REKLAMA

Prawo krajowe nad unijnym? Premier wysłał wniosek do TK

Wywiad Polityczny
Data emisji:
2021-03-30 17:20
Prowadzący:
Czas trwania:
12:32 min.
Udostępnij:

Z prof. Anną Rakowską-Trelą, konstytucjonalistką z Uniwersytetu Łódzkiego, rozmawialiśmy o wniosku premiera Mateusza Morawieckiego do Trybunału Konstytucyjnego. Wniosek dotyczy wyższości polskiej Konstytucji nad prawem unijnym. Prof. Anna Rakowska-Trela: Konstytucja idzie równym krokiem z prawem unijnym.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
jest z nami prof. Anna Rakowska Trela adwokatka adiunkt w katedrze prawa konstytucyjnego zakład prawa konstytucja konstytucyjnego porównawczego zaplątała się Uniwersytetu łódzkiego dzień dobry pani profesor dzień dobry panie redaktorze dzień dobry państwo, ale zaplątał się chyba także rząd bo, bo to jest także prawo unijne ma pierwszeństwo nad ustawami co wynika wprost z art. 90 tego pierwszego konstytucji to na gruncie krajowym oraz z orzecznictwa luksemburskiego Trybunału Rozwiń » na gruncie unijnym prawie Mateusz Morawiecki chce by pochylił się jeszcze nad tym Trybunał Konstytucyjny Julii Przyłębskiej orzekł jak rozumiem, że prawo unijne furta, bo my mamy krajowe regulacje i nawet jak się różnią te krajowe unijnych tym gorzej dla unijnych czy tak no tak chyba należy rozumieć ten wniosek, który został wczoraj złożony do Trybunału Konstytucyjnego, aczkolwiek on opiera się na przede wszystkim z założenia tak, bo tutaj premier, składając ten wniosek niejako stara się wykazać tak należy wnosić, że prawo unijne w jaki sposób akurat zaczyna nie wiadomo dokładnie w jakim przypadku to jest mowa o kompleksowym takim rozstrzygnięciu, ale gdzieś narusza polską konstytucję tak, że ta Polska konstytucja w tym przypadku czy w tych przypadkach, o których mowa w tym wniosku można mieć pierwszeństwo nad prawem unijnym, a Trybunał sprawiedliwości Unii to chciałby inaczej no i nigdzie w tych sprawach, które rozpatruje cudze nie jest kwestionowana rola waga i miejsce w systemie prawa polskiej konstytucji, tak więc ten wniosek z pewnością jest w pierwszej kolejności oparty na nieprawdziwym założeniu, a może chodzi o to pani profesor, że jeżeli Trybunał sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdzi o niezgodności jakiegoś prawa krajowego z prawem unijnym to efektem potencjalnego orzeczenia miałoby być wydane przez Trybunał Konstytucyjny Julii Przyłębskiej byłoby to, że sądy krajowe nie mogą stosować już bezpośrednio regulacji europejskich ignorować tych niezgodnych z unijnym prawem regulacji krajowych sądy krajowe mogą stosować nawet muszą stosować bezpośrednio regulacje unijne no to prawda, ale chodzi o to, żeby tym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego NT możliwość wytrącić z medalami ale gdyby zapadło takie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego natomiast by nie wyobrażam takiego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego ja sobie nie wyobrażam uzasadnienia dla tak dla takiego orzeczenia dlatego, dlatego że akurat to, że sądy polskie muszą stosować prawo unijne wynika wprost konstytucji, więc ja nie wiem, jakby można było uzasadnić orzeczenie, z którego wynikałoby to zaprzeczyli atak to znaczy taka, że tego prawa unijnego stosować nie można mamy przepisy o źródłach prawa, na które wskazują, że źródłami prawa Rzeczypospolitej konstytucja ustawy ratyfikowane umowy międzynarodowe rozporządzenia oraz właśnie tzw. wtórne prawo unijne, czyli dyrektywy rozporządzenia unijne i konstytucja wyraźnie określa hierarchię tych aktów prawnych i tutaj już niema za bardzo pola do orzekania akt, które prawo w jakiej kolejności stosować wynika wprost konstytucji, a może zacznijmy od początku, bo to jest także każde państwo, które zaczyna rozmowy akcesyjne, a później staje się częścią Unii Europejskiej musi zrozumieć w pełni bez zastrzeżeń zaakceptować cały dotychczasowy dorobek prawny Unii Europejskiej, czyli wchodząc do wspólnoty automatycznie godzi się na to, że będzie przestrzegać prawa unijnego w konsekwencji prawnych, które z niego wynikają tak tak tak oczywiście i na tym etapie na etapie negocjacji na etapie przystępowania do Unii Europejskiej państwo może, a nawet powinno kontrolować zgodność dotychczasowego prawa unijnego ze swoim prawem wewnętrznym i odwrotnie swojego prawa wewnętrznego z prawem unijnym wiadomo, że jest to tzw. okres dostosowawczy takie dostosowujemy się my także jako kandydaci do wymagań Unii i tak w przypadku Polski też było natomiast później przecież już jako członek Unii Europejskiej jako państwo członkowskie mamy wpływ na prawo przez Unię europejską stanowione, tak więc znowu tutaj ten argument dotyczący jakiegoś prawa unijnego które, która jest miało być sprzeczne z konstytucją przez to miałoby nie musi być stosowane w Polsce znów upada tak, bo najpierw my kontrolowaliśmy czy czy pod względem prawnym jakoś odpowiadamy Unii czy Unia odpowiada nam natomiast później jako pełnoprawny członek nie mamy przecież wpływ na kształt tego prawa prof. Stanisław Biernat były wiceprezes Trybunału Konstytucyjnego komentuje ten wniosek pana premiera do Trybunału Konstytucyjnego taki sposób prawo unijne ma pierwszeństwo nad ustawami natomiast orzecznictwo Trybunału dotyczące konstytucji jako Najwyższego prawa Rzeczypospolitej i nadrzędności wobec prawa unijnego jest jednolitej konsekwentny nie ma potrzeby jego potwierdzania w cudzysłowie jeśli chodzi o nakłonienie sędziów Trybunału do wyrażenia poglądu zbieżnego ze stanowiskiem rządu co już dodajmy się stało, bo już na ten temat wypowiadała się sama prezes Julia Przyłębska także sędzia Krystyna Pawłowicz natomiast chciałbym panią profesor zapytać o to co jeśli okaże się, że prawo unijne jest niezgodne z konstytucją to znaczy, że tak orzekł Trybunał Konstytucyjny Julii Przyłębskiej wtedy, jakie są możliwości działania no oczywiście pytanie o chęć ważność tego orzeczenia argumentację tak naprawdę treści tego wniosku Prezesa Rady Ministrów na nie znamy, a nie znamy tak bardzo medialnych tak na na stronie Trybunału jeszcze nie niema tego wniosku też próbowałam go szukać natomiast no bez są jedynie dostęp jakieś ogólne informacje, że dochodzi, ponieważ kompleksową kontrolę, więc tak naprawdę dokładnie nie wiadomo, o co chodzi zupełnie nie na ten wniosek może być formułowane, więc trudno mówić o skutkach ewentualnego orzeczenia natomiast, jeżeli rzeczywiście takie orzeczenie zapadło, że prawo unijne jest gdzieś sprzeczne z polską konstytucją czy tutaj po prostu nie widzę wspólnej płaszczyzny tak pomiędzy tymi normami czy tymi orzeczeniami Sułek, który jak rozumiem pana premiera bolą z tych ostatnich miesięcy, gdzie złe wskazuje, że polskie rozwiązania są sprzeczne z prawem unijnym, a konstytucją, bo w moim przekonaniu tutaj akurat konstytucja idzie równym krokiem z prawem unijnym nigdzie nie ma punktu, gdzie przez polskie normy konstytucyjne dotyczące władzy sądowniczej pozostawałyby sprzed sprzeczności z prawem unijnym jest wręcz przeciwnie tak konstytucja i prawo unijne stawiają akcent i powtarzają wymóg niezależności sądów niezawisłości sędziów itd. itd. natomiast sprzeczne z tymi wymaganiami są ustawy i są sprzeczne z wymaganiami konstytucyjnymi, czego rząd zdaje się nie zauważać i również z wymaganiami unijnymi agencja tutaj za bardzo widzę pole konfliktu między konstytucją, a prawem unijnym co, do którego pola konfliktu Trybunał Konstytucyjny mógłby orzekać, bo generalnie chodzi o to, żeby się wyrwać spod jurysdykcji Trybunału sprawiedliwości Unii Europejskiej tylko nie wiem czy taki manewr ma w ogóle szansę powodzenia, ale jeszcze wrócę do tej konstytucji bo, gdybyśmy założyli, że jakoś rząd wykończy powołał się tam jest jakieś napięcie między prawem unijnym konstytucją Trybunał Konstytucyjny Julii Przyłębskiej to przy sklepie tak net to wrócę do tego musi nad tym, kiedy zastanawiano zupełnie innej rzeczywistości politycznej prawnej w tym momencie, kiedy wchodziliśmy do Unii Europejskiej zastanawiano się co, jeżeli to prawo unijne będzie sprzeczne z naszą konstytucją, jakie są wówczas możliwości działania w zasadzie są tylko 3 drogi albo podejmujemy decyzję o zmianie konstytucji albo próbujemy spowodować zmiany w regulacjach wspólnotowych albo też wychodzimy z Unii Europejskiej no zdecydowanie są takie jak tylko czy takie możliwości trzeba zwrócić uwagę też na to, że pierwsze tak naprawdę wyborem powinna być prounijna interpretacja konstytucji czy polskiego prawa tak było w przypadku praw wyborczych obywateli unijnych, którzy na zgodnie z prawem Unii mają prawo wyborcze w wyborach lokalnych i do parlamentu europejskiego tutaj to był jakiś zgrzyt, z którego Trybunał Konstytucyjny wybrnął tak było w przypadku europejskiego nakazu aresztowania, gdzie też Trybunał Konstytucyjny dokonał takiej właśnie prounijnej można powiedzieć interpretacji konstytucji to jest pierwszy krok natomiast, jeżeli rzeczywiście zdarzyła się taka sytuacja ta norma unijna jakaż byłaby ewidentnie sprzeczna no to jesteś przepis konstytucji, które z zakłada, że Rzeczpospolita Polska przestrzega wiążącego prawa Międzynarodowego tak obowiązuje tzw. zasada pacta sunt servanda w tych stosunkach międzynarodowych umów należy przestrzegać w naszym życiu prywatnym czy właśnie w takich kontaktach z partnerami z Unii Europejskiej i musimy się na zasadach partnerstwa zastanowić musielibyśmy, bo to jest sytuacja hipotetyczna dawno musielibyśmy się zastanowić jak takiego impasu wybrnąć rzeczywiście wybrać jedną z tych 3 dróg oczywiście te trzecią sprowadzającą się do występowania z Unii Europejskiej no to już absolutna ostateczność to jeszcze 1 rzecz, które bardzo często podnoszona szczególnie przez ministra sprawiedliwości zasada pierwszeństwa prawa unijnego jak rozumiem nie ogranicza suwerenności państwa, mimo że Solidarna Polska nieustannie o tym mówi pani oczywiście, że nie zasada pierwszeństwa prawa unijnego wynika też konstytucji, która stanowi, że właśnie ratyfikowane umowy międzynarodowe, czyli te umowy, na podstawie których istnieje i przystępowaliśmy do Unii mają pierwszeństwo przed ustawami to wtórne prawo unijne, czyli rozporządzenia dyrektywy też mają pierwszeństwo przed ustawami, tak więc to jest reguła wynikająca wprost konstytucji, na które zgodziliśmy się te uchwalają konstytucję, a później w referendum, gdy zgodziliśmy się czy nawet wyraziliśmy taką chęć wolę, że będą europejskiej przystąpić to jeszcze na koniec pani profesor, jeżeli pani pozwoli to zapytam dzisiejsze wydarzenia sejmowe po Sejm odrzucił większość poprawek Senatu tym samym zakończył prace legislacyjne nad nowelizacją ustawy o Sądzie Najwyższym dodam tylko, że to jest jedenasta nowelizacja w ciągu ostatnich 3 lat tej ustawy o Sądzie Najwyższym i tym razem prawo i sprawiedliwości chodzi o to by kiedy w sierpniu dobiegnie końca kadencja prezesa Izby cywilnej i prezesa Izby pracy ubezpieczeń społecznych tak była sformułowana procedura wyboru ich następców następców Dariusza Zawistowskiego Józefa Iwulskiego, żeby można było wyłonić albo któregoś z nowych sędziów mianowanych do Sądu Najwyższego przez neo-KRS albo też, żeby pan prezydent wyznaczył komisarza jest to przykre to jest przykre na 2 płaszczyznach po pierwsze, dlatego, że Sąd Najwyższy jednak jest dość istotnym organem władzy władzy sądowniczej najwyższym organem władzy sądowniczej obok Naczelnego Sądu Administracyjnego i powinien być chroniony przed zbyt częstymi nowelizacjami w zakresie podstaw jego funkcjonowania tak powinien cieszyć się stabilnością także w zakresie organizacji pracy natomiast po drugie to przykre, dlatego że jest to zmiana o charakterze instrumentalnym można będzie personalnym kolejna spośród nie wiem już ilu, bo przestałam liczyć zmian mających na celu personalne przejęcie sądownictwa, tak więc jest to zmiana szkodliwa można tylko powiedzieć, że to jest to przykre i no tak nie powinno się dziać prof. Anna Rakowska Trela adwokatka Uniwersytet łódzki była moim państwa gościem bardzo dziękuję pani profesor rozmowę dziękuję bardzo, dziękuję państwu zapraszam na informacje Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WYWIAD POLITYCZNY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu, wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA