REKLAMA

Radziwiłowicz czyta esej Zagajewskiego "O Josifie Brodskim, chaotycznie"

Gościnnie: Mistrzowie Słowa Gazety Wyborczej
Data emisji:
2021-03-27 06:40
Czas trwania:
38:54 min.
Udostępnij:

Jeden z liderów literackiego pokolenia '68, od dekad słuchany, czytany i nagradzany w świecie. Recenzent polskich przemian, głośno zabierający głos w obronie wolności. Wybitny poeta i eseista Adam Zagajewski zmarł 21 marca 2021 r. W czwartym odcinku podcastu "Mistrzowie Słowa" przypominamy jego esej o Josifie Brodskim - w interpretacji Jerzego Radziwiłowicza. "Mistrzowie Słowa" to podcast, w którym mistrzowie sceny czytają mistrzów pióra. Co tydzień w sobotę publikujemy dla klubowiczów "Wyborczej" jeden tekst czytany przez wybitne aktorki i wybitnych aktorów. Teksty te będą pochodzić z naszych najlepszych magazynów: "Wolnej Soboty", "Dużego Formatu", "Wysokich Obcasów", "Ale Historia", "Książek" i "Wyborczej Classic". Dołącz do Klubu "Wyborczej", kupując najwyższy - Klubowy - pakiet prenumeraty cyfrowej na Wyborcza.pl/prenumerata. Polecamy także serię audiobooków "Mistrzowie Słowa" Wydawnictwa Agora, którą znajdziecie na Kulturalnysklep.pl

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
witam państwa w podcaście mistrzowie słowa przy mikrofonie tylko na chwilę, bo zaraz oddam głos wielkiemu mistrzowi filmu teatru Martyna Turska wydawczyni podcastów gazety wyborczej mistrzowie słowa to podcast, w którym mistrzowie sceny czytają Mistrzów pióra co tydzień w sobotę publikujemy 1 tekst czytany przez wybitne aktorki i wybitnych aktorów w dzisiejszym wydaniu podcastu żegnamy mistrza poezji eseju Adama Zagajewskiego, który zmarł w zeszłą niedzielę 21marca na Rozwiń » wyborcza PL znajdziecie państwo wspomnienia z Gajewskim autorstwa Olgi Tokarczuk Adama Michnika Michała Rusinka Jakub Kornhauser czy Jarosława Mikołajewskiego, a w dzisiejszym wydaniu Mistrzów słowa Jerzy Radziwiłowicz przeczyta dla państwa esej Adama Zagajewskiego pt. o Józefie grodzkim chaotycznie zapraszam do wysłuchania podcastu dawniej w czasach, kiedy przywiązywały większą wagę do elegancji dumny byłem z pięknej czarnej kaszmirowy marynarki był to prezent otrzymałem go, ale Josifa Brodskiego na początku lat dziewięćdziesiątych w Paryżu stało się na kolacji na ile ta jego żony Chantal w mieszkaniu na 0304. piętrze z widokiem na kościół uważa Madera i na pierwsze powinny radzić Picassa ulec bliski przyjaciel Józefa był amerykańskim dyplomatą znali się dawna pośrednikiem był tu działa tam Aron poeta mieszkający w Cambridge Massachusetts trzeba wyjaśnić, że w USA jest ogromna rzesza ludzi powołujących się na to, że ich przodkowie przybyli na ten kontynent na pokładzie żaglowca mej Flair i nieco mniejsza grupa chwalące się tym, że należeli do najwcześniejszych amerykańskich przyjaciół Josefa, ale Aaron naprawdę do nich należą nie tylko wielki rosyjski poeta przyjeżdżał do Bostonu odwiedzał mieszkał u niego zawsze był z nim kontakcie telefonicznym, a z kolei, że na ten John znali się od dzieciństwa twierdzi, że kołyski stały obok siebie szpitalu położniczym i że już wtedy rozmawiali ze sobą Otóż Josef wręczył mi tę wspaniałą marynarkę kupioną dopiero chcą jak zrozumiałem namówiła go na ten zakup Weronika sinic przyjaciółka poety będące jego ambasadorem ambasadorką we Francji tłumaczy jego wierszy esejów poznali się jeszcze w latach sześćdziesiątych w Leningradzie Vero pełniła także funkcję opiekunki Josefa w tzw. sprawach życiowych był w Paryżu poddawał się instrukcją 0 w USA działały inne osoby inne wektor sam bowiem w Rosji nosił nieraz krawaty z dziurkami wyrażanymi przez amerykańskie MOL i skłonny był nie rozstawać się z 1 tylko marynarką Vero dbała o decoroom bardziej już sławnego poety wręczył mi tę wspaniałą marynarce z pewnością bardzo drogą, tłumacząc to pewno filozoficzną pomyłką Mar wicie dopiero po tym, gdy zakup został dokonany zrozumiał, że ta marynarka w USA, dokąd miała wkrótce trafić na plecach właściciela była synonimem pewnej burżuazyjnej com działalność, że na pewnym poziomie społecznego prestiżu noszenie takich właśnie marynarki było w jesieni w zimie poniekąd obowiązkowe, a więc trywialne, czyli nie do przyjęcia dla poety ja nie miałem takich skrupułów doszedł homary nerce, dlaczego mam mówić o Rosji chaotycznie już tak wiele lat upłynęło jego śmierci odnośnego stycznia roku 1966 tego niedobrego roku, kiedy otrzyma także w 2 miesiące później Krzysztof Kieślowski ich przedwcześnie pamiętam jak i powtarzał, proszę bardzo, rozmawiać, żeby w roku 2000 prognozujecie planujecie ja wiem, że nie dożyje, ale rzeczywistość znajomości z nim jest dla mnie wciąż czymś tak żywym jakiś splot różnych materii życia literatury przyjaźni lektur, że nie chce porządkować tej dżungli wspomnień jest pełna sprzeczności, które wcale nie chcą, żeby analizować są nieodkryte jeszcze zakamarki jak tak zostanie Yossi był człowiekiem nadzwyczaj złożonym nie taki pozostanie żałoba po niektórych przyjaźniach i po rodzicach nie skończy się nigdy wbrew uwagom Floyda i innych wnikliwych psychologów uporządkowanie chaosu wspomnień byłoby krokiem ku zakończeniu żałoby do zamknięcia i w pudełku z napisem JB 19401996 w urnie z prochami przyjaźni chaos natomiast jest żywy pozwala trzymać coś z człowieka człowiek jest chaosem i ten, który odszedł i też ten, który wspomina już się mogę mówić tylko z zachwytem z powodu obiektywnych, który dzieli z innymi czytelnikami, ale też z powodu osobistych mniej istotnych to on bez mojej wiedzy sprawił, że moimi wierszami zainteresował się jeden z najlepszych w USA wydawców nieodżałowany Roger Ross, ale ważniejsze było to, że okazami przyjaźni i że ta przyjaźń przetrwała do końca jego życia Yossi widział w ludziach albo przyjaciół albo obcych obojętnych mu myślę, że błyskawicznie poznasz kogoś podejmą decyzję, do której grupy zaliczyć nowo przybyłego wobec nie przyjaciół i mieć z nieprzyjaciółmi bywał wyższością i arogancki uważał też ludzie dzielą się na poetów i innych do osób ze świata biznesu odnosi się z wielką podejrzliwością liczył się tylko umysł nie portmonetka dla przyjaciół był dobry czuły widać nawet na fotografiach na wielu zdjęciach możemy oglądać widzimy 2 przynajmniej grodzkich na fotografiach zrobionych podczas wieczorów autorskich widzimy Josefa władczego jeśli faraona Josifa kapłana w sprawie władzę absolutną nad tłum zachwyconych słuchaczy słuchać wydaje się wyższa większy niż był naprawdę tak, żeby poezja, która ma fundamenty jego życia dodawała mu kilka centymetrów wzrostu za to na fotografiach, na których jest wśród przyjaciół rozluźniony rozmarzony jest drobniejszy ma z jego twarzy znika napięć taki właśnie zmniejszony fizycznie przez przyjaźń wiemy to paradoks czy jednak w przyjaźni nie musimy ograniczać naszego państwa został uwieczniony na jednym z moich ulubionych fotografii chodzi o zdjęcie wykonane w styczniu 1986 roku dokładnie 10 lat przy jego śmiercią przez Jill Kremens pod domem jest FIFA od strony ogrodu w nowojorskim US Which mord Street 44 na tym zdjęciu stoją obok siebie Mark Stranc Yossi piszący te słowa i Derek ulg cud wszyscy uśmiechnięci i to nie tym automatycznym grymasy, jakiej przywykliśmy błyskawicznie sfabrykować, gdy tylko ktoś skieruje na obiekty w już, iż był wtedy rekonwalescentem po operacji bajpasów gest Marka, który obejmuje opiekuńczo nie jest czysto retoryczny lubię to zdjęcie także, dlatego że pamiętam moment, kiedy zostało zrobione moment czystej przyjaźni, kiedy poeci zapominają drobnych zawiść zazdrość i czują radość, że mogą być obok siebie styczniowy dzień był ciepły sprzyjał dobrym myślom i wydaje mi się, że to zdjęcie chwyciło nie tylko 4 panów średnim wieku, ale może także przyjaźń jako ta, ponieważ kochał koty lubił wobec swoich bliskich odgrywać przez moment rolę dobrodusznego kocura żegnają się z przyjaciółmi wykonywał chętnie gest imitujący kocie łapki i towarzyszyło temu najważniejsze zrozumiałe we wszystkich językach postawienie miał miał w bezpiecznym kręgu przyjaciół rzuca psychiczny kościół wielkiego poety, który nakłada przy oficjalnych okazjach miał spore grono wielbicieli znajomych studentów interesował się prawdziwie sprawami praktycznymi przyjaciół gotów był do pomocy nie był zamknięty w swojej wieży kości Słoniowej, chyba że właśnie pisał nowe pasy kiedyś za zwolnionego z Houston wkrótce po przylocie z Europy zazwyczaj pierwsze dni w Teksasie były dla mnie trudne melancholijne prace podwodne z FIFA liczyłem na intymną przyjacielską rozmowę, czyli zwykłe plotkowania tymczasem Josef nie chciał słyszeć o melancholii tylko natychmiast zapytał mnie co sądzisz o poezji Horacego właśnie pisał o nim szkic zmobilizowałem się przypomniałem sobie szybko co sądzę wierszy Horacego i mój nastrój się poprawił wydaje mi się, że znałem dobrze jestem przekonany, że zaliczą mnie do grona przyjaciół, ale wiem, że znałem tylko z 1 strony zapewne różnym grupom znajomych przyjaciół ukazywał się nieco inaczej miał bardzo różne kręgi przyjaciół, zaczynając od tych najwcześniejszych leningradzkich potem doszli przyjaciele nie Rosjanie Tomas Venclova czy Polacy Czesław Miłosz Wiktor Woroszylski Andrzej Drawicz potem bardzo wielu Amerykanów Aaron Stranc Strus wielu innych głównie poetów i studentów poezji także bulgot i Szymon skrajnej rosyjscy emigranci bagażników do władców świeci Włosi Włoszki Niemcy oraz następna grupa Polaków Stanisław Barańczak Irak chińska Gross Barbara Toruńczyk wreszcie Adam Michnik Zbigniew Herbert w znałem go od najlepszej strony jako dobrego przyjaciela, ale także jako wyznawcy wysokiej kultury obrońcy metafizycznego impulsów poezji był bezlitosnym wrogiem totalitaryzmu sowieckiego każdego innego i przeciwnikiem tego co Nabokov określa tylko pasz złość banalność brak smaku małość umiał powodzi swój elitaryzm kulturalny z ogromną sympatią dla amerykańskiego sposobu życia, kto jest przeciwieństwem elitaryzm lubił Amerykę także zwykła Amerykę stacji benzynowych barów, gdzie dominowały gigantyczne ekrany telewizyjne, na których odbywały się niekończące się mecz bejsbolu znał i lubił mniej szykowne dzielnice nowego Jorku w Chinatown miał swoją restaurację, gdy znalazł kiedyś Houston, że rząd, żeby zawieźć do siedziby NASA co jego przewodnikom po tym, mieście nigdy nie przyszłoby do głowy uwielbiał język angielski także mówiony amerykański lubił posługiwać amerykański 1 000 000 ma, zwłaszcza Morgan się zwykle pełne uroku negował różnice między innej Spears i tymi ryzyka na życie późno zdarzało mu się nawet poprawiać Ney Spears byłem świadkiem oczywiście mylił się najpierw piłkę zawsze racji, a ci potulnie akceptowali jego chory, który widziałem, że pewien sposób lubi Polskę nie tylko polską poezję, którą przecież tłumaczył w młodości recytował z pamięci do końca życia, ale i coś więcej powiedział kiedyś, bo wyście walczyli i najwyraźniej nie przeszkadzało mu to, że Polacy nie walczyli przeciwko imperium rosyjskim i tylko raz zwycięży wszystko razem było intrygujące, bo pokazywało, że jego filozoficzna mapa miała też istotną warstwę przed kulturalną prawie tak jak jego wizję świata łączyła w sobie elementy największej dojrzałości przenikliwości godne podziwu uwagi wręcz ratujące współczesną kulturą od banalności pospolitość spoglądam inteligentnego i zapach czy jego wyrostka z leningradzkiego podwórka John bilet opowiedział mi kiedyś historię związaną z Josefem ten zawodowy dyplomata był w tym sensie nieco egzotyczną postacią wśród amerykańskich przyjaciół piwa, gdzie przeważa poeci poetki pisarze krytycy zaczynał karierę w państwach afrykańskich potem pracował dla departamentu stanu także w innych krajach m.in. dwukrotnie w Paryżu posługuje się czasem przeszłym, gdyż niestety ten wykształcony dowcipny i przyjazny człowiek nie żyje Otóż John powiedział mi kiedyś, że zdradzi mi historie, które nikomu nie opowiada było tak już śmiało umysł, który pasjonował się bardzo różnymi tematami nie tylko literaturą np. lotnictwem wojskowym wiedział wszystko samolotach bojowych z okresu drugiej wojny światowej pytany, jaką linią, lecz Europy mówił Luftwaffe jedną z tych pobocznych pasji Siwa był centralny w latach osiemdziesiątych problem rozbrojenia nuklearnego te wszystkie artykuły na ten temat znam się na rakietach Pershinga i minut Banach i nie ma Dunka atomowych należących do obu stron wiedział jak się odmiany rakiet nazywają, jakim zasięg, jaką potęgę zniszczenia i oczywiście miał własne teorie powiedział Johnowi, który właśnie przebywał w Waszyngtonie, że chętnie wygłosi w departamencie stanu wykład, w którym przedstawi swoje koncepcje na temat rozbrojenia John długo próbował odwieść Josefa tego zamiaru tłumaczył mu, że tam pracują najlepsi na świecie eksperci żon dyletant, choć błyskotliwy nie ma szans na to, żeby nawiązać z nimi równorzędną rozmowę nie mówiąc metod, żeby przekonać swoich teorii już jednak upierał i w końcu John doprowadził do wykładów departamencie stanu, na który przyszli wielcy amerykańscy specjaliści od rakiet atomów no i co jak się odbyło spytałem Dona Wrzesz nut nie był wielki sukces Leszek Kołakowski napisał jeszcze w latach pięćdziesiątych esej, który stał się bardzo znany i do dziś czytane w różnych krajach językach kapłan i błazen ten wieloznaczny szkic wskazuje na głębokie rozdarcie obecny we współczesnej kulturze sam jednak Kołakowski wydaje się jako myśliciel był jednocześnie kapłan własnym wydaje się też, iż niektórzy przynajmniej wielcy poeci także są w 1 osobie kapłanem i własnym i że tak było z grodzkim to znaczyło już nawet w sposobie w jaki czytał recytował śpiewał swoje wiersze wierny jednej z głównych rosyjskich tradycji poetyckich, których licytacja nawiązuje do śpiewu cerkiewnego jednak uważny słuchacz nie może nie dostrzec, że śpiewał swoje pierwsze mogły się tragicznym, lecz one same były często ironiczne już w samym sposobie prezentacji kryła się silna sprzeczność miał wspaniałe poczucie humoru jak błyskawiczne riposty był jeszcze 1 potwierdzeniem były już, ale miał też upodobanie dowcip niekiedy wcale nie genialnych, gdy spotkał się np. z bojkotem potrafili długi czas bawić się wymianą dowcipów śmiesznych lub mniej śmiesznych notabene nie trzeba być bardzo uważnym czytelnikiem jego wierszy esejów, żeby zauważyć istotną ewolucję duchowości i światopoglądzie autora i PSL od, których za młodu próbował wyjść z pustyni duchowej napisał sławną ziemię jałową poemat, który naznaczył cały wiek dwudziesty raport o naszej cywilizacji wielkim smutnym mieście pozbawiony nadziei poezja Jutta nie była nigdy nie-li styczna to była bardziej rozpacz szczęśliwi zoom rozpacz przenikliwa bolesna biorąca się z rozczarowania młodego artysty myśliciela światem, ale też rozpacz bardzo pomysłowa to oczywiste, że dają FIFA ten poemat ważnym punktem odniesienia nieraz pojawiał się do konwersacji czasem krytycznie jak wtedy, kiedy żartował sobie zakończenia pamiętamy na koniec pojawia się wzięte z sanskrytu słowo szanty ich oznaczający pokój trzykrotnie powtórzone, a Rosji mówił w notach proszę nie wiedziała zakończyć i po prostu powtórzył to samo słowo 3× czasem zaś lubił żartować, że słynne zdanie i pól życiu jest mało w kwiecie jest najtrudniejszym miesiącem otwierające poemat odnosi się od daty 15kwietnia, kiedy trzeba w USA płacić podatki za poprzedni rok poważnie jednak potrzeby Elliott wędrował w stronę głęboko pojętego chrześcijaństwa druga FIFA była raczej przeciwna jego wiersze związane z Bożym Narodzeniem jeden z najważniejszych cykli w twórczości FIFA powoli uschły w Ameryce wielu kryzys Społem z pisanych co roku znajdujemy zapisy odpowiedzi na to co Jaspers nazwał szyfrant transcendencji czytelnik odnosi wrażenie, że wrażliwość religijna chrześcijańska jest tam tarczą broniącą przed brutalnością i brzydotą sowieckiego systemu podobnie we wczesnym pięknej ważnym wierszu postój na pustyni, gdzie autor opłakuje burzony przez drzwi kościół grecki mający ustąpić miejsca sali koncertowej sala i świątynia młody poeta z żalem żegna się z kościołem, obserwując proces destrukcji mieszkania przyjaciół pewnej tatarskiej rodziny i niechęcią mówi o architekturze przyszłej świątyni sztuki wczesnym tłumaczy wywiera na polskich był rosyjski naraz się tego niezwykłego wiersza pozbawiony jest bezpośredni emocji ekspresja stłumiona tak jak w wielkich trębaczy jazzowych różnie, kiedy w partiach renty czy Targu nakładają tłumik trąbkę słyszymy komentarz spokojny filozoficzny nasycony troską nie tylko teraźniejszość, ale też o przyszłe pokolenie młodych i Rosji wykazuje ogromną dojrzałość posługuje się liczbą mnogą my tak jakby wbrew faktom zgadzał się wziąć na siebie część odpowiedzialności za zbrodniczy system i niszczycielski dziwi wydaje się jednak, że w miarę upływu lat zmiany kontynentów sympatia poety przesuwała się coraz bardziej w stronę sali koncertowej w poezji Brodskiego świątynia sztuki rośnie, a kreski gościu maleje jest też oczywiste, że w Rosji spędził swoje twórcze życie nie tylko 2 kontynentach, ale także w 2 różnych cywilizacjach, mimo że widział pewne paralele między 2 bateriami sowieckim amerykańskim to jednak były to naprawdę 2 zupełnie różne światy i ojca, który broni zwykle mniejszości prześladowanych w USA znalazły się nagle całkiem innej topografii w kraju, gdzie trudno znaleźć miasto, gdzie przed miejscowym kościołem baptystów metodystów nie ma tandetnego nowego napisu Jezus zwycięży, a Jezus przyjdzie do ciebie w domyśle i poprosił o datek na kość w wielu Stanach Jezus zastąpił Lenina brzmi makabrycznie kiedyś Houston na spotkaniu ze studentami REIT-y rating ktoś zapyta Josefa czy w związku sowieckim, gdzie twarz Lenina w tysiącach kopii widziała na każdym murze bardziej przeszkadzała to szalała powtarzalność reprezentacji wodza czy też związane z treści polityczne Yossi zastanowił się przez chwilę odrzekł powtarzalność nie myślę, żeby to było jego ostateczne stanowisko ktoś nazwał go nie bez podziwu metafizycznym chuliganem to określenie dobrze definiuje typowy dla Brodskiego brak respektu dla akademickiego czy konwencjonalnie ustalonych poglądów wiar jego chuligaństwo brało się ruchliwości inteligencji do pewnego stopnia z natury wykształcenia był erudytą, ale filarem jego wiedzy była poezja od Homera do patowej nie filozofia historia cywilizacji tylko właśnie poezja naszych czasach nie ma już pewnie audytów kompletnych budujących swoją kulturę na wszystkich tych filarach, ale może nie od rzeczy będzie zauważyć pewną ukośne spojrzenie z FIFA i inna sprawa, że wielu esejach autor prowadzi pewną grę intelektualną, siedząc na granicy między prawdą efektownym paradoksem nieraz wybiera to drugie doskonale zapamiętam rozmowę, którą prowadziliśmy kiedyś na temat dziki już ich oczywiście zainicjował dyskusję lubił prowokować i wzywać do debaty postawił tezę, że wielkie religie instytucjonalne mają 1 wielką wadę zawierają za mało nieskończoność spójrz mój Józef Cieśla Maria Zuba z krwi kość należałoby mówił połączyć ze sobą odłamki nieskończoności zawarte w największych systemach religijnych dopiero wtedy powstałaby religia idealna naprawdę stawiająca czoła temu co śmiertelne nieważne co na to odpowiedziałem nie zgodziłem się z tym pomysłem zarzucił szefowi, że chciałby stworzyć coś w rodzaju esperanto religijnego sztuczne agregat nie tak przecież powstają religie nie w gabinecie tylko na placu publiczne w zakurzonym brudnym ważniejszym, że tego rodzaju Sofi styka od, a płace w sprawie naiwnego przeżywania religii jego wcześniejszych wierszach bożonarodzeniowych element duchowej inżynier i poezji rozumiany jako konstrukcja Jakub jest PiS badanie nieskończonej liczby możliwych połączeń brał stopniowo górę nad czystą impulsem lirycznym, ale nigdy do końca, kiedy zauważył jakaż szkoda, że Jezus nie poznał rzymskich alergików to jest poetów takich katuszy lustrzanki ból, który twórczości nie brakuje wierszy erotycznych jest raczej dość komiczne wierszy miłosnych FIFA narażono najpiękniejsze wytwórczości melancholijny najczęściej wracający do ukochanej, którą poznał utracił we wczesnej młodości w Leningradzie czytelnik może odnieść wrażenie, że ten miłosny żal jest także żalem za młodością za nimi grany do końca życia zachował wielkie zapasy tego co jest istotą poezji liryzm w jego dziele poetyckim splatają się 2 podstawowe żywioły liryzm i intelektualistami tak jak powinno być, bo te 2 Energie potrzebują się nawzajem, choć raz walczą ze sobą poeta tylko liryczny można znudzić poleca tylko intelektualny sprawia, że sięgamy raczej po filozofię choliny wiersz z 1993 roku napisany 3 lata przed śmiercią Dedal na Sycylii pokazuje te dane jako starca inżyniera właśnie, który przez całe życie pracował nad wynalazkami czytelnik doskonale wie, kto jest dalej tego wiersza i także piękny wiersz, który można z łatwością uznać za późno pożegnalny, a który w istocie jest bardzo wczesny o nieśmiertelność śmierć nie poproszę pewien czystego liryzmu kończący się tymi wynikami, ale nad moją mówił żydowską wciąż młode życie nie krzyczy wytrwale przekład Katarzyny Czyżewskiej od Bożego Narodzenia do żydowskiej mogiły od stacji na drodze poety, który urodził się w żydowskiej, ale bez religijnej rodzinie, lecz jak Mandelsztam w poezji przez długi czas wybiera chrześcijan Brodski atakowany był z 2 stron Sołżenicyn, który zapowiadał wcześniej też nie oszczędzał, krytykując go z powodów estetycznych już po śmierci Josefa wypowiedział się o nim negatywnie w stylu nawiązującym niestety do potępień z dawnych prymitywnych czasów w roku 1999 zarzucił, że oderwał się od źródeł wyobcowanie się nie wrócił do Rosji tak jak on urzędnicy istotnie Yossi podjął decyzję, że nie wróci do kraju w tym się urodził wiedział, że znajdzie naszej młodości nie wrócił do Rosji uważał, że urzędnicy, bo obawiał się, że wtedy ujawniłoby się, iż utracił kontakt z wielką tradycją rosyjskiej literatury tradycją Tołstoja Dostojewskiego, jakoby zdradził nawet tradycjach patowej, mimo że nigdy się z nią przyjaźnił należały faworytów z drugiej strony zarzucano mu też coś wręcz przeciwnego wielką ruskich szowinizm z tego bowiem tego rodzaju krytyka wie, że późno i związała się z publikacją tylko akustyczną pewnego utworu punktem odniesienia jest wiersz istotnie niebywały szalony atak na Ukrainę na niepodległość Ukrainy napisane w 1992 roku na jego publikację papierową nie zgodził się nigdy na YouTubie znaleźć jednak można zapis sytuacji tego utworu przez Józefa niektórzy jego obrońcy twierdzili, że to niech on jest autorem tego paszkwilu może to paszkwil, ale jest to wieś technicznie doskonały wirtuozerski poeta uruchomił zasoby swego kunsztu i tak kończy ten utwór przykład Leszka szarugi z Bogiem Moore Kozacy hetmani i troje lecz kiedy umierać wam przyjdzie Hull tutaj bucha je będziecie zrzędzić czepiają się z kraju materaca te strofy Aleksandra, a nie brednie Tarasa dla przyjaciół poety i to takich, którzy odczuwają też wielką sympatię dla Ukrainy zrozumienie motywacji stojących za tym znakomitym obrzydliwym pierwszy jest czymś prawie niemożliwym Aleksander toczył się puszki taras Szewczenko epokowe wydarzenie odrywanie się Ukrainy Rosji zostały wprowadzone do meczu między 2 płytami nasi poeci lepsi daleko jesteśmy od klasycznego sułtanów warstwa, gdzie to chłop był nieświadomym nosicielem rosyjską ość już kiedyś w Lizbonie podczas pewnej konferencji Yossi wypowiedział podobną opinię, którą można określić jako arystokratyczny szowinizm rosyjskiej kultury wtedy rozmawiałem o tym z 83 land zaraz posesji towarzyszyła nam Susan Sontag jest ich z nas się w defensywie tłumaczył nam, że musiał bronić Tatiany to ustrój, która pierwszy raz znalazła się na Zachodzie jednak ktokolwiek, choć raz widział Tatianę toasty akcji wie, że nie potrzebują na żadnej obrony nawiasem mówiąc, gdyby ONZ, uznając niepodległość ubiegających się od krajów stosowała kryterium wielkiej poezji nie wiadomo ile byłoby naszej planecie narodów cieszących się niezależnością polityczną wróćmy jednak do tego co w grodzkim najwspanialszy już odegrał on znaczną rolę w pewnej częściowo historycznej już rozmowie o znaczeniu poezji nie tylko dzięki sile swych wierszy dzięki energicznej akcji na rzecz upowszechnienia to jest tak jak jego propozycja wielkie sieci hotelowe oba egzemplarze Biblii oferowały gościom także antologię poetycką, ale to było w późniejszej fazie jego życia, kiedy był już uznanym mistrzem ukoronowany największymi narodami jednak już jako bardzo młody poeta wyznawał pogląd energiczne głoszący prymat poezji nad innymi dyscyplinami humanistycznymi ba nad całością ludzkich prac działo się tu w latach sześćdziesiątych to był moment ogólnego wątpienia wartości znaczenie poezji zwątpienie brane były przez wielu przez Czytelników filozof kultury pamiętamy sławny może na stwierdzenie Theodora Adorno, który zastanawiał się czy po Auschwitz można jeszcze pisać wiersze pytanie zawisło nad głowami praktyków sztuki poetyckiej poeci europejscy z boisk na myśli żyli pisali w przeświadczeniu, że są przedstawicielami umierających gałęzi sztuki głównym motywem tej surowości był zapewne głęboki zmęczenie duchowe wywołany wielkim cieniem niewiarygodnych okrucieństwa drugiej wojny zakłady może najbardziej klasycznym przedstawicielem tej wrażliwości był Tadeusz Różewicz rocznik 1921 należący do pokolenia, które w sposób najbardziej kompletny zostały pochłonięte przez wojnę zagładę on sam brał udział w ruchu oporu widział rzeczy straszne, które oszczędzone zostały następne pokolenia europejskich pisarzy czy Nani na razie przyszłości z pewnością pokaże jeszcze co potrafi zbudował swoją estetykę na przeświadczeniu, że poezja się kończy umiera Różewicz był świetnym poetą nie chodzi o to, żeby pomniejszyć rangę umiał budować na ruinach czy też pośród ruin co jak my historii jest ulubionym zajęciem Europejczyków co Brodskiego było fenomenalne to poza niezwykłym talentem nieomal dziecięca wiara w potęgę prezes, a ponieważ przypadek w postaci procesu pasożytnictwo, którego protokół dotarł na zachód sprawił, że jego głos bardzo wcześnie został usłyszany w Europie niewątpliwie dało domyślenia wielu uczestnikom rzekomego pogrzebu poezji nie potrafi też udowodnić, ale wydaje mi się, że ta fanatyczna wiara w poezji, której Rosji nigdy nie wyrzekł odegrała pewną rolę w światowej historii ducha jak powiedział profesor szef już był jak biblijny Józef wrzucony do studni przez zawistnych braci skazanych na pewną śmierć jednak cudownie ocalony przewieziony do Egiptu, gdzie talent został doceniony i gdzie po wielu wzlotach i upadkach prosto z więzienia trafił do Pałacu faraona i zostawiłem bliższym doradców, a Yusuf opowiada mi kiedyś o przyjęciu białym domu, na którym posadzono obok Georga Busha seniora wtedy jeszcze wiceprezydenta mówił, że spodoba musi Bush, bo przypominał rzymskiego męża stanu, gdy przyjeżdżał do Paryża zatrzymał się w latach dziewięćdziesiątych w mieszkaniu przy klas z Legią 2 kroki do ogrodu luksemburskiego powiedziałem, że tuż obok 21 działają mieszkał Emil wczoraj on pisarz bardzo różne Brodskiego na co już uśmiechnął się i zacytował aforyzm rana popełnia samobójstwo po co przecież tak jest już za późno pracował wtedy wspaniały sejmowe Netii miał osobliwą metodę pracy posługiwał się małą przenośną maszynę do pisania marki Olive i o takiej maszynie marzyli, że wszyscy poeci Europy Środkowej jeszcze przed inwazją komputerów kartki formatu A4 skleja ze sobą tak, że powstał z tego niekończący się wąż białego papieru zapewne chodziło o to, żeby nie stracić ani chwili w przypadku nadejście gwałtownych natchnienia, kiedy uniósł nagle przyspiesza dyktuje zdania z ogromną szybkością, żeby nie musiał wtedy wykręcać możliwe 1 kartki i wkręcać następnej, kiedy dzisiaj o tym myślę widzę w tym paryskim mieszkaniu kogoś, kto podobnie jest lipskiego skryby takiego jak ją podziwiać można w Luwrze, który w skupieniu kładzie znaczki hieroglifów na niekończącym się zwoje papirusu i przypominam sobie, że ginekolodzy chętnie piszą ma z mat to zarazem kategoria filozoficzna moralna oraz bogini życia i dobra Centralna postać w panteonie starożytnego Egiptu była zwornikiem wierzeń obyczajów egipskiej uosobieniem prawdy prawa i porządku obawiam się, że nie podoba mi się chaotyczną śmiech zapisków była też sędzią na progu 2 światów ważyła serca przybyszów do krainy umarłych była patronką cywilizacji i każdy godny tego imienia skryba każdy pisarz poeta artysta czy był tego świadome czy nie starał się bardziej czy mniej wybitnym sługą podwładnym rzemieślnikiem lub wirtuozem bogini sprawiedliwości takim właśnie niezwykły wirtuoz był Josif Brodski Jerzy Radziwiłowicz tak dla państwa przeczytał esej Adama Zagajewskiego pt. jest w grodzkim chaotycznie, który był opublikowane 23maja 2020 roku w magazynie wolna sobota dziękujemy, że jesteście państwo z nami w klubie wyborczej polecamy się już za tydzień Martyna Turska do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: MISTRZOWIE SŁOWA GAZETY WYBORCZEJ

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA