REKLAMA

"Tarmosia", książka o najbardziej niezwykłych ssakach Polski - borsukach

Homo Science
Data emisji:
2021-04-17 13:40
Audycja:
Czas trwania:
25:20 min.
Udostępnij:

Gościem jest dr hab. Tomasz Samojlik z Instytutu Biologii Ssaków Polskiej Akademii Nauk w Białowieży, autor świetnych przyrodniczych książek i komiksów dla dzieci. Porozmawiamy o jego najnowszej książce „Tarmosia” (Wydawnictwo Agora dla dzieci).

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry państwu witamy w audycji Homo science przy mikrofonie Aleksandra Stanisławska Piotr Stanisławski krainą kpl jest z nami zdanie nasz gość dr habilitowany Tomasz Samojlik z Instytutu biologii ssaków Polskiej Akademii Nauk w Białowieży dzień dobry dzień dobry kłaniam się też Tomku spotykamy się dzisiaj z takiej bardzo przyjemnej okazji, bo Tomek napisał kolejną swoją książkę jest książka o zwierzakach i książka nosi tytuł utarło się mówi Borsuk borsuka, Rozwiń » które żyją jakimś dużym lesie, który byłby by być puszczą Białowieską, bo żyją w tym lesie wilki, a jak wiemy wielki nie w każdym lesie chcą zamieszkać w dodatku Tomek ma blisko do Puszczy Białowieskiej, bo mieszka w Hajnówce Otóż ta pracuje w Białowieży jeszcze 1 książka Tomka pt. ambaras właśnie o wilkach ukazała się wcześniej w serii zwierzaki właśnie, w której obecnie ukazała się w termosie i mamy dla państwa niespodziankę to znaczy niespodzianka będzie konkretna na samym końcu już teraz mówimy, o co chodzi, więc gospodarka będzie, czyli na końcu będzie mieli do rozdania 3 egzemplarze tarmosi, ale nie powiem państwu jak to zrobić, bo nie tak jak ostatnim razem od razu mu, więc proszę nie wysyłać tam, gdzie ostatnio teraz będzie inaczej tak na końcu powiemy jak będzie taki Klif księgę to może wreszcie dopuścimy naszego podejścia do głosu ten właśnie wielki nie wszędzie chcą mieszkać borsuki też nie jak z tymi Borsuk kami czy one mają jakieś szczególne wymagania, żeby chciały zamieszkać w jakimś lesie jest także, że to musi być jakiś ogromny las szczególny las tak dokładnie ostatnie nawet czytałem artykuł bardzo sympatyczny artykuł zaprzyjaźnionego naukowca, który stwierdził, że borsuki są takim biały indyka torem, czyli wskaźnikiem czystości środowiska ciągłości środowiska Przyrodniczego mówiąc prościej borsuki osiedla się tam, gdzie mają dogodne warunki dogodne warunki do posłów to przede wszystkim gęste lasy słabo uczęszczany przez ludzi głównie liściaste, ponieważ to są lasy, które obfitują w pokarm preferowane przez usługi takich, które usługi lubią, którego szukają no nie wiem czy zgadniecie co za pokarm zrazu odbiją pytanie do was ja mogę powiedzieć, tyle że te są dżdżownice tak jak PiS dżdżownic zresztą jest bardzo ważna część tej tej mojej opowieści nauka jedzenia wciągania innych dżdżownic, ale właśnie to nie jest fikcja faktycznie najpierw suki w Puszczy Białowieskiej w innych tego typu lasach, gdzie jest duża domieszka drzew liściastych całe noce praktycznie spędzają na poszukiwaniu dżdżownic penetrowanie dna lasu i właśnie w ściąganiu jęczy konkretnie taki sposób jak to pisałem, ale prezentuje się także smakiem jak techniki z agencji, a te borsuki, które są bohaterami swojej książki to są borsuki z Puszczy Białowieskiej one były pierwowzorami twoich bohaterów no już tyle poszlak na to wskazuje, że muszę się przyznać, zwłaszcza że inspiracją do napisania tej opowieści były badania prowadzone przez moich kolegów koleżanki z Instytutu biologii ssaków w Białowieży na to zresztą stały motyw umie w zasadzie dziennie spożycie którykolwiek kończy czy książka to zawsze jestem ten element mojej fascynacji tym co ja usłyszałem od moich koleżanek kolegów podczas jakiegoś wykładu seminarium i zamiast po prostu notować treści naukowych zwykle podczas takich seminariów na boku już sobie rosły jakieś plansze komiksowe dalej, ale mam nadzieję, że efektem, który czesze moich Czytelników tak było tym razem, bo prof. Rafał Kowalczyk czy długie lata prowadził badania nad posiłkami Puszczy Białowieskiej to on powiedział mi mnóstwo ciekawostek z jego pasterz zasnąłem mnóstwo Arce interesujących zwyczaju w złotych, a Słuchajcie co muszę przede wszystkim powiedzieć co jest fascynujące poszuka w Puszczy Białowieskiej to taka ciągłość zasiedlania no i nie jest tylko kwestia Białowieska podobne rzeczy są znane przykład z terenu Wielkiej Brytanii chodzi o to, że spółka bio wszystkie mamy teksty z początku dziewiętnastego wieku, które mówią o starej norze Borsuczej, która jest zamieszkana przez stosunki w ogóle jest jeszcze cała, które poszukiwanie skarbów w okolicy tej nory, ale sama Nora służyła jako teren badawczy podczas ówczesnych badań borsuków, więc poszukać cały czas przez 200 lat z okładem mieszkają w tej samej noże jest to fascynujące te zwierzaki naprawiają sprzątają remontują, którego budowę nowych kart korytarze komory i w efekcie taka Nora może mieć pod ziemią setki kilometrów korytarzy na te to jest niesamowite jeszcze do tego jak dołożymy informację o tym jak borsuki są czystymi zwierzętami to, że one sobie latryny budują, aby nie zanieczyszczać w tych swoich korytarzy dobrze mówię tak mają latryny przede wszystkim na zewnątrz poza poza normą, ale też zwykle mają taką komorę na pilną potrzebę, zwłaszcza w okresie snu zimowego taniej hibernacja wystarczy taka głęboka głęboka drzemka, z której się dosyć często przebywają jeszcze wrócę do tych sprzed setek kilometrów korytarzy to nie jest uzyska informacje to są informacje niestety zniszczonych normom uciech taki właśnie prastarych sanki, które były przeorane podczas budowy autostrad, więc w Puszczy Białowieskiej nie wiemy czy są aż tak długi tenora ja sobie wyobrazić, że Car ta książka czarną szatę książka jednak dla dzieci, bo taka no taka jest taka jest historia taka opowieść natomiast nie zawsze jak czytam twoje książki nurtuje na ile tam pozwała syna licencje polityka na ile to jest zgodne z wiedzą naukową nie wiem nie znamy borsuków, które rozmawiały ze sobą ludzkim językiem i generalnie większość tych zachowań ludzkich jest pomysłem na książkę natomiast czy to co opisuje szkodzi zwyczaje no właśnie ta la tri na czytam dodajesz coś, żeby uatrakcyjnić całą powieść jednak trzyma się tego co wiemy z punktu widzenia nauki miasto to jest także jeśli chodzi o takie szczegóły życia czy nawet powiedzmy ekologii danego gatunku jak latryny jak dieta jak sposób spędzania czasu aktywności nocna i nawet interakcji z innymi gatunkami te w zasadzie nie muszą już niczego wymyślać, bo zwykle jest także ja mam wszystko podane jak na patelni to jest samo w sobie już tak interesujące tak ciekawy tak skomplikowane, że w zasadzie dodawanie tam jakichś typowo fikcyjnych wątków tu aż mi się tak trochę kłóci to oczywiście te borsuki się się kochają rozumieją gadają coś tam planują coś tam no powiedzmy nawet knują momentami i ciasno tego typu zachowanie nie obserwujemy w przyrodzie i choć z drugiej strony, kiedy one się komunikują w sposób niewerbalny za pomocą zapaśników spod ogona czy i czy w sposób werbalny jakimiś pomnikami czy postępowaniami no to kto da nam gwarancję, że właśnie omawiają kwestię uchodźców z innej innej nory czy innego gatunku, który pojawił się na terytorium, a więc w ten sposób dochodzi jeszcze staram zachować jakiś taki złoty środek pomiędzy tym, żeby ta opowieść miała fabuły, która będzie wartka, która będzie miała zwroty akcji, jakiej dramatyczny romantyczne komediowej momenty i jednak trzymanie się tej rzetelności biologicznej nie pozwolę sobie nigdy na to, że wyborcy ogólnie latał czy czyn czynnikiem większą na wychowanie Jelonka i sam piastował zaś późnej starości to tutaj pozwolę na niewielką dygresje my jesteśmy absolutnymi fanami książek Tomka Tomek jest nie tylko autorem treści, ale bardzo często jest również autorem lustracyjne częściej właśnie takich komiksowych prześliczny ilustracji co można zaobserwować np. w serii książek olejów c, która się rozpoczyna od spektakularnej ryjówki przeznaczenia uwielbiamy to również jako audiobook okazała GU naj muszę powiedzieć, że ta najnowsza książka również jest niezwykle urocza pod względem ilustracyjne, ale tym razem to nie Tomek jest autorem ilustracji, ale Ania Grzyb te jej borsuki i inne zwierzęta przez narysowane są przepiękne no i tutaj chyba jest dobry moment, żeby zapytać o to jak to jest interakcja miedzy innymi gatunkami, które też tam są z bardzo ładnie ilustrowane czy może troszeczkę zdradza treści książki, ale nie tak znowu bardzo nas czy rzeczywiście jest także inne gatunki mogą zajmować, bo psucie nory, jeżeli te borsuki są wciąż okolice, a jeżeli tak to, jakie to są k gatunki takie to z pełną odpowiedzialnością mogę powiedzieć tak, bo tego typu zachowania są obserwowane nawet w Puszczy Białowieskiej przecież to proszę sobie wyobrażać tego w ten sposób, że Rze jest Nora mieszkają w niej borsuki jest to jedno wejście w tym wejściem raptem wchodzi rodzina jenotów i mówić o dobrym tutaj jakby dostaliśmy przydział będziemy tu obok 2 zajmować chodzi o to, że taka Nora psucia jak sobie możemy wyobrazić też zwykle takiej góry dosyć dosyć spory istniejące 200 lat kraj posiada kilkanaście kilkadziesiąt wejść wyjść i niektóre z nich są przysypane niektóre z nich są bardzo aktywnie czyszczone i wciąż używane część korytarzy jest po prostu zapomniana i od lat nieużywana i to jest właśnie idealną sytuację, żeby części takiego kompleksu mieszkalnego kursu, czego pojawiła się np. rodzina jenotów, o których wspomniała, ale nic nie stoi na przeszkodzie, żeby np. wprowadziły się tam Elisy tego typu rzeczy są czy zachowania czy sytuacji są obserwowane nawet w Puszczy Białowieskiej ba nawet są arcyciekawe badania na temat tego jak jenoty przenoszą pasożyty w naszym biednym Borsuk który, które są Bogu ducha winny mieszkającej prastarej może nie proszą się wcale o płot, ale o pasożytach, chociaż nie chciałby i że nie ma w tej książce jest to pasożyt jest brzydki zapach którzy, które tacy lokatorzy niechciani tam przynoszą, więc to wszystko jest absolutnie zgodne z prawem opisuje siedzibę borsuków jak pagórek Shire pakuje pagórek należący do hobbitów chyba trochę taki charakter Kubicki mają dwoje borsuki prawda tak bardzo miło, że to zobaczyła, że właśnie właśnie tak to są tacy miłośnicy życia i czytelniczki i Malinki również bardzo kulturalni na tle innych gatunków zadbani i klinicznej tak dalej właśnie mają ten zwyczaj corocznego sprzątania gruntownego sprzątania swojej nory wymiany ściółki, którą tam sobie jak to się fachowo mówi włączą, żeby pozbyć starych, które pewnie nowy klub w okopach nim jakieś pasożyty są już nie i to wszystko się wymienia na taką świeżą pościel kursu uczą, ale bardzo mi pasuje do obrazu takiego hobbita, zwłaszcza że taki pagórek dyplomu wejście to wypisz wymaluj jest jest domem kobieta dzisiaj czy spotykasz borsuki tak chodząc gdzieś Polesie i czy one są raczej takimi zwierzętami, na które mamy szansę trafić oczywiście zakładając, że jesteśmy w lesie, gdzie one po prostu mieszkają czy raczej to są zwierzęta, które trzeba jakoś szczególnie wypatrywać nie wiem, jaką się wobec ludzi zachowują no widzisz to jest pytanie słyszy te po tych pytań, na które chętnie bym nie odpowiada, bo wielu dało się wydaje, że skoro pracuje w Puszczy Białowieskiej piszą zwierzęta te po prostu wchodzę do Puszczy przyjadę wielki zapytać co tam nowego już po prostu tam całymi taborami albo soki za siatkę Otóż nie fair po pierwsze jestem historykiem przyrodniczym, więc Puszczy nie szuka nie tylko zwierząt tylko tropie pozostałości ludzkiej aktywności sprzed lat i czasami po prostu tam Nora Borsuczej mi się trafi, a podczas moich poszukiwań naukowych ze zwierzętami bym bardzo słabą styczność i co więcej zwykle mówiłem, że będą tak jak gorszy, które są aktywne w nocy jest arcytrudne zobaczyć, więc mieć państwo do mnie pretensji, że ja się przyznam, że takiego dzikiego szuka to nie widziałem tylko borsuki w niewoli ich oczywiście w momencie, kiedy coś takiego lata to ktoś mi zawsze przyśle maila ze zdjęciem przychylne 2 dni dopuszczeń Zobacz w środku dnia wyszedł Borsuk i dokładnie tak było parę dni temu znajomy zamieścił takie zdjęcie proszę sobie na spacer spotkał szuka osób na niego spojrzał odwrócił się pokazał mu zadek zniknął w krzakach, a tylko zgrzyta zębami i ATA, czyli borsuka na to, że trudno zobaczyć, bo jest aktywne nocą tak tak jak znam bardzo dobrze nagranie naszych foto pułapek Instytutowi jest mnóstwo fantastycznych nagrań pokazujących różne zachowania właśnie to włączenie jest dla mnie fascynujące, kiedy po środki zbierają ściółkę trawę świeżą mecha i tak pod sobą ją kumulują właśnie włócząc w kierunku wejścia do nowych i Panny natomiast na żywotne jakoś nie dość w takim razie życzę spotkania borsuka w drugiej części audycji pod pytamy o to, o czym już wspomniałem znaczą swoje badania właśnie historyczne te absolutnie fascynujący kawałek zresztą kawałkiem badań historycznych jest Nora może to jest niesamowite ta prehistoryczna, a rozmawiamy z dr. hab. Tomaszem samotnikiem z Instytutu biologii ssaków Polskiej Akademii Nauk w Białowieży, a jego nowo wydanej książce Dariusza borsuka, a tę książkę będą państwo mogli dostać od nas 3 egzemplarze pod koniec całej audycji także zapraszamy, a teraz informacji Radia TOK FM witam państwa ponownie druga część audycji Homo science i ponownie Aleksandra Stanisławska Piotr Stanisławski kraina kapel i jest z nami wciąż ten sam gość dr habilitowany Tomasz Samojlik z Instytutu biologii ssaków Polskiej Akademii Nauk w Białowieży ponownie dzień dobry część domku obecności dobry w poprzedniej części naszej audycji rozmawialiśmy o fantastycznej pięknie ilustrowanej świetnie napisanej książce właśnie przystankach napisanej pt. tarmosi sza o borsuka z lasu, który prawdopodobnie jest puszczą Białowieską, choć ta nazwa tam nie pada w książce i porozmawialiśmy trochę o zwyczajach borsuków w puszcze i nie tylko natomiast w tej części audycji chcemy porozmawiać o badaniach prowadzonych przez Tomka, który tak jak powiedział wcześniej jest historykiem przyrodniczym dobrze mówię tak zgadza się to chyba oficjalna nazwa historyk przyrodniczy no właśnie i historyk przyrodniczy w Puszczy Białowieskiej ma co robić, dlatego że bada to w jaki sposób rozwijało się osadnictwo w Puszczy, ale nie tylko, ponieważ badania Tomka, które są obecnie prowadzone dotyczą postrzegania żubra i lasu pierwotnego, jakim jest Puszcza Białowieska w przeszłości przez ludzi przyjeżdżających dopuszcza się z poza terytorium na wówczas nie Polski tylko nos Europy zachodniej tak, bo Polska była pod zaborami nie było wówczas Polski 18 dziewiętnasty wiek i właśnie i w jaki sposób ta Puszcza była przez tych przyrodników postrzegana, bo to były takie czasy, kiedy szkicował się ręcznie w notatnikach różne piękne rysunki schematyczne się robiła i opisywało się rzeczy, które wydawały no zupełnie odkrywcze i wspaniałe w jaki sposób odbierano ten nasz wielki las był to okres, w którym w ogóle narodziło się to pojęcie lasu pierwotnego lasu dziewiczego i cała ciekawostka polega na tym, że to pojęcie narodziło się kompletnym oderwaniu od jakiegokolwiek prawdziwego lasu to było czysto filozoficzne pojęcie czysto filozoficzne koncepcja w opozycji do tego co Europa zachodnia obserwowała myśliciela z Europy zachodniej obserwowali swoich krajach to znaczy kompletnej dewastacji lasów Kuby jego zerwania z naturalnością i rozwoju niemieckiej szkoły leśnej takiej, która widziała lasy jako rzędy drzew sadzonych wręcz od ręki, więc opozycji do tego co się działo narodziła się taka koncepcja, że kiedyś musiał być tutaj las pierwotny, którego człowiek nie zasadził, którym człowiek nie zarządza i w momencie, kiedy Puszcza Białowieska już wówczas należąca do imperium rosyjskiego weszła w orbitę zainteresowania i powiedzmy nauki, chociaż to takie kłopoty określenie w stosunku do osiemnastego dziewiętnastego wieku pracy było grono przewodników grona podróżników grono miłośników przyrody, którzy zaczęli odwiedzać Puszczę Białowieską i wówczas tak jakby zaiskrzyło to znaczy ta koncepcja ta czysta idea znalazła ucieleśnienie to Puszczę Białowieską zaczęto opisywać jako ten las nietknięty pierwotne naturalne i MIP percepcja rozwijała się zmieniała się ewoluowała w czasie i o dziwo, takich czysto teoretycznych wywodów weszła w sferę decyzyjności to znaczy carowie za pośrednictwem swoich służb leśnych zadecydowali, że Puszcza Białowieska w pewnym momencie została wyłączona spod eksploatacji właśnie po to, by chronić pierwotna jak napisano na dużą rolę w tym odegrała obecność żubra na tym terenie, który też był uznawany za taki element właśnie pierwotnej nienaruszonej przyrody czy można zatem powiedzieć, że ta władzy carskiej no zawdzięczamy to, że ta Puszcza nie została zniszczona wyeksploatowana jak wiele innych lasów jak no właściwie prawie wszystkie lasy europejskie chyba my to przede wszystkim zawdzięczamy władzy królewskiej bo gdyby nie polscy królowie począwszy od Władysława Jagiełły w ogóle nie mielibyśmy, o czym dyskutować to decyzja Jagiełły jeszcze wówczas życie księcia litewskiego o tym, że Puszcza Białowieska zostanie Królewskim łowiskiem po zawarciu Unii między polską, a wielkim księstwem litewskim to w zasadzie była taka decyzja, która zaważyła na kolejnych stuleciach historii Puszczy Białowieskiej i w momencie, kiedy Puszcza Białowieska weszła we władaniu carskiej Rosji to ona już była tym genialnie chronionym świetnie zarządzanym lasem, który zachował mnóstwo elementów lasu pierwotnego naturalnego, a to co potem nastąpiło to tak wynika przynajmniej na razie z moich badań taki splot sprzyjających okoliczności nagłośnienie wizerunku Puszczy Białowieskiej ówczesnych mediach oczywiście bez porównania w mniejszym zasięgu dzisiejsze media społecznościowe obecność żubra jako takiego gatunku widocznego symbolicznego dla Puszczy Białowieskiej i budowa popularności tego żubra przez całe mnóstwo artykułów rycin ulotek i w efekcie dopiero decyzja polityczna, że podjęta przez cara to fakt, ale myślę, że ktokolwiek był by na jego miejscu to co musiałoby byłby zmuszony właśnie taką mimo decyzji chodzi skoro wspomniałeś o żubrze Żubr nie jest gatunkiem leśnym jednak, skąd w takim razie to powiązanie żubra tak ściśle spuszczą i właściwie, jakim gatunkiem zrób to z kolei nawiązuje do innych badań prowadzonych w Instytucie biologii ssaków badań zespołu prof. Rafała Kowalczyka, który całkiem niedawno odkrył, że przed tysiącami lat Ziobry preferował tereny otwarte czy mówiąc prościej unikały lasów, zwłaszcza tak gęstych jak Puszcza Białowieska i dopiero presja człowieka presja łowiecka osadnicza sprawiła, że żubry musiały się schronić tzw. reform jak tym miejscem, gdzie mogły uciec schronić się no niestety przed nami przed nikim innym i to bardzo zabawnie cha może, że ironicznie się złożyło, że zbiegiem czasu to zwierzę, które schroniło się przed nami gęstej Puszczy Białowieskiej zostało przez nas przypisane do tej Puszczę dzisiaj w zasadzie ciężko walczyć nawet tym obrazem żubra króla Puszczy, a czy powiedzieć, że Jagiełło uczynił z Puszczy królewski las do polowań już wtedy Puszcza była jakimś stopniu wyjątkowa wyróżniająca się i dlaczego tak zwrócił na to uwagę od bardzo trudne pytanie, bo w czasach Jagiełły takich puszcz Królewskich tylko książęce było ponad 20 i przynajmniej część z nich była przynajmniej tak rozległa tak gęsta i można się domyślać tak pierwotna Puszcza Białowieska to musiało jeszcze kilka innych czynników się złożyć np. ten wyobraźcie sobie, że Puszcza Białowieska była równie daleko od Wilna od Krakowa 12 stoi z tego wielkiego organizmu państwowego i taka paradoksalna sprawa geograficzną topograficzną mogą zdecydować o tym, że przetrwały a w jaki sposób poszukuje się informacji o tym kto w Puszczy Białowieskiej bywał i kto jakby ten wizerunek Puszczy Białowieskiej, który przetrwał do naszych czasów zbudował tego typu badania to niestety jest leczenie nad źródłami historycznymi, zwłaszcza takimi nie opublikowanymi wizyty w archiwach szperanie po nie zawsze dobrze zrobionych w katalogach domyślanie się co może się kryć pod enigmatycznym tytułami kolejnych teczek akt i potem po prostu żmudne czytanie i mówienie też ciekawostek na temat historii przyrodnicze Puszczy Białowieskiej na szczęście sporo tego jeśli chodzi o 19 większe zachowało głównie w Petersburgu dlatego też mój projekt z projektem międzynarodowym mam wielkie szczęście, że współpracuje z wybitnymi specjalistami z różnych krajów z Rosji Francji Litwy i wspólnymi siłami staramy się odtworzyć tę historię obecności wszystkich wpływu człowieka Puszczę Białowieską, ale też ochrony Puszczy Białowieskiej w przyszłości dużo wam jeszcze zostało roboty oczywiście teraz przerwane wiadomo przez covidowe wszystkie ograni ograniczenia lekko minął to kiedy można się spodziewać już wyników planowaliśmy zakończyć projekt w tym roku, ale niestety pandemia sprawiła, że od roku w zasadzie nie ma nie ma mowy o wyjazdach zagranicznych do archiwów i korzystanie z krajowych sieci lub też jest utrudnione jest wszystko przesunie się Rocki prawdopodobnie na jesień przyszłego roku będziemy mogli zaprezentować finalny produkt się tak krótko wyraża naszego projektu, czyli książkę podsumowującą cały ten temat to wtedy czuł się już zaproszony rezerwujemy sobie ciebie teraz musimy kończyć, ale jeszcze, zanim skończymy to ja zapowiadałem, że będą 3 książki nowo spotkaliśmy się ludzi jest z okazji premiery swej książki darmo Osia no właśnie 3 tarło się czekają na państwa i jeżeli ktoś chciałby taką karę musi mieć na własność to bardzo proszę mejla na adres Targ musza małpa Crazy nauka PL Tarn 8 małpa Crazy nauka PL 3 egzemplarze książki czekają na państwo i książki autorem tej książki wspaniałe książki pięknie ilustrowanej świetnie napisane jest dr hab. Tomasz Samojlik z Instytutu biologii ssaków Polskiej Akademii Nauk biało wiezie, który był dzisiaj naszym gościem pięknie dziękujemy za rozmowę śliczne dzięki z tego dobrego dziękujemy państwu również wszystkiego dobrego zapraszamy za tydzień na naszą audycję, a teraz informacje Radia TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HOMO SCIENCE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu, wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA