REKLAMA

KultOFFe: dziewiętnastowieczny Paryż [wokół książki Pierre’a Pinona, "Le mythe Haussmann"]

OFF Czarek
Data emisji:
2021-03-26 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
21:16 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wczoraj państwa moim gościem jest pan Stanisław krakowski Uniwersytet imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu dzień dobry witam pana bardzo serdecznie dzień dobry, kiedy myślimy o dziewiętnastowiecznym Paryżu albo nawet o współczesnym Paryżu to, przechadzając się tymi pięknymi bulwarami wspominamy ten dziewiętnasty wiek, kiedy i to jeszcze do połowy dziewiętnastego wieku Paryż był zatem w złym średniowiecznym miastem i nagle pojawił się Baron Osman, który mówi to trzeba Rozwiń » zmienić walnął pięścią w stół przekonał cesarza Napoleona trzeciego mówi dobra wyburzane wyrzucamy stąd mieszkańców wyburzane wszystko budujemy piękne szerokie bulwary nowe budynki tak, żeby wasz był cudowny piękny, ale jeszcze dodatkowo, gdyby się okazało, że władza wasze wysokości nie podoba się tylko musi postanowił wzniecić uliczny bunt no to te szerokie ulice doskonale nadają się do szarży Kawalerii albo do ostrzału karabinem maszynowym także kumulacja 2 w 1 wasza wysokość, więc zmieniamy ten Paryż dzisiaj spacerując po Paryżu nie sposób nie wspomnieć Barana Osmana, który tak bardzo się dla miasta zasłużył, ale z tą tezą nie zgadza się Bier kpiną, który w książce limit Osman pisze o tym, że właśnie może to nie Baron Osman może nie do końca te wszystkie powody, o których mówiłem były wpłynęły na to jak Paryż dzisiaj wygląda, a jeżeli nie Baron Osman to kto jak to wyglądało Koba właściwie zawdzięczamy taki wygląd Paryża, bo Pierre pilną bardzo dokładnie to przeanalizował we wstępie zrekonstruował pan kwestie całkowicie ten mit dziewiętnastowiecznego Paryża nic Osmana, bo historia przyzwyczailiśmy się do przyglądania się wielkim jednostkę idea analizowania roli wielkich jednostek historii, że wszystkie ważne wydarzenia to są właściwie wielcy bohaterowie historii, którzy coś postanowili zmienili historia potoczyła się tak jak chcieli natomiast rzeczywistość jest znacznie bardziej złożona jest jest bardzo skomplikowana jest podzielone na wielu różnych czasem bardzo drobnych nieznacznych aktorów, którzy wpłynęli na na te zmiany Night jest też w przypadku dziewiętnastowiecznego Paryża i tej przebudowy, a przede wszystkim tanie Baron Osman przekonał nawalony trzeciego to odwrotnie na realny trzeci poszukiwał człowieka, który odpowiedniego człowieka, który podejmie działania w realizacji tej wielkiej przebudowy nie znalazł też człowieka tę krew wtedy prefektem Fordon, a jeśli tak był efektem był efektem bardzo sportowe efektem przyrody i został wezwany do Paryża jako nowy prefekt Sekwany miał właśnie potencję zlecenia zrealizowania tej przebudowy i wspomina zresztą w swojej wspomnieniach pisanych pod koniec życia, że pierwsze zaraz audiencji Napoleona trzeciego cesarz pokazem na ten cel różnymi kolorami były znaczone stosunku do swojej ważności ulice i widzę, że to trzeba właśnie teraz realizować para Osman zagrożone chorobą proszę zatem gdzie się do roboty tylko, że właśnie był to był sprawny administrator był realizator nawet brutalny bardzo skuteczne i bezwzględne, ale sprzyjało mu bardzo duże okoliczności właśnie takich jak np. należy trzeciego Cesar drugiego cesarstwa obrona trzeciego jak nowa legislacja, która pozwoliła na znacznie sprawniejsze wywłaszczanie właścicieli, bo do tej pory problem przebudowy Paryża było właśnie wywłaszczenie wywłaszczenie właścicieli posesji może nawet z wytyczyć proste ulice trzeba było najpierw tech natomiast budżet i było to ważne przedsięwzięcie finansowane jest właśnie wchodzi burzenie domów niektórzy zarzucali Osmanowie zniszczył to piękne i się tę piękną średniowieczną tkankę miejską Paryża Pierre minął pisze, że no w momencie, kiedy te przemiany te zmiany się zaczęły, czyli w połowie 2 połowie szesnastego dziewiętnastego wieku, że to no to tkanka, bo była już nieźle przegniłe i przeżarte tak to trzeba rozliczyć nic 2 kwestie oraz układ urbanistyczny, bo większe, chociaż tych ulic starego Paryża przed wyspy teraz ten, który znajduje się katedra Notre-Dame to były uliczki być może jeszcze wytyczone w czasach średniowiecznych natomiast budowa tych ulic to już zabudowana wozi nas nawet rzadko kiedy zdarzały się domy z szesnastego wieku, ale oczywiście znaczna część kuli ty duża część psy tej zabudowy została złożona została wyburzona też 1718 wieczne piękne pałace nawet kilka gotyckich kościołów, choć generalnie nie jest prawdą, że cały Paryż został wtedy burzone albo, że znaczna część Warsza zostawił żonę możemy zaobserwować w zakresie spacerujemy właśnie taki typowano Hoss Sosnowskim bulwarem w centrum Paryża zboczeniem pocztą ulice to widać od razu zmienia się charakter zabudowy, że te bulwary to są takie jak przecięcia bliznę na tej tkance miejskiej Paryża poza nimi pozostają wciąż te dawne ulice i ta dawna zabudowa właśnie ciasne małe kamieniczki niczym specjalnie nie wyróżniające bota te nie były takie same architektoniczne perełki i osła nie takim takim bezwzględnym użyciem stery architektury starał się zorganizować ten Paryż w takich długów widoków komór w sposób trochę, bo wiele zabytków Perskiej zostało jeszcze bardziej przystępne budowę eksponowanych np. wyburzono otaczające katedrę Notre-Dame budynki właśnie po to, żeby można było ją zwiększy ilości perspektyw będzie, więc i różnymi osiami widokowymi te najważniejsze zabytki Paryża istniejące wcześniej już czasami Rossmanna zostały połączone nowymi bulwarami tak w takich celach widokowych, a nawet turystycznych przemyt tak teraz wykorzystane z tym browarów no dobrze to proponuję byśmy do bulwarów i do tej opowieści do tego mitu powrócili po informacjach Radia TOK FM dzisiaj rozmawiamy o książce Piecha PIN-u limit Osman to jest książka, która rozwiewa można powiedzieć czy też rozdmuchują ten mit o Stanowskiego Paryża jako Paryża czy może o historii, w której 1, na które jednostki mają wielki wpływ, czyli Baron Osman jest tylko jednym z graczy, którzy doprowadzili do tego, że Paryż wyglądać tak jak wygląda państwa moim gościem jest pan Stanisław natowski Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu informacji już kilka minut o godzinie 1120 po informacjach wracamy do programu off czarek czarek państwa moim gościem jest pan Stanisław krakowski Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu rozmawiamy dzisiaj dziewiętnastowiecznym Paryżu i micie założycielskim nie miasta do tego nowoczesnego bardziej wyglądu rozmawiamy o książce Piecha PIN-u zatytułowanej limit Osman, w którym to autor rozprawia się ze wspomnianym tytule mitem jako, jakoby 1 osoba Baron Osman stał za tym wszystkimi zmianami jako wizjoner twórca nieprzejednany nieugięty wróćmy do różnych aspektów, które Pierre PIN-u porusza swej książce, czyli od tych wysiedlenia wspomniał pan, o ile de Lafite i faktycznie i de Lafite była chyba jednym z niewielu miejsc, z którego wysiedlono mieszkańców, ale niekoniecznie z pozostałych części Paryża tak naprawdę interesy to jest właściwie całkowicie zmieniona tam zostało bardzo niewiele domu, a większość tych, które teraz są to co właściwie jest krok po dziewiętnastego roku natomiast w innych częściach Paryża to właśnie wysiedleniom ulegali tym mieszkańcy na parcelach, które były wywłaszczane wyburzane i c wytyczono nowe bulwary natomiast resztę domu pozostawiono problem jednak było wzrastające tych centralnej dzielnicy częstsze, bo w momencie, kiedy pięty dzielnice stawały się bardzo atrakcyjne były zabudowane przez bardziej higieniczną spełniającą lepsze warunki sanitarne zabudowę mieszkalno to wzrastały czynsze i robotnicy musieli się wyprowadzać na przedmieściach, gdzie zresztą zresztą przeniósł się cały przemysł są jeszcze na początku dziewiętnastego wieku większość warsztatu czy taki mały fabryk znajdowała się właśnie w centrum miasta natomiast najchętniej przeprowadzali się przedstawiciele burżuazji wojennych zawodu, bo przyciągały atrakcyjne dzielnice powstające w północno zachodnim Paryżu nowe ekskluzywne kamienice, bo trzeba też powiedzieć o tym, że ważnym aspektem tej przebudowy była poprawa ogólna poprawa standardów sanitarnych miasta to była budowa wodociągu kanalizacji wcześniej mieszkańcy Paryża pili wodę Sekwany później sprowadzono ją kanałem rzeki Bóg natomiast właśnie czasach przebudowę zbudowano szereg akweduktu, które doprowadzały czystą źródlaną wodę do Paryża to też na fali należy z, bo zainspirowany też chorobami, które trafiły nie tylko Paryża wiele dużych metropolii dziewiętnastowiecznych Europę ten, zwłaszcza tego chorobą, który miał największy wpływ na rozwój urbanistyki cholera 3002. 18003002. roku w Paryżu okazało się, że mieszkańcy biednych dzielnic mieszkający wg gorszej sanitarne zabudowie umieranie po prostu znacznie częściej, a podczas epidemii w Londynie tysiące 600 pięćdziesiątym czwartym roku zorientowano się, że duży wpływ na wzrost zachorowań ma skażona jest woda w związku z tym okazało się, że właśnie to poprawienie urządzeń sanitarnych miasto jest niezbędne to też było właśnie głównym celem Rossmanna to dopiero finał akurat podkreśla że, że jest to rzeczywiście jego oryginalnym wkładem jest dbanie o wprowadzenie czystej wody do miasta te jak właśnie kwestię mieszkaniową trochę zignorował też, dlatego że że nie miał innych możliwości jednak budowała oko ogromnie kosztowna miasta nie stać było na budowanie osiedli robotniczych to zostało w gestii prywatnych inwestorów czy spekulantów mówi się mówi się tzw. stylu osmańskim architekt architektonicznym stylu Stanowski, ale piach giną też chyba nie do końca zgadza się z tym terminem Tyl manowski czescy czy po prostu łatwa nazwa, którą można określić kamienicę, która wygląda no nie więcej stylu manowski tylko, że ten jest Rossmann jest powinien być traktowany w tym określeniu, bo określenie istnieje w literaturze nie da się wykorzenić, ale finał sugeruje, że to powinien być taki osąd powinien być po nim ręcznie by nie dawać nazwy danej epoce natomiast nie wolno architektem tego stylu nie wymyślił co więcej ten styl istniał już wcześniej przed przybyciem pana do Paryża jest pewien francuski neoklasycyzm dziewiętnastowiecznej, które obecnie trwa bardzo długo to prawda, że Rossmann lubił regularność, kiedy ulice były proste do 1, jakiej wysokości gzymsy okna balkony na tym samym poziomie albo po prostu taką młodą epoki modą wykształconą wymyśloną w osiemnastym wieku tylko już osiemnastym roku bierze 18 wieku nikt nie miał mocy sprawczej do zrealizowania też pomysłów wspomniałem też o tym przystosowaniu militarnym, czyli przebudowany Paryż nadający się lepiej do szarży Kawalerii czy ostrzału karabinem maszynowym, których oczywiście jeszcze wtedy nie było był można powiedzieć, choć nie wszyscy się z tym zgadza, ale użyję tego terminu prapradziadek karabinu maszynowego, czyli no tak takie Nitras jest za, bo to się ładnie po polsku nazywa, ale to była faktycznie broń, która pojawiła się ciut później, bo zdaje się dopiero była używana przez armie wojnie francusko-pruskiej w, czyli tych pojawia się w użyciu dopiero około 1800 sześćdziesiątego szóstego roku co kpiną pisze o przystosowaniu anty robotniczym czy też militarnym do, kto do przebudowy jako powodu lepszej kontroli tłumu terminu w książce rozprawia się z wieloma swymi naukowymi rywalami poprzednikami ulegającym jest zbytnia właśnie pewnym mitom i w tym momencie krytykuje Orle zebra wielkiego francuskiego socjologa socjologa miasta, który właśnie w ten sposób określił przebudowę Paryża uważa to za oskarżenie niedorzeczne, ponieważ ani rozpadnie wspomina o tym w swoich pamiętnikach niema żadnych relacji o tym, żeby kontaktował się bez wojskowymi jego intencjami, bo wprowadzenie do miasta powietrza słońca przestrzeni w czynieniu przyjaźniejsze miejsce po prostu życia i godną stolicą drugiego cesarstwa natomiast nie myślę, że można spróbować można doszukiwać takich intencji oczywiście premier nie jakiś inny sposób natomiast plan Paryża znaczy plan poprzedzający plan realizowany przez Usmana komisji działającej na zlecenie obrona trzeciego ma wyznaczone 2 elementy jedno to są planowanej ulicy natomiast innym kolorem oznaczone są koszary koszary policji koszary wojskowe rozmieszczone w Paryżu Jane znajdują się blisko tych nowych bulwarów co może nas wobec ciekawe interpretacje poza tym 19 w żadnym pojawi się też ciekawa polemika z Walterem Benjaminem w tej książce, który uważał, że to wywłaszczenie osła noskiem wywołało falę spekulacji i oszustw natomiast piękną nie potwierdza tego po dogłębnej analizie danych statystycznych archiwalnych tego pierwsze wino uważa, że VAT-R Beniamin naczytał się dużo znali bardzo na to się za niższy niż archiwów tak dużo za szkodę pamiętajmy, że rzeczywiście powiedz soli 105 opowiada właśnie ty też nasi Stali spekulanta paryskich, ale czekamy też elementem tych tych właśnie bulwaru jeszcze wrócę do tego tematu obronnego operatorze proszę pana powstawały też inicjatywy samych mieszkańców to niebyła ona jest tego 1 władcy, ale pierwsze 2 duże bulwary ból Marty Ecole, który mieści się koło Coelho Sorbony wielu uniwersytetów lewym brzegu Sekwany i bulwary Strasburg wiodący do dworca kolejowego Artest to są inicjatywy samych mieszkańców, którzy zgłosili taki wniosek to okres jeszcze prezydenta Republiki Napoleona Bonaparte najpierw prezydent Republiki po zamachu stanu cesarzem sprawną wytyczy właśnie z budowania takich ulic miałby poprawić komunikację handel Polacy, ale też zakole chyba ofiarą dekolt stał się średniowieczny kościół sam Benoît tak właśnie Pierre finał podkreśla, że nie jest zniszczenie kościoła nie jest winą obarcza Osman, ponieważ budowa tej ulicy rozpoczęto jeszcze zanim przed przybyciem Osmana te Paryża za Boga co raz z 1 strony osłabia tę sprawczość wszechmocna Rossmanna, a z drugiej strony podkreśla, że samym mieszkańcom Paryża na rękę były przebudową dla nich, bo korzysta ten kościół sam ładu dla nich po prostu ruiną stare niepotrzebne górnikom budynkiem natomiast nowa ulica zapewniała no otwierała nowe możliwości dla całej dzielnicy tak, a wracając jeszcze do do komuny paryskiej to do tego aspektu na szerokich ulic przecież Moma nie był przebudowany i był właśnie takim średniowiecznym miasteczkiem tam komuna bardziej ponieśli klęskę z powodu raczej braku dowództwa, a nie tego, że kawaleria mogła łatwiej szarżować no dobrze bardzo wiele fascynujących wątków pojawia się w tej książce także, jeżeli znają państwo język francuski, bo chyba w tym języku jest książka wciąż dostępna, chociaż mam nadzieję, że ukaże się także w języku polskim czy jest dziś polskie tłumaczenie myślę, że można spodziewać najwyżej tłumaczenia angielskiego o cudownie piach Pino limit Osman to jest tytuł tej książki, a państwa moim gościem był pan Stanisław natowski Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu bardzo panu dziękuję za dzisiejszą rozmowę informacje Radia TOK FM już za kilka minut o godzinie 1140 dzisiejszy program przygotował Paweł Ziętara, a nad jakością naszych połączeń czuwał Kamil Wróblewski Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 20% rabatu, wybierz pakiet i słuchaj wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA