REKLAMA

Tektoniczne zmiany Unii Europejskiej, czy Polska zdoła mieć na nie wpływ?

Światopodgląd
Data emisji:
2021-04-14 16:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
23:20 min.
Udostępnij:

Rozmawiamy o raporcie "Nowy rozdział. Transformacji Unii Europejskiej a Polska" z autorami analityczką ds. europejskich z Polityki Insight dr Agnieszką Smoleńską i dyrektorem warszawskiego biura Europejskiej Rady Spraw Zagranicznych Piotrem Burasem.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
, a świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz być może nie jest to powszechnie zauważane ta ten wniosek, kto nie w szumie szczegółów walk interesów i lobbingu, ale w każdym razie tak przekonują autorzy raportu, o którym teraz będziemy rozmawiać Unia europejska przechodzi w ostatnich miesiącach w ostatnich kilkunastu miesiącach przyspieszoną transformację nowy rozdział się otwiera przed Unią europejską i właśnie na naczyń to polega co takiego jest nowego jak zmieniają się Rozwiń » kierunki zainteresowania, ale też rozwoju integracji europejskiej i co to oznacza dla Polski będę o tym rozmawiać z autorami raportu nowy rozdział właśnie transformacja Unii Europejskiej, a Polska raportu, który powstał w ramach forum idei Stefana i fundacji imienia Stefana Batorego, a którego autorami są Szymon Ananicz czy Piotr Buras Agnieszka Smoleńska Piotr Buras Agnieszka Smoleńska są teraz państwa gośćmi dzień dobry dzień dobry czy Agnieszka Smoleńska też jest z nami nie słyszymy się chyba z Agnieszką smoleńską mam nadzieję, że zaraz uda nam się odzyskać to połączenie powiem, że Agnieszka Smoleńska oczywiście to jest analityczka do spraw europejskich w ośrodku analitycznym polityka Insights Piotr Buras, którego głos słyszeliście państwo jest dyrektorem Warszawskiego biura europejskiej rady spraw zagranicznych w takim razie zacznę pozwolę sobie zacząć od pytania do Piotra Buras SA ne na ile to potwierdza tylko czy dr Smoleńska jest z nami tak tak już jest źle prawda dzień dobry w takim razie to może być już zwrócę się do Piotra Borsa z pytaniem na ile właśnie co jak ważny jest moment do czego można by to porównań, żeby zrozumieć skalę i znaczenie w przeszłości, bo piszecie w raporcie, że być może na świat europejski zielony ład będzie miał większe znaczenie większy wpływ na to jak Unia się rozwija w jakim kierunku niż np. wprowadzenie wspólnej waluty euro na ile też ten wasz raport jest wyrazem no, jakby trochę życzeniowym w tym sensie, że jest wyrazem najlepszego waszym zdaniem najlepszego scenariusza ana ile jest chłodną analizą najbardziej prawdopodobnego scenariusza myślę, że ten raport w naszym zgodnie z naszymi intencjami ma być takim taką analizą stanu, w którym Unia europejska znalazła się na przestrzeni ostatnich miesięcy leczy się pod wpływem procesu, które trwają dłużej i my uważamy, że ta transformacja, która właśnie zaczęły się oczywiście nie ten proces Unii Europejskiej nie następuje z dnia na dzień, ale ona ma 1 jedno bardzo ciekawą wydaje nam się taką fundamentalną cechę to znaczy Unia europejska integracja europejska przez dekady była w gruncie rzeczy odpowiedzią na wewnętrzne te problemy Europy integracja europejska zaczęła się po drugiej wojnie światowej był odpowiedzią właśnie na na drugą wojnę na potrzeby pokoju na potrzeby pojednanie między narodami na budowę na odbudowę gospodarczą Europy i później i my byliśmy tego beneficjentami Polska była projektem, który miał Szywacz ten podzielony żelazną kurtyną przez dekady kontynent i ten proces właśnie się kończy w tej chwili, jeżeli zastanowimy się nad tym co jest dzisiaj racją istnienia Unii Europejskiej to jest przede wszystkim odpowiedź na zewnętrzne wyzwania nie na wewnętrzne problemy Europy wyzwania zewnętrzne na zmiany klimatyczne ten właśnie europejski zielony ład największy projekt europejski dzisiaj transformacji ku ku gospodarce niskoemisyjnej czy neutralności klimatycznej jest zaś odpowiedzią na problemy klimatyczne mamy dzisiaj zaostrzające rywalizację geopolityczną między Stanami Zjednoczonymi, a Chinami i tutaj Europa zostaje w tyle i gospodarczej z rozwoju technologicznego ma to konsekwencje też dla bezpieczeństwa Unii Europejskiej no mamy pandemię, która nadal trwa i która też jest jakimś problemem, który przed zewnątrz i który wyzwoli różnego rodzaju procesy i to jest 500 szereg problemów, żeby dodać migracji jeszcze do tego które, które dzisiaj określają to czym jest Unia i powodują, że duży, że Unia musi definiować poprzez odpowiedzi na te na te zewnętrzne wyzwania i to jest jednak zasadnicza zmiana to zasadnicze zmiany, dlatego że dzisiaj np. widzimy, że jeżeli ten zielony ład jest takim pomysłem flagowym uważamy, że on jest pomysłem, który oczywiście bazuje opiera się na dotychczasowych osiągnięciach Unii Europejskiej choćby tego zielonego ładu nie byłoby bez wspólnego rynku europejskiego nie było by go bez bez innych osiągnięć integracji do tej pory, ale jednak to jest donosi doniosłość tego projektu jest niesamowite to znaczy to jest to nie jest pomysł na przedstawienie się na nowe źródła energii to jest pomysł na zupełnie nowy model kapitalizmu czy nowy model społeczno-ekonomicznej on będzie teraz priorytetem już stał się priorytetem tego całej polityki Unii Europejskiej, któremu będą podporządkowane inne cele i króciutko 1 pytanie to jest myślenie życzeniowe my nie przesądzamy w tym w tym raporcie, że te cele, które dzisiaj sobie nowe cele nowe priorytety, które sobie Unia dzisiaj stawia żonę zostają na 100% osiągnięty nikt nie stanie tego powiedzieć my tylko mówimy, że polityka Unii Europejskiej przez najbliższe lata będzie skoncentrowana na próbie osiągnięcia celu i to już jest bardzo poważna sprawa, ponieważ no cała legislacja unijna interesy owa noworoczne ja bym tutaj zaznaczyła wejdą słowo, posiłkując się waszym raportem moment może nie wszyscy sobie u, jakbym tak dobrze uświadamiają wiedząc, ale inni nie uświadamiają sobie, że są głównym zadaniem komisji może nie głównym ale, a może nawet głównym była tzw. ochrony konkurencji, czyli te dotychczasowe priorytety jak piszecie przezwyciężanie podziałów między państwami regionami, czyli konwergencja ekonomiczna liberalizacja wspólnego rynku przestają być priorytetami i wasz raport opisuje w kilka tych przyszłych priorytetów i zielony ład, jakby jest taki może parasolem nawet można powiedzieć dla wielu z nich będziemy w drugiej części rozmowy wybrane 12 omówić, ale zwrócę się do Agnieszki smoleńskiej niech pani właśnie podsumowała wskazała obecne czy przy te kryteria przyszłości to co będzie tym silnikiem wokół, czego będzie się integracja kręcić tak też dałem tylko, że pani zaczęła od skazywania na pandemię jako na tego katalizatora przemian tak naprawdę ta przemiana, zwłaszcza w obszarze gospodarczym wzięła się wraz z kryzysem finansowym kryzysem gospodarczym, które możemy mniej odczuliśmy w tej części Europy, ale które odcisną się bardzo głęboko na myśleniu o integracji Unii Europejskiej w państwach bardziej dotkniętych i pan to ten kryzys rozpoczął taki głęboki proces myślenia na temat tego na ile możemy sobie pozwolić na model integracji oparty na celach gospodarczych oprócz tych celów gospodarczych konkurencyjności otwartości potrzebujemy też Unii, która zapewnia nam pewne dobra publiczne, która nam służy jako obywatelom dla wzmocnienia w sposób namacalny naszego dobrobytu tego, jakie mamy prawa czy wino o prawach pracowniczych czy mówimy o prawie do prywatności Unii, która nas chronić co oczywiście można bardzo różny sposób interpretować, ale to właśnie sprawia, że ta nowa Unia, która po tych przemianach czy dzięki tym przemianę staje się mniej tworem gospodarczym bardziej tworem również społecznym obywatelskim też Unia, która nas jako Europejczyków stawia to jest przed pewnymi wyborami NATO chcemy też zwrócić uwagę w tym raporcie, że jak najbardziej ta przemiana wymaga od nas zastanowienia się do jakiej Unii chcemy dążyć, czego oczy od niej oczekujemy jako obywatele Europejczycy tak to jest bardzo ciekawej drugiej właśnie części chciałabym być może z mojej perspektywy, ale jeżeli się z tym nie zgodzicie to to inaczej ułożymy w drugiej części rozmowy, ale najciekawsze wydaje się właśnie ten aspekty globalizacji Unia europejska jest jakby produktem światem globalizacji stąd też wsparcie dla zawsze było liberalizacji handlu i tej konkurencji i to się zmienia tak jak nasze rozumienie minusów globalizacji się zmienia oraz to właśnie, o czym mówiła Agnieszka Smoleńska, czyli że Unia też ma być Unią dobrobytu, a nie tylko Unią wolności wolnego rynku tak może bym to określiła to znaczy już nie wierzymy, że zawsze z tego wolnego rynku reklamy skapnie na również dobrobyt obywateli albo coraz mniej w to wierzymy o tym wszystkim w drugiej części naszej rozmowy dr Agnieszka Smoleńska Piotr Buras współautorzy raportu nowy rozdział transformacji Unii Europejskiej Polska państwa 8 kilka minut po informacji wrócimy rozmawia, a świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz państwa gośćmi cały czas są Piotr Buras dyrektor Warszawskiego biura europejskiej rady spraw zagranicznych i dr Agnieszka Smoleńska analityczka do spraw europejskich w ośrodku analitycznym polityka Insights Agnieszka smoleńskiej Piotr Buras są też w kontekście naszej rozmowy przede wszystkim autorami bardzo ciekawego, dlatego że sumując, czego to, o czym mówimy, ale w odcinkach czasem w szczegółach i być może nie dla wszystkich to jest oczywiste, że te wszystkie wątki prowadzą do wniosku, że w ostatnich kilkunastu miesiącach Unia przechodzi chodzi oczywiście jest to proces, a nie zryw, ale przechodzi przyspieszoną transformację zmieniają się priorytety silniki czy powiedziałbym nawet ideologiczne logika funkcjonowania i wiąże się to oczywiście z wyzwaniami dotyczącymi kryzysu klimatycznego, ale też Chin doświadczenia kryzysu 2008 roku Ekonomiczno finansowego i pewnie doświadczenia pandemii i teraz tych priorytetów nowych jest co najmniej kilka czy takich tej logiki napędzające integracji Unii Europejskiej nie ma na co wy byście zwrócili uwagę są taką propozycję, że spróbujemy omówić 3 kwestie wybrane z waszego raportu ten raport jest ogólnodostępny, więc słuchacze mogą do niego sięgnąć do czego zachęcam ale, chociaż 3 jakieś punkty omówimy to może na początek zapytam Agnieszkę smoleńską na co szczególnie pani zwróciłaby uwagę może nawet nie, tyle że istotne, bo tutaj oczywiście wtedy może być europejski zawsze zielony ład jako ten nasz najwybitniejszy projekt, ale tak co pani perspektywy wydaje się ciekawe ważne w szczególny tak jak rozmawiali zaczęliśmy rozmawiać w tej poprzedniej części prawie konkurencji tej oczywiście takie obszerne, które jak bardzo chciała zwrócić uwagę, ponieważ widzimy bardzo dużą przemianę nie widzimy też współpracę polskiego rządu z innymi dużymi gospodarkami w tym obszarze tutaj są takie próby podejmowane wolni, aby wykorzystać prawo konkurencji dla stworzenia unijnych czempionów, czyli to jest pewne takie poluzowanie tego prawa konkurencji, do którego jesteśmy w unii przyzwyczają przyzwyczajeni, aby stworzyć unijnych czempionów gotowych do konkurencji i świecie globalnym to natomiast zwracamy uwagę w tym raporcie to pewne konsekwencje tego typu przemieni, czyli za pytamy co to oznacza dla komisji europejskiej czy słabsza komisja europejska będzie w stanie w kontekście takiego upolitycznione jego myślenia o prawie konkurencji rzeczywiście broń nic o słabszych państw słabszych gospodarek rzeczywiście działa jako taki arbiter między różnymi państwami członkowskimi pytamy czy taki model, w którym prawo konkurencji jest osłabione niesprawnie osłabi gospodarek, które nad ganiają, które jeszcze mają pewną pracę do odrobienia, jeżeli chodzi o ich konkurencyjność Dan ten przykład, żeby pokazać częściowo strukturę naszego raportu, czyli to co my staramy się zrobić bardzo różnych obszarach to jest zidentyfikowanie pewnych zmian pokazanie różnych interesów państw członkowskich instytucjonalnych i postawienie pytania o interes Polski w tym wszystkim, czyli jak my powinniśmy chce odnieść do tych przemian może starać się też myśleć w sposób bardzo kreatywny, że tak powiem, jeżeli chodzi o o te rozwiązania czy nie tylko pytać o to co Unia dla nas robi, ale również pytać o to, jakiej Unii chcemy tak jak może być nawet pozwolę sobie taki to morze Piotr Buras trasy zgodzi albo nie, ale ja mam wrażenie, że to właśnie kwestia konkurencyjności jest rzeczywiście ciekawa, bo właśnie Unia była, jakby fundowana jednak na tych założeniach bardzo taki nawet teraz nazywamy czasem no liberalizmu, czyli przekonaniu właśnie, że jak usuniesz wszelkie przeszkody na tym rynku wewnętrznym to wszystko będzie tak wspaniale kwitło zyska równowagę Unia będzie się świetnie rozwijała, a teraz już oczywiście wolny rynek jest nadal jest fundamentem funkcjonowania wewnętrznego i zewnętrznego Unii Europejskiej tych liberalnej globalizacji, ale Unia zaczyna mieć również inne priorytety, które mogą być sprzeczne z z tym wolnym ochroną taką fundamentalną wolnego rynku jak kwestia bezpieczeństwa, czyli np. że może jednak chcę mieć fabryki leków Unii Europejskiej jak kwestia właśnie konkurencji, bo choćby z Chinami, czyli może chcemy zbudować takie czempiony co wewnętrznie może prowadzić do powstania jakiś takich monopoli czy oligopol czegoś no i że przede wszystkim dobrobyt obywateli prawa pracownicze kwestie jakiś standaryzacji praw socjalnych też są istotne, że to nie jest tylko ten Motor gospodarczy dlatego się wydaje, że to jest jak dobrze pokazuje to zmianę ideologiczną, ale daje głos Piotrowi rasowi albo się od 13 mówi się zgodzi albo wskazać jakiś inny ważny punkt tej przemiany nie myślę, że to jest, że to są kluczowe sprawy to znaczy wymieniła pani szereg szereg takich zjawisk czy procesów, które zupełnie nie były charakterystyczne dla procesu integracji europejskiej pierwszych 45 dekadach rozwoju Unii, a które stają się nimi w tej chwili i to się bierze wydają się z 2 min z dwu powodów na 1 związane z sytuacją wewnętrzną w unii i tym, że coraz większe grupy społeczne w kraju członkowskim czują, że taki proces globalizacji małym stopniu kontrolowanej regulowanej zaczęli zaczyna się odbijać czkawką w samej Unii to znaczy że, że konkurencja kiedyś Europa korzystała z tej otwartości liberalizacji zniesienia znoszenia barier na rynku wewnętrznym i w relacjach zewnętrznych, ale w tej chwili mniej konkurencyjne wobec innych części świata, zwłaszcza tej konkurencji Chin jest kluczowa zmusza Unię do przemyślenia tych tych właśnie kluczowych mechanizmów funkcjonowania rynku czy mówimy o tym, że pojawia się Unii Europejskiej, które kształtuje rynek bardziej kształtuje niż tylko otwiera, a ponieważ to był kiedyś mówiono o o o tym, że dominowała Unii Europejskiej integracja negatywna to znaczy te dni tyle negatywna chodziło o znoszenie po prostu barier wszelkiego rodzaju w tej chwili my tu nie chodzi o to, żeby wprowadzać bariery tylko, żeby myśleć trochę co te wszystkie procesy, które uruchomiliśmy do czego prowadzą one prowadzą często do konkurencji np. niskich płac no znaczy Polska tej pory korzystała dlatego ta ta przejmie gospodarkę gospodarka nie nie wiem czy koniecznie poproś pracownicy na tych Stali i czy nadal będą korzystali, ale na tym polega ta duża zmiana znaczy dzisiaj mówimy o płacy minimalnej Unii Europejskiej jak i większej koordynacji w tym zakresie mówimy właśnie praw pracowniczych pewnych standardach nie tylko standardach ogórka czy banana wprost z standardach z zakresu funkcjonowania dróg publicznych i i pewnych wartości takich jak również jakość środowiska naturalnego to wszystko ze staje się częścią tego nowego modelu który, których ma promować też zielony ład i tu i to co jest ważne na co zwraca uwagę w tym w tym naszym tekście to, że korzystanie z tych beneficjentów korzyści integracji europejskiej będzie coraz bardziej uwarunkowane tym czy dany kraj wpisuje się w ten kierunek rozwoju tak to znaczy innymi słowy ogród pieniądze z budżetu Unii Europejskiej, ale również wytyczne dla banków czy wytyczne którymi banki kierują się jeśli chodzi o finansowanie inwestycji one będą coraz bardziej związany już są w tej chwili związany z realizacji właśnie celu neutralności klimatycznej digitalizacji różnych elementów również polityki społecznej, który właśnie mówiliśmy i jeżeli ktoś nie będzie chciał jak dany kraj nie będzie chciał realizować tego tego modelu 3 czy Noto nie będzie musiał, ale ale, gdy już to będzie oznaczało, że nie będzie też korzystał w pełni korzyści, które w trybunie oferuje także na tym polega wydają się dzisiaj to zasadnicza zmiana oczywiście ona ma też bardzo poważny charakter też czy słowa znaczeniu relacji zewnętrznych dla dla tego jak jak Unia pozycjonuje się względem Chin Stanów zjednoczonych o tym też, iż cały rozdział o ta suwerenność Europy tak, ale nowy zawód do tego, o czym pan mówił, ale też są Agnieszka Smoleńska to może zwróciłam się Agnieszki smoleńskiej, czyli na ile to jest proces zmian, które jest wymuszany przez pewne okoliczności kryzys wyzwania, a na ile powiedzą pewnie krytycy Unii Europejskiej czy sceptycy w Polsce jest to proces w interesie proces korzystny dla tych najsilniejszych największych Unii Europejskiej, czyli przede wszystkim Niemiec i Francji, które po prostu wymuszają te kierunki zmian, bo te zmiany są ich interesy jak się pani zmierzy takim zarzutem, który przez zarzutem taką diagnozą, którą słychać na tamte myśli zastanowiła czy Polska też powinna aspirować do tego, żeby być w tej grupie państw, które nie są SLD, jakby tej jest też pytanie, które stawiamy w naszym raporcie w jaki sposób UE Polska powinna współkształtować ten nowy kierunek mniej, czyli tutaj nie Polska nie jest takim pasywnym odbiorcą tych wszystkich przemian, ale jest jak najbardziej przy stole w różnych instytucjach może współ kształtować się współpracy między różnymi poziomami, że rządu między dzięki współpracy ze społeczeństwem obywatel obywatel z kim powinna współkształtować przemiany z sukcesem to jeżeli, jeżeli widzimy nie taka odpowiedź, jeżeli widzimy jak ten koncern najsilniejszych państw, ale jednocześnie to na co zwracamy uwagę w raporcie to też wzmocnienie relatywne instytucji takich jak komisja europejska czy parlament europejski są też widzimy, czyli te instytucje, które ostatnio widzieliśmy jak Ursula von der Leyen została potraktowana przez prezydentów w cudzysłowie mówię o prezydencji Unii Europejskiej szefie rady Szar burmistrz Helu, który jednak uważam, że to on miał prawo do tego przesłanie przedstawicielka komisji tak wcale ta miała miejsce myślę, że ten obraz za zapadnie na długo w pamięć mamy mam tylko nadzieję, że będzie pewna nauczka też dla panów, jakie są poprawne sposoby zachowania ale jakby wracając do tego wcześniejszego punktu, jeżeli chodzi o z to kto pcha te zmiany jak najbardziej widzimy pewne stanowiska dużych gospodarek, ale też widzimy nowe koalicje tworzącej się, zwłaszcza po wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z Unii widzimy nowe koalicje państw, które chcą budować przeciwwagę jest też pytanie o kreatywnej skuteczne budowanie koalicji szukanie partnerów w procesie kształtowania unijnych polityk jak w takim razie pozwolę sobie zostawić na razie słuchaczy z tą rozmową i zachęcić do sięgnięcia po raport unijnym jak państwo zwracam się do słuchaczy, ale no, bo jestem bardzo głodna strategicznej refleksji o naszym społeczeństwie społeczeństw europejskimi to jest okazja właśnie do tego by planować nasze działania bardziej strategicznie, a nie tylko taktycznie ad-hoc reagować na coś to co się dzieje właśnie po to, by też mieć wpływ, więc bardzo państwa zachęcam do lektury, do których na pewno wrócimy, bo myślę, że ten raport powinien być podstawą jest bardziej konkretnych szczegółowych refleksji na różne tematy dlatego bardzo dziękuję za tę rozmowę Piotr Buras dr Agnieszka Smoleńska byli państwa gośćmi współautorzy raportu nowy rozdział transformacja Unii Europejskiej, a Polska raportu, który m.in. na stronie fundacji Batorego właśnie w ramach fundacji Batorego i takiej serii strategicznej refleksji on powstał także dziękuję za rozmowę dziękuję za dzisiejszy program państwu słuchaczom, bo to już jego koniec nadszedł program wydawała Martyna Osiecka realizował Adam Szura informacja po nich jeszcze więcej sportu Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA
REKLAMA