REKLAMA

Rocznica katastrofy smoleńskiej

Magazyn filozofa  - Tomasz Stawiszyński
Data emisji:
2021-04-10 12:00
Prowadzący:
Czas trwania:
40:14 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
, a z nami jest prof. Andrzej lada dzień dobry dzień dobry filozof psychoterapeuta związany z Instytutem filozofii socjologii Polskiej Akademii Nauk autor wielu świetnych książek m.in. przeszklonej rewolucji o Smoleńsku jak zapowiadałem będziemy dzisiaj rozmawiać te doniesienia, które słyszeliśmy przed chwilą w serwisie informacyjnym, że już około ósmej rano zatrzymano 10 osób przy okazji jakichś zamieszek związanych z obchodami pokazuje, że sprawa wciąż jest niezwykle Rozwiń » żywa w Polskiej symboliczną wyobrażenia owej przestrzeni zacznę od takiego pytania może od razu rzecz ujmując w samym sadzenie czym twoim zdaniem jest Smoleńsk w najnowszej historii Polski jest punktem polaryzacji to znaczy Smoleńsk jest wydarzeniem, które pozwoliło na to zdefiniowały się i określiły w 2 Paul plemiona polityczne, które aktualnie trzęsą polską, a ich konflikt się Iskry, które dzisiaj rano już się pojawiły i wydaje mi się, że w tym sensie jest takim wydarzeniem, które tak jak ja wiem sprawa Dreyfusa we Francji czy w stanach Zjednoczonych szturm na Kapitol będzie historycznie odgrywać role punktu, w którym polityczność w Polsce wykonała kolejny klub krok ku dojrzewaniu to znaczy przy przyjęciu takiego założenia, że fundamentalny konflikt polityczny, więc w ogóle cechą w miarę dojrzały społeczeństw to to paradoksalnie oczywiście wydarzenia smoleńskie coś takiego spowodowało to właśnie, bo w przeciwieństwie do wielu osób, które ten konflikt definiowały jak coś bardzo negatywnego ten konflikt po katastrofie właśnie, który oczywiście już wcześniej istniały był bardzo głęboki, ale stał się jawny sposób nie zaniedbywany niedający się zaniedbywać w przeciwieństwie, więc do wielu takich komentatorów komentatorek, analizując to zjawisko ten fenomen to wydarzenie wielokrotnie podkreślało się sobie różne swoje wypowiedzi tekst przed tą naszą rozmową przypomniałem, że mamy do czynienia z czymś co w tym podstawowym sensie jest w zasadzie pozytywne to znaczy lepiej, żeby pewne emocje pewne antagonizmy były artykułowane, żeby były widoczne, żeby ujmowano je w słowa symbole, nawet jeżeli to są bardzo trudna słowa i takie brutalne często aniżeli, gdyby to miało gdzieś pod spodem oświetlić funkcjonować właśnie w zakamuflowany jak rzeczywiście jestem przekonany, że nowoczesne społeczeństwa to są społeczeństwa, które istnieje ekspresja różnych poglądów interesów aspiracji pragnień i jeżeli mamy zbyt homogeniczne społeczeństwo to oznacza, że bardzo duża część jest tego jest po prostu tłumiona, a często tłumie nie jest bardzo brutalny oczywiście konflikt jest trudny i widać to w Polskiej rzeczywistości bardzo wielu ludzi boi się po prostu konfliktowych sytuacji też konflikt wymaga pewnych umiejętności społecznych i z tym akurat w Polsce trudno znaczy tego, żeby konflikt nie zamienił się coś kompletnie absurdalnego irracjonalnego, gdzie rządzą tylko potężne emocje tak jak nienawiść, ale nie zmienia to faktu, że konflikt zawsze pozwala wypowiedzieć wyrazić pewnego rodzaju potrzeby i interesy grup, które ich nie potrafią, które pewnym problemem jest to oczywiście to jest ten paradoksalny moment konfliktu w Polsce że, że to wydarzenie które, które jest, w które wykrystalizował konflikt jest wydarzeniem, które do tych wszystkich potrzeb interesów ma się trochę nijak to znaczy że, że to jest taki taki dziwaczny wydarzenie w pewnym sensie odpowiedział wydarzenie niemożliwe mimo wszystko historii sytuacja, w której właśnie cała elita polityczna jakiegoś kraju czy ważna część elity politycznej ginie w jakiejś dziwacznej katastrofie tuż za granicą tego kraju jest naprawdę w istocie tak absurdalne, że powoduje bardzo głęboko irracjonalną reakcję i być może byłoby lepiej, gdyby nasze w naszym społeczeństwie konflikt krystalizować wokół czegoś bardziej związanego z no konkretnymi codziennymi życiowymi interesami to jest zresztą marzenie lewicy, żeby to interesy określały konflikty, a nie symbole, ale wiemy o tym, że to historycznie znowu w ogóle nie sprawdza to znaczy zwykle jest tak, że to właśnie taki system absurdalny symbole są tym co uruchamiać krystalizuje właśnie konflikty i można powiedzieć, że obraz tego bizona, który się pojawił na Kapitolu to znaczy kogoś ze środkowego Zachodu, który przebrał się za droga ta sama słynnego o masie o tym mówię i który ociera się do tego skądinąd na nowego budynku jest też dosyć absurdalnie wobec ta cała historia też ma charakter dość absurdalny, bo to nie był żaden rzeczywisty zamach stanu tylko jakaś kompletnie absurdalna manifestacja, a mimo to staje się też wydarzeniem krystalizują się aktualnie w stanach Zjednoczonych potężne emocje polityczne i w tym sensie to po prostu tak jest, że często najbardziej dziwne absurdalne wydarzenia stają nabierają charakteru symbolicznego szczególnie, kiedy wpisują się taką mitologię społeczną historyczną, która rządzi danym społeczeństwem uruchamia Fantazy mat no fantazję mat polskich elit ginący rosyjskiej ziemi białoruskiej, ale oczywiście z punktu widzenia polskiego to są to jest wschodnie imperium to no to jest podstawowy Fantazy mat podstawowymi zbrodnia katyńska wiele wydarzeń, które w, które tutaj chciał w tym sensie oczywiście to wydarzenie też musiało się wpisać to mitologii no to mamy jeszcze pewne narzucające się synchroniczne gości to znaczy właśnie okoliczność, że okrągła rocznica zbrodni katyńskiej, że też elita polityczna wojskowa Polska ginie w tym miejscu to oczywiście stało się zarzewiem niezliczonych teorii spiskowych, bo to jest takie wydarzenie, które w Polsce też uruchomiło to spiskowe narracje do tego za moment jeszcze chciałbym wrócić wkrótce przed nami informacje, ale pomyślałem o tym co powiedziała o tym konflikcie i zwrócić uwagę na to, że ten konflikt w momencie, kiedy będzie takim konfliktem na śmierci życie nadmiarowe radykalnym, w którym w zasadzie właśnie trudno mówić artykulacji jakichś postaw, w którym już tylko nienawiść jest noże w tym sensie to to chyba nie jest konstruktywne no to ja się zastanawiam czy ten konflikt, który w Polsce mamy wokół też tej sprawy oczyszczona jest tylko jednym z wielu jego aspektów czy wywoływać czy no właśnie nie staje się takim konfliktem ślepym, w którym już tylko nienawiść i zniszczenie drugiej strony jest celem ja myślę że to jest grzech i chciałbym to znaczy, że to jest taka spraw, które minuta tylko Adam może tutaj się w różnych kierunkach trochę to zależy aktualnie przede wszystkim co zdarzy się w obozie rządowym, ale nie tylko i o tym pewnie będziemy mogli dalej rozmawiać natomiast oczywiście niebezpieczeństwo takie, że Końskich zamienia się wojnę istnieje i to oczy i to jest takie dlatego to musi być dojrzałe społeczeństwo mogło sobie poradzić z konfliktem, ponieważ na konflikt może zamienić w bijatykę w wymiarze społecznym oznacza wojnę domową prof. Andrzej Leder jest państwa gościem i wracamy do tej rozmowy po informacjach prof. Andrzej Leder wciąż z nami raz jeszcze dzień dobry witam mówi o Smoleńsku jako takim punkcie krystalizacji pewnych postaw emocji politycznych konfliktu Cetera ja się zastanawiam na ile te ten konflikt właśnie takiej radykalnej postaci, którym o, której mówiliśmy taki konflikt, który jest na granicy, jakiej takiej wojny na samo wyniszczenie tej wspólnoty mógłby przynieść pewnego rodzaju pożytki to znaczy na ile ta sytuacja, która przecież była konsekwencją całego szeregu zaniedbań postaw różnych niedziałających procedur różnych lekceważenie Cetera na ile, gdybyśmy potraktowali właśnie taki sposób jako coś co nie wydarzyło się w sposób magiczny nie spadło z nieba tylko co w jakimś sensie żeśmy tutaj wypracowali sobie na różne sposoby wszyscy na ile to by mogło być właśnie momentem nie wiem, jakie zmiany zwrócenia uwagi na te aspekty życia politycznego społecznego w Polsce, które były dotąd spychane gdzieś poza margines dało o sobie znać właśnie w postaci tej wielkiej katastrofy no bo mamy w tej chwili takie mieliśmy od samego początku praktycznie 2 zwalczające się narrację wokół Smoleńska w myśl 1 to był na pewno zamach i zrobili to Rosjanie niewykluczone, że wspólnie z rządem Platformy Obywatelskiej druga narracja z kolei była taka, że to w ogóle przypadek czysto i ewentualnie jeśli ktoś jest odpowiedzialny to Kaczyński 1 albo drugi albo obaj mi jakoś brakowało brakuje takiej poważnej refleksji nad tym co właściwie doprowadziło do tego co się stało ktoś, kto powinien ponieść jakąś polityczną odpowiedzialność za to jak te procedury zmodyfikować, żeby takie rzeczy się w przyszłości już nie działały słowem jakiś taki właśnie bez mała psychoanalityczne refleksji nad tym wydarzeniem, którego nie ujmowało magicznie albo jako zamachu albo jako czystego niezwiązanego niczym innym przypadku tylko bez próbowało zobaczyć go w pewnym porządku zdarzeń które, które do niego doprowadziły oczywiście taki głos pojawił się to zresztą niejeden, ale jej warto przypomnieć, że właściwie chyba tak oczywiście nie może on znikną te głosy całkowicie tak, ale ja chcę właśnie przypomnieć, bo to było właśnie nie pamiętam jeszcze tego samego następnego dnia Czesław Bielecki przeprowadził niezwykle taką precyzyjną analizę no tego co jego zdaniem ja się do tego przychylam jak rozumiem też było główną przyczyną tego wydarzenia mianowicie głęboki brak kultury takiej powiedziałem procedur i instytucji w Polsce tego jak bardzo zaniedbuje się wszyscy wszelkiego rodzaju zabezpieczenia takie już zutylizowane działań, które pozwalają na to, żeby w ogóle coś takiego nie mogłoby nawet być w sferze ryzyka ten głos ta rozmowa, która zresztą właśnie odbyła się w TOK FM wówczas zupełnie znikło na czym została całkowicie przykryta przez Shi takie emocjonalne wzajemne oskarżenia i i rzeczywiście wydaje mi się, że jeszcze jakiś czas potrwa być może nawet nie będzie to krótki czas, zanim w Polsce myślenie o tym, że porządek instytucjonalny po i przestrzeganie pewnego rodzaju proceduralnych norm czy zasad tak naprawdę decyduje o tym czy pewne społeczeństwo jest nazwijmy to cywilizowane, a nie, chcąc używać tego postkolonialnego określenia odpowiedział po prostu dobrym społeczeństwem, w którym pewne dobra wspólne są szanowane jak myślę, że jesteśmy dokładnie w tej samej sytuacji w związku z pandemią to znaczy, że tak naprawdę podstawa takie skojarzenie tak, z którym się borykamy to jest sytuacja, w której głównie przerzucamy się oskarżeniami na temat tego, kto jest zły opozycja mówi o tym jak bardzo zżyli źli są kolejni ministrowie politycy itd. tak dalej rządzący, a rząd oskarża, a to opozycja to lekarzy poszczególnych np. którzy śmieją się wypowiadać krytycznie działania rządu, ale tak naprawdę największym problemem jest to, że jest to, że nie ma działań takich organizacyjne proceduralne, które przygotowywały służby zdrowia społeczeństwa do tego, żeby radzić sobie z tym co się dzieje, a to było naprawdę możliwe to znaczy można było robić latem można było robić jesienią po drugiej fali zimą ewidentnie jest ten poziom takiej umiejętności działania na zasadzie tworzenia pewnego rodzaju procedur jest w Polsce niesłychanie zaniedbane dobre społeczeństwo w dużym stopniu na tym się opiera to zawsze przychodzi do głowy taka myśl Tima Snydera który, który w swej książce lekcji Holokaustu mówi o tym, że indywidualne bohaterstwo jest klęską tak naprawdę społeczeństwa to znaczy jest to co się dzieje również teraz nasze lekarze muszą i pielęgniarki w ogóle pracownicy służby zdrowia muszą swoją indywidualną poświęceniem często właśnie bohaterstwem na branie na siebie nadmiernego ryzyka kompensować to, że organizacyjnie i systemowa nie potrafiliśmy tego porządku służby zdrowia przygotować do tych wydarzeń to jest to dowodzi, jaką klęskę ponosimy jako społeczeństwa i i oczywiście do tego będziemy stopniowo dojrzewać, ale stopniowo się to jeszcze zajmie sporo czasu, ale co tutaj w zasadzie powiem znaczy zapytam tak bo, bo w swoich książkach i w różnych analizach posługuje się taką figurą podmiotu zbiorowego i analizuje podmioty zbiorowe nawet cały dwudziesty wiek za realizowały w 1 ze swoich książek właśnie taki taki sposób, ale co w tym podmiocie to znaczy w tym w Polskim społeczeństwie weźmy weźmy to kategoria się powiedziałbym obsuwa w kierunku właśnie tego, a to myślenia magicznego, a to nie konfrontować się różnymi aspektami siebie tylko uciekania do różnych różnych mitologicznych rozwiązań magicznych wytłumaczeń Cetera co takiego się wydarza, że właśnie umyka ten aspekt, którym powiedziałeś nowemu podmiotowi nieustannie i że on, jakby nie jest gotów do tego, żeby uznać ten ten aspekt siebie świata wiem, że to jest oczywiście pytanie bardzo rozległe ale, ale co powie tak oczywiście ona jest rozległe i po pierwsze, polskie społeczeństwo nie jest w tym obszarze ani jedyne ani powiedziałbym nie jest najbardziej dramatycznej sytuacji, ale ja tutaj można, próbując odpowiadać na to pytanie można zaczynać z różnych punktów jak zaczął od takiego punktu personalizacja każdej sytuacji trudnej to znaczy szukanie złego wrogiego człowieka persony intencji która, która stoi za każdą trudną sytuację to jest jeden z mechanizmów, które niesłychanie silnie nakręcają myślenie spiskowe właśnie to znaczy, że rzeczy nie zdarzają się same siebie albo zaniedbania właśnie braku myślenia przewidywania tylko rzeczy zdarzają się, bo czyjaś zła intencja ktoś się zaczaił i zrobił coś i to jest zazwyczaj 1 określony wróg, który to takie rzeczy robi ta personalizacja jest na poziomie mitologii narodowej wiadomo, że mamy pewną grupę takich historycznych z Mittala widywany wrogów którzy, którzy zawsze zagrażają wiecznie niewinnym Polakom ale, ale też często jest w życiu prywatnym to znaczy wrogości takie nastroje tego, że jesteśmy dręczeni gnębieni przez jakąś 9 ciotkę wuja albo sąsiadów to jest w Polsce niesłychanie powszechny sposób przeżywania rzeczywistości i wydaje się, że to jest w ogóle dziedzictwo brakło podmiotowości to znaczy brak tego, że na poziomie indywidualnym polskie społeczeństwo bardzo czy wiele osób w Polskim społeczeństwie było bardzo długo pozbawionych możliwości decydowania o sobie jej tu mówię przede wszystkim o dziedzictwie pańszczyznę, ale też późniejszej biedy która, która w Polsce cały czas wraca i a z drugiej strony dotyczy to również elity elity w Polsce były zawsze czy długo ubezwłasnowolnione, ponieważ Polska była krajem pozbawionym suwerenności w związku z tym bardzo wiele rzeczy było poza możliwością decyzji to te sytuacje bardzo sprzyjały temu, żeby nie kształtować sobie różnych narzędzi, które pozwalają brać odpowiedzialność, a raczej myśleć o tym kto nas dręczy, kto jest przeciwko nami, kto nam zrobi krzywdę często zresztą pewne uzasadnienie w rzeczywistości dzisiaj to jest sposób mitologicznego tłumaczenia, ale też powiedziałbym, że istnieje jednak coraz większa grupa w Polskim społeczeństwie, która próbuje tego rodzaju odpowiedzialność braci i nie zapominajmy o tym, że jest jednak to racjonalne tłumaczenie również wydarzenia smoleńskiego no tak to jest to jest problem rozległy i też znowu wymagający jakiś Niewiem debaty publicznej społecznej zastałem się nad procesami, która społecznymi procesami takimi zbiorowymi procesami, która prowadzą do jakiegoś przepracowania Przemienienia tego rodzaju dziedzictwa czy tego rodzaju struktury właściwie, jakby to miało wydarzyć jak widzi w tej zupełnie aktualnej rzeczywistości potencjał do tego, żeby zmierzyć z tą sytuacją także z tym dziedzictwem, którym o, których mówi historycznym po prostu no i ja sądzę, że jednak co się dzieje to znaczy my teraz np. rozmawiamy i próbujemy będąc zwolennikami racjonalizmu obydwaj jakoś racjonalizować tą sytuację, ale myślę, że na potrzeby procesu społecznego ta również dzieje w takim sensie, że jednak namiętność Smoleńska opada oglądałem kilka dni temu rozmowę z marną ofertą jedną z ze smoleńskich wdów osobą, którą zresztą znam osobiście i i ona niezwykle trzeźwo i krytycznie mówiła o wynikach prac komisji Macierewicza mimo tego, że przez długi czas była głęboko wspierającą osobą o czy wręcz filarem jednym z filarów tego tego nurtu czy tego sposobu myślenia dla mnie to było uderzające jak bardzo powiedział ona krytycznie myślała o tej sprawie w tej rozmowie którą, którą pokazała 1 ze stacji telewizyjnych i i wydaje mi się że, że mimo tej komitet logicznego jądra, które w katastrofie smoleńskiej tkwi ta to już emocje interesy, które czy potrzeby, które się wokół niej wypowiedziały zaczęły mieć autonomię jak powiedział, że katastrofa Smoleńska skrystalizować cała ogromne pokłady poczucia krzywdy, które w Polsce istnieją istniały że, zaczynając od do tego co się nazywa przegranymi transformacji, a poprzez tych, którzy są wygrani transformacji, ale nie podobały im się kierunek, w którym ta dalej ten proces szedł przede wszystkim prowincjonalną nową burżuazję która, która chciała tak naprawdę konkurencji z globalnym światem zupełnie ich zadowalał to, że mają stację benzynową hoteli tam parę innych jeszcze rzeczy, a to, żeby coraz bardziej byli narażeni na presję globalną było dla nich kompletnie nie interesujące i tu postawimy średnich zaraz zaraz po informacjach wrócimy do rozmowy od razu ci oddam głos teraz musimy ustąpić miejsca informacje właśnie na już jesteśmy z powrotem prof. Andrzej Leder wciąż z nami i właśnie prof. Andrzejowi Lepperowi oddaje głos, bo musiałem przerwać z powodu czasu, kontynuując wątek różne ekspresję poczucie krzywdy, które się połączyły w tym micie katastrofy smoleńskiej, uzyskując coraz wyraźniej taką ekspresję polityczną po prostu i i w związku z tym zaczynają właśnie w jakimś sensie racjonalizować czy zbliżać do takiego takiej codzienności ten rodzaj żądań postulatów, które które, które wcześniej wiązały się wyłącznie z taką symboliczną krzywdą, którą katastrofa Smoleńska reprezentowała i w ogóle w trakcie przerwy miałem taką myśl, że być może właśnie to tłumaczy siłę takich kompletnie irracjonalnych wydarzeń czy symboli, które w, których role polityczną dość trudna czy społeczną też trudno tłumaczyć to właśnie, że one tak w pewnym sensie bezpośrednio trafiają do emocji do pewnej emocji społecznej która, która rzeczywiście ogniskuje się w nich poza konkretnymi życiowymi ekspresja ami i to poczucie krzywdy mogło się zawnioskować właśnie w tym obrazie katastrofy smoleńskiej czy wyobrażeń złotych złych służba rosyjskich, które tam bombę wsadził i i w tym sensie nie trzeba było przekładać swoje konkretnej sytuacji na konkretne postulaty polityczne co zawsze dużo trudniejsze, ale myślę, że właśnie dzieje się także pomału ten mit odchodzi jednak przeszłość mimo tego, że nadal wywołuje emocje a, a coraz bardziej właśnie mamy do czynienia z ekspresją już no w ramach dyskursu politycznego społecznego, czyli taką pewnego rodzaju racjonalizacją tych uczuć, które wokół katastrofy smoleńskiej ogniskował ja pomyślałem teraz o tym kiedy mówiła o tym aspekcie irracjonalnym takich wydarzeń żony bardzo mocno właśnie tę warstwę emocjonalną uderzają o tym co wydaje się też jakoś chyba zaniedbane sposobie obchodzenia się z tą z tą sytuacją katastrofy smoleńskiej, że przecież zresztą sam pamiętam dobrze co tam się wtedy działo w tym 2010 roku 10kwietnia też własne emocje pamiętam różnych osób, z którymi o tym rozmawiałem może jednak właśnie, kiedy dzieje się coś takiego jak powiedział bezprecedensowego, czyli nagle elita polityczna kraju prezydent mnóstwo niezwykle ważnych w państwie i kulturze polskiej osób ginie w katastrofie lotniczej Noto powiedziałbym są to przecież osoby najlepiej strzeżone w państwie, jeżeli ktokolwiek jest naprawdę strzeżone w sposób profesjonalny i absolutne w tym państwie to jest głowa tego państwa z całą pewnością z nami takie mamy przekonania, że coś takiego się dzieje to to uderza jak już jako jakieś takie bardzo podstawowe poczucie bezpieczny możesz mieć wrażenie, że wobec tego także IT w każdej chwili możesz zginąć jeśli zginęli tacy ludzie w katastrofie lotniczej i że nie jest bezpieczny w sposób fundamentalny w tej rzeczywistości myślę, że myśmy coś takiego wszyscy przeżywali kiedyśmy się dowiedzieli o tym co się stało no tylko szybko zamiast w jakim sensie wpuścić tego rodzaju doświadczenie i jakoś je uznać zaczęliśmy poszukiwać różnych mniej lub limit ulgi magiczne sposobu na to, żeby to się bardzo panie zgoda zgadzam się z tym co Czesi tak idąc dalej za tą myślą myślę, że uruchomiły tu się potężne mechanizmy obronne, które wolą widzieć to, że jesteśmy wprawdzie zupełnie doskonali, ale zło czai się i nas atakuje niż widzieć to, że po prostu jest nasze państwo jest z tektury zresztą ten ten dyskurs o państwie z tektury diagnozy zamienił się obelgę to znaczy znowu 1 stron drugiej stronie politycznego konfliktu zarzuca to tekturową ość ale, ale jednocześnie wcale nie popycha naprzód czy rzadko kiedy popycha naprzód może, żeby nie używaj tych wielkich kwantyfikatorów dyskusje w święta czy tatę, który polega co można by w tej sprawie zmienić i chociaż oczywiście wydaje mi się tutaj nie ma miejsca na żaden symetryzm to znaczy tutaj strona obchodząca katastrofę smoleńską jest zdecydowanie jako właśnie wydarzenie o charakterze zamachu jest zdecydowanie bardziej skłonna używać tego rodzaju mechanizmów obronnych dotyka to jest takie filozoficznej sprawy mianowicie no takiego odwiecznego przecież sporu charakter zła to znaczy czy zło jest banalne i nawiązuje tutaj znanej książki Hanny Arendt która, która stawia tezę, że właściwie złodzieje się raczej właśnie z powodu jakiegoś takiego zaniedbania braku jest w ogóle nawiązanie do tej myśli Świętego Augustyna o tym, że złe brakiem, a ta tą wizją władz ja ulicznego, czyli takiego, w którym złoto jest aktywne działanie pewnej padły i no właśnie złej siły, która naprawdę istnieje naprawdę chce zła i ten ten spór również przejawia się w tym takiej głębokiej interpretacji tego co mogło się zdarzyć w Smoleńsku bardzo to jest ciekawe wiem, że część tej mojej wypowiedzi była słabo słyszalna poprzedni bardzo przepraszam tu jakieś problemy techniczne po prostu pojawiły i pewnie mnie tam przebywało bardzo to jest ciekawe co co mówi ja to jakoś staram się przykładać do, bo to już ostatnia część naszej rozmowy, więc do tego bezpośredni chciałem nawiązać do tej bardzo aktualnej sytuacji politycznej, którą dzisiaj mamy i do tego właśnie wspomnianego przez siebie używania w jakimś sensie Smoleńska przez aktualną władzę to oczywiście się bardzo z problematyką trwało przy okazji tej rocznicy w wielu stacjach telewizyjnych pojawiło się przeglądy wypowiedzi Jarosława Kaczyńskiego Antoniego Macierewicza z tych ostatnich lat 10, kiedy oni bardzo szumnie parę lat temu zapowiadali, że właśnie już lada moment wyga wyjaśniał jak było naprawdę zbliżamy się do prawdy mówi co roku Jarosław Kaczyński już prawie prawie jesteśmy blisko prawdy jeszcze tylko 1 wysiłek nam potrzebne i teraz od pewnego momentu jakoś trochę to zostało schowane już tak ta retoryka jednak nie jest tak wyraźna kontakt ta komisja gdzieś ugrzęzła w jakiś zupełnie absurdalnych teoriach i ci ludzie chyba sami nie są w stanie w ogóle ustalić jaka, jaką mają na ten temat wersja Czyty uważasz, chociaż trochę na ten temat powiedziała, że to właśnie, że te emocje nie są takie silne jak jak wtedy, że w ogóle ten Smoleńsk może się stać takim jeszcze Niewiem czymś, czego można użyć w ramach w ramach sporu politycznego jakimś argumentem przetargowym to jeszcze w ogóle w sensie politycznym często jest jest jakaś karta istotna w grze ja myślę, że oczywiście zawsze będzie grupa w społeczeństwie ta powiedzmy to, które poczucie krzywdy jest tak dotkliwy że, że musi mieć takie potężne symbole, dla której żaden racjonalny argument żadne wygasanie nie jest możliwe to o tym zresztą często mówi, kiedy mówisz o mechanizmie teorii spiskowej, że im bardziej fakty zaprzeczają, tym bardziej można to wytłumaczyć niezwykle silnymi perfidnym działaniem spiskowców, którzy od lat nie dopuszczają do tego, żeby prawda wyszła na na jaw myślę, że ta doskonale można również zastosować wobec działań chociażby komisji smoleńskiej, w której można tłumaczyć kolejne kłótnie konflikty i jakieś dziwactwa, które tam się pojawiają działaniem właśnie niezwykle perfidnych służb wrogiego mocarstwa czy czymś takim natomiast natomiast wydaje mi się, że jednak wiary tego jak przede wszystkim te różnego rodzaju pragnienia potrzeby i uczucia polityczne przekładają się na bardziej konkretne i i możliwe do zrealizowania postulaty łącznie z dość przerażającym postulatami jak np. wyjście z Unii Europejskiej to, ale oczywiście nie tylko post również np. postulat jednak podnoszenia poziomu życia czy płacy minimalnej to to jakby funkcja tego tego mitu smoleńskiego słabnie i myślę, że to się właśnie teraz ci i że Jarosław Kaczyński czy jego otoczenie, które jednak dąży do tego, żeby mieć partię masową, a wręcz harmonicznych zdaje sobie sprawę, że te 101520% ludzi, którzy będą gotowi do końca życia przysięgać, że był to zamach nie wystarczy do utrzymania władzy stąd myślę ta to takie trochę wyciszanie tego całego dyskursu nie da się też kojarzy, bo oczywiście tutaj takim argumentem, na którym jednak PiS budował przez bardzo długi czas będąc jeszcze w opozycji to narracja, którego później też wyniosła do władzy to był argument wraku z tego, że nie udało się rzekomo z powodu jakichś zaniedbań lekceważenia właśnie czy bezwładu ekipy rządzącej tego wraku odzyskać no i oni szli jednak do władzy pod hasłem oddajcie nam wraki ten brak tutaj przetransportuje i wszystko bardzo dokładnie jeszcze raz zbadamy tego wraku nie ma nie wiadomo czy w ogóle kiedykolwiek będzie jak widać nie jest takie proste, żeby go wydobyć, ale też trochę tak mówi się tych mechanizmach myśleniem spiskowym przypomniała mi się taka nowela właśnie taka mini powieść Fydrycha duch dureń mata obietnica, gdzie jest pewien pewien policjant, który prowadzi śledztwo w sprawie morderstwa jest to bardzo ciekawie wszystko opisane w każdym razie my Story short on pewnego rodzaju obsesję zaczyna mieć na punkcie z ujęcia sprawcy, tyle że wskutek pewnych okoliczności losowych czysto dzieje się coś takiego co powoduje, że on nigdy się tego nie dowie, czego nie wierzyć ja znamy to wiemy, jaką Czytelnicy po prostu sprawca ginie i już nigdy go nie nie spotkamy nigdy on go nie złapie on wciąż jest tą obsesją do końca ogarnięty no właśnie nie ma żadnej podstawy materialne do tego, żeby się z niej wyzwolić może tutaj też coś takiego działa, że to jest bardzo daleko gdzieś ten wrak nie ma tego konkretu można cały czas utrzymywać swoje przekonanie że, gdybyśmy go mieli na to byśmy już wtedy wszystko rozwiązali no ale go nie mamy nie mamy jest gdzieś wciąż daleko, więc karmić fantazja tak myślę, że to jest bardzo istotne i że Władimir Putin niezwykle precyzyjnie akurat diagnozuje ogromne możliwości polityczne jakie, jakie stwarza przetrzymywanie nigdy nie wydawanie tego wraku, ale pomyślałem sobie, kiedy mówiło się jednak pewne znowu racjonalnej stronie wygasania tej tej tego mitu mianowicie, że poproszę o podsumowanie, bo mamy kilkadziesiąt sekund do końca niestety okej to być krótka, aczkolwiek nowa nowy wątek tej rozmowie nacjonaliści w Polsce zawsze są prorosyjscy, ponieważ są anty niemieccy czy anty europejscy anty modernizacyjnego są prorosyjscy i i zastanawia się do jakiego stopnia też wygasanie tej narracji smoleńskiej jest ogólnie rzecz biorąc elementem ogólnej takiej zmiany orientacji, którą np. widzę też w tym, że Morawiecki zacznę nie tak Duda akurat dzwonić do tak nie wiem już nie pamiętam kogo, ale w każdej sprawie tego, żeby chińskie czy rosyjskiej szczepionki się pojawiły w Polsce na krótko mówiąc takiego ogólnie zmiany klimatu który, który oczywiście cały Ruch Narodowy będzie promował i to również wydaje mi się zupełnie racjonalny, choć uzasadnieniem tej te zmiany tonu, chociaż może to też jest pewnego rodzaju teorie spiskowe w to postawimy kropkę bardzo dziękuję prof. Andrzej Leder był państwa gościem dziękuję bardzo, dziękuję do widzenia psychoterapeuta filozof Instytut filozofii socjologii Polskiej Akademii Nauk no a teraz informacje, a po informacjach o algorytmach będziemy rozmawiać Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MAGAZYN FILOZOFA - TOMASZ STAWISZYŃSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 40% taniej w zimowej promocji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA