REKLAMA

Zdrowie publiczne, czyli czego się nauczyliśmy i jak przygotować się na kolejne pandemie

Światopodgląd
Data emisji:
2021-04-06 16:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
23:24 min.
Udostępnij:

Okazuje się, że zdrowie publiczne zaczęło się pojawiać w dyskusji publicznej przede wszystkim od czasu pandemii. W ostatnich miesiącach znacznie więcej osób dowiedziało się, czym właściwie jest. Rozmawiamy z dr Magdaleną Kozelą i dr Michałem Zabdyrem-Jamrozem z Instytut Zdrowia Publicznego, Wydziału Nauk o Zdrowiu na Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
, a świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz pewnie już państwo słyszeliście nie jedno ostrzeżenie, że obecna pandemia koronawirusa najprawdopodobniej prawdopodobnie nie jest ostatnią, z którą przyjdzie nam się zmagać się jak mówią niektórzy obrazowo, że weszliśmy w erę ze względu na nasz sposób funkcjonowania naszej cywilizacji weszliśmy w erę właśnie pandemii, a nawet jak już mówił jakiś czas temu jeden z przedstawicieli światowej organizacji zdrowia wcale ta, Rozwiń » którą stronę teraz wmawia zmagamy pandemia koronawirusa od zwierzęcego wirusa wcale nie musi być najgorsza, a więc być może należy zastanowić się na pewno tylko pytanie to możliwe nad tym jak zapobiegać jak przygotować się czy może zapobiegać na potencjalnie kolejne pandemie czy w ogóle jesteśmy jako polskie społeczeństwo, a może jako globalna wspólnota zdolni wyciągać lekcję wyciągnąć lekcję z ostatniego roku będziemy o tym wszystkim rozmawiać z dr Magdaleną Kozel, którą już się połączyliśmy dzień dobry dzień dobry jeszcze państwa gościem też dr Michał za 4 Jamróz dzień dobry dzień dobry eksperci są związani z Instytutem zdrowia publicznego na wydziale nauk o zdrowiu w collegium medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, który zdaje się jako świętuje urodziny Instytutu w tym roku rocznica powołania zgadza się to nie 30 w tym roku trzydziestolecie od utworzenia szkoły zdrowia publicznego na Uniwersytecie Jagiellońskim my właśnie to jest nasza nastaw rocznicach roku ważna data zdrowie publiczne obecne w Polsce na Uniwersytecie gdańskim od tego czasu to w takim razie gratulacje i będziemy właśnie o zdrowiu publicznym rozmawiać, czyli trochę chciałbym byśmy by państwo słuchaczom przedstawili te koncepcje jak rozumieć to zdrowie publiczne i wydaje mi się, że właśnie refleksja o tym co zrobić z przyszłymi pandemia mi jak się dzisiaj już na niej przygotowywać jest jakimś dobrym punktem wyjścia na kilka dni temu 24 przywódców i przywódczyni wezwało do wręczymy nowego jakiegoś porozumienia globalnego, który w, które pozwoli państwu się społeczeństwa do takiej pandemii przygotować wśród nich są i Macron i Merkel i szef WHO oni porównali doświadczenia wręcz drugiej wojny światowej, po którym właśnie świat miał gotowość by działać w duchu takiej współpracy międzynarodowej multilateralizmu, czyli opierać się na porozumieniach międzynarodowych i wzmacniać instytucje międzynarodowe to to może zapytam najpierw dr Kos aleja jak pani odniesie do tego apelu pani o nim sądzi w pierwszej kolejności chciałbym powiedzieć ja jednak troszeczkę sceptycznie jednak odnoszę się do tych informacji o tym, że kolejne pandemie w zasadzie na pewno są są przed nami raczej jest kwestią czasu znaczy nie kwestionuje tego zdecydowanie duże epidemie chorób zakaźnych pojawiają się od lat prawda to to są setki lat historii, które nas uczą, że bierze taka sprawa raz na jakiś czas ma miejsce natomiast ja nie widzę czy czyn Unia możliwości dotrzeć do wiarygodnych naukowych źródeł, które wskazywałyby, które były wiarygodną przesłanką do tego, żeby twierdzić, że akurat teraz jesteśmy Niewiem w takiej sytuacji na takim etapie i rzekł, że pozwala nam to w sposób wiarygodny wnioskować o tym że, że takie pandemie tego typu jak teraz doświadczamy będą się powtarzać to będą się powtarzać epidemie chorób zakaźnych bo, bo taki jest prawo natury natomiast nie mam pewności co do tego, że powinniśmy natychmiast podjąć przygotowania do walki z kolejnymi pandemia ami, które są tuż za naszymi plecami, więc dlatego, jakby w konsekwencji tego troszkę sceptycznie odnosi się też do do takiego apelu, dlatego że wydaje mi się, że jest jeszcze parę spraw nawet związanych z chorobami zakaźnymi, które w skali globalnej w skali europejskiej pozostaje niezałatwiona od jakiegoś czasu, a planowanie tego co możemy zrobić z przyszłą pandemią, która jest wydarzeniem powiedział przyszłym niepewnym no tutaj w mojej ocenie przynajmniej na razie nie było priorytetem, ale co ciekawe dość krytycznie się do tego ma, ale też czy jedno wyklucza drugie to znaczy czy takie przygotowania potencjalnie mające charakter wzmacniania jakiegoś społecznego właśnie kończone byłyby zbyt dużym zobowiązaniem czy przyznaniem pani albo już oddaj głos dla odmiany Michałowi za zdrowie ja ja Mrozowi co pan na to no zdecydowanie nie możemy popadać w taki taki pęd, który pojawia się bardzo często na aspekt dramatycznych wydarzeniach oraz wszystkie nasze siły profilu firmy na przygotowanie się dokładnie tej samej wojny, którą stoczyliśmy dopiero co to jest klasyczny klasyczny szkoda się, używając Military stycznia metafor wojskowości generałowie zawsze szykują się do poprzedniej wojny na zdecydowanie w tej podpisał się też pod taką uwagą, że po pierwsze, pandemie i epidemie zdarzają się to też to jest to jest naturalne zjawisko i jeśli szykujemy nasz system zdrowia publicznego tak można to nazwać na jakieś zagrożenia dla zdrowia publicznego to powinniśmy z całą pewnością pamiętać o pewnym zrównoważeniu tego ostatni mamy problem z połączeniem z doktorem zadry ja mrozem, więc próbujemy nowe połączenie nawiązać, ale zwrócę się dr Magdaleny kozy litera ponownie nie nie wiem może pani kontynuować, bo przypuszczam, że rozmawiacie o tym dużo, ale ja coś mogę złapać co jest złego w tym, żeby wyciągnąć lekcję i być bardziej gotowym na potencjalnie kolejne pandemie i w kontekście nie wiem posiadania fabryk na terenie lepszej koordynacji międzynarodowej przy szczepionkach nie wiem walki z no właściwie nie mamy chciałam zapytać co jest, dlaczego tak jest dystansuje się do tego rodzaju myślenia ja powiedziałabym, że cały cały mój pewien dystans wynika z tego zależy od tego ile sił środków chcemy taką walkę nazwijmy to w przyszłą pandemią zaangażować prawda ponieważ, jeżeli to będzie całkowite przewartościowanie będziemy się przygotowywać do tego co dotychczas zdarzało bardzo rzadko powiedzmy sobie i przecież w Polsce zgony z powodu chorób zakaźnych dobrych paru 10 lat stanowią mniej niż 1% wszystkich zgonów podobnie jest w innych krajach rozwiniętych prawda, więc jeżeli przy kierunku jemy się na walkę z przyszłą chorobą zakaźną w sytuacji kiedy, kiedy dotychczas przez wiele lat nie było to główne zagrożenie zdrowotne to ja tutaj widzę taki pewien dysonans natomiast, jeżeli to jest na etapie na poziomie nie wiem planowania koordynacji lepszego zabezpieczenia to tutaj absolutnie tego nie kwestionuje wiadomo, że dobrze jest wyciągać lekcję prawda, jeżeli mierzymy się z jakimi trudnościami nie wiem nawet przez analogię rozumując w naszym życiu codziennym prawda to to rzadko robót to wiedza, którą czy nauka, którą z tego wyciągamy to rzadko tak naprawdę jest po to, że w najbliższej przyszłości, że niedługo będziemy dokładnie taki sam problem prawda 2× się nie zdarza bym powiedziała natomiast no wiedza doświadczenie, którą mamy z tego co z tego co teraz się dzieje to zdecydowanie powinna zostać wykorzystana natomiast nie z przewartościowaniem teraz chodzi o to, żeby nie rób zakręcić oczu dr Michał Adrian ma informacje już z nami, więc proszę kontynuować przepraszamy za kłopoty techniczne bardzo przepraszam to tylko tak by nie wiem ile i z naszym siano przypomnę jak po jest czas powtórzy nie możemy badać sytuację tej szykujemy się całymi siłami tylko łącznie do tej poprzedniej wojny muszę pamiętać o tym jak te, że całe spektrum problemów wyzwań zdrowia publicznego i jako, jako że jesteśmy na takim etapie rozwoju cywilizacyjnego gigantycznym dla nas zagrożeniem są wciąż problemy chorób cywilizacyjnych i układ krążenia tak nowotwory jest oczywiście wypadki komunikacyjne bardzo w Polsce zaniedbane problemy zwalczania zwalczania tragicznej śmierci na drogach itd. więc też mnóstwo różnych wezwań i pandemia nam uświadomiła wiele rzeczy wyjazd sprawiła pewne problemy przygotowania pewnych wymiarach ale, ale tak to jest bardzo ważne nie powinien popadać w taki jak widzenie tunelowe proszę pamiętać, że na przyszłość musimy wziąć tę lekcję do serca zastosować tę lekcję dobrze je zastosować, ale muszę pamiętać o wyważeniu też pewne kwestie mianowicie wyważeniu po prostu odporności na wstrząsy tak jak ta pandemia, ale też i zrównoważonego rozwoju, czyli też nie możemy przy inwestowaniu takie a takie systemu reagowania kryzysowego gwałtownego, żeby nie zaniedbać tych takich zgonów, które są niedostrzegany tylko dzienne stopy zapominamy właśnie na drogach to w takim razie za kilka minut wrócimy do tej rozmowy z pytaniem, jakie z tego wnioski to znaczy jak można wyciągnąć lekcję z pandemii, ale też nie tracić z oczu tych innych zagrożeniach choćby właśnie chorób układu krążenia czy tych wypadków komunikacyjnych i wielu wielu innych będziemy rozmawiać z dr Magdalena Kosel dr Michałem zadry ja mrozem, którzy są państwa gośćmi za kilka minut wracamy, a świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz państwa gośćmi cały czas są dr Magdalena Kos Ela i dr Michał za 4 Jamróz z Instytutu zdrowia publicznego na wydziale nauk o zdrowie na Kolegium w collegium medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego to druga część naszej rozmowy z pierwszej eksperci dystansowali się czy jak pozwolę sobie to zrekonstruować swymi słowami no wyraża obawę, że takie wezwania do przygotowań do kolejnej pandemii mogą doprowadzić jak powiedział dr Jamroz do za drzwiami do myślenia tunelowego i skupienia się tak bardzo na tej pandemii ona jest teraz tak traumatycznym przeżyciem, że może prowadzić do ignorowania być może większa albo równie dużych wyzwań związanych ze zdrowiem publicznym ale zanim do pytania co z tego wszystkiego wynika, jakie są główne wyzwania dzisiaj w Polsce zapytałabym może państwa tak bardzo krótko w zasadzie co to jest to zdrowie publiczne nie ma kto się czuję bardziej od definicji z was w dr wyjazd nie tak myślę, że ja powinnam zacząć w ogóle, jeżeli mogę jednak krytyką dygresje pozwoli to pandemia, jeżeli chodzi o zdrowie publiczne zrobiła to, że coraz więcej osób myślę czy w przestrzeni publicznej coraz częściej to pojęcie się pojawia jestem 12 lat, odkąd skończyłam studia to przez cały ten czas zawsze musiałam właśnie tłumaczyć co to zdrowie publiczne jest i nie zawsze byłam rozumiana natomiast teraz wydaje się, że coraz częściej pojawiają się oczy takie pełne zrozumienia to zdrowie publiczne wg klasycznej definicji mówi to jest nauka sztuka zapobiegania chorobom poprawiania zdrowia bardzo dużym skrócie prawda chodzi o działanie na poziomie populacji, którego celem jest utrzymanie dobrego zdrowia utrzymanie dobrego zdrowia przez populację i tutaj zasadniczą sprawą którą, która odróżnia zdrowie publiczne od medycyny jest to, że przedmiotem zainteresowania w naukach z zakresu zdrowia publicznego są właśnie zbiorowości ludzi chylimy zajmujemy się stanem zdrowia, ale właśnie problem, jakby wychodząc z 2 schody wyżej patrząc na całe na całe zbiorowości na całe populacje, a nie, koncentrując się na pojedynczych pojedynczych przypadkach problemów zdrowotnych pojedynczych ludzi, aczkolwiek trzeba powiedzieć, że jeżeli Jasną sprawą jest to, że medycyna zdrowie publiczne to są też działalność komplementarną powiedziała, bo inaczej to są 2 strony tej samej monety chwili zdrowia zdrowia ludzi nie wiem czy kwestia to bardzo jasno to w takim razie co jest kluczowe to nie jest długa rozmowa musimy wybrać kluczowe momenty i od razu podrzuca takie pytanie przy analizach właśnie pandemii w każdym razie jeden z głównych czynników, na które wskazywało jest on wie w takim rozumieniu prostym niemedycznych, dlatego że malejącą bioróżnorodność, czyli coraz większą presję cywilizacji człowieka na przyrodę coraz bliższe przez to ten wirus po prostu łatwiej może przeskoczyć, więc pytam oto główne wyzwania czy taką lekcję, którą moglibyśmy z perspektywy szeroko rozumianego zdrowia publicznego nie tylko pandemii wyciągnąć to co byście wskazali jak się odnosicie właśnie do do tego by brać pod uwagę by w tej analizie ważne miejsca miejsce zajęła taka kwestia jak właśnie tzw. szóste wymieranie czy jak się to określi w każdym razie to rosnąca nieprawdopodobnie presja na ekosystemy dr Michał zabija mróz no tutaj tutaj zdecydowanie trzeba tu 1 rzecz prócz tego czy nie jest zdrowie publiczne oraz zapobiegania jeszcze to, że zdrowie publiczne głównym jego celem jest dostrzeganie Zdroju w tej chwili od 12, a po 10 lat jest dostrzeganie tego, że zdrowie pojawia się we wszystkich wymiarach życia we wszystkich politykach publicznych np. może być, że kiedy mówimy o o zdrowych jednostek w wymiarze populacyjnym miejsce indywidualnego zużycia jak ważne jest nie tylko to, żeby dana osoba zdrowo się działo itd. SA podejmowała słuszne decyzje zdrowotne, ale też to, że w kontekst społeczny uwarunkowań systemowych miejsca pracy relacji społecznych jest kluczowy i np. dobrze, konstruując polityki transportowej tak można bardzo pozytywnie wpływać na nas bronią obywateli dobrze kwestią polityki zatrudnienia mieszkaniowej tak dalej dalej w tym wymiarze zdecydowanie to wszystko, o czym, o czym to jest wspomniała jest kluczowy właśnie dla troszkę za publiczne nasze nasze oddziaływanie na przyrodę środowisko potem zwrotnie wpływa na zdrowie jeśli o tym zapominamy jeśli tego nie dostrzegamy nie uwzględniamy zdrowia w projektowaniu naszych systemów społecznych systemów ekonomicznych to potem słono jak to kolokwialnie mówiąc ugryzie nas z tyłu po tym czasie właśnie dokładnie będziemy będzie zaś metaforycznie będzie się natura pcha nas opuściła Jasia to w tym trzecie musi być bardzo frustrujące być specjalistą od zdrowia publicznego dlatego, że to jest myślenie bardzo systemowe strategiczne to nie jest coś chyba tak najprostszego współczesnych demokracjach czy Polsce jakoś może nawet bardziej dobrze to dr Magdalena Kosel proszę wskazać główną pierwszą drugą lekcję na przyszłość też co jest teraz najważniejsze, żeby wzmacniać zdrowie publiczne zdrowie teraz mówi dużo odporności społecznej powiedziałabym, że jedną z ważnych spraw z punktu widzenia zdrowia publicznego to co często podkreślane to jest indywidualna odpowiedzialność za zdrowie do tego bardzo często się odwołujemy chciałabym podkreślić to jako jako ważną sprawę z punktu widzenia zdrowia publicznego dla populacji, ale tutaj to własną odpowiedzialność za swoje zdrowie chciałbym troszeczkę rozwinąć i poprosić o rozwinięcie tej myśli Michała dlatego rząd świetnie zrobi to jest kluczowa kluczowa jak koncepcja z punktu widzenia zdrowia populacji, ale chodzi o to, że indywidualną odpowiedzialność za zdrowie, czyli takie myślenie prozdrowotne na poziomie jednostek da się dobrze wykształcić da się wdrożyć w życie tylko wtedy jak na poziomie wyższym na poziomie instytucji na poziomie systemu są warunki sprzyjające które, które umożliwią ludziom rozwinięcie rozwinięcie właśnie tej odpowiedzialności za siebie Michał do głowy i budowanie systemu, który zwiększy tą odpowiedzialny za siebie to jest pani doktor jest prosty wniosek jest oczywiście jest średnio odpowiedzialnie zachowywać tak by troszczyć o swoje zdrowie itd. ale problem jest takie rzeczy po ostatniej dekady trochę skończyć tak ideowego wzmożenia w tym świecie ekonomii polityki dalej troszeczkę za bardzo naciskamy na tą indywidualną odpowiedzialność do poziomu obsesji na punkcie linek jednostek to będziemy teraz pandemii ciągle obwinia się, że ci Polacy nie sąd nie jako tak ciągle łamiące te obostrzenia tak by tak dalej problem w tym, że jak popatrzymy nadane do informacji badania naukowe dotyczące uwarunkowań zdrowie masz indywidualne zachowania nie są tylko determinować naszą racjonalną wolą prąd po pół wysiłkiem intelektu po prostu podejmujemy słuszne decyzje czytamy wszystkie etykietki po prostu zawsze wszystkim myśmy po tak liga jest niemożliwe fizycznie intelektualnie do zrealizowania zdrowie publiczne naciska NATO i wszelkie badania epidemiologiczne wskazują na to, że jesteśmy zadłużeni w szerszym kontekście kontekście systemowym kontekście uwag koń tego co jest nam dostępne co jest nam łatwe czy dla wpisywało się do koncepcji ekonomii behawioralnej ostatnio lepiej rozwijaj, choć generalnie co jest wyborem domyśli idei promocji zdrowia jest taka ładna taka na obserwację taką definicję promocja zdrowego stylu życia mierniku uczenie ludzi danie z informacji, jaki zdrowy co jest zdrowe, ale to jest czynienie wyborów Drog wyborami łatwiejszy i tras w tej niebagatelną rolę odgrywa w tym docenianie roli w wirtualny odpowiedzialności, ale dostrzeganie znaczenia dostrzeżenie znaczenia roli działań wspólnych instytucjonalnych do zmian systemowych regulacyjnych jest prosty przykład jest teraz podam przykład proponuje handel o z ostatnio obserwowaliśmy szkoła ministerstwo przyznało, że ogromną ilość obniża zakażeń mieliśmy w zakładach praw i to natychmiast ją mnóstwo opowieści o tym jak jak wygląda praca polskich zakładach pracy, gdzie pracodawcy wymuszają na pracownika, żeby więcej są to, żeby nie dzwoni sanepid wojny zamknął zamknął zakładać, a nawet zmuszania pracowników przychodzi, a wszystko w kontekście tego jak niewydolna rzeczniczka państwa Inspekcja pracy jak jak ci sami pracodawcy postrzegają swoją, gdyby byli 2 uczciwie ostrzegają się w tym trwa realiach rynkowych tak jak rynek został urządzony u nas to nic się, po czym frajerami po prostu, że Rze, że obniżają swoje swoje szanse na tym rynku, więc to jest tych cały ruch konia systemowego indywidualne decyzje nie są tylko gdy decyzja jednostek, że tutaj musimy liczyć z kontekstem szerszym to oznacza również w, że jeśli rząd nie jest aż tak trudne do zdarzenia nikt ludziom się pozwoli obywatelom pozwoli się rozsądnie porozmawiać na ten temat np. tego w jakim mieście chcą żyć oni są w stanie demokratyczny sposób ich dostawy do dostaną odpowiedź sytuację wspólnie podjąć decyzję o takim ani głoszeniu publicznej przestrzeni np. który jednak będzie zdrowo tylko potrzeba do właśnie do jak mówią indywidualne zdolności to co też docenić rozsądek ludzki i ogólne ludziom np. bardziej demokratyczny sposób informowany w sposób tak nie tylko plebiscyt Tarnowa to kolejny planowany sposób rozważać kwestię tego jak chcemy rozwijać naszą przestrzeń publiczną szkody, jakie chcemy instytucja zdobywać jak one powinny funkcjonować tak to jest wydają się bardzo ważnym moralnie jednak jest prościej niż refleksja strategiczna będziemy musieli kontynuować rozmowę, dlatego że dziś czas nas się skończył ryzyko 1 słowem dr Magdalena Kosel chciałbym, żeby w ramach może zajawki wskazała drugą ważną kwestią, której możemy porozmawiać przestęp tej okazji konsekwencje pandemii w postaci mojej przynajmniej w ocenie wielkiej epidemii jeszcze większej niż dotychczas doświadczaliśmy chorób niezakaźnych, czyli np. czyli lokaty po pierwsze, chorób psychicznych, które mogą być Eko zaburzeń chorób psychicznych i tych, których czynnikami ryzyka są zarówno zaburzenia psychiczne zmiana stylu życia, czyli dalej nowotwory choroby układu krążenia ciąg dalszy mam nadzieję, jeżeli eksperci się zgodzą otrzymał zaproszenie nastąpi dziś tyle co czas mieliśmy rozmowę z dr Magdaleną ukazano dr. Michałem zadry ja razem z Instytutu zdrowia publicznego na wydziale nauk o zdrowiu collegium medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego koniec świata podglądu tyle co dla państwa przygotowałyśmy z maszyną Osiecką, która wydawała program i Adamem szurają, którego realizował informację, ponieważ więcej sportu Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA