REKLAMA

"Wszyscy wiedzą, nikt nie zgłasza". Molestowanie i przemoc seksualna na uczelniach

Biuletyn rewolucyjny
Data emisji:
2021-04-18 19:20
W studio:
Czas trwania:
17:30 min.
Udostępnij:

Po tym, jak prokuratura wszczęła śledztwo w sprawie gwałtu, którego sprawcą ma być doktorant z Uniwersytetu Warszawskiego, sprawdzamy jak polskie uczelnie przygotowane są na wsparcie i pomoc ofiarom przemocy seksualnej

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
biuletyn rewolucyjne Anna Piekutowska to jest biuletyn rewolucyjne, a teraz moją gościnią jest Julia Gerlich prawniczka zajmująca się prawami człowieka pani Julia jest autorką raportu molestowanie na polskich uczelniach publicznych wydanego pod auspicjami Helsińskiej fundacji praw człowieka dobry wieczór dobry wieczór w minionym tygodniu prokuratura Okręgowa w Warszawie wszczęła śledztwo po zawiadomieniu, które dotyczy podejrzenia przestępstw na tle seksualnym, które miało Rozwiń » dokonać doktorant Uniwersytetu Warszawskiego wobec 2 studentek również tej uczelni i ta sprawa, do której za chwilę wrócimy jeszcze w naszej rozmowie jest myślę, że jest dobrym pretekstem do tego, aby wrócić do danych z raportu, który pani przygotowywała w 2019 roku ten raport badał sytuację na uczelniach pod względem przemocy seksualnej wydaje się, że z 8 lat poprzedzających publikację raportu, ale pod kątem też przede wszystkim zgłaszania przypadków tego jak uczelnie zajmują się molestowaniem i przemocą seksualną w swojej strukturze praktycznie w tym samym czasie mniej więcej pojawi się też raport przygotowany przez biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, który z kolei bardziej zajmował się doświadczeniami samych studentów studentek tak zbierał ich i ich relacje i okazało się, że istnieje ogromna dysproporcja pomiędzy tym, czego studenci i rynki doświadczają, a tym co potem trafia zostaje zgłoszone do władz uniwersyteckich po pierwsze w takim razie chciałam panią zapytać o skalę zjawiska, a po drugie, ten rozdźwięk pomiędzy danymi, więc tak rzeczywiście po podobnym czasie te badania były przeprowadzane i rzeczywiście inna jest perspektywa dlatego uważam też żonę znakomicie się uzupełniają z raporcie fundacji Helsińskiej my badaliśmy to perspektywę instytucjonalną tego co wpływa do instytucji, które w tamtym czasie funkcjonowały na Uniwersytecie ilu przypadkach molestowania molestowania seksualnego uczelnia się dowiedziała ilu były podjęte jakieś konkretne działania czy ewentualnie jak nasze zakończyła mecz natomiast rzeczni tak jak pani powiedziała badał tom kwestia perspektywy studentów i studentek no rzeczywiście ten rozdźwięk jest ogromne z badań fundacji wynikało, że w latach 20102018 doszło do zgłoszeń około 50 przypadków sytuacji, w których prowadzone było postępowanie wyjaśniające albo postępowania dyscyplinarne daje sensu to już w kontekście dyskryminacji molestowania lub molestowania seksualnego natomiast w przypadku Rzecznika Praw Obywatelskich samo zjawisko molestowania dotknęło 40,7% studentów studentek natomiast z tym w tym było 31,1% mężczyzn i 47% kobiet, a spośród tej grupy 64% doświadczyło tego typu zachowania na studiach, czyli pokazuje nam to, że znaczna część przypadków, które miały miejsce na uczelniach w ogóle nie została zgłoszona czy nie przeszła tej formalnej procedury już wyjaśniania tego co się wydarzyło no i to doprowadza to do kilku takich zastanawiających myśli, dlaczego przede wszystkim, dlaczego tak jest że, że uczelnia nie wie o tych wszystkich przypadków to oznacza, ale też jak do tego doszło, że nikt nie nie zainteresował się tym, że być może 50 przypadków zgłoszeń na 94 badane uczelnie to jednak na przestrzeni 8 lat jednak nie jest zbyt dużo no dobrze to ja stawiam taką tezę, że na pewno to związek zaufanie do instytucji, jaką są jest uczelnia jako Uniwersytet to jest jakiś kryzys tego zaufania skoro no no właśnie jest w zasadzie brakiem zaufania wydaje się, że to bardzo silnie wybrzmiewa, że jest wyraźny powód, dla którego przypadki takich działań nie są zgłaszane i jednym z głównych elementów NATO składających jest fakt obawy przed reakcją uczelni, a w zasadzie przed brakiem reakcji uczelni no bo to się dość chyba też wyraźnie to wyraźnie widać na tych przypadkach bardziej medialnych, że często nie mówi teraz nawet o tej sytuacji Uniwersytetu Warszawskiego, ale w tych innych, które były zgłaszane często był potrzebny taki kod medialne do tego, żeby władze uczelni w końcu zainteresowały się widziały dobra jest coś nie tak chcemy to wyjaśnić chcemy wprowadzić może jakieś zmiany i może warto coś z tym zrobić no właśnie takiego medialny miał miejsce jeśli chodzi o sprawę doktoranta Uniwersytetu Warszawskiego, bo o gwałcie w minionym tygodniu poinformował na Facebooku studencki komitet antyfaszystowski właśnie ta organizacja za zgodą ofiary opisała to co miało zdarzyć się na wyjeździe, na które właśnie doszło do 1 gwałtów, ale też studencki komitet antyfaszystów, a antyfaszystowski w tym samym poście oskarżył Uniwersytet o opieszałość w działaniu w tej sprawie, bo uczelnia tłumaczyła, że nie wiedziała o całej sytuacji do momentu jej upublicznienia przez SKO, a który z kolei twierdzi, że ma dowody, że odpowiednie zawiadomienie zostało wysłane na początku kwietnia do Dody dość do rzeczniczki dyscyplinarnej o sprawie też wiedziała wcześniej konsultantka do spraw przemocy seksualnej na uczelni, do której ta ofiara się wcześniej zgłosiła, a w dodatku pojawiają się kolejne cały czas kolejne osoby się pojawiają, które zarzucają doktorantowi również przemoc seksualną i nadużycia no i teraz tak ta sytuacja została upubliczniona zajęła się nią prokuratura współpracę z doktorantem Marcinem kas zerwał portal oko Press, z którym ten współpracował zainteresowały się nie media tak jak pani mówi jest duża szansa, że zostanie wyjaśniona i sprawca poniesie konsekwencje, ale zastanawiające jest jednak to, że pomimo, że Uniwersytet warszawski obudowany jest z organami, które powinny problem wyłapać, które powinny zająć się nim nie zadziałał odpowiedni sposób albo istnieje duże prawdopodobieństwo, że nie zadziałało, bo w tym momencie Uniwersytet odmawia stanowiska zajęcia stanowiska w tej sprawie na sytuację taka, że mamy na Uniwersytecie i rzeczniczką dyscyplinarną i konsultantka do spraw przemocy seksualnej mamy specjalistka do spraw równouprawnienia wprowadzono też na tej uczelni przełomowy plan równości płci, czyli te wszystkie instytucje wsparcia, które mogłyby pomóc takiej chwili zadziałać no nie zadziałały, więc co robią mają robić osoby, które nie będą miały odwagi pójść do mediów czy upublicznić swoją po opowieści ana ich uczelni jeszcze do tego brakuje takich instytucji to sytuację dość trudna ja też nie chciałabym odnosić się stricte do tego czy po stronie UW pojawiła się jakieś zaniedbania czy nie, bo to wszystko się toczy tak też kwestia opisu medialnego to jest jedno, a druga rzecz jest to co dzieje się za kulisami to, czego nie widzimy natomiast rzeczywiście faktem jest Uniwersytet warszawski ma chyba nie przesadzę, jeżeli powiem jeden z najbardziej kompleksu jedno z najbardziej kompleksowych rozwiązań wprowadzonych dotychczas w Polsce wynika z różnych kwestii jedną z nich jest to, że to jest największy ośrodek akademicki i ma możliwość działania w tym zakresie bardzo dobrze, że z tej możliwości korzysta, bo wprowadzili naprawdę dużo przełomowych rozwiązań i to jest też przykład, z którego mogą brać czy te mogą inne uczelnie brać przykład z tej z tej uczelni konkretnej natomiast co można zrobić no, toteż wszystko zależy od tego jaki chce się osiągnąć skutek czego ta ofiara potrzebuje, bo zgłaszanie oczywiście jest jednym z rozwiązań zgłaszanie takich przypadków molestowania molestowania seksualnego z jednym z rozwiązań które, które pojawia się w takiej sytuacji, ale często też może być także ta ofiara np. niech się musi mierzyć z tymi wszystkimi trudnościami, które mogą się wiązać z przeprowadzeniem postępowania takie trudności na pewno się na darzą chociażby w tej sferze instytucjonalnej to nawet najlepsze systemy najlepsze rozwiązania czasami zawodzą często przez czynnik ludzki więc, decydując się na to, żeby podjąć działania już w tej sferze ewentualnego postępowania dyscyplinarnego sprawia, gdyby musi taka ma być przygotowana do tego, że może się to wiązać z jakimiś konkretnymi troszkę większymi dolegliwościami czy tak powinno być na moją opinię, ale obecnie trochę tak jest oczywiście cały czas na bieżąco działa się żeby, żeby zmieniać ten system żeby, żeby korygować, żeby było coraz lepiej nawet jest też proces i niestety to trzeba oceniać tam sytuację realistycznie natomiast uważam, że bardzo istotnym elementem tego wszystkiego co się dzieje są takie środki bardziej miękkie i to właśnie ta instytucja tej rzeczniczki ze strony studentów ze strony samorządu studenckiego uważam, że jest bardzo wskazana, bo to to jest taka osoba, która jest bliższa studentom, która z, którą można się spotkać, którą można porozmawiać można zastanowić się nad potencjalnymi skokami, które chce się podjąć rozważyć wszelkie możliwości wszelkie scenariusze i wtedy osoba dotknięta zachowaniem temu takim noszącym znamiona molestowania molestowania seksualnego ma przed sobą cały wachlarz możliwości i kilka decyzji do podjęcia może, jeżeli to będzie będzie uważa, że to dla nich najlepsze nie zgłaszać tego podjąć takie działania ulepszając uzdrawiające dla siebie, korzystając z pomocy psychologicznej pomocy psychiatrycznej pomocy lekarskiej konsultacji prawnej, jeżeli jest to możliwe może zdecydować się, że powierza to informacje niejako takiej osobie na uczelni i liczy, że tak z JATO rozumiem tylko, że to właśnie budować chce natomiast takie rzeczy tak jak pani powiedziała to jest przykład UW tak innych na innych uczelniach takich modeli raczej jeszcze niema tak kompleksowych no i co zrobić takiej sytuacji ciężko powiedzieć jak to jak powinny być takie modele przygotowane tak podręcznikowo tak jak pani rekomendowała to w swoim raporcie myśmy rekomendowali przede wszystkim, żeby te modele ten model wprowadzany był dostępny dostępny dla wszystkich stąd pojawiał i pojawiały się sugestie niejako decentralizacji tego, a mianowicie wprowadzania na każdym z wydziałów na uczelni jakiejś osoby, do której można się zwrócić z pytaniem czy z prośbą o pomoc, która będzie wiedziała co może zrobić uczelnia, czego nie może zrobić uczelnia co uczelnia może zaproponować, czego nie dla mnie to był taki najbardziej naturalne model, ponieważ też daje możliwość osobie będącej w tym ścisłym środowisku danego wydziału Instytutu jak jak zwał tak zwał nie tylko odbieranie sygnałów od studentów studentek czy też innych osób znajdujących się w tej społeczności akademickiej tych sygnałów, które nie docierają, ale też takich stad tzw. plotek, które być może gdzieś po po tych wydziałach chodzą na temat określonych osób i prowadzenia takich działań trochę wyjaśniających może nieformalny ale jakby dochodzenia do prawdy czy tak rzeczywiście jest czy nie bez dużego sformalizowania tego i dopiero kolejnym etapem rzeczywiście są te instytucje takie najbardziej ogólną uczelnianym poziomie czy to rzecznik czy to pełnomocnik, które już wprowadza jakieś większe działania w tym naszym zalecanym modelu również pojawiła się taka formuła nie konkretnej komórki, która by się tym zajmowała mam przez to na myśli, że nic dla niej dedykowane byłoby zajmowanie się w tym 1 konkretnym tematem niczym innym, bo to też sprawiałoby pełne skupienie na tym problemie, a nie traktowanie obowiązków niejako obok innych, które się pojawiają co przypuszczalnie zwiększyłoby skuteczność zresztą to też trochę pokazuje się na czy można za zaobserwować na przykładzie tych uczelni amerykańskich tam oczywiście ten system też nie jest doskonały myślę, że żaden nie jest nawet chodzi o to, żeby wprowadzać kolejne działania kolejne rozwiązania, które pomagają nam zapewnić jak najbardziej bezpieczne środowisko akademickie dla wszystkich jego członków, a pani widzi zmiany po tym, że od pani raportu tych rekomendacji też minęły 2 lata czy uczelnie tworzą takie systemy, że jest to popularniejsza teraz w Polsce ja widzę ogromne zmiany mam wrażenie, że w tym momencie jak zarówno nasz raport, jaki raport rzecznika się pojawiał to jeszcze o tym, że tak dużo mówiło temat już się przewijał gdzieś w kuluarach, ale jeszcze nie było takiego silnego frontu, który akcentował jak bardzo to jest istotne jest tego czasu od w mediach pojawiło się wiele kolejnych przypadków opisanych to był m.in. Unii Uniwersytet Śląski, ale to było też Śląski Uniwersytet medyczny warszawski Uniwersytet medyczne, a teraz jest bardzo dużo przypadków uczelnie artystyczne oraz tak teraz rzeczywiście uczelnia artystyczna one też w międzyczasie przewijały teraz ten ta uczelnia łódzka rzeczywiście boryka się też problemem na, ale boryka się niejako próbuje go rozwiązać się sama sama informacja ze strony władz uczelni, że Szanowni Państwo tu otwieramy skrzynkę dla państwa ten też skrzynka, na którym możecie anonimowo zgłaszać informacje o tym co się działo co było nie tak my podejmiemy działania my próbujemy sobie poradzić z tym problemem to jest to jest naprawdę duża zmiana w porównaniu z tym jak chociażby na tym etapie zbierania przez nas danych często reagowano, bo nie ukrywam, że pojawiały się takiej odpowiedzi, że może jest problem może nie ma jak się pojawi jakaś sytuacja to wtedy będziemy zastanawiać, ale nie ma procedur nie ma co wprowadzać procedur, ponieważ dotychczas nikt niczego nie nie zgłaszał, a jak nie zgłaszał to znaczy, że nie mamy problemu jak nie mamy problemu znaczenie musimy się nim zajmować no teraz ta optyka się zupełnie zmienia uważam, że to jest naprawdę bardzo dobra rzecz i dobrze też że, że są uczelnie, które biorą w tym prym i inne uczelnie mogą naśladować oczywiście dużym problemem jest kwestia finansowania, bo musimy sobie uświadomić, że to, jakby nieco finanse w znacznym stopniu determinują to na na co mogą sobie uczelnie pozwolić w kontekście zatrudniania kolejnych osób tworzenia nowych, jakby organów czy takich komórek pomocowy dla dla osób będących w społeczności akademickiej, ale ta zmiana jest moim zdaniem bardzo duża mam nadzieję, że dalej będzie do przodu to szło i będziemy dużo zmieniać i sytuacja będzie się stawać coraz lepsza bardzo pani dziękuję za rozmowę moją państwa gościnią była Julia Gerlich prawniczka zajmująca się prawami człowieka i też autorka raportu molestowanie na polskich uczelniach publicznych wydanego pod auspicjami Helsińskiej fundacji praw człowieka dziękuję za rozmowę dziękuję uprzejmie, a po skrócie informacji zaprasza Małgorzata Połczyńska Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: BIULETYN REWOLUCYJNY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA