REKLAMA

KultOFfe: "Trans-Atlantyk" Witolda Gombrowicza

OFF Czarek
Data emisji:
2021-04-06 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
27:17 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wczoraj Witold Gombrowicz Szanowni Państwo i transatlantyk można powiedzieć fajnie się pośmiać z tego jacy Polacy onegdaj byli jak to pięknie Witold Gombrowicz uchwycił brawurowo można by rzec, ale czytając to np. dziś albo tydzień temu albo pewnie jeszcze za tydzień człowiek zaczyna się sypać głowę mówiąc prze Bóg prorok albo właściwie reporter niemalże, a mam nadzieję, że zgodzi się ze mną pan dr hab. Piotr Kulas socjolog historyk idei z wydziału artes liberales Rozwiń » Uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry witam serdecznie panie profesorze dzień dobry witam pana panie redaktorze witam państwa Gombrowicz wiecznie żywy no wie pan jak myślimy o polskiej kulturze to to niema takich krótkich przedziałów, że ona się tak bardzo szybko zmienia jednak musimy spojrzeć na nią w dłuższym trwaniu dlatego to co pan powiedział na samym wstępie jest pewne elementy są wciąż aktualne co więcej one są wciąż podgrzewane w takiej atmosferze publicznej debaty w związku z tym dodaje myślę, że Gombrowicza warto czytać nie tylko, dlatego że w tym roku przypada siedemdziesiąta rocznica, kiedy transatlantyk po raz pierwszy ujrzał światło dzienne, bo był drukowany początkowo na łamach kultury dopiero 50 trzecim roku w Instytucie literackim wychodzi jako osobna książka, ale również, dlatego że Gombrowicz po prostu wciąż aktualny jest w naszym w naszym nasz zmierzenie się z polskimi wodami pewnym typem patriotyzmu, który przecież nie przemija tylko do nas wraca, nawet jeżeli ten powrót następuje jakiś narkotyk karykaturalnej formie związku z tym oczywiście, że tak dalej mówiąc mówiąc o tym wie wiecznym długie trwanie pan zauważył mówiłem o tym, że są tacy autorzy, którym lepiej czy czy może bardziej wnikliwie udaje się przyjrzeć, bo można by sięgnąć przecież po Adama Mickiewicza np. pana Tadeusza zresztą zdaje się, że m.in. z tym polemizuje Witold Gombrowicz transatlantyku można powiedzieć, proszę bardzo, tacy są Polacy lubimy się spierać ale kiedy przychodzi trudny moment to Hunt to wszyscy razem szabla w dłoni ruszamy na wroga, a więc naszą cechą narodową jest to, że pomimo tych waśni od czasu do czasu jak to w rodzinie wiadomo, kiedy przychodzi sytuacja kryzysowa to jesteśmy Zjednoczeni Gombrowicz widzi zupełnie co innego no bo moim zdaniem odbyć zgodnie z zasadą rzeczywistości, żeby użyć takiego Psycho analitycznie go języka natomiast to co widzi Adam Mickiewicz panu Tadeuszu to jest to jest pewna sielanka tak to jest pewna taka harmonijna wizja polskości trochę przygotowana na dla dla jego kolegów i przyjaciół patriotów trochę przygotowana na nas jak taki obraz polskości na rzecz Zachodu, żeby zachód zobaczył, zwłaszcza Francuzi, że Polacy właśnie żyją takim harmonijnym życie natomiast Gombrowicz no wali to z grubej rury mówi jak naprawdę jest tak, że to jest właśnie sielanka, że to jest coś co nas usypia, że to jest coś co nam nie pozwala być sobą to jest coś co nam tłamsi to jest coś co nas tłamsi w taką formę formę polską to jest pewna taka substancja ta wizja, którą narzuca nam wielki pisarz i każe żyć zgodnie z tą wizją podczas tak naprawdę jesteśmy no trochę inny albo przynajmniej chce być trochę dlatego wielkość Gombrowicza polega moim zdaniem na tym zresztą zdaniem wielu krytyków Gombrowicza właśnie na tym, że no trochę krytycznie podchodzi do tych takich urodzony w harmonijnych pięknych archetypiczne wizji, które są zaprezentowane właśnie w Polskiej literaturze, ale też przecież polskiej historii polskiej socjologii w ogóle w Polskiej kulturze może dlatego nie wszyscy Gombrowicza lubią, bo nie jest taki niewygodny on uwiera panie profesorze on sprawia, że to właśnie ten piękny obrazek ten ten Kossak z tym pięknym konikiem nagle przestaje pasować nad kominkiem no tak nie wszyscy lubią oczywiście on on też był niewygodny dla środowiska, które funkcjonowały środowiska Polonii która, jakby potęguje jeszcze tą tą tę wizję, której przed chwilą przed chwilą powiedzieliśmy w związku z tym Gombrowicz Gombrowicz owi nie było też łatwo na obczyźnie niełatwo było patrzeć trzeba pamiętać, że jestem historykiem literatury, ale że po publikacji transatlantyków kulturze jakąś okazywał odcinka właśnie 70 lecie mamy tego to kultura straciła więcej prenumeratorów niż kiedykolwiek indziej tak Lechoń powiedział o transatlantyku Gombrowicza, że to jest historia plugawe i ona rzeczywiście jest pisana z takiej perspektywy bardzo mocnej takiej transgresji innej Homo erotycznej też trochę ona pokazuje, że w gruncie rzeczy to, że Polska kultura zbudowana w dużej części na pewnego rodzaju wyparciu ona wypiera elementy, które nie pasują, które burzą wizję humorystycznego polskiego patriotyzmu dlatego Gombrowicz był niewygodny teraz wtedy nie jest wygodne teraz, jakkolwiek też pamiętać o 1 rzeczy, że to jest taki pisarz, który za silne dlatego też środowiska, które uważają Gombrowicza niewygodnego starają się go jakoś na zasadzie trochę takiej piątej kolumny w obrębie Gombrowicz logu włączyć Gombrowicz również dobrym swoje własne myśli o losie oczywiście w obręb żadnej myśli włączyć nie daje mogą robić osobny i to moim zdaniem największą ostatnie zdanie w tej rzeszy proszę proszę zdanie mówi więcej pani profesor ulega polega na tym, że Gombrowicz nie daje się złapać się nie daje złapać ani prawicy ani lewicy ani nawet środkowi w pewnym sensie powiedzielibyśmy jest symetrystą, dlatego że on o polskich sporów ustawiono współrzędnych pomiędzy różnymi pomiędzy różnymi wartościami mówi o nie mówi jak wybierać mówi, że możemy wybierać na tym polega wielka wartość wartość Gombrowicza nie mówi bądź taki albo inne mówi bądź sobą wybiera świadomie to jest ogromna różnica rzeczywiście takich pisarzy w ogóle takich twórców polskiej literaturze, która z racji kontekstu historycznego jest taka, jaka jest nie mieliśmy zbyt wielu to jest ciekawe, że pan użył tego terminu symetrystów, bo i rozumie, że użył pan tutaj jako czegoś pozytywnego podczas dzisiaj są tacy, którzy ją symetrysta to no to raczej jest pejoratywny termin pewna to też ktoś, kto próbuje usprawiedliwiać 1 rzecz drugą, bo to, dlatego że polskiej debacie ten symetryzm oczywiście użyłem prowokacyjne celowo natomiast symetryzm jest używany dzisiaj przede wszystkim sporze politycznym Gombrowicz ucieka od polityki sprawa ucieczki Gombrowicza od polityki nie jest jednoznaczna kiedyś o tym trochę pisałem natomiast, bo on jednak miał bardzo wizję silną wizję polityczności, ale nie w takim sporze powiedziałbym z politykowaniem oznaczenie takim bezpośrednim sporze chciał być publikowany w Polsce itd. w związku z tym starał się, żeby jego pereł jak działa również wychodziły natomiast ja myślę tutaj czymś znacznie głębszy niż taki spór polityczny i te użycie tego słowa w kontekście tego sporu jak dzisiaj jest używane tutaj rzeczywiście być może na pewno w niektórych aspektach już niema miejsca na metr to znaczy rzeczywiście trzeba się opowiedzieć wyraźnie za określonymi wartościami tak, bo to są wartości zbyt krańcowe natomiast w przypadku Gombrowicza mówimy jednak czymś innym mówimy po pierwsze, głębszym wymiarze słowa symetryzm, bo poruszanie się pomiędzy różnymi wizjami polskiego patriotyzmu poruszania się pomiędzy różnymi wizjami polskiej tradycji Gombrowicz nie odrzuca żadnej wizji polskiej tradycji stara się przepracować mają wobec takiego krytyczne teraz na tapecie polskiej debaty publicznej w jakimś sensie Sienkiewicz Gombrowicz występuje przeciwko Sienkiewiczowi, ale mówi to był pisarz genialny te pisarz, którego należy przeczytać tak, żeby zrozumieć polskością i Gombrowicza przeczytać wyparcie Gombrowicza poza obręb polskiej kultury polskiej świadomości skutkuje tym czym psychoanalizie skutkuje wyparciem właśnie nie uświadomienie sobie swoich podstawowych leków w łuk nie wiem strachów tak dalej uprzedzeń stereotypów, które funkcjonują w tej kulturze dlatego gest Gombrowicza jest tak fantastycznej dlatego transatlantyk jest tak ważną powieścią dla polskiej kultury w tym sensie mówiłem symetrycznie, a nie staje się takiej no no bieżącego sporu politycznego, który przetacza się na przyznanie przez Polskę paru lat czy Gombrowicz jest niebezpieczny, bo bez względu na opcję polityczną, jeżeli sięgamy do Gombrowicza czy, jeżeli chcemy Gombrowicza gdzieś tam wrzucić jako ważnego autora to automatycznie narażamy się na to, że Gombrowicz już pewnie skrytykował nas dawno no tak Gombrowicz krytykował podstawowe jak zręby polskiej kultury tak co więcej za nimi nie opowiadają w związku z tym Gombrowicz jest niewygodny dla czytania takiego szkolnego tak, kiedy Roman Giertych jakiś czas temu, jaki był ministrem edukacji narodowej chciał wrzucić Gombrowicza szkoły to w gruncie rzeczy chciał zrobić Gombrowicz owi dobrze tak Gombrowicz czytamy w szkole jest uzdrowicielem takim pustym suchy sprowadzonym do Formuły, więc do tego, czego w gruncie rzeczy Gombrowicz chciał uniknąć walczył z formami mówi nie da on nie chciał dać złapać więcej tym, którzy są takimi powiedziałbym krytycznymi czytelnikami Gombrowicza takimi którymi, którzy rzeczywiście starają się przejąć jego postawę wobec świata nie propos proponuje żadnej substancja, jakby takiej trwałej tożsamości mówi, że co uciekać przed takim przed takim sposobem definiowania, ale jedyne co możemy zrobić, kiedy chcemy się zdefiniować to musimy użyć tych elementów, które są nam jakaś dostępny w Polskiej kulturze nie możemy tego odrzucić tak, bo jednocześnie, krytykując polskość krytykował przed zachwyt nad Zachodem, który jest również częścią częścią polskiej kultury w związku z tym Gombrowicz tutaj jest takim pisarzem śliskim takim pisarzem, który się wije takim pisarzem, który właśnie nigdy nie udziela jednoznacznych odpowiedzi czy wtedy czy teraz także ma pan absolutną absolutną rację, kiedy tak mówi ten moment, kiedy zaczynamy doceniać wielkie zasługi byłego ministra edukacji edukacji w no nie przypuszczałem, że kiedyś nastąpi ale, ale to jest zaprzeczenie też bardzo Gombrowicz Polski gaz niech pan zobaczy, że to nie jest pochwała przez samą uchwałę tylko pochwała zaprzeczono pochwała tego co co miałoby nastąpić trochę inne państwa dialektyczny moment wydaje się bardzo bardzo na tym polega ta ta tamta zasługa Gombrowicza i do transatlantyku powrócimy, bo właściwie sporo Gombrowicza, a trochę mniej transatlantyku rozmawialiśmy, a to jest lektura, którą poleca dzisiaj dr hab. Piotr Kulas oczywiście wyłączając z tego jak rozumiem uczniów szkół średnich ich podstawową żartobliwie tak oczywiście panie, więc pan dziś nikogo nie wyklucza, ale namawia do takiego nie szkolnego przeczytania może tak pan dr hab. Piotr Kulas socjolog historyk idei wydział artes liberales Uniwersytetu Warszawskiego opowiadać transatlantyku mówi Wiktor Witolda oczywiście można mu się na test napisać Gombrowicza informację o godzinie 1120 po informacjach wracamy do programu off czarek czarek trans Atlantyk Witolda Gombrowicza o tym dzisiaj rozmawiamy, a poleca tę lekturę pan dr hab. Piotr Kulas socjolog historyk idei wydziału artes liberales Uniwersytetu Warszawskiego myślę sobie panie profesorze, że jeżeli ktoś mówi kurcze szkoda tego Gombrowicza z nami nie ma nic nic nowego nie pojawi żadnych tutaj szerzy treści nie ma co się Szanowni Państwo smucić wkrótce konferencja pełnomocnika rządu, jeżeli ta nie będzie Gombrowicz NATO w tonie, więc będzie bardziej poprawić swoje zdanie Gombrowicza panie profesorze no tak rzeczywiście rzeczywistość w niektórych sytuacjach przerasta przerasta to co miał do zaproponowania Gombrowicz albo, o czym nie chcemy wierzyć, że to nie jest wyjęta żywcem zresztą Gombrowicza, ale na tym polega na jak siła Gombrowicza rząd pokazał w takiej groteskowe formie naj bardziej wyraźne elementy polskiej formy właśnie ta forma do nas ciągle wraca albo na odtwarzane reprodukowany jest kolejne pokolenia, które chcą uczestniczyć w tym spektaklu polskości, więc pana trudno znaleźć pisarza moim zdaniem lepiej nadaje się jako socjolog jako takie socjologiczne obserwator polskiej rzeczywistości kultury obyczaju itd. dlaczego transatlantyk dlatego, że to jest spowiedź bardzo aktualna to, o czym pan powiedział, więc nie ma nie ma lepszej odpowiedzi to jest powieść która, która w obecnych czasach dobrze mierzy się z naszymi dylematami wciąż tak to jest po pierwsze, dylemat polskiego patriotyzmu w wersji tego patriotyzmu po drugie, 1 strony i drugiej strony po to jest powieść o tej naszej o tej fascynacji fascynacji Zachodem jak bardzo chcemy jak bardzo nam zależy jako Polak ma przynajmniej części polskich środowisk na tym, żeby przedstawić Zachodowi jak najlepszej najlepszej strony to też spowiedź polskiej formie w takiej naj doskonalsze oczywiście każda powieść Gombrowicza i w jakim sensie powieścią polskiej formie natomiast jest powiedział polskiej formie tak jak nasze jak ona tłamsi jednostkę jak nas zmusza, żeby jednostka stała się częścią określonej społeczności jak nie pozwala przemówić własnym głosem nie pozwala na jakiś gest sprzeciwu itd. przecież to odpowiedź jest usiana właśnie takimi elementami, toteż powyższą wyśmiewa takie puste gesty oczywiście tamte puste gesty są bardzo konkretnie na zarysowany jak polowanie np. jak bez bez Raków jak pojedynek bez KUL jak zajazd królikiem jak przedstawianie się pewna taka kuracja polskiego pisarza wobec pisarza Zachodniego jak ta bohater mężczyzna która, która nam jednak jakoś towarzyszy chęć udowodnienia tego, że jesteśmy bohaterami to jest też powieść o tym, że w Polsce nie ma indywidualizmu no wydaje mi się, że może możemy tak wymieniać jak skończy się audycja jeszcze do co najmniej przez parę przez parę przezeń dobra pana słowa tak oddaj koniec następne pytanie w ale też by się to jesteś powieść o tym jak zagadać rzeczywistość tak to zagaduje rzeczywistość tej powieści miesza my nie myślę myślę o języku taką języku, który mówi o sukcesie podczas gdy mamy klęskę to to jest tak to jest ciekawe to znaczy w ogóle jest jest ciekawy myślę, że ten język można by tutaj rozpatrywać na na wielu planach po pierwszego jest on się zaczyna on się zaczyna taką niezborność mową taką umową trochę paska mową trochę takich pamiętników chłopów mową trochę szlachecką, więc wszystko jest pomieszane tak Gombrowicz z wyraźną nie wie szuka jeszcze języka to jest 1, ale drugi element, jeżeli chodzi o język to moim zdaniem Gombrowicz szuka Formuły językowej, żeby wypowiedzieć swoje doświadczenie, a jednocześnie, ponieważ jest jednak określa w jaki sposób myślimy tak dalej Gombrowicz tutaj był jednym z pierwszy, który zauważył tak bardzo silnie przed deserem innymi, które mówi przed struktura listami szuka takiej Formuły, żeby nie nie da się nie dać złapać językowi chce ten język niż dla siebie w jakim sensie stąd ta dziwna forma transatlantyku, ale ma pan rację jeszcze to jest ciekawe czy, o czym pan powiedział, że bohaterze Gombrowicza w tej w tej w tej w tej powieści cały czas za tłumią swoje myśli tak to myślę, że pan miał na myśli, kiedy pan mówi o tym języku jak zagadać rzeczywistość oni mówią zwyciężymy pokonamy na Berlin Berlin tak jakby wbrew rzeczywistości były dużo powiedzieć oszukać samych siebie jesteśmy nieco lepszej sytuacji niż de facto jesteśmy bardzo bardzo trafna uwaga bardzo się podoba dziękuję czy to będzie na egzaminie panie profesorze, a zamierza pan studiować na wydziale artes liberales zapraszamy nie nie dba, ale nie mamy egzaminu aż tak dużo wie pan raczej wszystko jest na rynek takiej formule trochę właśnie takie takie mówienie rozmawiamy raczej tak wyglądał w Garbowie drogę rodzicielską no trochę tak tak nie pomyślano też zagada rzeczywistości też właśnie w kontekście tego co się dzieje to znaczy nie nie wiem zostawiam rzeczy czy czytaj znowu jakaś Polska rzecz czy to jest po prostu jakiś narzędzie używane przez ośrodki władzy tak rozumiany jako Niewiem korporacje zorganizowaną religie rządy narodowe mamy różne modele, jeżeli pan przejrzy na świecie, więc może to nie do końca jest polskie, ale tak są tacy, którzy mówią taka sytuacja robimy wszystko co w naszej mocy ale, ale zależy nam np. na tym, aby pracownicy wierni obywatele mieszkańcy wyborcy wiedzieli co się dzieje i via i jakby dokąd co chce osiągnąć są w końcu tacy, którzy mówią niosła się z genialnie w ogóle walczymy zadusić przenosimy tego wirusa zadusić my przenosimy oni ledwo dyszy już właściwie go pokonaliśmy, a że jest inaczej jest to nie widziałem to przepraszam, ale już rusza wyznał w boju, bo do boju na Berlin no właśnie bardzo dobra obserwacja rzeczywiście jeżeliby chcieć czytać Gombrowicza w takiej formule to jasne jest Gombrowicz uniwersalizmu to doświadczenie polskiej po pokazuje w ogóle sytuację słabych albo słabszy albo sytuację niektórych osób czy przy instytucji nawet taki gorszej sytuacji, którzy za pomocą PR-u, jakby mieć prawo, jeżeli próbują ukryć jak rzeczywiste jak się rzeczy mają tak naprawdę to znaczy uciekają Odra polityk tak to jest pod pokazano oczywiście bardzo konkretnych przykładach Gombrowicz dla tych państwa, którzy znają transatlantyku pewnie takich nie mam przyjeżdża na transatlantyku do Argentyny i wtedy wybucha mniej więcej wybucha druga wojna światowa tak Polska Polska Polonia jest oczywiście przekonana o tym część chce, kto jest tych jego współtowarzyszy chce płynąć z powrotem do Europy oczywiście do Polski nie mogą się przedostać, więc przynajmniej do Anglii albo do Szkocji, żeby walczyć na rzecz polskiej polskiej sprawy natomiast po Polska podobnie jest przekonana, że właściwie zajmie nam parę dni, kiedy kiedy, kiedy pójdziemy, kiedy zwyciężymy Hitlera zwyciężymy Niemców natomiast prawicowi to oczywiście nie pasuje mówi no tak oni tak mówią, ale z drugiej strony jak my mamy zwyciężyć jak mamy się znali za chwilę w Berlinie skoro walki trwają na przedmieściach Warszawy coś to nie gra nie ta sytuacja jest jednak niewygodna ta ta masa słów, która wypływa z ust Polonusów jednak przykrywa rzeczywistość i myślę, że do pewnego stopnia ma pan rację, że to można ogólnie uniwersalizm wasz to bardzo pasowało samemu Gombrowicza, który będąc pisarzem polskim chciał pisać o sprawach bardzo uniwersalny ale gdyby traktować tę powieść nie powiem, że dosłownie ale gdyby np. Przyrzecze środowiskom polonijnym to też jest fascynujące panie profesorze, bo mówię tutaj o środowiskach, które swoją wiedzę czerpią głównie z mediów teraz albo jakiś podróży tak albo z rozmów wymiany informacji, ale ze swoją siatką bezpośrednio tak i teraz fascynujące obserwowanie, dlaczego pewien rodzaj postawy też propaguje lepiej niż niż inny rodzaj to pewnie zależy od tego jaki ma aspekcie mówimy, jeżeli wymóg ma rację, że chciałem taką tylko glosę do tego co pan powiedział nie da się tej powieści czytać wprost tak to nie jest opowieść w sensie takim takiej powieści wielkiej powieści zamkniętej właśnie, która narracji to jest raczej rozbrajanie mitów kolejnych mitów tak to jest taka historia trochę pijana taka Ross Ross Pitta tak historia właściwie zdarzenia się Gombrowicz z różnymi sytuacja czy bohaterów natomiast to, o czym pan powiedział ja myślę, że ja nie wiem ja nie mam doświadczenia w przeciwieństwie do pana jak jak dobrze dobrze myślę takiego życia na obczyźnie w przez dłuższy okres czasu nie wiem jak działają środowiska środowiska polonijne nie chciałbym tutaj nikogo skrzywdzić mogę mam tylko z kolei ja mam to z drugiej ręki w związku z tym opowiadanie osy o doświadczeniu Polonusów, którzy mają, czyli z Polonią Polonii jakiejkolwiek na świecie, którzy mają doświadczenie Polski z drugiej ręki, kiedy ja sam mam doświadczenie z drugiej ręki to wie pan trochę niewygodna sytuacja natomiast Gombrowicz mówi, który miał doświadczenia przecież nie tylko on mówi, że w takich sytuacja forma Polska chyba trochę jak język zastyga to znaczy ona tracić ten rodzaj elastyczności, który jest związany z bezpośrednim doświadczeniem ludzie mają skłonność od jedno ze spółdzielni pierwszy dzień pierwszy pierwsze fragmenty Dziennika Gombrowicza pisał właściwie równolegle nie ale, ale w mniej więcej w tym samym czasie, gdzie on ta sytuacja ojczyzny tak trudnej sytuacji traumy powojennej, a jednocześnie komunizmu stalinizmu właściwie, która dociera za to żelazna kurtyna również Argentyny powoduje, że polskość jest taką dostaje się jeszcze bardziej mityczna taka staje się zideologizowane tak, więc jeżeli wziąć zaświadczenie Gombrowicza za zatruta jakąś miarodajną no chyba miałby pan rację że, że to skutkuje takim usztywnienie właśnie formy Polski tak nie chciałem wyrażać ocen bardziej myślę o tym że, że moment, który jesteśmy odcięci od pewnej tkanki tak od od no życia w państwie to pozostają nam jakieś nie wiem hasła, jakie wartości jakieś jakaś pamięć tak oczywiście nie mając tego naturalnego kontaktu one stają się pewnego rodzaju talizman nami i teraz teraz talizmany kształtują naszą nasze myślenie o tym państwie no to pewnie tak jest też tak jesteś w Polsce to też przecież nie jest żyjemy przecież, jakimi racjami, które ktoś nam podsuwa taką albo jedno taki Instytut albo inny Instytut radna więcej pieniędzy na wyprodukowanie większej liczby książek przeformułować przeforsowanie swojego programu nauczania no i dzień nie mają takiej tak tyle czasu żeby, żeby za każdym razem mówię tutaj przeciętnych Polakach, żeby mieć, żeby żeby, żeby jak zrekonstruować to doświadczenie poza tym pan myślę, że to jest naturalna w ogóle sytuacja dla tego zrobić nie może się szerzej przyjąć to znaczy chcemy być jakoś do mnie ze swojej tożsamości przynależność narodowa daje nam takie poczucie dumy tak w związku z tym Gombrowicz tutaj niewygodny, bo on sprawia, że nawet ktoś, kto przyjmuje narrację Gombrowicza i uważa, że ona jest czymś strasznym celnym staje się takim bezpaństwowcem nawet we własnym państwie tak musi za każdym razem jest czujny za każdym razem pod powtarza ciągle outsider to nie jest wygodna sytuacja nie sądzę, żeby to było coś co mogłoby się jak w szerokich kręgach przyjąć powieszę sobie, żeby się czuć dumny to trzeba się trochę napracować, a bardzo łatwo jest się czuć dumnym z dokonań innych takich wtedy łatwiej jest tworzyć sobie tę taką bardzo długą kolekcję różnych wydarzeń czy osób, z których możemy się czuć dumni niż samemu coś zrobić po co to pan z ducha Gombrowicza to widziałem samego początku jak się poznaliśmy natomiast jednak duża część polskiej inteligencji nie jest tutaj działa taki mit tak taka zasada myślę, że można ją przenieść z ekonomii tylko da takiego skazywania to też są znane krytyki polskiej agencji, które powtarzają, że Polska inteligencja właściwie kultury uczyniła swój własny oraz żona sobie zbudowała taką przestrzeń bardzo wygodną w kulturze, chociaż nie jest aktywnym producentem kultury większość większą część polskiej inteligencji jest użytkownikiem kultury tak odbiorcą tej kultury w związku z tym tutaj trzeba się napracować to znaczy chyba, że to na tym od pracą określimy ten moment na nabywania B2C czy umiejętności rozumienia pewnych dzieł kultury itd. tak, ale w tym sensie po prostu jesteśmy większość z odbiorcami kultury i chętnie, podszywając się pod pewien właśnie habitów czy pod pewne wzory korzystamy z tej wielkości, pokazując na wielkość przodka np. albo wielkość dzieł, które rozumiemy w przeciwieństwie do tych, którzy rozumieją tak działa środowisko polonijne właśnie przedstawione w transatlantyku tak działa środowisko polonijne przedstawione już bardziej dyskusyjnej formie w Dzienniku Gombrowicza są bardzo krytycznie bardzo bardzo panu dziękuję za dzisiejszą rozmowę, jeżeli są wśród naszych słuchaczy tacy, którzy nie znają nie czytali tej powieści to pan prof. Jakuba serdecznie polecamy proszę spróbować znaleźć trochę wolnego czasu, aby Gombrowicza poczytać przeczytać doczytać także transatlantyk, ale nie tylko nie tylko, ale myślę, że transatlantyk może być dobrą lekturą szczególnie na ten czas pandemiczny na ten czas konferencji różnego rodzaju kasowych oczywiście niewygodną, choć nie, choć niewygodną pan dr hab. Piotr Kulas socjolog historyk idei z wydziału artes liberales Uniwersytetu Warszawskiego opowiadał transatlantyku bardzo panu dziękuję informacje Radia TOK FM już za kilka minut o godzinie jedenastej 40 dzisiejszy program przygotował Paweł Ziętara, a nad jakością naszych połączeń czuwał Szymon waluta Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA