REKLAMA

Co podkusiło polityków z sześciu państw, by wspólnotę węgla i stali utworzyć?

Maciej Zakrocki przedstawia
Data emisji:
2021-04-19 23:20
Prowadzący:
Czas trwania:
43:08 min.
Udostępnij:

Dokładnie wczoraj mieliśmy 70-tą rocznicę podpisania traktatu paryskiego, na mocy którego ustanowiono Europejską Wspólnotę Węgla i Stali, nie sposób było do tego nie wrócić. W końcu ten traktat -zdaniem wszystkich ekspertów jest otwarciem procesu integracji europejskiej, którego skutkiem jest dzisiejsza Unia Europejska. Co podkusiło polityków z sześciu państw, by wspólnotę węgla i stali utworzyć. Kim byli Jean Monet, Robert Schuman, Konrad Adenauer i inni, że to akurat im ten pomysł przyszedł do głowy. Jakie doświadczenie życiowe podsunęło im wiekopomny, a w sumie prosty pomysł na życie w pokoju, który polegał na banalnej konstatacji: skoro przed wieki mordowaliśmy się na wojnach, by zdobyć dostęp do węgla i stali, to może trzeba się tym jakoś podzielić i przestać się bić. Jak to było możliwe, że w zaledwie 6 lat po II wojnie światowej, kiedy to jeszcze wiele miast było zrujnowanych, a w wielu domach dalej opłakiwano bliskich, którzy na wojnie zginęli, politycy z Francji, Belgii, Luksemburga, Holandii, Niemiec i Włoch podali sobie ręce i zaczęli budować zjednoczoną Europę.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki przedstawia no i teraz już pora na rozmowę zapowiadany gościem dzisiejszej audycji jest pan dr Bartłomiej Zapała przewodniczący rady fundacji Europa ma przyszłość także biuro dobry wieczór dobry wieczór panu dobry wieczór państwu mówi, że rzeczywiście w drugiej połowie dwudziestego wieku Europa Europejczycy mieli już za sobą tak straszliwej dojmujące doświadczenia może już chyba mocniejszego impulsu nie mogło być, aby się zastanowić co zrobić, żeby Rozwiń » nie dochodziło do takich tragedii jak pierwsza wojna i zaraz po niej druga wojna z milionami ofiar czytaj rzeczywiście ten najczęściej przywoływany powód, dla którego niektórych polityków się pojawiają pomysły na jakąś formę współpracy, która miałaby temu zapobiec czy jednak nie do końca czy jednak może były inne bardziej pragmatyczne powody, ale ten pokojowy jest eksponowany no bo po prostu mówiąc trochę takim językiem publicystycznym dobrze brzmiało, gdyby było tak jak pan redaktor powiedział to integracja byłaby czymś oczywistym czymś co zacząłby się natychmiast po zakończeniu drugiej wojny światowej, ale jednak potrzeba było kilku lat do tego, żeby ten proces się rozpoczął i ta rocznica jest o tyle istotna, że to właśnie 18kwietnia 1500 pięćdziesiątego pierwszego roku zrobiono pierwszy rzeczywisty krok, bo pomysł na integracji było oczywiście wiele także tuż po wojnie, ale dopiero, ale właśnie w 1950 pierwszy roku 6 państw zdecydowało się już postawić kropkę nad i przystąpić do działania charakterze integracyjnym, ale jeśli chodzi o kwestie wychodzenia z wojny to z 1 strony możemy powiedzieć rzeczywiście mieszkańcy Europy mieli poczucie takiego, a złamanego kręgosłupa moralnego, że mieli świadomość tego, że coś w tym modelu rozwoju, do którego przywykli przez ostatnie dziesięciolecia właściwie kilkaset wcześniejszych lat jest nie w porządku i mieli poczucie chyba tego, że ta europejskość nie jest czymś wartościowym właśnie dominował przekonania, że Europa się skończyła i nasze skończyła jako na 2 biegunach, bo naraz z 1 strony pojawił się model sowiecki bardzo atrakcyjne dla wielu mieszkańców także Europy zachodniej, a z drugiej strony może dla nas w tym momencie wydaje się to coś podobnego, ale jednak szczególnie tuż po wojnie jako coś drobnego traktowano, czyli ten model amerykański jako wzrosły morze pomysłów europejskich końca osiemnastego wieku, ale zupełnie inny w praktyce i wielu Europejczyków obawiał się Europa na dobrą sprawę nie ma nic do zaproponowania światu, tym bardziej dołączymy do tego to, że już po wojnie zaczął się proces dekolonizacji bardzo tak intensywne, więc ja bym powiedział tak, że to strach o całkowitą całkowitą utratę całkowitą utratę znaczenia spowodował, że te pomysły integracyjne, które pojawiały się jeszcze w latach trzydziestych np. czy w 1500 jest czwartą po raz pierwszy manifest paneuropejski był ogłoszone że, że zaczęto brać naprawdę bardzo poważną, tym bardziej że co wynika oczywiście ze zniszczeń też gospodarki europejskiej w czasie w czasie wojny statystyki mówią, że jak jak przed wojną Europa jeśli chodzi o produkcję przemysłową stanowiła jakieś 45% to 100 czterdziestym ósmy roku już niewiele ponad 32% głównie straciła oczywiście na rzecz Stanów zjednoczonych co więcej stany Zjednoczone okazało się zresztą po raz drugi po siedemnastym roku wchodzą do wojny i właściwie za chwilę ta wojna się kończy wiadomo było że, że ten wkład amerykański był bardzo ważny tak jak nikt dla nikogo nie było tajemnicą, że oczywiście armia sowiecka ze Wschodu i i trochę inny model może prowadzenia wojny, niemniej jednak na pewno nie należało odbierać zasług to jeśli chodzi o zachodnią Europę i wyzwolenie, toteż nikt nie kwestionował potęgi amerykańskiej, przyjmując oczywiście po temu poczuciu dominacji Stanów zjednoczonych w kontekście posiadania broni nuklearnej czy m.in. z tego powodu Niewiem Churchill jak mówił o o jakimś pomyśle dla Europy mówił właśnie w stanach Zjednoczonych Europy, bo uważał, że właśnie ten ten wzór amerykański powinien być punktem odniesienia co do samego wkładu wojennego pewnie Brytyjczycy powiedzieli, że wyzwolenie Europy zachodniej jednak odbyło się wspólnym wysiłkiem amerykańsko-brytyjski przede wszystkim, choć dominującą rzeczywiście rolą Stanów zjednoczonych całego potencjału gospodarczego, który zresztą także był silnym wzmocnieniem dla armii sowieckiej, o czym często zapominamy o jak ktoś zna historię bitwy Atlantyk i przewożenia konwojami do Murmańska pomocy w ramach lęk list to to pamięta ale, ale w każdym razie stany byłem modelem atrakcyjnym i jeśli mówimy już samym, czyli gotowości jako pierwszy po drugiej wojnie światowej dał taki silny impuls podczas swojego przemówienia w Zurychu we wrześniu 1946 roku, kiedy rzucił wyzwanie do budowania, a Stanów zjednoczonych Europy na wzór Stanów zjednoczonych Ameryki Remo być może oczywiście mając świadomość do czego ta integracja kontynentu amerykańskiego doprowadziła, ale po, a kilku ponad 200 latach integracji pomysł wówczas w 50 latach czy 180 tak tego jednoczenia kontynentu amerykańskiego natomiast wydaje się, że to był taki slogan bardziej publicystyczne to co gdzieś nam o umyka z tej propozycji 3 lata jest fakt, że on zaproponował model integracji kontynentu bez Wielkiej Brytanii z tą rolą Wielkiej Brytanii jako takiego kluczowego łącznikami między Stanami Zjednoczonymi Europy, a Stanami Zjednoczonymi Ameryki północnej, ale znacznie bardziej istotne to co rzeczywiście się ziściło, choć nie do końca wg tego modelu, który proponował Churchill to jest wezwanie do tego czy określenia, że integracja europejska będzie możliwa tylko wtedy, kiedy przezwyciężony zostanie antagonizm francusko-niemiecki i ja bym tutaj szukał klucza do sukcesu pomysł integracyjnego tego co wydarzyło się na początku lat 1950 po to, rzeczywiście od przełamania no znaczy perspektywy właściwie niewyobrażalnego zdarzenia, a w mentalności 2 państw, które na przestrzeni 70 wcześniejszych lat toczyli ze sobą bardzo krwawa wojna przynajmniej 3 takie duże konflikty no pamiętamy o o realizacji Lotaryngii, ale właśnie pierwsza wojna światowa ta kulminacja perspektywy Francji była, a jej doświadczenia z olbrzymią ilością ofiar także po stronie francuskiej tym, że wojna toczyła się w dużym stopniu na terenie Francji ta niechęć czy wręcz nienawiść do Niemców była bardzo duża ani ma się też co oszukiwać, że w czasie drugiej wojnie światowej Francja została makabryczną upokorzona przez Niemcy i mimo że straty wojenne Francji nie były zbyt silna, że Francja teoretycznie kończyła wolny jako 1 ze zwycięzców to to nikt tak, aby sprawnie traktował poważnie spośród zwycięzców ani stany Zjednoczone wielka Brytania, tym bardziej ale wcale samym początku francuski dominował takie przekonanie, że Niemcy byli lepsi, że w tej rywalizacji wyszli zwycięsko zostali pokonani bez francuskiego udział i ten trop porzucony przez Churchilla on też nie od razu padł na podatny grunt we Francji, gdyby przyjrzeć polityce francuskiej tak nieco bliżej to tak na dobrą sprawę Francuzi, wykorzystując fakt całkowitego pokonania Niemiec tego, że terytorium tego kraju było kupowanej powstały 4 strefy 1 Francuzka niewielka najmniejsza, a i tak na dobrą sprawę niesatysfakcjonująca Francji Francuzi chcieli podporządkować sobie gospodarka, a niemiecką przede wszystkim tam przemysł, który legł później u podstawy europejskiej wspólnoty węgla Stali prawda jest taka patrząc na stan gospodarki francuskiej, że ona bardzo silnym stopniu była uzależniona od niemieckiego węgla to uzależnienie było widoczne jeszcze przed pierwszą wojną światową, a po drugiej wojnie światowej, kiedy po pierwszej światowej przepraszam, kiedy Francuzi odzyskania Alzacji Lotaryngii przemysł stalowy tam zainstalowane potrzeba było jeszcze więcej niemieckiego węgla właściwie to zapotrzebowanie na węgiel się zwiększy dwukrotnie statystyki pokazują, że Francuzi tuż przed początkiem drugiej wojnie światowej miesięcznie czy każdego miesiąca importować 420 000 tam węgla z terenu Niemiec po to, żeby, żeby nimi francuskie stalownię czy inne dziedziny gospodarki mogły funkcjonować przy produkcji elektrycznej przed wojną potrzeba była 90% składu węgla do tego, żeby prąd to zresztą tą uzależnienie od węgla było jeszcze tuż po wojnie właściwie masowa na początku lat pięćdziesiątych sięgało 82 lata, więc nieco niżej, ale wciąż było wciąż było olbrzymie teraz ono spadło poniżej 5%, gdybyśmy spojrzeli na całą Unię europejską co całościowo, a więc jest być może ten będzie dla nas też, chociaż w Polsce wciąż mamy świadomość tego jak węgiel jest istotny, więc Francuzi na początku tak na dobrą sprawę byli zainteresowani tym żeby, żeby przejąć kontrolę nad niemieckim węglem przejęli kontrolę nad Zagłębiem Sary, które stało się częścią francuskiej strefy okupacyjnej zresztą Francuzi mieli taki pomysł, żeby z tej Sary stworzyć niezależną od Niemiec państwo temat się przecież odbyło referendum, które mieszkańcy jednak powiedzieli, że chcieli być częścią państwa niemieckiego, ale Sara też była niewystarczająca i ich interesowało Zagłębie rury i kontrolę matka i gdyby to jesteś jakimś stopniu paradoks Brytyjczycy Amerykanie zgodzili się na pomysł francuskiego nie było żadnej integracji tylko Francja objęła kontrolę nad kopalniami niemieckimi i zapewniała sobie nie zabezpieczyła sobie dostawy to właściwie trzeci w wielkiej Brytanii i Stanów zjednoczonych, ale także doprowadził do tego że, a Francuzi musieli szukać pomysłu na to jak doprowadzić do tego połączeń dla siebie kluczowego można by dziś wtedy na scenę wkracza ona jako urzędnik państwowy jako planista jako osoba, która już właściwe dla 1540 pracuje w gabinetach rządowych nad możliwościami budowy gospodarki francuskiej i on wymyśla to co potem proponuje Robert Schuman 9maja 1950 roku, czyli wymyśla ten pomysł rewolucyjny tak na dobrą sprawę nawet z perspektywy dnia dzisiejszego, że państwa zrzekną się swojej suwerenności nad 2 naprawdę kluczowymi wówczas sektorami gospodarki i przekażą suwerenność do zarządzania grupy biurokratów, a ponadnarodowej instytucji ciał, które nazwano czy zaproponowano, że tak się będzie nazwać wysoką władzą, która to wysoka władza będzie, bo parciu o racjonalne ekonomiczne przesłanki decydować o tym jakie będą znane decydować o tym gdzie ten węgiel będzie sprzedawane jak będzie produkcja Stalowa planowana i że można to połączyć te te potencjały to myślenie o tym, że zamiast rywalizować zamiast kontrolować, a przeciwko sobie, że można kontrolować jako troszeczkę, oddając swojej władzy to to właściwie jest istota tego Krzysztof Pomian a, używając prostego określenia rewolucji europejskiej tego co rozpoczęło się w latach pięćdziesiątych podobno chciał teraz zaproponować jeśli pan pozwoli, bo z 1 strony no w pełni właśnie odpowiedział pan na to pytanie czy to była taka idealistyczna wizja, że po prostu padniemy sobie w ramiona przestajemy się mordować i zróbmy pokój czy jednak za nią stał pewien pragmatyzm i sami i ten pragmatyk świetnie właśnie pan wyjaśnił w kontekście polityki francuskiej zaraz po wojnie ale, ale sam minister jest jak dziś mogę dodać 1 ważną rzecz wydaje się boom mnóstwo nieufności i strachu przed Niemcami mówimy o początku lat 1950, ale w 1940 ósmy roku w marcu podpisano traktat brukselski, który połączy, który zło czuć związał wielką Brytanię Francję Belgię Holandię Luksemburg te państwa zawarły Sojusz zgodziły się na wzajemne pomaganie sobie na wypadek agresji niemieckiej później ten traktat brukselski zamienił się Unię zachodnioeuropejską jeszcze w latach dziewięćdziesiątych spekulowano, że to będzie zbrojne ramię Unii Europejskiej, ale istotą tego traktatu on był właściwie poprzedzą na to, które powstało 49 roku istotą tego traktatu było zabezpieczanie się przed agresją Niemiec i i ta nieufność była właśnie z tym związane, że Stali węgiel miały być czy mogę być motorem do tego, że nota Niemcy zaczną produkować nową broń więcej nieufności, bo naprawdę bardzo wiele trudno sobie zresztą wyobrazić, żeby było inaczej skoro jest raptem kilka lat po wojnie, a świadomość również zbrodni dokonanych w czasie wojny przez Niemców stawała się też coraz bardziej powszechna chociażby ze względu na procesy zbrodniarzy i obnażanie tej jego zbrodni, czego charakteru hitlerowskich Niemiec, więc to było jak najbardziej zrozumiałe natomiast jak ja chciałbym pana namówić teraz na taką krótką refleksję dotyczącą tych postaci, bo znany jest termin ojcowie założyciele wymienia się 1 tchem tych kilka nazwisk, ale czasami brakuje takiej trochę informacji, która mogłaby podpowiedzieć, dlaczego akurat ci politycy i się wydaje, że jak to w życiu pewne rzeczy po prostu powodują pewien rodzaj doświadczenia jakiś rodzaj inspiracji, która pcha nas potem do jakiegoś działania wspomniane przecież przez pana rząd monet w czasie drugiej wojny światowej właśnie zaraz po upadku Francji no próbuje namówić de Gaulle, a i Churchilla, aby przyjąć taki plan jakiś Unii obu tych państw, aby połączyć się przeciw walce przeciwko Hitlerowi czterdziestym roku w sierpniu one wysłane jest przez Brytyjczyków do Stanów zjednoczonych, gdzie zaczyna współpracować z prezydentem Rooseveltem związku ciemno widać, że tego człowieka jednak taka idea szerszej współpracy współdziałania wspólnego wysiłku w tym wypadku wysiłku wojennego dostaje się pewnego rodzaju pomysłem na życie i i to w końcu one raptem w czterdziestym trzecim roku to jest też chyba bardzo charakterystyczne kiedy, kiedy jest członkiem Narodowego komitetu wyzwolenia rządu francuskiego na uchodźstwie podczas spotkania tam w Algierii i oświadcza to jest sierpień czterdziestego trzeciego roku mniej więcej tutaj zacytuję nie będzie nigdy pokoju w Europie jeśli państwa zostaną zrekonstruowane na bazie narodowej suwerenności kraje Europy są za mały, aby zagwarantować swojej ludności niezbędny dobrobyt i postęp społeczny kraje europejskie muszą się ukonstytuować w postaci federacji mówi to facet w czterdziestym trzecim roku i już, oddając panu głos, ale ale, prosząc jednocześnie warto też chyba powiedzieć o otrzymanie chociażby jego życiorys fakt, że jest z matki luxleaks Luksemburg i ojca Francuza sam jest Niemcem no właśnie pokazuje jak jak chociażby taki prywatny los może człowiekowi podpowiada jakieś pomysły na życie to co pan powiedział o, że nie można jego przenikliwości w jakimś stopniu wynikało z tego, że on był ekonomistą, że patrzą na Europę jako 1 obszar gospodarczy porównywał Europę do tego choćby co działo się w stanach Zjednoczonych czy patrząc także na to jak rozwijała się wówczas gospodarka sowiecka przecież lata trzydzieste to był niesłychany też rozwój tego przemysłu Radzieckiego, więc on zdawał sobie sprawę z tego, że jeśli Europejczycy państwa na kontynencie chcą mieć jeszcze jakiś wpływ na to co będzie działo się w gospodarce po prostu nie mają innego wyjścia, ale on był geniuszem ja nie mam co do tego wątpliwości był ekonomistą czy planistom, ale rządzone nie był politykiem prawdę mówiąc, kiedy później otrzymał nagrodę w postaci stanowiska przewodniczącego wysokiej władzy i prezydenta to kilkoma swoimi zachowaniami doprowadził do tego, że kolejna wspólnota europejska wspólnota gospodarcza, która powstała 1500 pięćdziesiątym siódmym roku zbudowana została wg innego, a model, bo nie miał wyczucia politycznego nie wiedział w jaki sposób rozmawiać z przywódcami państwowym natomiast Robert Schuman to już był jednak wytrawny polityk przecież także dwukrotny premier Francji długo minister spraw zagranicznych, ale to co pan redaktor oni powiedział tam Perez genetyczne chyba rzeczywiście jest bardzo istotne, bo mówi się o tym że, a rano, gdyby Schuman nie wychował się na pograniczu francusko niemieckim on de facto był poddanym cesarstwa niemieckiego przed pierwszą wojną światową prawda w domu mówił po niemiecku uczył się w szkołach niemieckich partii, bo dobrze znał mentalność niemiecką to w jaki sposób Niemcy myślą to to nie miałby sobie tej w pewnym momencie trzeba powiedzieć determinacji do przełamania tej nienawiści, który mówiłem wcześniej, więc sam fakt tego miejsca pochodzenia i my czasami nawet współcześnie lubimy pomstować europosłowie często to robił na torze siedzibą parlamentu europejskiego i strat Strasburg, ale to właśnie to miasto było symbolem tego pogranicza niemiecko francuskiego tego, że ta integracja, a przez długi czas nie do pomyślenia jednak się z liści i choćby z tego historycznego względu warto o tym w Strasburgu pamiętać nawet jak trudno jest tam dolecieć czy trzeba dużo czasu, żeby na te comiesięczne sesje tam się pojawiać mandat na pewno nieraz też 9 lat prawie każdej sesji także wierność na temat również trudnego dostawania no ale ale powiedzmy Konrad Adenauer, ale jeszcze jedno jeszcze tylko jedno zdanie do Schumana, którego będzie łączyć zadumałem no właśnie to jest kwestia wyświechtanych być może w tej chwili czy nie do końca dobrze rozumiana, ale Schuman chrześcijańskim demokratą był głębokim głęboko wierzącym chrześcijaninem głęboko wierzącym katolikiem dla katolików dla polityków chadeckich polityków, dla których wiara nie była jakimś frazesem mamy proces beatyfikacyjny rozpoczęto jeszcze niezakończone, ale Schuman oficjalnie nazywany jest sługą Bożym to dawało takie moralne pogłębia i taką wspólnotę przekonań akurat np. Konrad Adenauer, który był jeszcze jako burmistrz kolonii jednym z aktywistów ruchu paneuropejskiego przed drugą wojną światową, a potem, kiedy powstawała Republika Federalna niemieckiej rady miały został kanclerzem ta wspólnota przekonań na pewno była jedną z tych czynników, który przełamywał lody które, które istniały, gdyby wskazać na innego sygnatariuszy traktatu paryskiego, którego rocznicę przypominamy pola Hans landa, a także holenderskiego polityka rekrut także był działaczem katolickim działaczem katolickim także Alicji dykasterii kolejne z tych, których nazywamy ojcami założycielami właściwie Polony i Szpak był socjalistą, a Giro szpitali co przy budują bardzo często w tej chwili przeciwnicy Unii Europejskiej był komunistą, ale nie takim komunistom jak w związku sowieckim tylko komunistom w państwie demokratycznym, a po drugiej wojnie światowej był przede wszystkim idealistą, a potem później bardzo politykiem europejskim dlatego NATO miano ojca założyciela także także zasłużył, ale zdecydowana większość z nich to byli chrześcijańscy Demokraci ta chrześcijańska demokracja ta wspólnota przekonań także to poczucie, że Europa była jednością przez bardzo wiele lat to ona jest takie symboliczne o odwołanie do imperium Karola wielkiego, a czy później do cesarstwa, które łączyło kulturowo ideowo czy roli do stolicy Apostolskiej ta właściwie ta jedność europejska ona gdzieś była traktowana jako coś naturalnego aż do połowy siedemnastego wieku to specjaliści stosunków międzynarodowych nazywają porządkiem bestialskim po zakończeniu wojny trzydziestoletniej 1600 czterdziestym ósmy roku wkraczamy w euro państw narodowych i ta era doprowadziła z 1 strony do powstania silnych państw takich choćby jak KRUS czy takich jak Francja, ale z drugiej strony doprowadziło do konfrontacji do konfrontacji w czasie wojen napoleońskich czy do tego nocą co nazywane został o samobójstwo Europy, czyli do pierwszej wojnie światowej ja druga wojna światowa w tym kontekście była takim podwójnym samobójstwem drugim bardziej może nawet nawet skuteczne więc, szukając tego rysy, łącząc go to do przekonania polityczne przekonania religijne wydaje się trzeba koniecznie na niego zwrócić uwagę to tak jak rzeczywiście pani o tym wspomniał inny rodzaj łączności między tymi postaciami, ale też szczególnie jeśli chodzi o stronę niemiecką to na pewno jakiś tam znaczenie dla tych osób, które miały właśnie zasiąść do stołu i wspólnie wymyślić jakiś pomysł na ma Europy był fakt że, że Adenauer jeśli nawet nie był jakimś wyjątkowo aktywnym czy prześladowanym działaczem ruchu antyhitlerowskiego to jednak rzeczywiście chociażby stracił funkcję wspomnianego burmistrza kolonii, kiedy nie chciał miasta przyozdobić swastykami to zaraz po zwycięstwie Hitlera w wyborach jeszcze 3003. roku czy w końcu był rzeczywiście ofiarą był aresztowany po po tym, zamachu na Hitlera to jest czwartym roku, więc na pewno funkcjonował w jakimś tam odbiorze swoich partnerów europejskich jako człowiek, do którego nie można przyklejać właśnie tego wszystkiego co było nieszczęściem związanym z hitlerowskimi Niemcami, ale też był człowiekiem pogranicza prawda, bo nagrania jest jednak tą częścią także wraz z racji tych związków gospodarczych, których mówi Anna wcześniej atak takiej kulturowej zmiany więc, więc także miało znaczenia on patrzył z innej perspektywy niż ta perspektywa powietrzna Berlina czy innych miast niemieckich, choć nie, choć wcale to też nie oznacza, że był idealistą, bo był czwarty chodzącym po ziemi politykiem i one także właściwie dokonał rzeczy szalenie z perspektywy niemieckiej istotne, bo ten 1500 pięćdziesiąty pierwszy rok to on był pierwszym politykiem w randze ministra spraw zagranicznych miał podwójną rolę i kanclerzem ministra spraw zagraniczny, który przyjechał do Paryża od 1932 roku, więc można powiedzieć sama ta wizyta przyjazd na podpisanie była, a szczególnie istotna może bardziej później zapamiętany został traktat Elizejski, kiedy już golem, a go podpisywał na innych warunkach tych relacji czysto francusko niemieckich, ale Niemcy to bardzo chciałem podkreślić Niemcy podpisały traktat w Paryżu jako suwerenna samodzielne państwo 6 lat po zakończeniu wojny to była wielka sztuka, bo aż 2 terytorium, które no tak jak powiedziałem wcześniej zostało podzielone między 4 państwa między siłę okupacyjne więc, a tu nie udawało się, że takie bez wolne jeszcze prawda no właśnie tutaj, ale on dzięki tej propozycji Roberta Schumanna Unią, ale nazwał prawdziwym przełomem dla 1000 dusz ruch tak użył takiego określenia, kiedy Schuman wysłał swojego przedstawiciela, bo ten ta deklaracja też troszkę była przygotowana Brytyjczycy oni zostali powiadomieni, ale Niemcy byli wcześniej skonsultowanie, więc Schuman, składając tę propozycję troszkę wbrew woli swoich kolegów oraz rządu, którzy byli wciąż właśnie bardzo różni do Niemców wiedział, że Adenauer to propozycja przyjmie i ona stawiała go przy oczywiście jakąś kość, bo Niemcy rzeczywiście jako samodzielne państwo stracili kontrolę nad przemysłem Węglowym teraz pewnie to byłoby nie do wyobrażenia, ale w pierwszym składzie wysokiej władzy nie było ani 1 Niemca tak ponad narodowość z spot z perspektywy Francji i posiadania żadnemu na środku mogła być traktowana z przymrużeniem oka dla Niemiec to jednak było bardziej poważne wyzwanie, bo nadzór nad tymi sektorami gospodarki przejęła międzynarodowa instytucja bez udziału Niemców, ale im się to bardzo cało, bo właściwie od tego momentu traktowani są jako partner równorzędne jeślibyśmy zrobili krok naprzód do powiedzieli co się stało z drugim nieudanym krokiem integracji europejskiej, czyli europejską wspólnotą obronną, która poległa w głosowaniu zgromadzeniu Narodowym dzięki postawie komunistyczni stronników generała de Gaulle, a to potem, kiedy w Paryżu także 1955 roku podpisywano kilka traktatów dotyczących remilitaryzacji Niemiec i ich przyjęcia było Unii zachodni i do Sojuszu Północnoatlantyckiego, ale sprawę do posiadania własnej armii no to już było pełne zwycięstwo Niemcy stawały się na pełnych prawach równorzędnym partnerem dla państw zachodnioeuropejskich no, a jeszcze to co dołożyli od siebie jako postaci gospodarczego i szybkim przemianom gospodarczym ostały się głównym państwo na kontynencie tak można powiedzieć, że polskie obawy mogły wrócić, ale jednak szczęśliwie przez mądrą politykę nie wróciły dla mnie tak jeszcze proponował abyśmy książkę znowu wrócili do tego roku 500 pięćdziesiątego deklaracja Schumana jest hasłowo oczywiście świetnie znana, ale nie wszyscy może mieli czas, aby bardziej wnikliwie ją przeczytać, choć tutaj po głowie zwrócenie uwagi na coś co się pojawiło w przywoływanym przeze mnie fragmencie wypowiedzi Jeana moneta czterdziestego trzeciego roku, kiedy mówi o potrzebie budowy budowy federacji europejskiej mówi o tym, dlatego że w dzisiejszej dyskusji szczególnie środowisk nieco bardziej nazwać eurosceptycznym mi słychać, że skończy, że przecież oni są bardzo wszyscy zakochani w integracji europejskiej tylko dobrze było, żeby ona nie wychodziła poza to co sobie wymyślili ojcowie założyciele no ja już przy chorych Jeana moneta i mówi wprost federacji, więc czymś co co oczywiście wywołuje gwałtowny sprzeciw właśnie tych środowisk no to może jednak wartość zerknąć do deklaracji Schumana co innych ojców założycieli mówił o tej wizji przyszłej zjednoczonej Europy jeśli pan redaktor pozwoli to ja zacytuję fragment jednego z początkowych akapitów deklaracji Roberta Schumanna jest bardzo krótki kawałek tekstu wspólna produkcja węgla Stali natychmiast zapewni powstanie wspólnych podstaw rozwoju gospodarczego pierwszego etapu federacji europejskiej oraz zmieni przeznaczenie regionów od dawna zajmujących się produkcją broni na potrzeby wojny, które stawały się najczęstszym ofiarami na samym początku swojej wypowiedzi Robert Schuman mówi o tym, że stawiamy pierwszy krok on zresztą tam dodaje taki fragment Europy nie zbuduje się od razu w całości tylko poprzez realizację konkretnych przedsięwzięć i mówił, że celem tego następnego przedsięwzięcia czy docelowo ma powstać federacja europejska, więc w takim znaczeniu Robert Schuman powinien być traktowany 1 jako jedno z patronów ruchu federalistów czynnego i gdyby przywołać też tą atmosferę tego ruchu proeuropejskiego, którego silny na Zachodzie Europy to ta tendencja Federal istotna była bardzo mocna i Francuzi przecież, zanim jeszcze plan Schumana się zrealizował w postaci traktatu paryskiego, bo w październiku 1950 roku kilka miesięcy po deklaracji Schumana przedstawiają plan na remont Plewa na premiera, który mówi o potrzebie utworzenia europejskiej wspólnoty obronnej, a więc można być podobny model tak z grubsza oczywiście do tego, który stosujemy do węgla Stali, ale teraz przykładamy go do tworzenia armii armii, która miała składać z ponad narodowych jednostek co prawda Francuzi troszkę zabezpieczyli się, wciągając niejako z tego z tej propozycji zamorskich kolonii oddali oni chcieli część armii poza kontrolą ponadnarodowych instytucji mieć np. na terenie Algierii, ale abstrahując nawet od tego zabezpieczenia to był bardzo daleko idące pomysły pojawił się przecież pomysł kolejnej wspólnoty europejskiej wspólnoty politycznej która, a powstały grupy robocze, które opracowały projekt konstytucji europejskiej projekt czy, który mówił o powstaniu dwuizbowego parlamentu europejskiego parlamentu, które będzie wybierana w pierwszej izbie głosowanie powszechne wszystkich wszystkich Europejczyków jest były głęboko federalistycznej propozycja i ojcowie założyciele, gdyby takim się bliżej spożycia szpitali już mówiłem, ale ta federacja była i znacznie bliższa to do czego nawiązują eurosceptycy tak na rozprawę dotyczy kolejnej dekady tego co się stało z polityką francuską po utworzeniu piątej Republiki potem, kiedy prezydentem zostaje szarego i tak na dobrą sprawę dotyczy polityki, która wyhamowała proces integracji niesłychanie mocno jak ktoś przygląda się bliżej temu jak integracja europejska wyglądała w latach sześćdziesiątych to pamięta na pewno czymś takim jak polityka pustego krzesła, kiedy przez wielu miesięcy Francuzi nie przyjeżdżali na wspólne posiedzenia europejskiej wspólnoty węgla salki będą Stali europejskiej wspólnoty gospodarczej i to zakończyło się kompromisem luksemburskim 1965 roku, ale ten kompromis tak dobrą sprawę dla zachowania integracji, bo ten projekt właściwy zapis na włosku wówczas oznaczał, że Francuzi mają prawo do zawetowania każdej decyzji, która im nie pasuje, więc jeśli mówimy o takiej integracji, której każde państwo ma prawo do zawetowania wszystkiego, ale co nie pasuje to wydaje się, że integracja miałaby szans ma dokonania choćby połowy swoich sukcesów jeśli jeszcze przywołamy ten pomysł mamy to mówimy o oddaniu pod kontrolę, ale co z punktu widzenia ekonomicznego znaczy zgodzono się w traktacie paryskim wspólny rynek od razu w przypadku węgla Stali zgodzono się na wspólny rynek, a więc 4 swobody, które w przypadku pozostałych części gospodarczy czekaliśmy na nie w 1000 do 1990 roku wspólny rynek dla pozostałej gospodarki został zaplanowany w traktatach rzymskich w marcu 1957 realizacja tego planu została prze ciągnięte aż do 1990 roku od tak byśmy sobie teraz wyobrażali, że podpisujemy w pocie czoła czy negocjujemy w pocie czoła jakieś rozwiązania, a mówimy obywatelom, że on będzie około roku 2060 dopiero mogą przynieść te spodziewane skutki integracja tak na dobrą sprawę się zacina Europa w latach siedemdziesiątych przez przez potężny kryzys gospodarczy i integracja nie jest specjalnie odpowiedział na to, bo integracji de facto nie mam Unię celną od 1968 roku, ale na kolejny ruch trzeba było lat siedemdziesiątych osiemdziesiątych wielu dyskusji na terenie Unii Europejskiej wielu raportów, które historycy integracji europejskiej w tej chwili rozpamiętują no i trzeba było tego przełomu, który się zaczął dokonywać w drugiej połowie lat osiemdziesiątych przy zupełnie innym też w podejściu czy innym wiatr wietrze historii, który zmienił przecież naszą część kontynentu trzeba było też kolejnych silnych jednostek między nimi Jacquesa Delorsa jako przewodniczącego komisji europejskiej, żeby wpuścić do integracji nowego ducha, który doprowadził potem do traktatu z Maastricht doprowadził do utworzenia Unii Europejskiej Adecco już nie tylko gospodarczego projektu, więc to odwoływanie się do Europy ojczyzn tej karty nie było na stole 1500 pięćdziesiątym pierwszym roku, że robimy współpracy między państwami albo może inaczej ona była tylko na innym stąd, bo proszę zwrócić uwagę w 1500 czterdziestym ósmy roku w maju odbywa się Kongres chadza ponad 800 intelektualistów zwolenników integracji europejskiej przyjeżdża wiele płomiennych przemów jest tam też Churchill jednym z organizatorów tego jest Józef Hieronim Retinger nie jest normą ci intelektualiści wydają wspólny apel, który mówi o potrzebie powstania rady Europy jako tego ciała, które zacznie integrować kontynent i rok później 1949 roku powstaje rada Europy powstaje państwa tworzą takie ciało ma z siedzibą w Strasburgu i to jest można powiedzieć realizacja tej idei integracji poprzez Europę ojczyzn rada Europy ma jedno olbrzymia dokonania na fali tego początkowego entuzjazmu przyjęto 1500 pięćdziesiątym roku europejską konwencję praw człowieka daje tutaj tego rodzaju integracja nastąpiła stworzona została wspólna płaszczyzna prawna bardzo szeroko, bo przecież obejmującej Turcja obejmująca Rosję właśnie do pomyślenia we współczesnym czasie mamy jakąś wspólną płaszczyznę prawną z tymi państwami na oparciu o ponownym podobne wartości, ale poza tym wieloma funkcjami czy wieloma też i porozumieniami, które w ramach rady Europy opracowano, ale stamtąd nie popłynął żaden impuls integracyjny, więc de facto tej integracji w Europie ojczyzn po prostu nie było nie było ja niestety nasz czas dobiega końca, więc ziemny jeśli pan pozwoli to zaproponuje może właśnie konkurenta, że trzeba oczywiście sięgać ojców założycieli, nawet jeżeli mamy świadomość, że jesteśmy realistami dzisiaj mowa w federacji europejskiej jest właśnie jedno mową do niczego nieprowadzącą, bo jest to wizja politycznie nie do zrealizowania jakiś krótkiej perspektywie to, aby jednak może wrócić do fragmentu zresztą, który pan przywoływał deklaracji Schumana Europa nie powstanie od razu ani w całości będzie powstawała przez konkretne realizacje, tworząc najpierw rzeczywistą Solidarność, więc pod tym względem powrót do ojców założycieli jest bardzo bardzo bliski natomiast to jest projekt nieskończony prawda to jest coś co cały czas cały czas zmienia jak mówiły prof. Geremek jak ja gwiazdą na rowerze trzeba cały czas kręcić, bo inaczej się rower przywróć, lecz z mozołem Europę budujemy mamy jeszcze sporo do zbudowania to nie jest tak, że to jest proces, który na ojcowie założyciele zakończyli, bo mamy i też jest okazja do pomyślenia, bo mamy cały szereg zupełnie innych wyzwań, które w latach pięćdziesiątych w ogóle były nie do wyobrażenia i i pytanie w jaki sposób je zrealizujemy to także moment dzisiaj panie redaktorze formalnie rozpoczęła się konferencja przyszłość Europy tak, bo uruchomiona została Platforma, na której można 24 językach wyrazić swoją opinię też co do wizji Europy, ale to już na inną rozmowę, że Europa ma przyszłość najlepiej właśnie nasz gość pan dr Bartłomiej Zapała przewodniczący rady fundacji pod nazwą Europa ma przyszłość, a także biuro bardzo panu już dziękuję za rozmowę dziękuję panu dziękuję państwu bardzo dobrej nocy podziękowania dla prawa rzymskiego, które audycje wydawał Maciej Zakrocki też przyłączam się do życzenia dobrej spokojnej nocy Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MACIEJ ZAKROCKI PRZEDSTAWIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu, wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA