REKLAMA

"Sam Kopernik byłby zaskoczony takim postawieniem sprawy"

A teraz na poważnie
Data emisji:
2021-04-07 12:40
Prowadzący:
Czas trwania:
16:40 min.
Udostępnij:

Historyk o likwidacji Polskiej Akademii Nauk i powołaniu nowego ciała, którego patronem będzie najsłynniejszy polski astronom

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
kolejnym gościem programu jest prof. Jerzy Pysiak historyk mediewista z Instytutu historycznego Uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry dzień dobry wydział nauk o kulturze sztuce Instytut historyczny już nie istnieje Ano właśnie ważne zastrzeżenie, ale być może jeszcze przez jakiś czas będzie istniała Polska Academy Akademia nauk, choć nie jest takie pewne w kontekście tego co zapowiada minister edukacji nauki Przemysław Czarnek Otóż proszę państwa nadchodzi nadchodzi coś Rozwiń » co można było nazwać nauce centralnym portem komunikacyjnym Narodowy program Kopernika iński obejmuje całą sieć instytucji ta struktura powstanie już w 20002002. roku i to będzie międzynarodowa Akademia kopernikański centrum badawcze Mikołaja Kopernika szkoła główna Mikołaja Kopernika zostaną także zostaną ustanowione nagrody Kopernikańskiej i kopernikański ambasadorowie no to jest coś jest potencjalnie tysiące etatów miliardy złotych, które trafią do naukowców bliskich obozowi władzy to właściwie ustawa wprost zabezpiecza pierwszy skład członków Akademii ma być mianowany przez premiera, a potem na ich wniosek skład uzupełni prezydent właściwie można panu nie likwidować wystarczy wy drenować państwowe pieniądze na naukę na na badania naukowe by wszystkie niezależne instytucje instytucje badawcze właśnie zmarginalizować do zera w no bez wątpienia to jest bardzo groźnie projekt, zwłaszcza jeżeli potwierdziłyby się obawy prezesa Polskiej Akademii Nauk dotyczące tego że stworzenie tej nowej instytucji miałoby oznaczać likwidację Polskiej Akademii Nauk temu minister Czarnek zaprze ta, mówiąc że nie ma żadnych podstaw do takich obaw, ale znając niechęć polskich polityków bardzo różnych opcji do zwiększania funduszy na badania naukowe i przekonanie że rangę nauki polskiej w świecie rangę mierzoną parametry nie znaczy to znaczy osią osiągnięciami badawczymi można zwiększyć za pomocą mieszania herbaty, do której się nie dosypuje cukru w to rzeczywiście tak jak pan redaktor powiedział prawdopodobnie oznaczałoby to wydawanie środków finansowych i tak zastraszająco niski w porównaniu z innymi krajami choćby z Unii Europejskiej to ja nie mówił o nakładach w liczbach bezwzględnych tylko w procencie budżetu przeznaczanego na badania naukowe oznaczałoby, że ta nowa instytucja zrobi większość w każdym razie lwią część funduszy przeznaczonych na badania naukowe no i instytucją całkowicie zależna od władzy politycznej no, a pozostałe takie jak Polska Akademia Nauk czy uniwersytety dotychczas istniejące będą klepać biedę no, chyba że się podporządkują wytycznym płynącym od rządu ministrów prezydenta niż profesorze czy to będzie dla pana dobra zła wiadomość, ale w tym programie nie będzie ani historii ani socjologii tak wiem to jest zdumiewające dla mnie, dlatego że siła polityczna która, z której wywodzi się minister, który ów projekt zgłasza zawsze twierdziła, że konieczne jest krzewienie patriotyzmu, że konieczne jest prowadzenie polityki historycznej niezależnie od tego co ja myślę o poważnej polityki historycznej no zdumiewające, choć z drugiej strony jeśli przypomnę sobie niedawny wywiad lidera największej partii opozycyjnej w sejmie, który twierdził, że za pomocą obywateli wykształconych na wydziałach historycznych nie można zbudować nowoczesnego państwa w związku z tym należy ograniczać w te kierunki kształcenia Uniwersyteckiego to to mogę powiedzieć, że jest jeszcze bardziej przeraża tak to znaczy, że czołowi przedstawiciele zarówno partii rządzącej jako pozycji są zgodni co do tego, że nauki humanistyczne są w istocie nieistotne no pani profesor, ale ja chciałbym zapytać pana czy pan rozumie, dlaczego właściwie minister Czarnek wybrał na patrona tej nowej pan instytucji Mikołaja Kopernika na wybitnego przedstawiciela renesansu kanonika no ale jakby na to patrzeć Mikołaj Kopernik swego głównego dzieła podpisać Niechciał, gdyż bał się kłopotów ze strony właśnie katolickiej chrześcijańskiej ortodoksji to jest rzeczywiście ciekawe, dlatego że można powiedzieć, że patronem c Eco przedsięwzięcia był bez wątpi i innym nabyć bez wątpienia jeden z największych polskich uczonych wszech czasów jeden z największych uczonych europejskich z całą pewnością nowa, ale nie wiem czy, bo to jeszcze w kontekście tej narodowości Narodowy jak wiadomo to jest taki przymiotnik, który właściwie cechuje wszystkie zjawiska w Polsce doby obecnej mamy narodową pandemię narodową kwarantannę no i to centrum też będzie narodowe, więc w warto może zapytać czy pytania o narodowość nie sprawiłoby Kopernika w pewien kłopot myślę, że sprawiłoby Kopernika kłopot z pewnością, choć raczej, dlatego że nie bardzo rozumiał z Kopernik był bez wątpienia człowiekiem należącym do kultury języka niemieckiego pragną to nazwał, choć jednocześnie do kultury języka łacińskiego jak każdy uczony ówczesny szef, ale rolniczy w Krakowie był poddanym króla polskiego w więcej on chciał być poddanym króla polskich rodzinach Kopernika została przez jednego z niemieckich badaczy sam Kopernik został określony jako zgromadzi izolowany Polak w trudno jest powiedzieć on był z gromami zawarł z Polakiem czy z Polonią izolowany Niemcem jak się wydaje, choć jego matka była polskiego pochodzenia i chyba rzeczywiście uległa kulturowej germanizacji rodzina jego ojca na pewno była etnicznie pochodzenia niemieckiego, ale co do tego, że Kopernik był polskim uczonym polskim w tym sensie, że właśnie on chciał być poddanym króla polskiego jego ojciec jego wuj brat jego matki Łukasz c w środowisku Trawiński byli zaangażowani w walkę z Zachodem krzyżackim to by sam Kopernik również prowadzi prowadzi główny kierował obroną Warmii przed wojskami zakonu krzyżackiego ojciec Mikołaja Kopernika był jednym z pożyczkodawców, którzy finansowali wojnę trzynastoletnią po stronie Kazimierza Jagiellończyka mieszczaństwo niemieckojęzyczny i często kulturowo niemieckie Torunia Gdańska przygotowało przyłączenie na powrót tych terytoriów do Królestwa polskiego myślę, że Kopernik sam rzeczywiście miałby kłopot z pytaniem o narodowość, ale z tego względu, że pojęcie to w gruncie rzeczy owym czasie nieistniejących jeśli czasem podaje jako argument fakt, że studiując w Padwie Kopernik zapisał się tzw. nacji germańskiej zwykle też tłumaczy jako nacja niemiecka to nacją w ramach IKE czy nazywało ówcześnie no to po pierwsze, musiał się zapisać w jakiejś nacji to nacje to były w wojsku korporację studentów różnego pochodzenia innych krajów po pierwsze, zapisał się do nacji germańskiej musiał się przez jakiś nacji po drugie nie było nacji polskiej nie istniała w na Uniwersytecie opowiada pani profesor abstrahując od kłopotliwych być może dla Kopernika pytań o narodowość też zastanawiam czy to jest o tyle dobry patron dla właśnie katolickich konserwatystów skoro po pierwsze jako naukowiec był wybitnym przedstawicielem renesansu to po pierwsze po drugie sam bał się bardzo tej katolickiej ortodoksji, bo mogło to na niego ściągnąć bardzo poważne kłopoty myślę o jego najbardziej znanym dziele o obrotach sfer niebieskich od Rosjan myślę, że jeśli zapowiadana przez ministra Czarnka instytucja powstanie to w razie gdyby pan minister albo jego partyjni koledzy, bo politycy innych opcji chcieli dyscyplinować polskich naukowców pod kątem zgodności i badań z doktryną polityczną wyznawaną przez jak szkolić rządzących to należy posługiwać się właśnie przykładem i przywoływać przykład Mikołaja Kopernika patrona tejże instytucji, która ma powstać patrona centrum nauki Kopernik, że oto mamy do czynienia z takim to od światowej sławy najwybitniejszym jednym z najwybitniejszych polskich światowych uczonych, którzy nie wahał się występować, choć nie pod własnym nazwiskiem niekiedy przeciwko obowiązującemu kanonowi tylko dyskusji skazanemu, że jest powszechnie obowiązującym rodzi się postęp w no tak, ale to jest trzeba przyznać zaskakującej dosyć paradoksalne jeśli chodzi o wybór patrona nową mi się wydaje, że o tym minister Czarnek w ogóle nie myśli i myślę, że raczej motywacja jest dwojaka po pierwsze, nawiązanie do dziedzictwa prezydenta Lecha Kaczyńskiego, który był pomysłodawcą centrum nauki Kopernik jeszcze jako prezydent Warszawy w podróż gdzie no myślę, że chodzi tutaj o podkreślenie polskości Mikołaja Kopernika i rozpowszechnianie przekonania o jego polskości i w świecie w Europie wśród samych naszych współ obywateli tak tak, ale ten ten spór wydają się nieco infantylny no jest oczywiście, że infantylnej w ogóle nie ma powodu prowadzić ja bym powiedział mówiliśmy już o tym mówiłem już o tym, że sam Kopernik był szczerze zaskoczony takim postawieniem sprawy i wydaje mi się, że można powiedzieć, że to jest wytwór takiego właśnie dziecięcego nacjonalizmu charakterystycznego dla drugiej połowy dziewiętnastego pierwszej połowy dwudziestego wieku natomiast nikt wcześniej przed narodzinami nacjonalizmu takimi rzeczami kłopot to znaczy nie zastanawiał się tylko pewników Polakiem przybył Niemcy podobnie jak nikt nie stanął Jan Heweliusz był Polakiem Niemcem mógł gdańszczanina poddanym króla polskiego Wach w wielokulturowość była zawsze cechą ich siłą cywilizacji europejskiej bardzo serdecznie dziękuję za rozmowę będzie oczywiście śledzić dalszy rozwój tego niezwykłego tworu, jakim ma być Narodowy mam nadzieję Panie Premierze tego Śledź no dobrze by było prof. Jerzy Pysiak historyk mediewista wydziału nauk o kulturze sztuce Uniwersytetu Warszawskiego był państwa moim gościem bardzo dziękuję to już raz za przygotowaliśmy dla państwa z Anną Piekutowska program realizował Szymon waluta za chwilę informacje Japonii Jakub Janiszewski i program połączeń kolei wizyt do usłyszenia, a teraz na poważnie Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA