REKLAMA

Dlaczego w szkole nie ma warunków do nauki religii?

OFF Czarek
Data emisji:
2021-03-31 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
43:29 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program off czarek dzień dobry witam państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie państwa moim gościem jest pan prof. Michał Klinger teolog prawosławny dzień dobry witam serdecznie panie profesorze dzień dobry dzień dobry mam nadzieję, że niedobrze słychać słychać pana doskonale profesorze niedawno w programie Owczarek rozmawiałem z księdzem katechetą Damianem Markiewiczem o jego książce ostatni dzwonek książka dotyczy nauczania religii w Rozwiń » szkołach pan, że warto spojrzeć na to z innej perspektywy wiem też pan profesor się tej rozmowie przesłuchiwał warto spojrzeć w innej perspektywy i myślę, że pan prof. Michał Klinger jest świetną osobą tego że, że pan panie profesorze już o tym czym mogłoby być miały być będzie nauczanie religii w szkole pisał ponad 30 lat temu no tak był to okres, jeżeli pan odnosi się do takiego jego artykułów w tym pionierskim okresie gazety wyborczej, kiedy ta 80 dziewiąty rok 90 już nie pamiętam dokładnie była wielka dyskusja w Polsce o wprowadzeniu z powrotem nauki religii do szkół ja wtedy nie po głębokich przemyśleniach własnych i doświadczenia zresztą dawno moich, jaki tego pokolenia w tym mieście miałem do czynienia, czyli tego pokolenia, które uczyło się-li przed wojną wyraziłem taką postawę właściwie sprzeciwu wobec wobec tego kolejnego kroku zmiany pozycji kościoła na płaszczyźnie społecznej w Polsce uznając, że w nowych realiach wolności już pełnej wolności religijnej w Polsce warto by było by kościół wzmocnił swoją własną pracę swoich własnych ramach, a nie chodził na teren szkoły na jej bodaj tytuł tego mojego artykułu brzmiały nie można dostać dwóję z łaski uświęcającej czy jakoś tak mniej więcej, gdzie na uważałem, że sytuacja szkolna jest jest właściwie jest jako sprzeczna z przesłaniem katechezy chrześcijańskiej w ogóle religijnej, gdzie nowy chodziłem rozmaitych doświadczeń, które nie no są świadczą o tym, że w obrębie świątyni w obrębie sakralnej przestrzeni lat nie musi być prawda już blisko świątyni, ale jeżeli to jest z duszpasterzem w jaki specjalnych warunkach związanych z liturgią tuż obok z nauczaniem w ramach no nie wiem kazali nic w różnych wyznaniach też różnie, ale to tam jest pewien kredyt, którego w szkole uczeń nie da nie da temu wykładowcy na szkole jest jakaś naturalna bariera między, żeby tej przepaść czasami pada między uczniami nauczycielem to słynne czasem humorystyczne sztubackich takie to bez warstwy to są wszystko rzeczy, których w szkole zawsze będzie duża, nawet jeżeli komuś się uda to przekroczyć to i tak to jest zupełnie inna sytuacja niż sytuacja nauczania katechezy ambony, gdzie jako no cokolwiek by ten wykładający, czyli czy nauczający nie powiedział jakoś łaska aż się już więcej słońca czy łaska ducha Świętego to dodaje jeszcze coś do tego, czego nie będzie szkoleń szkolenie będzie prawda sam pamiętam co się działo na lekcjach religii, bo ja chodziłem na lekcje religii w tym jakimś krótkim okresie końca lat pięćdziesiątych kiedy, kiedy religia była szkoła, ale wolą panie profesorze wydaje się, że mamy małe wyzwanie techniczne także nasi eksperci pracują bardzo mocno nad przywróceniem tego połączenia i za wycieczkę do państwa wróciły patrzenie na te dzieciaki zwyczajnie bolało z każdą formą przemocy miały do czynienia nie mam w tej sprawie sobie zrzucenia zrobią wszystko zgodnie z moim sumieniem innymi obowiązkami, jakim cudem 2020 roku żyjemy w kraju, w którym rocznie minimum dziesięcioro dzieci traci życie w wyniku przemocy osoby najbliższe, czyli z rodziców właśnie z partnerów nie ma dziecka nie ma kłopotu jest przerażająca oznacza rzeczywistość pani dyrektor niech pani była pierwsze radio informacyjne posłuchaj, aby zrozumieć po czasie państwa gościem jest pan prof. Michał Klinger teolog prawosławny rozmawiamy o nauce religii w szkole no mam pewną spiskową teorię pani profesor rzeka mogło zależeć na utrudnianie tej rozmowy, ale nie podzieli się od takich psów tak całkiem poważnie rozmowę przerywa się wobec, kiedy pan wspominał swoją naukę w sensie bycia nauczanym religii w szkole tak w końcu lat 60 lat pięćdziesiątych była była religia w szkole i nos zresztą też też wiem wiem jak to się działo przed wojną, bo ja jestem z tego pokolenia, którego właśnie poprzednicy byli jeszcze nauczanie przed wojną zresztą w czasach, kiedy ja się uczyłem np. ksiądz Jan Twardowski nauczał religii w liceum nr 3 w Warszawie, który zresztą potem chodziłem jak opowiadało swoje doświadczenia no moja moja teza, która w tym artykule jedno tam zabrzmiała Rze, że prawda szkoła nie jest dobrym środowiskiem do propagowania religii bądź przez nauczanie nauczanie ma głównie temu służyć jedno ona ona jakby jest uwarunkowana czymś takim może, jeżeli jeżeli będziemy mieli doskonałą kadrę na doskonałą kadrę to znaczy kadry zarówno merytorycznie przygotowaną, jaki duchowo jakąś no i równo no i związaną z systemami, ale też wolną no to wtedy możemy możemy o tym siedział dopóki takiej karty nie będziemy mieli to w zasadzie należałoby poczekać zawiesić, jakby ten ten temat i należałoby zapytać panie profesorze co to znaczy doskonale przygotowaną kadrę to znaczy jakie miałyby być też cele naukowe tej kadry tak czy nie wiemy rekrutacja ewangelizacja jest jest bardzo jest bardzo delikatny, żeby nie powiedzieć na trudnej, jeżeli nie wykluczający element tej całej problematyki kadry mianowicie taki rodzaj misji kanonicznej to się pod tak nazywa różnych dominacja, gdzie no w ustawie o bardziej 1001. roku w ogóle było wprost napisane, że deleguje do nauczania religii biskup bądź inne władze kościoła kontrola nad nauczaniem w zasadzie jest tylko po stronie kościoła kościołów no dyrektor szkoły może pod względem pedagogicznym i ewentualnie formalnej zgodności z podstawą programową ingerować wnioskować o jakieś tutaj korekty, ale też do biskupa to jest sytuacja, która no nie może się dobrze skończyć, ponieważ jednak w szkole ten poziom jest zapewniany oczywiście z 1 strony kształceniem kadr, ale na to jak szkoła na mniejszy wpływ natomiast to realizuje w szkole tym, że jest wizytacja jest jest orzec merytorycznie wymagany wymaganie poprzez odpowiednie papiery nauczania, które czasy wyrobić długą edukacją jak sprawdzenia ami oraz później sprawdzaniem praktycznym no 8 nadaj silnie daje to wynika z z tychże tego procesu kontroli dydaktycznych, które jest po stronie odpowiednich władz edukacyjnych przez kuratorium postaci wizytatorzy dyrektor, a tutaj w tym przypadku takiej władzy nieba no więc, więc to jest ten ten element, który ja bym chciał bardzo bardzo podkreślić, że w zasadzie w zasadzie tutaj wyższe na razie udała jedynie pewna fuzja między tym co się nazywa etyka, a nauczanie religii Niewiem, dlaczego nie można przez pewien czas połączyć połączyć tego 1 przedmiot, który byłby raczej pod kontrolą merytoryczną typowo edukacyjną i nie zobaczylibyśmy, jakby tego wypłynęło, jakie wyniki po jakiś tam lata na te panie profesorze, ale pan tak mówi, że pan nie wie, dlaczego się nie da, dlaczego jest inaczej, bo pan naprawdę nie wie czy to jest taki takie pytanie retoryczne trochę nie no troszkę retoryczną, tyle że ja rozumiem widzę to, że kościół chce kościoły chcą przerzucać odpowiedzialność za swoją swoją pracę duszpasterską na instytucje państwowe dalsze życie było nie słychać jak mówiłem, że w ramach kościoła w ramach niejaki salek katechetycznych na obrzeżach zakrystii czy domu parafialnego zupełnie inaczej przebiega nauka religii mamy doświadczenia takie, że mniejszości rej wyznaniowe w Polsce zawsze prawosławni nowej prawosławny, a ją na ogół tak mało dzieci w taki ogrom pracy jak Warszawa ze stosowanej ta forma, którą ustawa przewiduje jako takie nauczanie zbiorczy punkt katechetyczny, które są umieszczone przy kaplicach parafiach i on się zalicza je wprowadzone formalnie w ramach pewnej szkoły na danym terenie, gdzie parafia i ale dalej się to odbywa w obrębie w obrębie świątyń w obrębie cerkwi w obrębie kontekstu liturgicznego to daje bardzo dobre wyniki, bo mogę powiedzieć, że nauczanie religii prawosławnej w tej w tych formach właśnie z tych taka krytycznych trwa dalej tak samo jak trwało gdzieś tam w latach sześćdziesiątych siedemdziesiątych i przebiega dalej w tym w tym samym kontekście na pewno finansowo organizacyjnie jest wsparte tym czym w tym no no to państwowość na higienie z nim publicznymi, które na to idą to jest oczywiście dodatkowy aspekt finansowy ale, ale psychologicznie edukacyjnie wszystko co się dzieje w cerkwi kościele by się działo jest na pewno dużo lepszy Nata to żeby, żeby szkoła była była wykonawcą wykonawcą szkoła publiczna, gdzie w tej chwili procent procent gorąco wierzących na sięgano po kilkunastu a, jakkolwiek tam bieżących sięga sięga 40% to jest moim zdaniem w tej chwili no More pytanie spore pytanie ni, bo ono się, bo nam się łączy również sytuacją rano mamy mamy ją na płaszczyźnie politycznej dlaczego, owszem jest to, że to to wróćmy do tej płaszczyzny politycznej i do innych aspektów po informacjach pan prof. Michał Klinger teolog prawosławny państwa moim gościem informacje o dziesiątej 20 po strzale dzisiaj w programie Owczarek wracamy do tematu nauki religii w szkole państwa moim gościem jest pan prof. Michał Klinger teolog prawosławny panie profesorze wróćmy do początku, czyli do pytania właściwie mówiąc o nauce religii w szkole świat, czego chcemy dzieci uczyć co jakiś, jaki jest cel, czyli po jakimś kilkuletni program nauczania mamy kogoś, kto ten program przeszedł i czego byśmy oczekiwali od takiego ucznia, że wie co, że zmienił się jak, że zdobył, jakie umiejętności no, więc to jest to właśnie pewna schizofrenia tych 2 chce czarów na czele ligi powinno chodzić o to, żeby no człowieka przygotować wprowadzić w życie liturgiczne przede wszystkim życie duchowe, które bywa nazywany modlitwą jakąś taką no to się nazwa lekcję divina, czyli takie prawda współgranie z tekstem pisma Świętego jakich wielkich tekstów liturgicznych, a w szkole musi chodzić o osiągnięciu określonej wiedzy oraz oczywiście pewnych postaw no moralnych pewnych postaw społecznych to oczywiście nie wyklucza tylko, że zbudowanie harmonijnej całości z tego jest niezwykle trudne i od tysięcy lat kościół zajmował się zajmuje dalej z lepszym bądź gorszym skutkiem tą swoją misją Roś z ich ewangelizacją czy czymś takim prawda, ale to jest to, że kościół na własnych ramach nauczać i wprowadzać te tajniki zarówno modlitwę, jaki pewnej świadomości religijnej na to szkoła uczy wiec przed wojną podobno właśnie to mi mówili ci starsi na, bo bardzo dużo wiec dziś jak przejrzałem się podstawę programową tam też jest bardzo dużo wiec z tym, że zdaje się, że kościół chce również poprzez zajęcia szkolne przygotować np. do pierwszej komunii czy są pewne czasy na rekolekcje czy wszystko to co powinno być w ramach kościoła, a nie w ramach szkoły szkoła nie jest od np. udzielania udzielania czy wprowadzenia do sakramentu szkoła jest do przekazania pewnej wiedzy to jest ta osiągnie władzę własnych ramach na własną odpowiedzialność też własnych środków się zajmować przekazywaniem tych postaw duchownej to jest coś co by możliwe tylko w przestrzeniach kościelnych nie jest możliwe przestrzeni szkolnej, a przez szkolę się dzieje często prowadzi do zgłoszenia często nie zaś, czyli innymi słowy, jeżeli chodzi nam o o to, aby dzieci i młodzież posiadły pewne umiejętności duchowe to szkoła nie jest do tego dobrym miejscem, jeżeli chodzi o to, żeby były jakąś wiedzę dotyczącą religii czy duchowości to może nauka religii nie jest dobrym przedmiotem, a jeżeli nawet jest może w formie religioznawstwa no to powinna być jak rozumie włączona do systemu podlegać wreszcie jak programu edukacyjnego, a nie być gdzieś tam wyłączonej podlegać komuś innemu zdecydowanie zgadzam się z tym poglądem pary aktor wyraził tego wprost wiedziałem, że może warto było sportem złączyć te etykę tzw. z religią i zamienić tona wiedzy o religii połączoną z jakimiś każda stąd tak też w końcu wiedzą bardzo dobrą wiedzą etyczną filozoficzną etyczną co się właściwie troszkę dzieje tylko, że zawsze taką ponętna jakiegoś takiego duszpasterstwa ta nie wychodzi, o ile wiem praktycznie z najsłabszą stroną tego zagadnienia wtedy uczy się kompetencje były nie kościelne z jakimś być może głosem doradczym bądź bądź ewentualnie prawem weta ze strony instytucji kościelnych, ale to powinno być kompetencji zdecydowanie władz edukacyjnych, jakie one są takie są czy będą czy były, ale w każdym razie na pewno one są powołane do tego nie instytucje kościelne na terenie instytucji Państwowej to jest ten ten problem, który jest no chyba prowadzić zresztą do tak głębokiego kryzysu, jakiego dawno nie widzieli zresztą uważam, że patrząc na własne i moich dzieci wnuków i wszystkich tych również liczy też grup, które znam dość dobrze doświadczenia jest coś takiego, że niewątpliwie młody człowiek musi uzyskać pewną inicjację w treści i postawy religijne, gdyż później później będzie bardzo trudno jest no miałem takie doświadczenia głębokich kontaktów rozmaitych przyjacielskich ze ludzi niż w związku Radzieckim były w latach siedemdziesiątych np. kiedy odbywały się masowe jak takie powroty do wiary wtedy jeszcze takiej bazie nielegalnych strukturze formalności niektórzy przyjeżdżali specjalnie do Polski profesorowi, żeby się ochrzcić, ale nimi olbrzymią trudność, żeby wejść w całe bogactwo treści kościelnych ani prawda traktowali te sprawy wiary tak bardzo osobiście intymnie, a teraz mieli olbrzymie no i trudności, żeby postów wystać liturgie dwugodzinną, bo to dla nich była ciągle Abrakadabra, a tam jest bardzo dużo ciekawych rzeczy, a sądzi pan panie profesorze, że totalny brak nie brać z nas w religii w szkole jest czymś negatywnym dla uczniów w późniejszym życiu czy ja myślę, że po PiS-ie nie ma tego totalnego braku, bo przecież na innych przedmiotach jest bardzo dużo treści, które są związane z tą historią kościoła, a to z myślą chrześcijańską każda książka dobra każda dobra poezja jest właściwie o tym też więc, jakby myślę, że nie grozi nie grozi młodzieży nic takiego natomiast podkreślam, że dobry przedmiot, który by się mogło nazywać wiedza o religii etyce cóż to jest bardzo chyba łatwo zrobić, bo wie, że są na to pewne przestrzenie w programie po drugie, winnych przez nie jest filozofia w szkole jest nauka o społeczeństwie jest tym przecież też coś takiego co się nazywa dziś od postaw moralnych mówi tak dokładnie program teraz nie znam, ale także moim zdaniem no legnie w wyprofilowanych pewnego pewnego wyraźnie takiego religioznawca, czego nurtów edukacji byłoby bardzo prostej być może nawiązał jakimiś oszczędnościami jeśli chodzi o pieniądze czas męczenia się uczniów prawda w programie także to po jest jawność jest konieczna trzeba ludzi wprowadzać problematykę religijną opóźni jest to bardzo trudne, chociaż wcale nie prowadzi koniecznie do do pełnego jakiegoś takiego impasu niemożności, ale co, ale to od zatrzymania zatrzymajmy się przy tym zdaniu trzeba ludzi wprowadzać, bo później może być trudne, a może później to w ogóle nie będzie konieczne no proszę pana to jest tak jakby pan powiedział no może nie trzeba ludzi uczyć języków, bo może nim już będzie wszystko Google można przetłumaczyć, że umorzenie trzeba ludzi wprowadzać literaturę już dzisiaj i tak nigdy nie mów tak powiedział, że może nie trzeba ludzi uczyć na ZetPety życia, bo może to już nie będzie główny zawód dla kobiet, które chcą robić karierę rywal Warta mężczyzn poduczyć się czasami nawet sami coś się stać się jednak, ale oczy, bo zapytany powie panu, dlaczego pytam panie profesorze, bo szkoła powinna w pewnym sensie adaptować się do zmian, które się dzieje na świecie i tak jak w którymś momencie nie została wprowadzona może informatyka tak z racji tego, że pojawił się komputer to jest znak tego że, że przecież świat się zmienia to potrzebne jest nowa wiedza tak, iż być może ta, której nasi rodzice dziadkowie uczyli się lata temu no, więc jeżeli mówimy o społeczeństwach, które się laicyzacją tak, jeżeli dane pokazują, że ludzie do kościoła nie chodzą od kościoła odchodzą tak no to być może szkoła powinna też adaptować do tych zmian mówić skoro za lat 20 kościoły będą puste to jaki sens wydawać pieniądze i marnować czas na wiedzę, która będzie niepotrzebna za kilkanaście lat w tym kontrastu tej to bardzo jak prowokacja ze strony pana redaktora ja się na nią zgodę taki fakt, że wydaje mi się jak przeglądam te podstawę programową, która jest rozumiem tak pewnymi idealizacja realnej sytuacji w szkole jest bardzo dobra przeczyta tam naprawdę te to brzmi bardziej intelektualnie wysoko elita natomiast jestem pewien element, który od razu uderza mnie uderza negatywnie to znaczy jest tam dużo treści budujących obraz wiary kościoła jako oblężonej twierdzy taki rodzaj bronienia się przede wszystkim jakimś postępowym nowoczesnym przed zagrożeniem jak właśnie zepsuciem cały czas jest tam mowa o rodzinie obronie rodzinnej tak dalej nie ma ani słowa o innych dni i orientacjach seksualnych, jeżeli jest prawdopodobnie nawet dużo praktycznie zawsze prawdopodobnie w wykonaniu tego wykładowcy formie bardzo negatywnej także ten typ takiego takiego właśnie o ratunku Trzeciak w obronie obrony murów wyborów bastionu wiary na pewno pogłębi ten proces sekularyzacji, którym pan mówi tak wyobrażam sobie że, gdyby pójść chociażby no w takim duchu jak się ostatnio no jestem pod wrażeniem wspaniałego tekstu ostatniego pożegnalnego tekstu Marcina króla zresztą Gazecie wyborczej prawda, który przedstawia też wątpliwości te wszystkie prawda wielkie pytania o przyszłość przysłów przyszłość mnie świadomości religijnej i zarzuca Kościołowi brak obrony jego własnych własnych idei prawdziwych idei ewangelicznych idei, które były jakąś szansą na przełom, a właśnie zostały wypaczone formy takiego no zarówno zarówno pewnego KON konformizmu jak i jaki obrony przed wszystkim innym co jest na nie na tym polega ewangelizacja, żeby walczyć ze wszystkim co jest naokoło tylko, żeby rozumieć i no otwierać na to wszystko tego niewątpliwie program nie zapewnia wrócimy panie profesorze do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM informacje o godzinie dziesiąty 40 państwa moim gościem jest pan prof. Michał Klinger teolog prawosławny Polski wczoraj państwa moim gościem jest pan prof. Michał Klinger teolog prawosławny rozmawiamy o nauce religii w szkole, gdzie także z punktu widzenia teologa prawosławnego w tym tekście w tym artykule, który ukazał się w Gazecie wyborczej ponad 30 lat temu mówi o artykule pana autorstwa pisze pan też bardzo interesującym aspekcie nauki tolerancji czy też otwarcia na innych poprzez pan podaje np. modelu francuskiego 1 ze szkół we Francji przynajmniej, która starała się takich lekcjach nie wiemy Religi czy religioznawstwa tworzyć klasy mieszane tak, żeby tak zrozumiałem tak, żeby uczniowie byli też otwarci na inne denominacje, żeby gdyby, obserwując swoje różnice mogli stawać się bardziej pracę, a ja ja coś tak tak to jest to jest taki nie jak pewien pewien, jakie tło wyjściowe, które powinno w nowo w tej nowoczesności naszej czy post nowoczesności, której pan wspomina właśnie być może być być no taki aksjomat, bo inaczej rzeczywiście no kościół kościół zamknięty kościół wrogi wszystkiemu miał, bo na pewno się nie nie nie obroni natomiast taka postawa szukamy szukany zarazem szukamy na tych lekcjach, jakie tam nazywacie rolnik czy etyki Kanta to jest jakieś wyjście tak tak wiem jest jest w wielu krajach na razie to jest doświadczenie francuskie, gdzie pewna rodzina tak delikatnie, bez której nie było stać na bardzo dobrą szkołę w okolicach chciała tam posłać dziecko nagle zostało poproszone, żeby to dziecko, które były akurat prawosławne wśród młodzieży zupełnie nie prawosławnej marzy nam potrzebny taki właśnie i nie został przyjęty taki młody człowiek właśnie do takiej szkoły właśnie tylko dlatego, żeby były nośnikiem pewnej innej tradycji no zgadzam się, że w Polsce jest naprawdę bardzo wiele grup zarówno etnicznych czy jakoś związani z innymi tradycjami religijnymi, które można by w ten sposób traktować jako jakąś szansę natomiast w Polsce raczej separacja prawda, ponieważ jest to religia wyraźnie denominowana na jakimś konkretnym wyznaniu no to wtedy prawosławni muszą wychodzić Żydzi muszą wychodzić na nas do swoich jakiś tam zajęć, więc tutaj właśnie ta szansa zostaje kompletnie zaprzepaszczone właśnie dlatego, że to jest tej z tej prawda misji kanonicznej cie bronimy swojego za pieniądze państwowe na terenie Państwowej placów panie profesorze można powiedzieć, że w tych takich rozważaniach byliśmy trochę w niebie i myślę, że teraz czas zejść na ziemie i zastanowić porozmawiać o realiach mamy sytuację, w której 1 denominacji mówi Polsce, który jednak nominacja jest wyjątkowo uprzywilejowana na wszystkich frontach nawet niektórzy sądzą, że nie podlega prawu obowiązującemu na terenie Polski, że po prostu podlega innemu prawu być może być może raczej preferuje bezprawie i teraz ta nominacja ma możliwość jak pan mówił czyli, żeby za pieniądze podatników generalnie zdobywać nowe przyczółki tak czyli, żeby indoktrynować już na początku, kiedy temu Andrija jak mawiają Amerykanie, ale teraz jak pan sądzi, jakie są szansę zmiany tego status quo o wszystkim muszę jeszcze sprostować, że to nie jest wcale tylko przywilej katolicki, dlatego że jednak no te mniejszości tzw. w Polsce też otrzymały ta szansę to jest oczywiście to nie jest szansa przywileju jakiegoś czy dominacji, bo na ogół tej religii odbywają się na psie prawosławny w Warszawie odbywają się przy kaplicach czy kosz czy cerkwiach, ponieważ oczywiście trudno zebrać zabrać dzieci musi być minimum 7 dla osób na terenie szkoły aż tak dalej, ale to ma pewien plus dla prawosławnych, bo w ten sposób dzieci są w przestrzeni liturgicznej natomiast oczywiście oczywiście co, więc je tutaj, żeby było jasne to dla prawosławnych jest to może często ważniejsze czy dla jeszcze mniejszych grup w Polsce ważniejsze, żeby te religie lekcje religii było opłacalne z budżetu państwa, dlatego że często jest ono taki poważny jedyny ratunek finansowy dla biednych 1 duszpasterzy ich rodzin, ponieważ nie ma tego wielkiego zaplecza finansowego, jakie mają te formacje większościowe, więc to jest to tutaj prawda może też dla woli woli tej prawda uczciwości wobec to nie jest tylko tylko jak kaszel jest pan sądzi pani profesorze przy okazji np. takim funduszu Solidarności religijnej, czyli skoro mamy do nominacji, które są bogatsze to być może za naukę religii denominacji mniejszych biedniejszych płaciłyby nominację bogatsze w ten sposób, gdyby mamy organizacje, które wierzą w tego samego Boga mogłyby wykazać także Solidarność była piękna idea nie słyszałem, żeby ktoś stawia poza teraz ważniejszym panem dyrektorem redaktorem bardzo warto, żeby to było odnotowane natomiast no no to by była utopia chyba żeby, żeby tak, bo widzę co się dzieje na terenach na terenach, gdzie jednak prawosławie dość silne, a więc na Wschodzie tam oczywiście dalej wojna religijna prawda no może nie ja tego oficjalnie wręcz na odwrót prawda zupełnie prywatnie, ale wiem, że ciągle walka dusza to tam tamy mógłby chyba nie przeszło niemal chyba takiej potrzeby pan, bo to jest to jest także, ale ta religia na terenie parafii prawosławnej nawet bez pieniędzy się odbywała zawsze, jeżeli teraz są pieniądze to oczywiście jest to jakaś dodatkowa szansa ale, ale myślę, że się była odbywa również bez tych pieniędzy natomiast panu panie profesorze, dlaczego o tym pomyślałem, bo wśród podatników są tacy znaczy tak możemy się nie zgadzać to różnych rzeczy, ale zgadzam się, że niepotrzebna nam są drogi chcemy wszyscy korzystać ze służby zdrowia itd. tak dalej trasą wśród podatników tacy, którzy mówią nie wiem jestem ateistą nie wierzę w Boga albo inne formy tak chciano w ten sposób PiS w czasie tak, ale sposób, a następnie Lotnika niewierzącego wydają się trochę nie do ojca natomiast taki fundusz Solidarności, gdzie to osoby, które tworzę wspólnocie, jeżeli auto jest mierzący Boga tego samego wydaje się świetny pomysł pana myślę, że wielu ateistów również chętnie zapłaciło na taki fundusz tak jak słyszałem np. że ateiści chcą ochrzcić dziecko wtedy kościół tego odnawia uważają, że oni nie są prawda wierzący różnych urzędów, ale chcieliby, żeby dziecko się wychowywało świadomości religijnej, bo znają wartość tego wtedy słyszałem, że bywają odrzuca je tutaj niewątpliwie byłoby to takie jakieś piękne piękne wykorzystywano to oczywiście chyba jest jest zupełnie zupełnie niemożliwe ja myślę raczej że, że może może właśnie to jakoś dodatkowo się dało naszej ziemi, żeby każdy płacił za siebie prawda to jest z jakim wtedy na dofinansowywanie do pewnego minimum tak tak jak się to dzieje tam korek na trasie pana redaktora prawda ja się to dzieje w przypadku pomocy społecznej prawda czy minimalne emerytury, a ktoś nie wyrobił nawet pewnego minima minimum no to jednak z tej Solidarności społecznej coś tam mu się do rzuca, więc to co może to rozwiązanie dla tych panów w społeczeństwie dzieje się bardzo dużo rzeczy, za które Jasia nie chciał płacić ja wprost poniżanie chce płacić za piłkę nożną przez ochronę przed bandytami na stadionach piłki nożnej prawda ja nie zaś za moje pieniądze to się na działalność pełną biletach tych entuzjastów tego pięknego sportu prawda, bo oni zapłacili to wszystko za co w tej chwili płacy, wydając to jest bardzo dużo rzeczy niestety nie mnie nie jest nie jest dobrze demokratycznie przedyskutowane, ale tu niewątpliwie rozwiązanie niemieckie bardzo dobre tam, gdzie prawda ten pierwszy stojak, na którym ktoś zdoła się wypisać danego kościoła no to już nie płaci za odpowiednie instytucje kościelne daj to jest w Polsce w Polsce ciągle jeszcze na marzenie to tak albo albo zagrożenie dla wielu zainteresowanie ten wątek panie profesorze wojny religijnej, który pan miał no to jest to jest także oczywiście ona to się nie dzieje w stosunkach np. nie wiem prawosławni katolicy na płaszczyźnie doktryny są ciągle ekumeniczne instytucje natomiast natomiast wyobrażam sobie że, że no ciągle nie znikło na rzecz tego rażącą wiem, że nie znikło w przypadku np. małżeństw mieszanych, kiedy to idzie walka walka ze strony instytucji to większościowej o to, żeby dzieci było chrzczone, czyli katolickich da stosowne przyrzeczenie na ślub to też zbada walka o dzieci, więc to jest to jest element który, który nie jest szczególnie taki niesprawiedliwy, dlatego że no mniejszość powinna mieć mieć zagwarantowane to, żeby właśnie jej jej prawa były bardziej chronione no wiadomo prawda, że jedno dziecko 1 młody człowiek w akademiku w dużym mieście np. prawosławni akademików w Warszawie nie ma innych szans musi znaleźć sobie współmałżonka katolika bądź bądź prawda w tej chwili to marzenie jest tak oczywista na pewno nie prawosławnego najtrafniej dzieci będą wypadać z tego procesu ponieważ, ponieważ będą musiały być ochrzczonych wyznaniu katolickim jest to wojna religijna ciągle jeszcze w Polsce się toczy w natomiast ja się walczy o wojnie religijnej kościół i jego te jakieś zewnętrzne prawda ta data ta straszna straszna laicka czy sekularyzacja na rzeczywistość, która zieje tymi strasznymi ideami, jakimi smokami typu gender czy czy czy in vitro czy prawda w programie w programie tym bardzo ładnie programy powstały podstawy programowej do nauki religii widziałem książkach wszystko pięknie do momentu kiedy do kiedy trzeba mówić o czymś w tym zewnętrznym prawda, że że, że wartości zewnętrzne świeckie są jako złe, a na złe i to tylko tylko kościół wie jak jak należy żyć szczególnie właśnie w przypadku wszystkiego co jest bez Brytanii poniżej pasa znaczy że, że temat aborcji in vitro gender homoseksualizmu to są tematy, które dominuje dane Janie nie nie nie chodzi oczywiście do nie słucham Kazań katolickich, ale przy różnych okazjach jak ja mam zrobić np. jakiś uroczystościach czy jest gdzieś na prowincji czy byłem w czasie mało jeździ jak trafiałem dziś na na jakiś taki normalnym wszak katolickie to nakazanie zawsze słyszałem o czymś takim właśnie co potem się złośliwe sformułowałem poniżej pasa prawda zawsze będzie coś o płci coś o tym zagrożeniu zagrożenie to jest wojna Religi, ale i to na tym kościół przegra bo, bo nastolatkowie na lekcjach religii, o ile ja wiem prawda, słuchając co się dzieje w tych dla pokolenia niżej ode mnie na to słyszę, że oni się odwracają od kościoła nie chcą wypisują się jak właśnie z tego powodu, że tutaj czują jakiś kompletny beton który, który ich odpycha no wszystko co teraz dzieje wokół strajku kobiet jedno zdecydowanie odpycha większość dziewczyn prawda to dziewczyny tego nie wybaczą Kościołowi i to właśnie tym lekcjom religii bo gdyby to była przecież taka no obiektywna neutralna nauka, czyli wiedzy o religii ze tylko połączonej no to nigdy nie miał chyba śmiałości podstawy do kompetencji mandatu do przedstawiania takich właśnie do owych treści jak w tej chwili na tych kościelnych kościelnych mandatach, ale ciążą daje to to jest bardzo oba wielkie zagrożenie kościoła właśnie kościoła się boją kościół tutaj szkodami tego lata panie profesorze, skąd taka fascynacja seksem seksualnością no w kościele zachodnim z mojego punktu widzenia to jest ewidentnie niepotrzebny celibat no przepraszam rawski brać katolik trzeba bowiem dobrowolne tak jak to jest na Wschodzie czy w innych denominacji chrześcijańskich prawosławni mają mają zasadę, że księży niż święci się wprost do kiszenia ożeniony, ponieważ wiadomo co potem będzie dopiero jak są starszymi ludźmi nie wiem prawda różne są tam lata praktyki na koło czterdziestki można święcić kogoś, kto na nich korzeń, ale częściej są mniejsi księża mnisi wezwani na sprawach organ bądź ślubowali czystość od początku, a natomiast w jakiej jaki tam omówią też inna sprawa, ale w każdym razie więc, więc sprawa tego celibatu jest, chyba że chyba zupełnie nowy napis spalonej pozycji dzisiaj kiedy, kiedy no zalew zalew tych treści we wszystkich mediach tak silny, że chyba nikt nie stanie przeciwko temu przeciwstawić tak znam dawka sytuację sytuację studentów teologii różnych denominacji w Niemczech, gdzie no wielki kryzys wielki kryzys powołań katolickich w Niemczech nie był związany z z brakiem tych powołań tylko z koniecznością wykupienia w pakiecie celibatu na profesorze niech pan niech pan w ogóle nie mówi takie rzeczy głośno, bo myślę sobie, że teraz musimy utrzymywać całą machinę kościoła jak będziemy jak te wydatki się podwoją będziemy jeszcze musieli utrzymywać rodzinę księży to potrafią nawet to nie dam rady pana rodziny się właśnie lepiej nawet same utrzymują, bo mają to jakoś dla psiak pewnie nie sądzę, żeby żale stworzono jak rodziny się dobrze, utrzymując widzimy w przypadkach w przypadku niektórych polityków pewnej partii także to, ale świata radość coś pana leżał krzyż prawosławnych pracują normalnie gdzieś na taki, że tata i są normalnymi obywatelami tak jak jak wszyscy inni mają te same problemy z rynkiem pracy i wolny często jest właśnie także żona otrzymuje bardziej swojego męża duchownego także to nie jest nie jest czasami jest to zresztą na etacie nauki religii to jest panie Boże, lecz także są studentki teologii tak bardzo panu dziękuję zagrożenia wydaje się, że coś za co, że z całą pewnością zmiana zmiana reguły celibatu nad dobrowolną by uwolniła koszty zachodnie od obsesji seksu w kościele zachodnim w Polsce mamy taki nieformalny celibat, ale to jest już opowieść zupełnie inną okazję bardzo panu dziękuję za dzisiejsze spotkanie pan prof. Michał Klinger teolog prawosławny był państwa moim gościem informację o godzinie jedenasty Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA