REKLAMA

Zamiast PAN szkoła im. Mikołaja Kopernika z błędem w nazwie

Połączenie
Data emisji:
2021-04-07 14:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
24:42 min.
Udostępnij:

Czy pozbycie się Polskiej Akademii Nauk i zastąpienie jej nowym tworem jest zamachem na niezależność naukową? Na ile te ruchy są zainspirowane przypadkiem węgierskim?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
łączenie dziękuję czternasta 6 Jakub Janiszewski przy mikrofonie z nami są Veronika Jóźwiak z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych dzień dobry dzień dobry oraz prof. Agnieszka cięcia oraz Instytutu studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk dzień dobry dzień dobry będziemy rozmawiali o pomyśle przedstawionym przez ministra nauki Przemysława Czarnka, które zaproponował likwidację Polskiej Akademii Nauk i stworzenie w jej miejsce Narodowego programu Kopernikańskiej z Rozwiń » myślą przewodnią proponowanego przedsięwzięcia jest stworzenie sieci efektywnych instytucji naukowych dzięki świeżości kreatywności innowacyjności oraz zaangażowaniu międzynarodowych autorytetów staną się one ośrodkiem o znaczącym prestiżu naukowym, a jednocześnie będą silnie oddziaływały w skali globalnej dlatego stanowimy niniejszą ustawę tak czytamy w preambule projektu ale zanim przejdziemy do tego co właściwie miałoby oznaczać jak odczytywać te słowa warto przywołać wzorzec, którym myślę ministerstwo nauki chcę się tutaj posłużyć czy też pewien scenariusz, który został już przećwiczone realizowany był realizowany w kraju, który jest szalenie istotne dla współczesnej Polski, czyli na Węgrzech tam również doszło do próby likwidacji czy obniżenia rangi czy zakładania we mnie jak to właściwie należałoby nazwać węgierskiej Akademii nauk i o tym może przypomni Veronika Jóźwiak z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych po to, była sprawa szeroko omawia naszą szeroko dyskutowano także poza granicami Węgier tak o nim nie wiem na ile węgierskie rozwiązania są tutaj wzorcem na Węgrzech węgierska Akademia nauk nie została zlikwidowana nie było takich planów faktycznie powstała w 2011 roku węgierska Akademia artystyczna tak to się nazywa, ale ona nie jest do końca instytucja równoległą do węgierskiej Akademii nauk, bo zajmuje się czym innym w zasadzie nie nie prowadzić za działań naukowych tylko działalności naukowej tylko jej członkiem są członkami są artyści pisarze jak aktorzy w nich mniejszym stopniu naukowcy, którzy zostali wyróżnieni w ten sposób przez przez władze są to osoby znani ze swoich konserwatywnych poglądów jakich związków z partią rządzącą czy czy władzą i są też uprzywilejowani w taki sposób no finansowi finansowy oni bardzo dobrze zarabiają na tym członkostwie natomiast Akademia zajmuje się np. przyznawanie Emmy państwowych nagród dla twórców albo ma też wpływ na podział dotacji przez Narodowy fundusz kultury, który też został obsadzony ludźmi FIDE ESU, więc utworzenie tej tej Akademii artystycznej, aby wpisywało się taką politykę kulturalną, która od 10 lat sukcesywnie no i eliminuje artystów uznawanych przez Best lewicowych liberalnych instytucji kultury natomiast to co się stało z węgierską Akademię nauk te tą, która istnieje od od 200 lat prawie polega na czymś innym od 2 lat finansowanie Akademii jest zupełnie inna i to dotyczy szerszego problemu niezależność i działalności naukowej w ogóle na Węgrzech chodzi o to, że władze przejęły całkowicie kontrolę nad dotowaniem badań prowadzonych przez węgierską Akademię nauk i jednocześnie oczywiście ingerują też w zakres tematykę badań, bo to, bo tosty im się wiąże, więc od 2 lat 70% środków z budżetu Akademii jest przekierowywane bezpośrednio do ministerstwa innowacji technologii, które już decyduje o finansowaniu poszczególnych ośrodków badawczych i instytutów Akademii, czyli Akademia nie stanowi już oddzielnej pozycji budżetowej tylko ministerstwo ingeruje jak już widać po 2 latach faktycznie korzysta z tego przywileju czy uprawnienia i np. minister jest wstanie zrewidować decyzję o finansowaniu poszczególnych projektów naukowych podjętych przez grania merytoryczne nieraz cofnął decyzje tych gremiów albo przyznał dotację na projekty, które w ocenie merytorycznej dotacji nie powinien otrzymać, czyli de facto tutaj można mówić pewnego rodzaju głodzenie, czyli decydujemy o tym z czego węgierska Akademia nauk będzie żyła i jak będzie funkcjonowała bez likwidacji samej winiety, która dalej funkcjonuje dziękuję bardzo, Veronika Jóźwiak z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych była z nami Agnieszka prof. Agnieszka cięcia oraz Instytutu studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk jest ciągle z nami Czechach będziemy oczywiście rozmawiali o tym, żeby to oznaczało dla samej dla samego dlatego czym dzisiaj jest pan czym dzisiaj Polska Akademia Nauk pracuje Agnieszka ile lat Polskiej Akademii Nauk Instytucie od 2011 roku, więc prawie dekadę i w zasadzie co myślisz o tym pomyśle słyszeć takie hasło likwidacja Polskiej Akademii Nauk co to oznacza poza tym, że jak z nim zawodowa śmierć w oczy trochę zagląda, że jak usłyszałam czy przeciekała nagłówki dotyczące likwidacji Polskiej Akademii Nauk MED oczywiście zaczęłam od lektury od lektury projektu Narodowym programie kopernikańskim, które przedostał się do mediów i do którego jak rozumiem również nieoficjalnie uzyskała dostęp Polska Akademia Nauk na osobie prezesa, a potem w kolejności kolejnych przedstawicieli Akademii to jest może ważne w kontekście tego, o czym powiedziałem na początku, ponieważ nie mam wrażenia, że minister nauki zaproponował jakieś rozwiązania rozwiązania ewidentnie były tworzone od jakiegoś czasu w ministerstwie bądź zespole doradczym powołanym przez ministerstwo natomiast były tworzone bez konsultacji bez formalnych konsultacji z przedstawicielami, a przedstawicielami podmiotów reprezentujących środowisko naukowe w Polsce, o czym, o czym prezes Polskiej Akademii Nauk jasno jasno informował, więc wydaje się, że to jest kluczowe, że tak naprawdę ten projekt prawdopodobnie z końca marca, bo tak naprawdę też nie wie nie znamy daty jego jego powstania no jest czym się w dalszym ciągu nieoficjalnym co pozwala oczywiście ministerstwo na formułowanie mniej lub bardziej udanych demencji to co jest istotne to, że no możemy ja mogę komentować oczywiście ten ten projekt natomiast i to zrobił za chwilkę natomiast to co warto powiedzieć coś jest projekt nie jest kompletne, bo wyraźnie widać tam jakiś pourywane fragmenty, więc nie wiemy tak naprawdę co znajdzie się w ostatecznym projekcie natomiast do Akademii, a dochodziły głosy, że ten projekt w tej lub innej wersji może niedługo trafić pod obrady Sejmu i były nawet sygnały z tego z tego co zorientowałam się z rozmów z kolegami Akademii, że ten projekt mógłby zostać skierowany pod obrady Sejmu nawet w przyszłym tygodniu oczywiście nie wiemy to są to są pogłoski natomiast to stanowi też pewien kontekst jak sądzę też działań które, które podjął prezes Akademii jak mamy projekt nie wiemy tak naprawdę czytaj całość projektu nie wiemy jak ten projekt ostatecznie będzie wyglądać, a tworzy się Narodowy program Kopernikańskiej międzynarodową Akademię Kopernikańskiej w skrócie MAK sam ten skrót jest ciekawe skoro pochodzi od od środowiska tak związanych z partią prawo sprawiedliwość, ale to może zostawią na boku Adamczyka nie teraz to już w ogóle jakieś rzeczy nową MAK MAK myślę, że w kręgach partii rządzącej kojarzy się jednoznacznie negatywnie, zwłaszcza jeśli mówimy o i jeśli, zwłaszcza jeśli rozmawiamy w pierwszej dekadzie kwietnia natomiast to jest to jest naród nasze rany boskie nie wiem czy ja bym chciała powinienem pytać, ale dlatego też kojarzy jednoznacznie negatywny wpływ nie łapie pewnie wszyscy czytaj też komisja do spraw wypadków lotniczych hak jaja mamy już absolutnie pierwsze skojarzenie jak zobaczyłam międzynarodową Akademię Kopernikańskiej, ale to nie jest to jest najważniejsze to znaczy dla mnie to co jest to co jest kluczowe są tak naprawdę 23 rzeczy pierwsza rzecz, a jest następująca postanowienia w tym zawarte w tym projekcie ustawy z dużym stopniu, aczkolwiek bardzo wybiórczo bardzo selektywnie kopiują, a ustawę o Polskiej Akademii Nauk 2010 roku część zadań a jakie są stawiane w Makowie to jest coś wprost kopiuj wklej przekopie grzane z ustawy o Polskiej Akademii Nauk jednostki organizacyjne, które będą podlegać MAK, czyli np. centrum badawcze Mikołaja Kopernika jeśli idzie o jego jego cele tak jak zostały sformułowane w tym projekcie pokrywają się z celami zadaniami realizowanymi przez inne poza panem istniejące instytucje narodowe centrum nauki narodową agencję wymiany akademickiej ostatnio zresztą została powołana przez, a przez ministra Gowina, więc powstaje pytanie, jaki jest cel, a powoływania nowej instytucji, która kopiuje dubluje realizację zadań, które już już są realizowane przez szereg innych instytucji no i powstaje pytanie czy z tego projektu wynika, że to nowa instytucja będzie realizowała lepiej i czy uda się osiągnąć cele związane z jak się pisze w tej dość retorycznie groteskowej preambule tego projektu wielkiego Narodowego projektu, którego celem jest dołączenie polskiej nauki do poziomu czołowych centrów naukowych na świecie już abstrahuję od gramatyki stylistyki, a tego tego zdania natomiast pytanie brzmi czy rzeczywiście narzędzia instrumenty zawarte w tym projekcie, a pozwolą nam doszlusować do czołowych centrów nie wiem Stanów zjednoczonych w ujęciu opowiedzmy Narodowego graficznym Wielkiej Brytanii Niemiec, kiedy i esencją tego projektu IT co też szczegółowe rozwiązania różni tak naprawdę od kwestii związanych z celami zadaniami strukturą Polskiej Akademii Nauk jest przede wszystkim ścisły nadzór ministra nauki premiera tak naprawdę wszelkie decyzje organizacyjne wszelkie decyzje personalne są podejmowane lub zatwierdzane wg tego projektu przez ministra nauki dla w moim przekonaniu to stanowi jakby absolutnie podstawowe, a pogwałcenie zasad niezależności nauki i wolności badań ratusza, którzy zatrzymają wrócimy po informacjach i 1419 lub 1424 Jakub Janiszewski przy mikrofonie z nami prof. Agnieszka cięcia oraz Instytutu studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk rozmawiamy o projekcie czy, jakim takim pomyśle właśnie nawet bardziej niż o projekcie, bo to co jest tak jak powiedzieliśmy przed chwilą jest po Kawałko vany i niekoniecznie spójne, a też cele nie są do końca jasne poza tym 1, żeby jakoś podporządkować sobie naukę w Polsce, ale pojawi się taki termin przywołała takie pojęcie wolności badań naukowych może być wytłumaczymy się za tym kryje jak to właściwie funkcjonuje co to oznacza wolność w praktyce na wolność badań naukowych, a oznacza, że to naukowcy, a decydują o tym jakie tematy badawcze podejmują AAA finansowane są te badania te projekty, a które są najlepsze zgodnie z jasno określonymi kryteriami merytorycznymi, a więc, a przykładowo takie a takie instytucje jak w Polsce narodowe centrum nauki czy Europie i 5 ulica kasę, a prowadzą bardzo rozbudowane postępowania konkursowe a, a i przekazują znaczące środki finansowe tym naukowcom, a którzy przedstawiają najlepsze najciekawsze potencjalnie najbardziej przełomowe projekty badań to jest przyjęta do w nauce powiedziałem kręgu cywilizacji zachodniej, a jeśli tak to mogę ująć, a sposób myślenia o tym w jaki sposób naukę finansować w jaki sposób ją wspierać założenie jest takie, że ciekawość poznawcza poszczególnych naukowców, a w poszczególnych zespołów badawczych jest tutaj kluczowa jej założenie jest też tak jest naukowcy poszukują odpowiedzi na określone pytania, ale w punkcie wyjścia, a no nie ma nic nie znają nie znają odpowiedzi na to pytanie natomiast mam wrażenie, że logika, która przyświecała temu projektowi, która jest widoczna z wielu wypowiedzi ministra nauki, a w ostatnich miesiącach jest taka, że finansowane winny być takie projekty Pa no, które odkrywają prawdę o Polsce o świecie, a która jednak właściwie z góry zadekretowane przez przez ministra nauki i ja taki sposób też rozumiem, a w sumie pomysłowo i stworzenia stworzenia instytucji, a która będzie miała własny system finansowania, bo tworzy się w ramach maku centrum badawcze, które ma rozdysponować środki na badania na stypendia dla naukowców, a jak sądzę krajowych i zagraniczne i ma robić pod ścisłą kontrolą ministra nauki, a coś co absolutnie nie ma miejsca w przypadku niezależnych agend takich jak właśnie, a wspominane narodowe centrum nauki, gdzie decyzję o tym komu przyznać finansowanie w związku z tym, jakie projekty będą realizowane są podejmowane przez naukowców tak w ramach w ramach oceny eksperckiej naukowcy z danej dyscypliny znany zdanej dziedziny dyskutują o tym, które projekty wydają się najciekawsze najlepsze, które najlepiej rokującą do nieco do doskonałości czy, a czy przełomową ości ewentualnych, a ewentualny osiągnąć, więc ja nie mam nie mam pewności czy czy ten projekt likwiduje Polską Akademią Nauk natomiast całą pewnością robić rzeczy po pierwsze, tworzy instytucją równoległą do istniejących instytucji i po drugie, stwarza możliwości w związku z tym transferu środków finansowych z budżetu państwa potencjalnie również środków unijnych w ramach chociażby transferów z unijnego funduszu budowę w sposób po pierwsze, arbitralne, a z perspektywy, a kryterium doskonałości naukowej, a po drugie, sposób, który tam tak naprawdę trenuje ten tak niewielki budżet przeznaczony na naukę może powodować sytuacja, w której finansowanie Polskiej Akademii Nauk finansowanie polskich uczelni finansowania, a Narodowego centrum nauki ulegnie obniżeniu o to by móc finansować nowy projekt instytucjonalny poddane ścisłej kontroli politycznej no właśnie dlatego zaczęliśmy od tego modelu węgierskiego, który został tam przetestowane mam wrażenie, że to jest dokładnie to to znaczy wiemy, że suweren sobie może być Polski, ale sufler będzie zawsze węgierski i tak już od dawna widać to widać było projekcie zresztą wcale nie anulowany jeszcze nie wiemy ten projekt nie wróci zostanie jakoś przepchnięcie przez parlament zrealizowane, czyli projekt opodatkowania mediów, a teraz to to są takie rzeczy, która w pewnym sensie robiły nagłówki Węgrom w prasie światowej zanim, jakby Węgry nie wywiesił ostatecznie kartki z napisem zamknięte ja w tym momencie cytuje analityków i obserwatorów życia politycznego na Węgrzech nie wymyślam tej metafory sam to znaczy to rzeczywiście tam stało to są właśnie takie projekty, które kończą się do tego prowadzą to znaczy, kiedy czytamy żony mają doszlusować, że my mamy doszlusować do poziomu tych jak tam zostało nazwane czołowych centrów naukowych na świecie to możemy mieć postać zagwarantowane, że będzie dokładnie odwrotnie, chyba że tymi centrami naukowymi będą jakieś centra węgierskie tureckie słowackie być może być może to oczywiście zależy od tego w jaki sposób zdefiniujemy co jest co kto jest wiodącym centrum naukowym na świecie natomiast dla mnie też interesujące ze względu właśnie na ten cel, który sami twórcy projektu sformułowanie w preambule była lektura rzeczywiście pod kątem tego czy ten projekt rzeczywiście znaczącym stopniu umożliwia większą międzynarodowymi polskiej nauki zwiększenie ich funkcjonowania polskich naukowców polskich instytucji w obiegu międzynarodowym można skonstatować, że to o tym nie znaczy ja ja po prostu jestem jestem naprawdę zaskoczona, bo mam wrażenie, że twórcy twórcy tego projektu naprawdę niewielkim stopniu zdają sobie sprawę w jaki sposób jednostki i sektora nauki szkolnictwa wyższego funkcjonują w obiegu międzynarodowym widać tutaj takie dosyć ciekawe chyba bardzo naskórkowe bardzo powierzchowne, ale jednak inspiracje dla mnie fascynujący jest przykład tego, że szkoła główna Mikołaja Kopernika, czyli ten element taki dydaktyczny badawczy nowa uczelnia publiczna, którą tworzy w ramach w ramach tego projektu, która będzie wymagała ścieżki gigantycznych środków finansowych, które skądś trzeba pozyskać prawda, czyli kosztem innych podmiotów sektora nauki ten projekt ustawy dekretu nazwę tej szkoły w języku angielskim francuskim języku francuskim ma być grą call, czyli nawiązanie do tej francuskiej tradycji, a grunt call jako takiej szczególnej formy kształcenia kształcenia kadry przede wszystkim dla państwa dla państwa Francuzom atak na początku programu publicznych prawda no problem polega ona problem na poziomie czysto czysto powiedziałby ortograficznym jest taki, że w tym projekcie, o którym rozmawiamy nazwać hondy Kol zostanie przed błędem ortograficznym, więc to jest oczywiście symboliczne, ale to, jakby symbolicznie symbolicznie też coś też pokazuje, tak więc im się też troszeczkę skojarzyło tak naprawdę z z historią tzw. reformy systemu wymiaru sprawiedliwości w Polsce to znaczy, kiedy uzasadniano pewne zmiany tym, że element tych zmian funkcjonują w systemach w systemach wymiaru sprawiedliwości państw Europy zachodniej na i tak naprawdę jak myślę o tym w jaki sposób ten projekt rządzący mogliby chcieć sprzedać no właśnie w ten sposób, że przecież my chcemy tutaj utworzyć coś na wzrok hondy call błędem tylko, że to jest to jest kompletnie, ale kompletnie inna bajka inny przykład też troszeczkę anegdotyczne ale, ale wydaje mi dobrze pokazujące problem zgromadzenie ogólne tej nowej alternatywnej Akademii przyznawać nagrody Kopernikańskiej wysokości, która została określona w projekcie ustawy mianowicie w wysokości 150 000USD dla mnie sam fakt, iż Polska ustawa w zmian kuje wymiar nagrody w walucie innej niż te obowiązujące w Polsce jest dziwne, zwłaszcza jeśli mówimy o rządzie, które do przychodni Narodowy odmienia przez wszystkie możliwe przypadki ciekawe jest też za dolary amerykańskie ani euro w końcu jest członkiem Unii Europejskiej większość państwa członkowskie Unii Europejskiej waluta euro, więc to są to są takie przeciwne przedziwne elementy, gdzie jak sądzę może chodzić o to, żeby skusić amerykańskich naukowców, którzy którzy w jaki sposób albo polskich naukowców pracujących w stanach Zjednoczonych do tego aby, a mini lepiej np. wypowiadali się w Polsce, aby brali w jaki sposób udział w w tym co dzieje się w Polskiej nauce natomiast sposób w jaki projektuje się powiedziałabym dowartościowanie naukowców zagranicznych i tworzy z nim szans na współpracę z jednostkami w Polsce jest, a powiedziałem specyficzne z punktu widzenia tego w jaki sposób kreuje się współpracą naukową współpracę międzynarodową na świecie dziękuję bardzo, reż Agnieszka cięcia oraz Instytutu studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk była z nami 1435 za chwilę informacje program przygotowała Anna Piekutowska realizował sama waluta łączenie ich przegapiły początek audyt Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA