REKLAMA

Jeszcze jeden mały krok, czyli jak wrócić na Księżyc, kiedy minęło pół wieku

Usługi Kosmiczne dla Ludności
Data emisji:
2021-04-04 10:40
Prowadzący:
Czas trwania:
41:10 min.
Udostępnij:

Amerykanie szykują się do powrotu na Srebrny Glob po 50 latach od programu Apollo. Oficjalny termin to rok 2024. W podcaście o tym, jakiego opóźnienia się spodziewać. Czy tym razem się uda?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry mówi inż. Jaśkowiak połowa grudnia 1972 roku 20 stopni szerokości geograficznej północnej i 31 stopni długości wschodniej astronauta Yudin Hernan szykuje się do powrotu na ziemię oddalonej o ponad 380 000 km za kilkanaście godzin jej naturalny satelita ponownie stanie się bezludnych rada tego, stawiając w drodze do domu ostatni krok człowieka na powierzchni Księżyca przynajmniej na jakiś czas, aby niezwykłej roli wierzymy, że historia odnotuje, że dzisiejsze Rozwiń » wyzwania Ameryki wykluło jutrzejsze przeznaczenie człowieka opuszczamy Księżyc w Dolinie Taurus litrów tak samo jak tu przybyliśmy jak buda tak samo jak tu powrócimy w pokoju i z nadzieją dla całej ludzkości Apollo 17 Boga, bo jestem na drabinie i zaraz przejdę przez władztwa Panamery Robbiego to ostatnie słowa, jakie ktoś powiedział, stojąc na powierzchni Księżyca Sernas zrobił to co Neil Armstrong tylko, że wspak no i nie był tak złotousty jak dowódca Apollo 11, bo jego przemówienie nie robi zbyt dużego wrażenia w porównaniu z małym krokiem dla człowieka, ale wielkim dla ludzkości ponadto nadzieję Sterna okazały się płonne mijały dekady, a po Księżycu nawet nie hulał wiatr, bo na srebrnym globie nie wie załoga misji Apollo 17 nie doczekała się następców nadszedł 2001. wiek i NASA szykuje się do powrotu pomówmy o tym jak i kiedy astronauci lądują na Księżycu ile to będzie kosztowało, dlaczego tyle trwało co się zmieniło od czasu zimnej wojny i kto wyruszy w podróż pomówmy o krytykowanym trapiony opóźnieniami programie Artemis największe szanse by człowiek jeszcze raz staną na Księżycu i to prędzej niż później inż. Jaśkowiak program Artemis przedsięwzięcie tak złożone, że nie wiem od czego zacząć, więc bardzo intuicyjnie zacznę od końca jego głównym celem jest lądowanie na Księżycu pierwszej kobiety i kolejnego mężczyzny kim będą jeszcze nie wiadomo, ale możemy się domyślać NASA wyznaczyła grupy 18 astronautów, którzy wezmą udział w programie połowa to mężczyźni połowa kobiety na Księżycu będzie to misja Artemis 3 wylądują 2 osoby zapewne obu płci spróbujmy przewidzieć, kto postawi na powierzchni srebrnego globu pierwsze kroki od czasu rodzina Hernana brak oficjalnego potwierdzenia, że będzie to kobieta teoretycznie jest możliwe, że strona łódzka przejdzie przez władze jako druga nową erę załogowych eksploracji kosmosu zapoczątkuje jej kolega możliwe także, że konstrukcja lądownika pozwoli im zrobić to równocześnie i o tym jeszcze za moment najprawdopodobniej jednak ktoś będzie musiał być pierwszy i niemal na 100% będzie to kobieta, jeżeli tak to musi dowodzić misją Artemis 3 to precedens ustanowiony jeszcze wówczas, gdy kierownictwo programu Apollo uznało, że miliardy Strąk powinien stanąć na powierzchni srebrnego globu jako pierwszy ze względu rangę także, dlatego że module księżycowym zajmował miejsce bliżej wyjścia mamy zatem 9 kandydatek część z nich jeszcze nie była w kosmosie i ich szanse na dowodzenie misją nie są duże, choć do jej czasu zdążą raczej zdobyć doświadczenie w pozostałej grupie jest np. Stefani Wilson niebywale doświadczona astronautka uczestniczka 3 lotów, ale ostatni był w 2010 roku ulicą musiałaby kierować misją Artemis 3 będąc koło sześćdziesiątki tylko garść starszych od osób kiedykolwiek poleciała w kosmos z kolei jej drugim właśnie teraz jest na międzynarodowej stacji kosmicznej to jej drugi lot w życiu Krystyna Koch ma na koncie tylko 1, ale najdłuższy, jaki kiedykolwiek odbyła kobieta bez kamer także brała udział 1 misji podobnie jak ten klejnot ciążą na niej skandal, który wciągnęła ją była żona astronautka miała rzekomo podczas pobytu na AIS Aes włamał się na jej konto bankowe, gdy były w separacji okazało się bzdurą i wy auto rwało klin wbrew woli teraz może działać na jej korzyść, kiedy pewien czas zobaczycie jedno z tych nazwisk obok krzyczącego nagłówka wiemy, kto będzie pierwszą kobietą na Księżycu przypomnicie sobie, gdzie najpierw usłyszeliście astronautka programu Artemis z jego celem wysłaniem na Księżyc kobiety bezpośrednio wiąże się nazwa Artemis to tak naprawdę po polsku powinniśmy powiedzieć Artem ida Jerzy Rafalski jestem astronomem pracuje na co dzień w toruńskim planetarium w latach sześćdziesiątych wymyślono program Apollo ją siostrą bloga Apollon była Artemida dlatego teraz myślą sobie, że być może nazwiemy ten program na pamiątkę bliźniaczki apologii dzięki temu wyślemy kobiety na księży być może będzie to właśnie pierwsza kobieta, która wyląduje na powierzchni srebrnego globu tam przeprowadzić badania, więc to jest taka różnica wtedy kobieta nie latały jak jest nazwa chwytliwa, ale mało adekwatna, bo oba programy bynajmniej nie są bliźniaczo podobne podróżna Księżyc przebiegnie nieco inaczej, a już lądowanie będzie kompletnie inny choćby z powodu miejsca misje Apollo osiadał na powierzchnię blisko równika po widocznej stronie srebrnego globu mnóstwo tam światła mechanika orbitalna działa na naszą korzyść, a teren sprzyja podejściu do lądowania Krzysztof kanapkę z portalu kosmonauta net i firmy Blue dot Solutions misję programu Apollo lądowały jedynie w strefie Równikowej i po widocznej ziemi stronie Księżyca co oznacza, że ten zwrot naukowe było to stosunkowo ograniczone tymczasem w ramach programu Artemis nowiem Księżyca mają nastąpić zarówno w obszarach podbiegunowych jak również po ciemnej stronie Księżyca, czyli po drugiej niewidocznej stronie Księżyca, gdzie też kilka naprawdę ciekawych miejsc ze względów naukowych, które warto wiedzieć na dnie kraterów gdzieś przy biegunach tam słońce nigdy nie zagląda, a więc dna kraterów są cały czas zacienione dawno temu komety kometa to są po prostu takie bryły śnieżną lodowe, które krążą sobie wokół słońca czasami wpadają łatwo wpadają w naszą ziemską atmosferę, a to dywanów księży tam nie ma atmosfery mówi wprost padają na jego powierzchni 4 000 000 000 lat wyglądało na to, że takich komet mogłoby być dużo, które spadłyby na powierzchni Księżyca oczywiście tam, gdzie świeci słońce lód sublimuje nic nie pozostanie, ale tam, gdzie słońce nie dociera przy biegunach jest całkiem dużo lodu wodnego wybrano akurat ten południowy jednym z powodów było zapewne to, że na biegunie południowym w porównaniu z północnym znajduje się znacznie więcej kraterów ich cieniu kryje się woda niezbędna jeśli tym razem na Księżycu mamy zostać na dłużej, a takie są plany wody potrzebujemy nie tylko po to, by astronauci mieli co pić potencjalnie może posłużyć też do wytwarzania paliwa i zapasów powietrza, o ile program Apollo był przedsięwzięciem pionierskim i umówmy się trochę szalony o tyle Artemis ma być bardziej zrównoważony doprowadzić do tego by loty na Księżyc stały się częstsze i nieco bardziej rutynowe, a na jego powierzchni powstała baza większość rozwiązań, o czym się zaraz przekonacie ma przetrwać lata i ewoluować w miarę potrzeb możliwości zasoby, jakie astronauci mogą zabrać z ziemi są ograniczone trzeba się zabrać za wykorzystywanie naturalnych bogactw Księżyca lądowanie w okolicach bieguna południowego to oficjalny cel misji Artemis 3, choć niewykluczone, że nastąpią zmiany Dreamliner Time, który do stycznia kierował NASA napomknął, że jeśli nie uda się doszlifować wszystkich szczegółów na czas to miejsca lądowania może się zmienić np. na okolice pozostałości po Apollo 11 natychmiast jednak zastrzegł, że nie przesądza czy na pewno tak się stanie zaczęliśmy od końca kto, gdzie wyląduje zatem teraz konsekwentnie się cofa im lądownik księżycowy nie jest jeszcze gotowy ba NASA nie wybrała jeszcze nawet projektu w grze są 3 konkurencyjne propozycje w ubiegłym roku na konta odpowiedzialnych za firm wpłynął w sumie niemal 1 000 000 000USD z przeznaczeniem na dalsze prace o kontrakt stara się Space Exillon maska konsorcjum na czele Blue Origin Jeffa Bezosa oraz firma Dejmek x brane będą przynajmniej 2 z 3 dalszych prac każdy z tych lądownik ma zupełnie inne cechy, czyli po starcie firmy SpaceX jest naprawdę wielką konstrukcję z kolei pojazd proponowane przez firmy najlepiej przy współpracy z Sierra Nevada macie wyłożenie to jest jedyny lądownik idzie to część ciśnieniową, gdzie astronauci będą przebywać w trakcie lądowania czy też pomiędzy spacerami kosmiczne nie jest Nisko położona przeznaczenie potrzeba długi drabinki do tego, aby wchodzić natomiast lądownik konsorcja, które posiada rada się na jakim jest bardzo wysokiego jak bardzo klasyczny lądownik księżycowy Starship firmy SpaceX to pojazd tak wielki, że astronauci na powierzchnie musieliby zjeżdżać zewnętrzną windą nawet równocześnie i to rozwikłać zagadkę komu przypadną w udziale pierwsze kroki starsi powstaje głównie zmyślą nie Księżycu, ale marsze próby prototypu ze zmiennym szczęściem toczą się w Teksasie wyjątkowy statek kiedyś na pewno usłyszycie o nim w osobnym odcinku cięcia kosztów zmiana administracji za oceanem doprowadziły do tego, że przetarg na lądowe nikt nie posuwa się naprzód w styczniu NASA odłożyła na później decyzję o odrzuceniu 1 projektu i przekazaniu kolejnych środków na pozostałe 2 teraz ten etap ma się zacząć jeszcze w kwietniu będzie, że rządowi chwilę najlepiej będzie chyba najprostszy właśnie do pewnego tak jak manewrowania końcowego działania jak może być interesujące dla w takiej perspektywie lądowania w trudniejszych terenach bardziej wymagających miejscach z kolei lądownik firmy SpaceX będzie na pewno dużo konstrukcją być może zdolną do przenoszenia dodatkowego ciekawego ładunku, który może się przydać dlatego może być przydatne przy budowie tej bazy Artemis miejska z kolei lądownik kreślenie wydaje się być na tyle właśnie chęć tradycyjne czy wiele z tych elementów na pewno istnieje pewne jest dobrze rozwijały i na pewno ta konstrukcja charakteryzuje się prawdopodobnie się ryzykiem ze wszystkich innych baza na powierzchni Księżyca to pieśń przyszłości ma być, ale pewnie nie w tej dekadzie jej kształt znamy na razie w zarysie nowością byłby moduł mobilny, który we wnętrzu ma zapewniać powietrze ciśnienie temperaturę, a przy tym pozwalać astronautom na podróże, jeżdżąc dotychczasowymi łazienkami księżycowymi nie mogli oddalać się od bezpiecznego schronienia i znajdowali się niejako na zewnątrz, bo pojazd nie miał kabiny zamieszkiwali Platforma mobilna jak brzmi oficjalna nazwa daje możliwość zdejmowania skafandrów i odpoczynku, a zatem pokonania dłuższej trasy bez konieczności powrotu do wnętrza kapsuły czy też bazy obozu na powierzchni nie zobaczymy prędko, ale tonie on jest klub programu Artemis tę rolę odegra moim zdaniem stacja około Księżyc owa Gateway na potrzeby tego odcinka usług kosmicznych dla ludności przejmiemy tłumaczenie furtka stacja furtka znaczeniu przejście do głębokiego kosmosu zastrzegam, że spolszczenie jest mojego autorstwa i nie znajdziecie go nigdzie indziej Gate i stanowi chyba największą różnicę i największe rozwinięcie w porównaniu z programem Apollo jak to było pół wieku temu pytam Jerzego Rafalskiego astronauci lecieli po takiej ósemce wylecieli z orbity okołoziemskiej w stronę Księżyca weszli na orbitę okołoksiężycową pan nastąpiło lądowanie potem powrót na orbitę księżycową i potem odpalenie silników po takiej wydłużonej ósemce powrót na ziemię do domu teraz będzie troszeczkę inaczej pomyślaną sobie, gdyby zainstalować kolejną stację kosmiczną krążącą wokół Księżyca nie uziemi Gateway tak będzie właśnie nazywała to raptem trochę ponad 100m³ niewiele miejsca na międzynarodowej stacji kosmicznej, czyli jest astronauci mają do dyspozycji 1000m³ 10× więcej przestrzeni nad Gateway także z tego powodu nie będzie stałej załogi przez większość czasu stacja ma sobie poradzić bez obsługi na pokładzie ktoś ma się meldować przynajmniej raz w roku dla astronautów zmierzających na Księżyc będzie to stacja przesiadkowa po zablokowaniu dobrej złej opuszczą statek, którym odlecieli z ziemi i przeniosą się do lądownika, przechodząc przez orbitujące nad srebrnym Globem furtkę, gdy zostanie część załogi w programie Apollo podobną rolę spełniał moduł dowodzenia, który krążył nad Księżyc z 1 astronautą na pokładzie, kiedy 2 przebywało na powierzchni wracając do domu ci z dołu do Kowali do modułu, który odbudował burze i wszyscy 3 ruszali na ziemię, pozbywając się wcześniej lądownika, który jak wszystko wówczas był sprzętem jednorazowego użytku w 2001. wieku astronauci na orbicie okołoksiężycowej zastaną stację Gateway z czekającym na nich zablokowanym lądownik jem zbudowanym na zlecenie NASA przez prywatną firmę wg jednego z rozważanych projektów furtka latami będzie zataczała elipsy wokół srebrnego globu zaś lądownik będzie kursował bura długu radu, wożąc ludzi ze stacji na powierzchnie i z powrotem cały czas ta sama maszyna inaczej niż w programie Apollo mniej więcej ten sam w niektórych przypadkach prawdopodobnie będą takie jednorazowe stopnie wypełnione paliwem, które będą pozwalały na dostanie się na orbitę księżycową też lądowanie to jest część powrotne, która jest najbardziej skomplikowana, gdzie jestem części liniowej, gdzie znajdują się przedmioty zasilania prawdopodobnie będzie kilkukrotnie wykorzystywana będzie wracała do stacji Gateway to 1 ze sposobów na oswojenie orbitę okołoksiężycową i w podobny sposób jak zrobiliśmy to z orbitą okołoziemską ma obniżyć koszty i w ten sposób pozwolić by eksploracja srebrnego globu nie była jednorazowym zrywem wymagającym wysiłku całej Ameryki, a stałym zrównoważonym i ewoluując przedsięwzięciem Gate i nie będzie tylko przystankiem w drodze na Księżyc niewykluczone są misje, których celem będzie sama stacja pod tym względem będzie podobna do SS do tej pory człowiek nie przebywał głęboko w kosmosie dłużej niż kilka dni doświadczenie zdobyte na furtce może okazać się bezcenne nauczyły się funkcjonować w tych warunkach głębokiego kosmosu, czyli poza tym ochronnym płaszczem ziemskiej magnetosfery w miejscu, gdzie jest znacznie więcej premiowania będzie zmienne warunki premiowania chociażby z uwagi na rozgrywki słoneczne mogą spowodować wiele różnych zmian i wiele z tych rzeczy będzie mógł przystać na stacji moim zdaniem wiem, że są też krytycy stacji Gateway, ale ja osobiście uważam, że stacji Gateway za naprawdę ważne osiągnięcie i za ważny etap eksploracji układu słonecznego bez niej po prostu nie uda się bezpiecznie wrócić na Marsa wśród krytyków jest m.in. słynny inżynier autor książek i orędownik misji na Marsa Robert Zubrin z bólem serca, bo należę do fanów furtki postaram się streścić jego argumenty po pierwsze na Księżyc da się polecieć bez nowej stacji kosmicznej co wiadomo nie od dziś do powstania bazy na powierzchni baza na orbicie nie jest potrzebne po drugie, Gateway ułatwia dostęp do srebrnego globu w takim samym stopniu jak zrobiłaby to stacja krążące wokół ziemi Brin proponuje, więc by przesiadka następowała bliżej domu, bo wtedy nie trzeba budować infrastruktury setki tysięcy kilometrów stąd co oczywiście nastręcza całej litanii problemów po trzecie Gateway będzie przez lata pochłaniała zasoby nie, zapewniając niczego w zamian po czwarte NASA zamiast postawić cel i wydawać na nią pieniądze robi odwrotnie, czyli wydaje pieniądze, a dopiero później zastanawia się po co z Lublin nie nazywa Gateway furtką tylko punktem poboru opłat przynajmniej ten ostatni argument uważam za nietrafione albo może nie tyle nietrafione co podważający w ogóle sens misji załogowych skonstruowanie stacji około Księżyca owej wydaje się zupełnie naturalnym krokiem po skonstruowaniu stacji około rzymskie skoro przyjęliśmy, że chcemy posyłać ludzi w kosmos, choć są trudni w obsłudze i wcale nie bardziej użyteczni od robotów to trzeba robić co się da na co akurat są pieniądze gej TUI to niejedyny i najtańszy sposób na zrównoważoną eksploracji Księżyca, ale elegancki i całkiem obiecujące stacja ma zacząć działać w 2024 roku stacja Gateway rzeczywiście może zacząć działać tysięczny 2004. roku swoje pierwsze konfiguracji czy 2 modułów, które zostaną wysłane 1 rakietę podczas 1 lotu jest jak najbardziej wykonalne wydaje się, że 20002004. rok jest wykonalne pod tym względem nawet prawdopodobnie pomiędzy tym właśnie pierwszym lądowaniem pierwszą misję załogową kapsułę Orion będzie chyba pierwszą misję właśnie do stacji Gateway, gdzie astronauci przez kilka tygodni będą przebywać na stacji być może nastąpi jakiś rozruch tej stacji być może jakiś eksperyment zostanie zainstalowanych może będzie demonstracja przed autonomicznych działań w tej stacji to moim zdaniem wydaje się, że będzie jedna z takich misji, która nastąpi właśnie przed lądowaniem człowieka na Księżycu z drugiej strony na sanie upiera się, że gej jest koniecznym elementem lądowania na Księżycu były szef lotów załogowych sugerował, że jeśli stacja nie będzie gotowa to astronauci lądują na srebrnym globie po staremu, ale nie wiem ile to miarodajne sygnały nagle Verą pełnił funkcję tylko przez pół roku potem zrezygnował, a prokuratura podejrzewa go o machlojki przy przetargu na lodową nikt teraz uwagę pomówmy ONR cha o, czyli niemal prosto liniowej orbicie Hello, po której ma krążyć Gateway nazwać ciut przerażająca dlatego zaraz wezwie na pomoc ekspertów stacja nie będzie zataczać wokół Księżyca idealnych okręgów właściwie żadne orbitujących ciało tak nie robi raczej bardzo wydłużone elipsy, kreśląc w przestrzeni orbitę ekscentryczną to, oddalając się to, przybliżając do srebrnego globu będzie zbliżała się do Księżyca na odległość tylko więcej 1,51000km, a w tej naj dalsze odległości od Księżyca osiągnie dystans mniej więcej 70 000 km, a więc będzie to Orbita rzeczywiście bardzo wydłużona, a czas obiegu wokół Księżyca po takiej wydłużonej elipsie będzie wynosił może 6 może 7 dni na mniej więcej tydzień miejsca lądowania przypomnę to okolice bieguna południowego na Księżycu, aby znalazł się w zasięgu astronautów Orbita Gateway, z której zaczną ostatni etap podróży musi przebiegać nad kołem podbiegunowym chodzi zatem o orbitę polarną będzie niejako opisywać Księżyc nie wszerz, a wzdłuż południka owo, a nie równoleżnikowy MR cha o pozwoli w furtce uniknąć wejścia w cień Księżyca, gdy w programie Apollo moduł dowodzenia okrążał srebrny glob co pewien okres chował się po jego drugiej niedostrzegalne z ziemi stronie co zrywała łączność z kontrolą lotów Houston, ale obiekt znajdujący się na orbicie polarnej może tego w znacznej mierze uniknąć jeśli odpowiednio się zorientuje, ale jednocześnie okazuje się, że otrzymanie jakiegokolwiek pojazdu na tej orbicie jest bardzo proste, dlaczego tak jest wykorzystaną pkt Libra akcyjne sama nazwa podpowiada punkty i pracy to są takie punkty jest równowaga w przestrzeni kosmicznej między przyciąganiem obydwu ciał wyobraźmy sobie ziemi i Księżyc, gdzie są punktu równowagi jeden z tych punktów jest np. pomiędzy Księżyca, a ziemią, jeżeli umieścimy tam cokolwiek pozostanie bez ruchu właśnie w takim punkcie równowagi drugi punkt równowagi jest za część tymi właśnie wykorzystano ten drugi punkt tzw. el 2 stacja będzie okrążać Księżyc, wykorzystując ten drugi punkt wibracyjne, a zatem Orbita NPRH o ma szereg zalet Gateway będzie się zbliżała do Księżyca w okolicach bieguna, pozwalając astronautom wykonać hop na powierzchnie to samo miejsce wróci po tygodniu, żeby ponownie przyjąć lądownik z ludźmi na pokładzie stacja rzadko będzie wchodziła w cień Księżyca, zachowując przez większość czasu komunikację z ziemią wreszcie, korzystając z punktów, w których Grawitacja 2 chciał się równoważy uda się zminimalizować ilość paliwa potrzebnego do utrzymania furtki na orbicie odpowiedzialny za to moduł Pippi i będzie jednym z 2 pierwszych, jakie NASA wystrzeli z ziemi do jego zadań należy też zapewnienie stacji zasilania łączności dostęp do niego astronauci będą mieli tylko z zewnątrz do podtrzymania orbity Gateway wykorzysta napęd jonowy za pomocą paneli słonecznych wytworzy prąd, którym podziała na paliwo, czyli gaz szlachetny Xenon zjonizowane Gazy opuszczając silnik wytwarza ciąg bardzo niewielki, ale uzyskany małym kosztem, a w próżni kosmosu zupełnie wystarczający zaczęliśmy od końca, czyli od lądowania porozmawialiśmy też stacji przesiadkowej jak, a właściwie czym astronauci dotrą magicznej wsiądą do pojazdu o nazwie Orion wyglądającego trochę jak większa kapsuła Apollo wyposażona w panele słoneczne, jeżeli taka kapsuła znajduje się na szczycie rakiety musi mieć kształt stożka takiego obrotowego stożka to jest oczywiście naturalny kształt ściętego stożka, bo musimy, czyli dokonać z drugiej strony, jeżeli wpadamy w ziemską atmosferę to musimy mieć takie Deng, jakby tego naszego lądownika, które będzie osłoną termiczną, tak więc kształt chyba nie ulegnie zmianie kapsuły Orion ma wykorzystywać każda misja programu Artemis na razie w planie są 3 Artemis 1 jeszcze bez załogi przeleci obok Księżyca, testując sprzęt i niejako symulują warunki jakich znajdą się astronauci głęboko w kosmosie Artemis 2 podąży podobną ścieżką, ale nie oddali się tak bardzo, a w misji wezmą już udział astronauci będą to ludzie, którzy oddają się od ziemi jak nikt wcześniej, bo w najdalszym punkcie znajdą się prawie 9000 km za księży cen dla porównania kapsuła Apollo orbitą wała maksymalnie 100 km nad powierzchnią z kolei Artemis 3 to już lądowanie na srebrnym globie pojazd Orion jest od lat 2005, że projektowane i wiele się zmienił wiele różnych swoich cech dzisiaj w USA swoje funkcje jednorazowego użytku, chociaż wydaje się, że czasem prawdopodobnie zaczną się pojawiać pytanie czy czegoś nie będzie można wykorzystać wielokrotnie problem prawdopodobnie pod tym względem jest to, że profesor będzie lądować raczej wodować po zakończeniu misji na zawsze kontakt wody z niektórymi ministrami z niektórymi dyszami z niektórymi elementami takiego pojazdu może być niebezpieczny albo raczej może składać życie takiego pojazdu i być może uda się ich raczej jej zaprojektować wówczas będzie kilkukrotnie także wykorzystywane, kiedy w programie Apollo astronauci lecieli na Księżyc po drodze mieli do wykonania trudny manewr transpozycji dokowania i ekstrakcji w pozycji startowej jeszcze na ziemi lądownik znajdował się pod kapsułą załogi, gdyby już w kosmosie uruchomić silniki kapsuły doprowadziłoby do zniszczenia pojazdu stąd też kapsułę trzeba było odłączyć obrócić i ponownie przyłączyć do lądownika, ale taki sposób znajdował się już z przodu program Artemis nie obejmuje tej kłopotliwej operacji program Apollo był dużym kompromisem technologicznym oczywiście wszystko inżynier tak naprawdę jest kompromisem technologicznymi i na pewno zawsze jakiś złoty środek trzeba znaleźć na tamte czasy złotym środkiem była konfiguracja startu wszystkiego 1 potężnej rakiety nośnej z lądownikiem oraz pojazdem załogowym umieszczony w tym miejscu oczywiście odpowiednimi działaniami w trakcie lotu tym przypadku będzie się mówiło konfiguracji dwu lub kilku startowej, której wszystkie ważne komponenty komisji będą dostarczane właśnie m.in. na stacji Gateway, która będzie takim punktem przesiadkowym dla astronautów, którzy wracał do stacji pojazdem Orion charakterze wybiera się inny pojazd, czyli zamiast 1 rakiety kilka osobno poleci organ z astronautami na pokładzie osobno lądownik, który będzie stacjonował nagiej twój osobną do samej stacji i osobno wyposażenie potrzebne na powierzchni Księżyca jak choćby łazik cofając się od lądowania dotarliśmy do startu i bodaj najbardziej kontrowersyjnego elementów programu Artemis, czyli rakiety SLS co rozwija jako dość generyczne nazwa Space system mierzy ponad 100m więcej niż statua wolności mniej natomiast niż wykorzystywana w programie Apollo rakieta Saturn 5 SLS jest za to potężniejsza może udźwignąć więcej w zasadzie jest to po prostu najmocniejsza rakieta w historii ona wygląda trochę jak Boże jak wahadłowiec jak sam moduł podobny do samolotu, ale popatrzmy na silniki rakietowe rzeczywiście bardzo duża i taka wszy łonowe w środku duży zbiornik paliwa także zaopatrzony w silnik podobno zapożyczone właśnie z misji wahadłowców, a z boku mniejsze 2 rakietki, które do złudzenia przypominają właśnie te 2 rakietki booster, które były wykorzystywane przy lotach wahadłowców nawet kolorystykę zachowano ten wewnętrzny główny zbiornik, który teraz także dodatkowe silniki takie Rudy obok 2 białe rakiety charakterystyczny kolor taki sam jak zewnętrznego zbiornika promu nadaje głównemu członkowi SLS pianka izolacyjna, którą jest pokryty w odróżnieniu od Saturna 5 paliwem nie jest Nafta, ale ciekły wodór, który wymaga bardzo niskiej temperatury białe dopalacze na paliwo stałe wyglądają znajomo, bo to te same rakiety, które pomagały wznieść się wahadłowca dokładnie tak tu nie ma pomyłki nie takie same, a te same nieco wydłużony, bo składają się z 5, a nie 4 segmentów, ale konstruktorzy złożyli je z części odzyskanych z promu niektóre przyszły recykling po kilka razy w ogóle SLS to trochę rakieta z demobilu silniki głównego członu także pochodzą z wycofanych promów kosmicznych te silniki rakietowe RS 25, który właśnie na takie nazwy są w tej chwili wykorzystywane będą wykorzystywane przy pierwszych startach rakiety SLS to są te, które już poleciały w kosmos te, które zostały wykorzystane przy wcześniejszych misjach wahadłowców, ponieważ silniki były wielokrotnego użycia, ale bardzo krótko budowę, ale jednak okazał się być bardzo niezawodne trzeba przyznać, że naprawdę niesamowite osiągnięcie technologiczne w przeciwieństwie do wahadłowców SLS nie będzie latała wielokrotnie, więc po tym, jak w pierwszych misjach na zmarnowanie pójdą silniki wymontowane wahadłowców, a potem te zalegające jeszcze w magazynach w kolejnych egzemplarzach NASA zainstaluje już ich uproszczone jednorazowe wersję zamysł był taki ograniczyć koszty, wykorzystując komponenty, które już są do dyspozycji albo da się nie łatwo zamówić przynajmniej taka jest wersja oficjalna nieoficjalna zapewnić kontrakty firmom, które pracują dla nas od zawsze w okręgach wpływowych kongresmenów zatrudniają tysiące ludzi, bo rzeczywistość nie jest taka różowa prace nad silnikami RS 25 zaczęły się w latach siedemdziesiątych jeszcze zanim Yudin Sernas wypowiedział ostatnie słowa na powierzchni Księżyca mimo to jak powiedział Krzysztof kanapka projekt nadal się broni tylko, że czasy się zmieniają po pewnym czasie dajmy na to połowie stulecia należałoby zaproponować nowe rozwiązania technologie wykorzystane w tych ankietach zaczną już niestety tracić kosmiczną myszką to znaczy chociażby rakiety na paliwo stałe te poboczne, które mają wspomagać start rakiety bezpośrednio korzystają z technologii wypracowanej na potrzeby programu wahadłowców mocno może zwrócą uwagę na 1 sprawę, że już w czasie programu wahadłowców rakieta paliwo stałe był uważany za dosyć problematyczne proponowane i zastąpienie zaś takie tam pobocznymi paliwo płynne i lepszą możliwością jej kontroli oraz wykorzystywania z pewnością jest to bezpieczniejsze bardziej ekologiczne i łatwiejsze do procesowania się charakterystyka rakiety dla pani została jest taka, że trudniej kontrolować tego paliwa ciekłe dlatego większość nowoczesnych konstrukcji jednak spogląda w stronę paliw ciekłych najbardziej ekologicznych też takie, które łatwiej procesować te, które nie powodują większych zagrożeń oraz trudności przy przygotowaniu także przetarte, a ja dodam jeszcze, że właśnie usterka rakiety na paliwo stałe doprowadziła do katastrofy promu Tylenda z 1986 roku, w której zginęło 7 osób są tacy, którzy w ogóle podważają sens budowy SLS uważając, że NASA nie powinna już zajmować się takimi projektami a kiedy kapsuły kupować na wolnym rynku takie podejście zdało egzamin w przypadku transportu astronautów na międzynarodową stację kosmiczną agencja postawiła wymagania i określiła budżet firma SpaceX dostarczyła kapsułę i wystrzeliła rakietę własnej produkcji potrzeba programu Artemis można by zaspokoić taki sam sposób, ale amerykańscy politycy zaproponowali inne podejście i tak narodził rakieta SLS, która czasami żartobliwie, ale też kąśliwie nazywa się Senat land system SLS powstaje od 2011 roku jeśli wziąć pod uwagę wcześniejsze bardzo zbliżone koncepcje, których moment to jeszcze dłużej NASA w programie Artemis i tak użyje komercyjnych rakiet tylko po prostu nie do transportu astronautów jeśli przetarg na lądowanie gra Starship to firma SpaceX dostarczy go na orbitę okołoksiężycową rakietą, nad którą właśnie pracuje notabene większą i potężniejsze od SLS jeśli zaś wygra konsorcjom Jeffa Bezosa będzie używało własnej rakiety New Glenn już kiedyś nie rozmawialiśmy tamten odcinek nosi tytuł o rakietowym niespełnieniu twórcy Amazona można go posłuchać na tokfm PL SpaceX ma już w kieszeni 1 kontrakt w ramach programu Artemis firma Ilona maska zajmuje się przetransportowaniem na orbitę okołoksiężycową 2 pierwszych modułów stacji Gateway NASA zdecydowała, że połączy je na ziemi, a do celu wyśle rakietą walką heli alternatywy wobec SLS mają 1 poważną wadę na razie nie istnieją, a Space Launch system pomimo opóźnień przekroczono budżetu już jest kilka tygodni temu rakieta przeszła kluczowy test dla symulowane tutaj naziemny rakieta jeszcze nie startowała, ale tutaj na ziemi odpalono wszystkie silniki i właśnie przez kilka minut pełnym ciągiem pracowały, symulując wynoszenie bezzałogowej sądy dziś w przestrzeń kosmiczną pierwszym lotem SLS będzie misja Artemis 1 do niedawna miała się zacząć jesienią tego roku jest raczej nie uda, ale start nie powinien nastąpić później niż w marcu przyszłego roku po prostu wtedy mija data ważności dopalaczy na paliwo stałe jeśli nie polecą do tego czasu będą musiały przejść przegląd nadal obowiązującym terminem misji Artemis 3, czyli ponownego lądowania na Księżycu jest rok 2024 uwierzę jak zobaczy takie, jeżeli zobaczy właśnie tą wielką rakietę SLS, która poleci wyniesie bezzałogowy moduł, który sobie okrążyć Księżyc bezpiecznym wyląduje na ziemi wtedy powie aha chyba można rzeczywiście, zwłaszcza ludzi, chociaż nadal to bardzo niebezpieczne należy nie wierzą w 2024 już chyba w tym momencie, gdy poprzedni prezydent Stanów zjednoczonych Donald Trump ogłosił lądowanie w 2020 czwarte roku pojawiło się głosy sceptyczne, ponieważ dla tak naprawdę dzisiaj nie posiadamy na wysokim stopniu zaawansowania żadnych technologii, które pozwoliłyby nam bezpieczne lądowanie na Księżycu skafandry kosmiczne chociażby nie przygotowano ich pierwsze testy księżycowej skały kosmicznych gotowych do pracy w pyle księżycowym nastąpi dopiero 2020 trzecim roku zatem bardzo dużo tych technologii waga rozwoju dlatego trzeba funduszy można nie otrzymała tylu dokładnie funduszy i zaprosiła też poszczególne prace dlatego jednak pierwsze lądowanie na Księżycu nastąpi 2000 dwudziesty szóstym roku albo 2027 roku tak naprawdę dowiemy się niebawem, kiedy administracja nowego prezydenta Stanów zjednoczonych zaproponuje nowy budżet NASA na rok fiskalny 2022 koszt programu Artemis to do tej pory 35 000 000 000USD, żeby osiągnął założone cele potrzeba jeszcze 50 000 000 000 porównanie do polskiego budżetu byłoby śmieszne i na miejscu ale, żeby nie zawieszać tych Lead w powietrzu podam jeszcze 1 program Apollo pochłoną, uwzględniając inflację 288 000 000 000 ponad 3× więcej, gdyby brać pod uwagę tylko odsetek wydanego już budżetu, choć to kulawa metoda można by oszacować stan zaawansowania prac przy programie Artemis na 41% i to przybliża nas do odpowiedzi na pytanie, dlaczego tak długo trwało, dlaczego po przemówieniu Yudina Hernana nikt nie wypowiedział już, stojąc na Księżycu ani 1 słowa w czasach zimnej wojny NASA nie musiała przesadnie martwić o pieniądze te nie chodziło o pokazanie najlepszych, która półkula, lecz ta wschodnia czy zachodnia czy Rosjanie Amerykanie, kto pierwszy postawi stopę, kto pokaże światu, że na lepszą technikę no dobrze udowodniliśmy za potwornie duże pieniądze, ale dzisiaj zupełnie inaczej patrzymy na kosmos program Artemis ma na celu powrót człowieka na Księżyc i pozostanie człowieka na Księżycu tymczasem Apollo był jednak programem, który miał pewne mocne zachowanie polityczne, którego efektem była konkurencja między związkiem Radzieckim, a Stanami Zjednoczonymi to wymusiło tak jak inny wygląd organizator tymczasem program Artemis ma troszeczkę inny wygląd współpraca międzynarodowa też ważnym aspektem tego wszystkiego we współpracy międzynarodowej Amerykanom nie uda się wrócić tym razem nasze dziecko nie uda się tego zrealizować takiej formie jak się proponuje, bo wspomniane 85 000 000 000USD to tylko koszt po stronie NASA w programie Artemis biorą udział także inne państwa europejska agencja kosmiczna odpowiada za budowę modułu serwisowego statku Orion tam znajdzie się napęd zasilanie i systemy podtrzymywania życia astronauci USA będą latali na giełdowej być może także wezmą udział w lądowaniu na powierzchni Księżyca elementy stacji zbudują oprócz Europejczyków także Japończycy i Kanadyjczycy cały program przypomina pod tym względem bardziej prace nad międzynarodową stację kosmiczną niż czasy Apollo Artemis jest amerykańską centry roczny, ale nie czysto amerykański ośrodek decyzyjny znajduje się jednak w Waszyngtonie dlatego zapytałem Krzysztofa kanapkę czy istnieje ryzyko, że decydenci z USA po prostu się zmyślą o program Artemis rozpłynie się we mgle takie ryzyko zawsze będzie niezależnie od tego czy zmienia się opcja polityczna czy też czynniki zewnętrzne, których w tej chwili boleśnie troszeczkę się dowiadujemy doświadczamy każdego dnia Real jest na skalę globalną niestety program Artemis nie jest uważane za na tyle priorytetowej krytyczne znaczenie dla Stanów zjednoczonych, lecz dla całej ludzkości też dla społeczności międzynarodowej, żeby kontynuować niezależnie od tego co by się działo przypominam sobie jedną z pierwszych konferencji prasowych w białym domu po przejęciu władzy przez oba jedyna dziennikarka zapytała rzeczniczkę prezydenta o jego opinię na temat programu Artemis, bo w kampanii wyborczej nie mówił o nim wcale na lądowanie w 2024 roku naciskała za to bardzo poprzednia administracja rzeczniczka Bidena nie potrafiła wówczas odpowiedzieć na pytanie co jej szef sądzi o eksploracji Księżyca dopiero potem płynęły zapewnienia, że doba 1, owszem, popiera program Artemis jak najbardziej czemu nie dla programu Artemis jest ogólne polityczne porozumienie pomiędzy tymi największymi amerykańskimi partiami i obie partie zgadzają się, że ten program powinien być realizowany i doprowadzić do powrotu człowieka na księży w tej dekadzie chyba nie ma zatem powodów do obaw o dalszy los programu, zwłaszcza po udanym teście rakiety SLS, który oddalił widmo kompletnej kompromitacji, gdyby rakieta budowana za miliardy okazała się zupełnie do niczego z państwem system nadal jest koszmarnie drogi i trochę dziwaczny, ale poleci uzasadnione wątpliwości dotyczące tego czy Amerykanie rzeczywiście wrócą na Księżyc wynikają po prostu historii ostatnią misją w latach siedemdziesiątych miał być Apollo 20 skończyło się już na polną 17, a mogło być nawet jeszcze gorzej plany powrotu na srebrny glob snuli obaj prezydenci Bushowi seniorów dwudziestą rocznicę Apollo 11 zaproponował budowę stacji orbitalnej Freedom ponowny lot na Księżyc, a potem na Marsa nic z tego nie wyszło, ale dało początek pracom nad międzynarodową stację kosmiczną George w Bush miał własną wizję w 2000 czwartym roku, czyli rok po katastrofie promu Columbia George Bush zaproponował wróciły na Księżyc i tak narodził się program Constellation, tyle że w tym samym czasie NASA borykała się z 1 poważnym problemem, czyli powrotem wahadłowców do końca swojej służby i przygotowanie wahadłowców do bardziej bezpiecznych działań to się okazało być droższe i bardziej skomplikowana niż wydawał nasza miała ograniczone fundusze musiały wybierać musiała lawirować tymi funduszami będzie zdarzyło także część funduszy programu Constellation po prostu bardziej zasiliła program wahadłowców i dostosowania wahadłowców do bardziej bezpiecznych lotów co się udało ostatecznie końcowe misję promów kosmicznych były naprawdę niesamowitej były świetnej wielkimi sukcesami, chociaż ostatnia naprawa teleskopu Hubble to jest niesamowite osiągnięcie, bo to jest prawda 20, ale efektem tego było to, że program jest wreszcie zaczął się coraz większych problemów sole finansowe po kilku latach NASA przekonała się, że sprawy nie idą w dobrym kierunku program Constellation może nigdy nie doprowadzić do powrotu na Księżyc administracja Baracka Obamy uśmierciła całe przedsięwzięcie, ale była to raczej eutanazja niż morderstwo ciągniemy dalej te tematyczną metaforę program Constellation pozostawił po grobowca do transportu lądownika księżycowego miał posłużyć areszt 5 rakieta nigdy nie powstała, ale wygląda miała być bardzo zbliżona do dzisiejszego Space Launch system także wykorzystywałaby dopalacze na paliwo stałe, a wg wcześniejszych projektów również silniki po wahadłowca ach te projekty posłużyły za podstawę do rozpoczęcia prac nad SLS, kiedy zażyczył sobie tego Kongres ostatni człowiek, który stał na powierzchni Księżyca już nie żyje nie doczekał kogoś, kto poszedłby w jego ślady program Apollo był spektakularnym, choć kosztownym sukcesem choćby z tego powodu nie mógł trwać długo dzisiaj można to zrobić inaczej nie trzeba choćby pakować całego niezbędnego sprzętu do 1 rakiety dałoby się w ogóle nie budować tylko kupić, ale tak się akurat nie stanie Amerykanie uważają, że w 2001. wieku uda im się wysłać człowieka na Księżyc nie w wyniku zrywu nie po to, by udowodnić, że to w ogóle możliwe, ale tak by srebrny glob mógł się w końcu stać podwórkiem ziemi, na które wchodzi się przez furtkę w końcu to tylko mały krok dla człowieka to były usługi kosmiczne dla ludności uwagi wnioski reklamacje przyjmuje się pod adresem Piotr europejską jak małpa TOK kropkę usługi kosmiczne dla ludności kolejna premiera w najbliższą niedzielę Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: USŁUGI KOSMICZNE DLA LUDNOŚCI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA