbował zrobić Jordania zespół wespół z Syrią to było takie druzgocące doświadczenie dla dla Saida, który po raz pierwszy wtedy zdał sobie sprawę, że w tej wojnie biorą udział nie tylko czołgi samoloty, ale także wyobrażenia, które pozwalają na wprowadzenie czołgów samolotów z pozycji wyższości i dominacji o tym w istocie jest jest właśnie jego jest właśnie jego książka, czyli że mamy świat Wschodu mamy świat Zachodu i sposób w jaki świat Zachodu myślę o świecie Wschodu, czyli o trochę jako takim świecie mniej rozwiniętych społeczności, które nie dorosły do naszego w cudzysłowie sposobu zarządzania sposobu myślenia poziomu cywilizacji, a więc potrzebują trochę, abyśmy pomogli znał wszystko w cudzysłowie i to miałoby usprawiedliwiać jak pisze też Said prowadzić do kolonializmu, czyli kolonializm jest usprawiedliwiony, albowiem jest to niesienie pewnego kaganek oświaty kadarka cywilizacji my w ten sposób właściwie streścił pan już naprawdę bardzo ogólnie ale, ale jednocześnie celnie główna myśl główną przesłankę, która rywalizuje, która od realizmu wypływa ma to wszystko oczywiście swoje jak mówiłem już bardzo poważne konsekwencje polityczne militarne ekonomiczne gospodarcze, chociaż rzeczywiście Said przede wszystkim bazuje na materiale literackim jego głównie zajmuje to w jaki sposób Orient wyobrażali sobie od czasów Homera nie twórcy przede wszystkim francuscy brytyjscy Kiplinga pobierają one trwale Renault i inni warto, bo tylko wspomnieć o 1 kontekście, który czasem mam czasem nam umyka co prawda mamy i to dość dawna polską wersję kapitalizmu dziś niewiele co najmniej 3 wydania 2 różnych tłumaczeniach, ale to, które ukazały się pierwotnie Stanach Zjednoczonych 70 ósmy roku miało bardzo charakterystyczną okładkę tej opłaty znajduje się mianowicie obraz jeden z wielu należący do tzw. motywów wątków tematu orientalnego namalowany przez francuskiego malarza Leona Roma 1800 osiemdziesiątym roku obraz nosi tytuł zaklinaczy węży na obraz ten sali trafił w Clark muzeum taki dość niewielkim muzeum właściwie będącym zbiorem Boga które, które mogli sobie kupi spadkobiercy fortuny tej rodziny, która produkowała maszyny do do szycia firmy Zynga trochę impresjonistów trochę modernistów, ale m.in. obraz zaklinaczy węży ponoć był bardzo poruszony tym obrazem jak zanotował w pamięci 1 wniosku stało się tego muzeum miał wtedy to sami szybko skomentować, że jak można tak bardzo wschód pokazać w sposób egzotyczne i erotyczne jednocześnie co mamy na tym obrazie nie na tym obrazie, ale generalnie grupy mężczyzn siedzących pod ścianą, którzy zaciekawiony nie może też lubieżne wzrokiem spoglądają na stojącego przed nimi bardzo młodego nagiego chłopca leczonego zwojami żywego węża, którego chłopiec zaklina pokazuje nie wiemy dzisiaj, że jest to w zasadzie taki zlepek wyobrażeń na temat Orientu właśnie nowego francuskiego malarza Leona Roma cała ściana została przez niego podejrzana Pałacu Topkapi w Konstantynopolu, że podłoga wyłożona kafelkami, które widział w meczecie w jednym z meczetu w Kairze siedzący pod ścianą mężczyźni widzowie zaklinania ubrani są bardzo różny sposób nie reprezentują żadnej 1 grupy społeczne jak i etniczne jest zatem rzeczywiście takie pars pro toto Orientu Orientu, który jest dziwny lubieżny bogaty niezwykły, ale które jest niesamodzielny, który wymaga naszej opieki naszej uwagi i ostatecznie pewnie naszej dominacji, bo tak jak liczba stwierdził najprawdopodobniej oni sami nie potrafią się rządzić myślę, że to jest bardzo bardzo ciekawe, bo pokazuje jako pewnego drobiazgu może powstać większa myśli i to chyba też jest ważne w kontekście w ogóle refleksji refleksji Saida drobne obrazy literackie malarskie czasem teatralne złożyły się wspólnie na ten bardzo stereotypowy pracujących u początkujących obraz Orientu w oczach ludzi Zachodu, ale od dziś jest także 50 prawie lat to jest też okres namysłu to nie jest tak, że wszyscy się za 1 zgadzają oczywiście można zakładać, że przedstawiciele świata Zachodniego czy też piewcy może być pewnej ideologii, której Side pisze będą będą z nim polemizować, ale też polemizują z nim autorzy można powiedzieć z jego banki jak byśmy powiedzieli i część tych argumentów pojawia się w tym tekście profesora dziwaka czy bera nowojorskiego Uniwersytetu chciał, żeby to, żebyśmy do tego wątku panie profesorze powrócili po informacjach Radia TOK FM pamięć kilka interesujących aspektów państwa moim gościem jest pan prof. Waldemar Kuligowski z Instytutu antropologii etnologii Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu redaktor naczelny kwartalnika czas kultury rozmawiamy o książce orientalizm Eduarda Saida ta książka ukazała się po raz pierwszy w roku 1970 ósmy pisana kilka lat wcześniej także fakt, że pięćdziesięciolecie książki wkrótce, jeżeli chodzi o wydanie trochę później ale, ale powiedzmy, że mam 50 lat od powstania tej myśli, jeżeli się dzisiaj rozmawiamy w programie off czarek informacji o godzinie dziesiątej 20 po informacjach wracamy Owczarek państwa moim gościem jest pan prof. Waldemar Kuligowski z Instytutu antropologii etnologii Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu redaktor naczelny kwartalnika czas kultury dzisiaj o orientalizm Edwarda Saida książka, która ukazała się w 1970 ósmy roku przez wielu uważana za najważniejszą, a albo jedno z najważniejszych książek ostatnich 50 lat prof. Vive trzeba profesor socjologii z niewielkim kwestii w czasopiśmie Catalyst pisze o orientalizm je Edwarda Saida, ale zastanawia się czy nie jest trochę tak, że tak jak zachód postrzegał wschód właśnie jako tajemnicze miejsce nie do końca cywilizowane trochę rządzące jako się jakimś magiczną mistycznymi obrzędami czy czynnie w ten sam sposób wschód spoglądał na zachód, czyli w momencie, kiedy te ten 1 świat rozpatrzyła 2 części automatycznie ta druga część obserwowana przez pierwszą część musiała spadać różnego rodzaju takie nie do końca opowiedziane kategorie po pierwsze z powodu braku informacji skoro nie mam informacji o tym czym ta druga strona jest to sporo informacji dorabiamy do wyobrażamy dopisujemy, a więc skoro zachód wyobraża sobie wschód taki sposób być może wschód wyobraża sobie zachód podobny sposób albo inny sposób, który także mógł doprowadzić do kolonizacji oczywiście kolonizacja pojawia się tutaj kolonializmu pojawi się tu taki sposób w tym pytaniu czy czy orientalizm czy internistyczne myślenie o świecie doprowadziło do kolonializmu czy też kolonializm doprowadził do centralizmu, czyli powiedzmy stał się pewnym usprawiedliwieniem pewnym wyjaśnieniem, dlaczego robimy to co robimy i to jest jeden z argumentów czy 1 ze słabych stron to prof. Vive Chiba zauważył forinta liczbie Saida no to jest taki argument, który argument krytyczny, który w zasadzie najczęściej w recepcji pracy orientalnych mi się pojawia znaczy taki argument, który wskazuje na to, że Said bardzo mocno ogólnie, że dochodzi popełnił taki błąd trans historii, bo w jego ujęciu, gdyby ciągle jeszcze otrzymać tylko analiz na razie była to taka formacja taki dyskurs, bo ten wtedy jeszcze świeży pomysł zaczerpnął od odmierza na kółko, żeby Oriental takim dyskursem trwającym 2000 lat w zasadzie niezmiennej postaci i to bez względu na to czy nie mówimy o jeszcze średniowieczu renesansie czy ty początku kapitalizmu czy pełnym kapitalizmie we Francji Wielkiej Brytanii Niemczech, bo te kraje najbardziej interesują, a potem także nie Stanach Zjednoczonych to oczywiście nawet dla mało zorientowanego odbiorcy musiało być szyte grubymi nićmi całą pewnością mamy tutaj zatem no taki by grzech takie taką przewiny intelektualną, które się Said SA dopuścił z drugiej strony jest właśnie owo zawieszone nad nad książką pytanie czy przypadkiem alter ego uzupełnieniem symetrycznym orientalizm nie jest akty wandalizmu, czyli jakiś dyskurs stworzony przez wschód ten wschód jest też pojęcie bardzo szeroko rozlany od północnej Afryki przez Lewandowski wschód Indie Azję środkową aż po, a podległą Japonię czy przypadkiem wschód też nie wytworzył swojego negatywnego egzotycznego i erotycznego wyobrażenia Zachodu nie no i odpowiedzi mogłyby być taki on częściową sali sami sami formułował bądź to pisanych kolejno przedmowa do swojej książki bądź w innych mniejszych drobniejszych tekstach być może aktywem realizm istnieje trzeba to jednak zbadać no i tutaj od razu można dodać, że w zasadzie te badania trwają, ale czegoś porównywalnego z projektem pod nazwą orientalizm nadal nadal nie mamy być może wynika z większej świadomości badaczy, którzy nie chcą już pójść tą tą drogą wyznaczoną przez Saida, która właśnie taka bardzo uogólniając i Grześ jak mówiłem, jaką tras historyczną perspektywą, ale nie ma go także, dlatego że najprawdopodobniej taki obraz nie był jednak symetryczny było coś narzeczy w tym, że Oriental narodził się na drożdżach specyficznego myślenia o świecie myślenia o świecie, które było myśleniem wyższością od początku jako antropolog mógłbym dodać, że można to by uznać za rodzaj uniwersalnego spojrzenia na świat, że niemal wszystkie opisane Dudy sobie tak świat dzieliły znamy i oni na swojskiej obcej zwykle po co my i swojskie wartościowanie było wyżej wyżej lepiej, a cała reszta to byli pół ludzie albo albo zwierzęta natomiast jeśli idzie o tą ten świat sztucznie podzielony na wschód i zachód to tutaj ta symetria zdaje się jednak powtórzę raz jeszcze nie występuje co więcej mamy jeszcze mamy jeszcze 1 rzecz, która się pojawia właśnie w tym krytycznym artykule jeśli nawet istnieje takie uniwersalne zjawisko jak stereo typizacja no to nie zawsze przynosi ona taki partykularne my efekt, jakim jest kolonizacja tu jest chyba nie to jest chyba ten czuły najbardziej czuły najbardziej wrażliwe punkt myślenia myślenia Saida, którego chyba do końca nie wyczuł albo może ja rozumiałbym to w ten sposób rząd nie do końca zdał sobie z tego sprawę, bo rzeczywiście kwestia zasadnicza jest taka co było najpierw czy był rodzaj dyskursu, który pozwolił na kolonizację czy najpierw była kolonizacja, która potem dopiero potrzebowała legitymizacji zaczęto sięgać po te nie deprecjonując deprecjonujący stereotypy najprawdopodobniej najprawdopodobniej było także te elementy dyskursu orientalnego istniały od zawsze od owego przysłowiowego Homera, do którego sam Zaid też się wielokrotnie wielokrotnie odwołuje, ale one nabrały impetu nabrały mocy dopiero gdzieś pod koniec osiemnastego wieku wraz ze wzrostem tego co dzisiaj nazywamy drugim imperium imperium brytyjskim, a potem było kontynuowane np. podczas zimnej wojny tej sześcio dniowej wojny z Izraelem której, które już wspomniałem i chyba tak jakbym czytał ten zarzut krytyczne to brzmi tak drogi prof. Said pan się zajmuje poezją literaturą obrazami na temat Orientu w istocie idzie o niewolnictwo dominację o armaty i o przemoc to nie powinna być przedmiotem naszego zainteresowania wiecznie subtelna krytyka kulturowa raczej stojąca twardo na ziemi surowa krytyka marksistowska, bo oto i oto idzie co prawda samo jak talizman Sajda rozpoczyna się pierwszy rozdział tej książki rozpoczyna się od przywołania nie przywołania Marksa jest zdania nie mogą się sami reprezentować muszą być reprezentowani, ale właśnie marsz, ale wcale nie nie jest przesadą postrzegany jako prorok prorok nowej nowej teorii nowego nowego porządku świata, ale raczej jako jeden z Trubadurów tego dyskursu orientalistyka mego w tym kontekście są bardzo bardzo silne argumenty coraz częściej zresztą podnoszone także w tych krajach także w tym środowisku społecznym kulturowym intelektualnym, którego stać się wywodził tak to w tym artykule czasopiśmie Catalyst także pojawić ten wątek relacji Saida wobec Marksa tak, czyli że Marks dla Saida jest częścią tego aktywa aktywa o akcji centralnego systemu natomiast jak pisze prof. Beck Mark dla niego jest właśnie można chodzić po tej samej stronie co Said tak, bo też trochę mówi o tym świecie tylko trochę inaczej podzielone właśnie podzielonym bardziej wzdłuż granic ekonomicznych klasowy tak własności, a niekoniecznie wschód zachód no właśnie być może jest jest tak jak ja sugerowałem przed momentem, że nie nie wszystkie konsekwencje swojego spojrzenia nie wszystkie konsekwencje swoich analiz High do końca wy zyskał może tak tak bym określił, bo te kategorie, które napędzają jego analiza oczywiście głównie cywilizacyjnego i geograficzne, a więc wschód zachód Orient obcy 1, a może, gdyby zamiast nich albo równolegle z nimi posłużył się takimi kategoriami jak kapitaliści robotnicy chłopi właściciele, czyli nie tyle analiza jak mówiłem subtelna literacka, ale taka analiza polityczna to być może ten orientalny miałby jeszcze by bardziej ostry wydźwięk może by powiedział nam coś więcej, choć takie nie mam nie mam wątpliwości, że Said i rzeczywiście stworzył nowe pole dociekań otworzył nie otworzył okno w tym pokoju by użyć użyć starej metafory, którego wcześniej nikt nie otworzyli pozwoli nam zobaczyć pewne wydarzenia zupełnie zupełnie nowym świetle pamiętajmy też 1 to był to był Palestyńczyk z tym doświadczeniem uchodźczym człowiek pracujący na najbardziej prestiżowych amerykańskich uniwersytetach Harvard Princeton Yale Columbia nie wszędzie fetowany przyjmowany z honorami, a jednocześnie w sposób niezwykle radykalny krytyk krytykujący politykę zagraniczną Stanów zjednoczonych nie odwołujących się np. do jego zdaniem głupich jak pisze wprost zadufany w sobie ludzi, którzy doradzali kolejnym amerykańskim prezydentom spodni strona zdaje się nie zdaje się poczynając to musiało wymagać pewnego rodzaju odwagi cywilnej głoszenie takich poglądów, zwłaszcza że Amerykanie mają swoich pan bytu, czyli takich ludzi, którzy kształtują opinię publiczną takich jak np. sami ranking to jego zderzenie cywilizacji, gdybym teraz miał szukać kolejnego argumentu na rzecz znaczenia książki Saida tobym powiedział, że to jest właśnie anty zderzenie cywilizacji, bo to co może wrócić panie profesorze swojej tak do tego wątku, że pan pozwoli po informacjach, które już za kilka minut dziesiątej 40 pan prof. Waldemar Kuligowski z Instytutu antropologii etnologii Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu z państwa moim gościem wracamy po informacjach o czary państwa moim gościem jest pan prof. Waldemar Kuligowski z Instytutu antropologii i etnologii Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu redaktor naczelny kwartalnika czas kultury rozmawiamy dzisiaj o orientalizm je Edwarda Saida książka jedna z najważniejszych książek ostatnich 50 lat przed informacjami mówi pan panie profesorze o zdarzeniu książek, czyli zderzenie cywilizacji i Oriental Izby Saida tak to prawda, bo jest w moim w moim pojęciu wcześnie zwykle znamiennego coś niezwykle ponurego jednocześnie, że niemal równo 20 lat po pierwszym wydaniu analiz mówi książce, która zdemaskowała i wydawał się skompromitowała dyskurs orientalistyki sny ukazuje się zderzenie cywilizacji Samuela Huntingtona będące de facto de facto orientalizm do kwadratu albo albo nawet do sześcianu książka, która na 300 stronach próbowała wytłumaczyć bardzo prosto na czym polegają różnice we współczesnym świecie na czym też polega hierarchia bowiem współczesnym świecie jedną z głównych tez nie Samuela Huntingtona, czyli autora zderzenia cywilizacji było to, że w zasadzie konflikt między tym co nazywamy Zachodem, a światem islamu jest nieuniknione po pierwsze po drugie żona jest odwieczne wspomina, że wspomniałem celowo tych 300 stronach, bo przejrzenie źródeł, z których korzystał hand, kto jest jest doznaniem niezwykle niezwykle jak w takim, poświęcając życie tutaj usługą zastosował okazuje się, że antyk w swoim opisie zróżnicowania współczesnego świata w oparciu wyłącznie na źródła anglojęzycznych nie będę już nawet dopowiadał, bo brzmiałoby to trochę może nieskromnie, że w ogóle nie skorzystał z żadnych książek antropologicznych co wcale nie przeszkodziło temu, żeby książka okazała się wielkim bestsellerem równie na całym świecie mamy również polskie tłumaczenie, ale pewnie co najbardziej istotne, że w zasadzie zaczęła funkcjonować jako taki projekt taka ściąga na temat współczesnego świata dla rządu amerykańskich przełomu dwudziestego i 2101. wieku to byłoby zatem podzwonne i takie pośmiertne przyznanie racji znajdą nawet wbrew wszystkim głosom krytycznym, które jego niektóre jego wizja zbierała tak nadal możemy powiedzieć Oriental jest czymś niezwykle wpływowymi tak nadal Oriental list nie funkcjonuje i owszem, nadal wpływa na kształtowanie polityki międzynarodowej, zwłaszcza tych jak się wydaje ciągle nie ciągle skonfliktowanych miejscach, jakim są np. bliski wschód czy kraje czy kraje Lewantu, ale okazało się coś jeszcze jeśli mogę od razu od razu dopowiedzieć, że ta koncepcja okazała się na tyle nośna na tyle przemyślana, że można je było wykorzystywać także do innych regionów świata do innych realiów historycznych kulturą mamy zatem do czynienia z czymś w literaturze określane jako reprodukcja, a może rozszerzenie lepiej klientelizmu dokładnie bowiem tak jak ze stereotypu izolowano Orient wschód tak samo ze 4 odbudowano Bałkany pisała pisała o tym chyba jako pierwsza Milicza bawić Haydena potem podjęła to podjęło wielu wielu innych badaczy rzeczywiście Bałkany są przedstawiane tak samo jak Bałkany jako ten wewnętrzny inne Europy są pokazywane tak jak Orient zewnętrzny inne Zachodu są fascynujące i odrażająca są bogate, ale jednocześnie skrajnie biedne są przyciągająca, ale wymagają dominacji tutaj, żeby powiedzieć by ostatni element owego rozszerzania orientalizm mniej więcej na początku dwudziestego wieku pojawili się badacze np. antropolog społeczny Michał Buchowski, którzy zaczęli mówić, że chyba w ten sam sposób jak jak wcześniej z Oriental izo daliśmy sobie tzw. Homo sovieticus szerzej tzw. ścianę wschodnią albo Polskę bez niej, zwłaszcza to było silnie obecne w dyskursie dotyczącym transformacji ustrojowej początek i połowa lat dziewięćdziesiątych, kiedy mówiono, że hamulcowego postępu, że są ludzie, którzy nie nadążają, bo ciągnął się za nimi pewne przymioty żonie pewnego poziomu nie przeskoczą, że trzeba nimi się opiekować właśnie państwo, że nawet jeśli ten dyskurs dzisiaj jest znacznie słabszy to taką figurą jak ściana wschodnia albo Polska AB albo mechaniczne Podlasie nadal się posługujemy coś jest coś narzeczy, choć pewnie skala tego jest zupełnie rzeczywistość tego, że tak rzeczywistość panie profesorze tak ja ciągle mówię tylko o tym, jaki jest dyskurs wypadku orientalizm ich wypadku Bałka ani mój w wypadku tego nieruchomo sobie Homo sovieticus czy ściany wschodniej, ale możemy dostrzegać pewne istotne analogie, że mamy do czynienia po prostu dyskursem którzy, który tworzy hierarchię, aby hierarchia w sposób realny wpływają na życie na życie ludzi no oczywiście mamy pewnie trochę inaczej już nie nie naukowo badawczy napisaną polską wersję realizmu, czyli trylogię no tak można by tak można by tak oczywiście uznać Polska ma swój specjalny specyficzny udział w dyskursie orientalistycznym nie wydaje mi się, o ile dobrze pamiętam, żeby sami jakoś specjalnie Polakami zajmował poza Józefem Konradem Korzeniowskim, który zresztą poświęcił pierwszą swoją książkę, bo taka rozszerzona wersja pracy pracy doktorskiej ciekawe jest to, o czym często zapominamy albo po prostu nie wiemy dokładnie w tym samym roku, a mianowicie w 1800 dziewięćdziesiątym na kontynent afrykański trafili Henryk Sienkiewicz Józef Conrad Korzeniowski wcześniej marszu były inne, ale czas dokładnie ten sam warto dopowiedzieć, że Sienkiewicz dość długo przebywał na Zanzibarze, czyli dzisiejszym celebrytki kim antycovidowych rzekomo kraju ważne jest co innego, gdy prześledzi się ich późniejszą twórczość to widać bardzo wyraźnie jak oni mimo wszystko inaczej spoglądali na to co zobaczyli na ten Orient oraz jeszcze rację przypomnę że, choć Orient orientacyjnie odnosiliśmy do wyłącznie do tego co na wschód oby Said pisał o tym co na południe i dotyczy to także w dużej części Afryki, a więc Korzeniowski napisał jądro ciemności Sienkiewicz napisał trylogia jeszcze oprócz tego w pustyni i Puszczy książkę, która budzi dzisiaj wiele kontrowersji ciekawe jest to, że obaj mieli właściwie ten sam punkt wyjścia wywodzili się z kraju niż żyjącego w kraju, który padł ofiarą imperiów w kraju, który de facto był jakimś rodzajem kolonii obaj zgodzili się z grup ziemiańskich byli wykształceni mogli spojrzeć szerzej, a jednak się nie udało niechaj sugeruje odpowiedź na pytanie, dlaczego spojrzenie Konrada było bardziej krytyczne wobec kolonializmu niż Sienkiewicza, ponieważ Conrad odrzucał religię, a więc cała ta legitymizacja kolonializmu związana zniesieniem kaganka oświaty, ale także chrystianizacji zaznajomienia ze słowem prawdziwego Boga odpada mógł zatem zobaczyć co w świetle no bardziej bardziej ostry bardziej jasny niż Sienkiewicz, który się tego tego bagażu nie umiał nie umiał pozbyć myślę, że to jest bardzo bardzo ciekawy wątek, który zasługuje na na szersze szersze rozpoznanie i będziemy rozpoznawać jednym z tegorocznych numerów czasu kultury będziemy na ten temat właśnie PiS wspomniał pan my licznych Podlasiu, ale nie na Podlasiu chciałby się skoncentrować na memach, bo mam wrażenie, że taki orientalnej trochę domowy, które pan wspomniał obecny jest w przestrzeni internetu właśnie formie memów, czyli ten Homo sovieticus wciąż żyje tak ten ten mityczny Rosjanin ten mityczny Polak ten mityczny Amerykanin ten świat memów to jest właśnie takim trochę świata pamiętali mu, gdzie przywary rzeczywiste lub lub wyobrażone są skoncentrowane pod, aby opisać te postaci te tereny tych ludzi tak na pewno na pewno tak jest zresztą sam Said mówił o tym, że należy Orient liczbie wskazać w 22 poziomy naraz z 1 strony jest on jawny i to są na świat doktryny polityczne nie to są teorie rasowe, a z drugiej strony to jest taki triumfalizm niejawny ukryty dyskretny, który pojawia się przy okazji trochę jak wiedza potoczna, którą jesteśmy po trzeci, która podpowiada pewne no właśnie nie stereotypy rozwiązania przesądy i nie bardzo nad tym nawet umiemy zapanować, choć oczywiście taka nie świadomość byłaby byłaby ile mile widziana, ale warto jeszcze wspomnieć o 1 rzeczy, która nie, która też jest Ryszardowi wytykana mianowicie to, że mógł większą uwagę poświęcić na nazwijmy to antyk kobiecy wymiar wymiar bowiem realizmu co prawda od wspomina o tym od czasu do czasu np. opowiadał historię to Brian da, więc jednego z tych twórców, których zaliczył do do Gildii twórców orientalizm i Otóż także Chateaubriand miał spotkać się z egipską kurtyzaną, więc kobietę której, które zapłacił jak dość zamożny cudzoziemiec kobieta nazywała się Cook chanem no i na podstawie kontaktu z nią opisał wszystkie kobiety Wschodu, uznając żona jest ich typową przedstawicielką jego zdaniem to są kobiety uległe, które mężczyzn mogą zmieniać bez najmniejszego bez najmniejszej refleksji o wyrzutach sumienia nie wspominając jednak jest w nich coś przyznawał się Brian absolutnie pociągającego coś przed czym trudno się człowiekowi Zachodu obronić no i zajmująca się tym elementem dyskursu kolonialnego badaczki i wątpliwe alergii reżim Good je jednoznacznie napisały, że wszystko wyglądało tak jakby kolonie były Harry sami Zachodu dochodziła nawet do tego, że całe kraje przedstawiano takiej właśnie alegoria np. Algierii wpisana jako podstępnej i niebezpiecznej metrem się laos z kolei przedstawiana jako kobietę dla mającą w ramionach rzek i strumieni oficerowie kolonialny, którzy stacjonowali czy to północnej Afryce czy mnie czy na bliskim Wschodzie kuli takie kuli takie określenia jak łóżkowe słowniki, odnosząc się do tych kobiet, którym płacili za seks, który a, które przy okazji uczyły ich lokalnych lokalnych języków mamy elementy obecne także w Polskim dyskursie orientalistycznym, aby dość przypomnieć obraz Jana Matejki bo kiedy nie szukajmy nie szukajmy niżej jeśli idzie o tych wielkich kreatorów naszej zbiorowej wyobraźni obraz Jana Matejki utopiona, bo sporządzające szedł z nią historii wiarołomnych kobiety, która swoją zdradę została ukarana śmiercią poprzez poprzez utopienie, więc bardzo wiele pięter klientelizmu orientalizm nadal jest obecny nadal nas wpływa nawet jeśli moglibyśmy lekceważąco trochę powiedzieć, że przybierać formy memu to te memy są malutkim dopływami takimi katolikami, które nadal utwierdzają nas w przekonaniu, że centrum świata leży na Zachodzie nawet jeśli ten zachód jest dzisiaj przedłużony do do Stanów zjednoczonych bardzo dziękuję panie profesorze dzisiejszą rozmowę pan prof. Waldemar Kuligowski z Instytutu antropologii etnologii Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu był państwa moim gościem informację o godzinie jedenasty Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 20% rabatu, wybierz pakiet i słuchaj wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA