REKLAMA

Różnorodność perspektyw

Kwadrans Filozofa
Data emisji:
2021-04-06 19:20
Prowadzący:
Czas trwania:
10:30 min.
Udostępnij:

Często wydaje się nam, że nasza własna perspektywa jest jedyną właściwą, i że ci, którzy jej nie podzielają – bo żyli w innych czasach albo mają inne doświadczenia – są w moralnym i merytorycznym błędzie. Nic bardziej mylnego.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
kwadrans filozofa Tomasz Stawiszyński dzień dobry to szczególne napięcie pomiędzy starymi młodymi czy może raczej należałoby powiedzieć pomiędzy starością, a młodością widać już w czasach starożytnych zachowało się przecież co najmniej kilka spektakularnych cytatów, w których ludzie żyjący np. 2,51000 lat temu narzekają na ówczesną młodzież i w związku z tym patrzą w przyszłość zdechła tych zmian uniwersalność tego schematu tego konfliktu pokoleń Rozwiń » permanentnego sporu pomiędzy starzejącym się, a wkraczającym w życie uniwersalność zagrożenia na, tyle że w biologii ile specyficznych strukturach myślowo wyobrażenia owych zawiadujących naszym doświadczeniem nieraz stawała się przedmiotem refleksji religijnej filozoficznej literackiej czy psychologicznej jedni widzieli w tym siłę wyłącznie destrukcyjną no bo kultywowali wizja kultury cywilizacji jako zespołu instytucji mitów i rytuałów mających zagwarantować szacunek wobec starszych i troskę wobec młodszych na każdym etapie życia to taka konserwatywna wizja inni znowu świadomi nieuchronności tego konfliktu wskazywali na kulturotwórczą rolę Agony, czyli sporo właśnie bez niego bowiem twierdzili nie byłoby w ogóle kultury nie byłoby cywilizacji w czasach nam zupełnie współczesnych diagnozowali z kolei jeszcze inni, a pośród nich znaleźć możemy zarówno filozof ująć tych krytyków historyków jak socjologów uznających, że wyłącznie empiryczne statystyczne badania dają nam jakikolwiek wgląd w działanie świata stało się z tym konfliktem coś szczególnego nigdy dotąd mianowicie nie był on aż tak zajadły aż tak radykalne nigdy dotąd mówiąc słowami jeszcze 1 myśliciela rozszczepienie pomiędzy archetyp nowymi obrazami, które wszyscy nosimy gdzieś w głębinach naszej wyobraźni pomiędzy scenek z pół RO starciem młodzieńcem starością młodością nie były tak intensywna przypomniałem sobie tych diagnozach przy okazji lektury wywiadu, który dla magazynu sobotniego gazety wyborczej przeprowadziła z Adamem Michnikiem Dominika Wielowieyska, a raczej przy okazji lektury ogromnej fali komentarzy, jakie ten wywiad w mediach społecznościowych wywoła Michnik broni w tym wywiadzie swoich dawnych diagnoz książki kościół lewica dialog broni swoich wyborów ideowych politycznych broni postawy, jaką on środowisko GazetyWyborczej zajmowało wobec kościoła katolickiego w latach dziewięćdziesiątych broni wreszcie swojej wizji kościoła otwartego kościoła zamkniętego na dodatek powiada, że rdzeniem instytucji kościoła nie jest dlań polityka władza czy ekspansja, lecz metafizyka przesłanie Ewangelii twierdzi to jest właściwy punkt odniesienia dla rozważań o instytucji kościoła, nawet jeżeli znaczna część osób instytucji tworzących już o lata świetlne za tego przesłania oddaliła w PRL-u natomiast to wciąż Michnik kościół był oazą wolności, a w Polskim społeczeństwie kościół był i pozostaje monopolistą jeśli chodzi o sprawy moralności tak by więcej można podsumować nie ma co ukrywać kontrowersyjne tezy Michnika na temat kościoła oraz jego własnych z kościołem towarzyskich ideowych i politycznych związku reakcja na ten wywiad, w której dominowały 2 emocje oburzenie i rozbawienie oraz oparte na nich strategie retoryczne jest wszelako typowa dla klimatu mediów społecznościowych i właśnie, dlatego że się w niej coś uniwersalnego odzywa to wszak nic nowego podobne tendencje obecne są w kulturze w sposób trwały od zarania dziejów rozmaite czasy różnią się od siebie wyłącznie ich stężeniem Otóż właśnie, dlatego że coś w tej rozmowie uniwersalnego czy raczej reakcjach na nią jest Warta jest ona przywołania w ramach przykładu też wszystkich ogólnych procesów wygasania racjonalnej dyskusji i niechęci do pluralizmu opinii, owszem, pojawiło się kilka rozbudowanych merytorycznych polemik z tym wywiadem, ale one utonęły niemal zupełnie w głosach wyrażających bezbrzeżna zdumienie oraz wesołości, że ktoś w ogóle może jeszcze w ten sposób myśleć, że niczego się zatem nie nauczył skoro tak myśli nic nie rozumie powtarza jakieś toksyczne brednie, a przecież skoro myśli to co myśli powinien po prostu milczeć w efekcie przez kilka dni internet przynajmniej ten liberalno-lewicowe jeśli w ogóle jeszcze ta zbitka jakikolwiek sens huczał od barwnego śmiechu Michnika oraz wyrazów radykalnej nań irytacji nic w tym zresztą nowego w świecie mediów społecznościowych są to pany dominujące nie od dzisiaj nie tylko w reakcji na wywiad z Michnikiem, ale w reakcji na mnóstwo wywiadów na mnóstwo wypowiedzi ludzi z prawej strony z lewej strony liberalnej nieliberalnej takie reakcje się pojawiały pojawiają jest wszędzie tego pełno jak powiadam akurat na tym się chce skupić, bo coś tu istotnego się odsłania Otóż w tym śmiechu i uchylającej się od trudu merytorycznej krytyki negacji dominowało w sposób nie do końca wprost wypowiedziane, ale nader wyraźne pewne specyficzne przekonanie, a mianowicie przekonanie, że oto tylko 1 dzisiejsza czy raczej dominująca w określonej w bańce perspektywa widzenia rzeczywistości jest perspektywą jedyną właściwą, że innymi słowy w kwestiach światopoglądowych kwestiach merytorycznej i moralnej oceny pewnych zjawisk w kwestiach poglądów dotyczących tego jak ma działać społeczeństwo co jest słuszne, a co niesłuszne co właściwe, a co niewłaściwe, że mianowicie dynamiką tych wszystkich kwestii rządzić coś na kształt linearnej ewolucji, której formy wcześniejsza są siłą rzeczy gorsze od formy późniejszych czy raczej należałoby powiedzieć to jeszcze inaczej, że mianowicie w porządku tej linearnej ewolucji forma aktualna teraźniejsze sza jest formą najdoskonalszą na niej ewolucja się kończy nic już bowiem lepszego ex definitione powstać nie może przy czym to jest coś więcej niż tylko oczywisty, a historycy z, czyli spoglądanie na przeszłości jednostronnie przez pryzmat tego co tu i teraz bez świadomości, że ludzie żyjący w tamtym świecie nie rozporządza siłą rzeczy taką wiedzą na temat świata, jaką rozporządzał my, a także warunki, w których żyli były inne niż warunki, których my patrzymy na ich życie słowem, że ocena przeszłości przez pryzmat teraźniejszości jest po prostu zarówno moralnym jak i merytorycznym błędem jest, więc w tym coś więcej podobnie jak coś więcej niż tylko proste dachy, a historyzm odbywa się w tych wszystkich aktualnych radykalizm chcących usuwać z list lektur Platona czy Szekspira albo uznających, że współczesna nauka zbudowana na regułach empiryzm i racjonalizmu, a zatem wynalazków białych heteroseksualnych mężczyzn jest instrumentem opresji i tylko jedną z wielu możliwych perspektyw patrzenia na świat jest w tym mianowicie pragnienie monolityczną ości Niezgoda na wielość różnorodność niechęć uznania, że świat ludzkich spraw także dlatego, że ma swoją historię, że rozgrywa się w czasie jest pod wieloma względami niejednoznacznym nie redukowane do żadnej Mono perspektywy, że zatem, jeżeli nie rozmawiamy o matematyce różni ludzie z różnymi biografiami różnymi doświadczeniami życiowymi różnymi przekonaniami formacjami oraz całym szeregiem unikalnych składników tworzących ich unikalne życiorysy mają będą mieli rozmaite oceny rozmaite poglądy pewnych zasadniczych węzłowych sprawach i że nie istnienie tej różnorodności jest problemem, a raczej niezdolność do jej uznania potrzeba jej redukcji do jakiejś 1 obowiązującej wykładni 1 obowiązującej ortodoksji, a teraz, żeby było jasne nie zgadzam się praktycznie żadną wypowiedzianą przez Adama Michnika tezą nie zgadzam się z jego oceną kościoła katolickiego w żadnym bodaj wymiarze nie zgadzam się także z jego żalem, że Tadeusz Bartoś opuścił kościół katolicki przeciwnie ogromnie się cieszę, że tacy ludzie jak Bartosz i Stanisław Obirek mieli tyle odwagi cywilnej, żeby odejść z kościoła i opowiedzieć zarówno swoim doświadczeniu osobistym jak odradza myślowej, która ich z tej instytucji wywiodła z przyjemnością przeczytałem, więc merytorycznej polemiki z tym wywiadem zarazem, uznając unikalne doświadczenie wywiadowi danego jego prawo do tego, żeby tego rodzaju oceny Miedź i żeby wypowiadać różnorodność perspektyw to jest dobra rzecz naprawdę Tomasz Stawiszyński bardzo dziękuję do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KWADRANS FILOZOFA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 40% taniej w zimowej promocji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA