REKLAMA

Dlaczego nie było kurdyjskiej wiosny?

OFF Czarek
Data emisji:
2021-04-20 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
35:36 min.
Udostępnij:

Więcej: https://www.economist.com/briefing/2021/04/10/the-kurdish-spring-did-not-happen

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program off czarek dzień dobry witam państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie, a dzisiaj opowie państwu, aby opowie też może bez słowa, ale na rzeź, bo zanim, zanim wpadnę to Pawlenko słów, jakimi rozpocząć dzisiejszą audycję przedstawia panią dr hab. Joanne bocheńską, które kierownikiem pracowni studiów kurdyjskich Instytutu orientalistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego dzień dobry witam serdecznie panie profesorze dobry witam również Rozwiń » bardzo serdecznie 10kwietnia w tygodniku The Economist ukazał się bardzo interesujące artykuł dotyczący Kurdów albo pewnie byśmy chcieli powiedzieć Kurdystanu pewnie pamiętamy sprzed 30 lat 40 nawet właściwie różnego rodzaju koleje losu Kurdów pewnie najlepiej pamiętam jest tego konfliktu amerykańsko irackiego, kiedy powstała strefa ponad, poza którą i irackie samoloty nie mogą latać nie mogły bombardować ostrzeliwać Kurdów i to miało być zalążek przyszłego niezależnego czy jakieś kraje regionu autonomicznego czy właśnie może zalążek przyszłego państwa co się od tego czasu wydarzyło jak żyją Kurdowie co z państwem czy są Zjednoczeni odpowiadam od razu że, że nie są ale, ale daje pani głos pani profesor hit no i od tego czasu wydarzyło się bardzo wiele wydaje się, że trudno jest tak krótkiej wypowiedzi streścić no to co interesuje autorów artykułu dekolt miejsce jest są ogólnie współczesna sytuacja funduszy czy te aspiracje niepodległościowe, które zostały zdecydowanie ostudzony po pacyfikacji wyników referendum 2017 roku się w Iraku i i ostatnich latach też oczywiście mamy do czynienia z ciągle nawracającym przejawem siły wobec Kurdów też bardzo mocno i Syrii ze strony Turcji w samej Turcji, gdzie Kurdowie kurdyjska opozycja skupiona wokół partii HDP no jest poddawana różnego rodzaju naciskom i aresztowaniem to są takie fale co jakiś czas się to pojawia no i przywódca tej partii Senat błędem jest też też przebywa w więzieniu, więc oczywiście ta rzeczywistość polityczna kurdyjska w Turcji został bardzo mocno osłabiona po latach takiej pewnej prosperity nadziei to 2015 roku, kiedy Kurdowie wierni licznie udział w wyborach na przekroczyli ten magiczny 10 praw procentowy próg wyborczy no i Stali się taką grupą trochę decyzyjną co też powodowało pewien odwrót też polityce Erdogana, która przestała być od tego czasu prokury do wojska, a stała się bardziej pro nacjonalistyczne boss nacjonalistyczną turecką partię teraz partia sprawiedliwości i rozwoju parterem debatę Type-R dana się u brata w ostatnich latach co oczywiście ma wpływ na negatywny stosunek do sprawy kurdyjskiej również w Iranie, o którym się często zapomina ale gdzie Kurdów jest całkiem sporo ta sytuacja Kurdów też bessą w ostatnich latach nie wygląda tam o tym ekonomistki nie mówi no ale Kurdowie piranie są jednymi z głównych więźniów politycznych w tym kraju no i Syrii też te zalążki państwa czy jakieś niezależności też zostały stłumione głównie w wyniku interwencji tureckiej wycofania się Amerykanów im wejścia na ten teren wojska Asada i rosyjskich grup wspierających mówiąc tak natomiast no z 1 strony na pewno warto wiedzieć, że to kurdyjskich marzenie o niepodległości i nie przekreśla Kurdowie są raczej przyzwyczajeni do takiego obrotu sprawy przez obiekt dwudziesty tak to mniej więcej wyglądało Ross Ross nadzieje potem ich załamanie no i UB trwała wytrwale działalność na rzecz dalszego rozwoju sprawy kurdyjskiej, ale ja szczerze ręcznie nie lubię tak postawionego tematu, dlatego że właściwie uwaga świata zawsze skupia się wyłącznie na tej niepodległości Kurdystanu i Kurdów podczas gdy dzisiaj można wypatrzyć na wiele innych aspektów działalności kurdyjskiej rozwoju życia życia społecznego rozpuszczamy, bo mąż no tak pani on opowiada pani profesor właściwie myślącą Kurda mamy 4 przestrzenie tak, czyli to są Kurdowie w Turcji Kurdowie w Iranie iracki Kurdystan i Kurdowie w Syrii no i Eddy pewnie jakieś niepodległości w tym momencie nie ma co rozmawiać z wielu powodów, o których pisze The Economist, w którym pani powiedziała ale, ale też pani pani, że to nie jest najważniejsze teraz, jakie są te przejawy życia społecznego jak to funkcjonuje wśród narodu, który jest na 4 różnych częściach nie częściach świata, ale w 4 różnych państwach czy obszarach to znaczy warto zdawać sprawę, że te nie są też jedyne przestrzenie, gdzie Kurdowie funkcjonują działają Europa jest też bez wątpienia bardzo mocno przestrzenią w wielu krajach europejskich Kurdowie funkcjonują jako właśnie taka prężna diaspora, która też wspiera to co się dzieje w Kurdystanie nawet teraz trwa festiwal filmów kurdyjskiej w Londynie wszystkim polecam, bo można za darmo przez kilka dni oglądać bardzo ciekawe dokumenty filmy fabularne kurdyjskie, które pokazują wyraźnie właśnie te powiązania między Europą, gdzie te filmy są często produkowane i właśnie Kurdystan Rzym, gdzie są kręcone i o którym są kręcone, więc to jest jeden z takich chociażby przykładów, w których państwo tworzycie akurat teraz skorzystać, żeby się zorientować różnych sytuacjach i problemach kurdyjskich natomiast tutaj no Kurdowie przede wszystkim starają się być dzisiaj, jakimi partnerami dla dla świata w różnych dziedzinach i oczywiście bycie tym partnerem i jeżeli się nie ma jakiegoś podmiotu politycznego jest to utrudnione, bo każda działalność kurdyjska nie zawsze nieczęsto jest rozpoznawana jako kurdyjska prawda tylko często identyfikowane po prostu krajem Klim będzie się mówiły reżyser tureckiej, nawet jeżeli on wcale tureckim nie jest, ale mam paszport turecki film produkcji tureckiej np. to będzie tak identyfikowany i tutaj można coś zmienić, otwierając przestrzeń takiej i języka Międzynarodowego prawda, do którego jesteśmy przyzwyczajeni my na to, że są w danym kraju mieszkają też inne grupy właśnie np. Kurdowie i oni swojej rzeczywistości chcą opowiedzieć tym samym chcą być partnerami jakiś dialog ze światem czy to na temat różnych problemów społecznych czy to w odniesieniu do no właśnie polityki wobec języków mniejszościowych, która realizowana przez Kurdów w różnych częściach Kurdystanu dziś bardzo ciekawą kurdyjskiej to tak naprawdę kilka dialektów i jak Kurdowie mają mają budować tę jedność w oparciu o kilka dialektów czasem jest to utrudnienie dla niektórych wręcz przeciwnie jest to bogactwo wartość, więc np. ten aspekt realizacji jakiejś polityki polityki językowej rewitalizacji własnego języka to jest coś dziś bardzo ciekawego co mogliby mieć się do zaprezentowania światu, gdyby ten świat był tym zainteresowany tutaj kwestia właśnie różnych inicjatyw także społecznych takich obywatelskich związanych z prawami kobiet związane chce ochroną przyrody, w jakich lokalnych przestrzeniach to też można to wszystko podciągnąć pod coś co mecz naszych prac naszym ostatnim projekcie badawczym nazywamy takim alternatywnym obywatelstwem, czyli budowaniem pewnego obywatelstwa opozycji do do krajów, które chcą u Kurdów wykluczyć, iż to może tutaj jest pani proszę zawiesi, jeżeli pani pozwoli, albowiem zbliżają się informacje i do tematu Kurdów to do współczesności kurdyjskiej do kurdyjskiej wiosny jeśli tak można powiedzieć powrócimy po informacjach Radia TOK FM dzisiaj kurde, opowiada pani dr hab. Joanna Bocheńska kierownik pracowni studiów kurdyjskich w Instytucie orientalistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego informacje o dziesiątej 20 wracamy po informacjach o skalę wracamy Szanowni Państwo do Kurdów, o których opowiada dzisiaj pani dr hab. Joanna Bocheńska kierownik pracowni studiów kurdyjskich Instytutu orientalistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego pani profesor wspomniała pani o tym budowaniu relacji zastanawia się czy w tym budowaniu relacji jest jednak jakaś forma zawodu po stronie Kurdów Kurdów rozczarowania myślę tutaj sobie o okres konfliktach zarówno tym irackim, jaki o konflikcie w Syrii, gdzie Kurdowie stanęli opery jak bardzo jasno wybrali bardzo wyraźnie wybrali stronę, po której się opowiedzieli i pewnie oczekiwali jakiejś formy wsparcia i nagrody tymczasem w myśl stare Kurdyjskiego powiedzenia Kurt zrobił swoje kurde, może odejść ze się, że państwa zachodnie trochę zapomniały o kursach bez wątpienia tak ale, toteż nie jest pierwsza taka sytuacja w kurdyjskiej historii benzyną, jakby ta historia i uciekł dobrze tak właśnie zawsze było to, niemniej jednak za każdym razem, kiedy pojawia się okazja, jakby to znaczy pojawia się jakaś możliwość budowania czy niezależności w jakimś państwie tak się stało w Syrii prawda po jej rozpadzie no to oni wykorzystują, jakby z nadzieją te wszystkie możliwości, które są oferowane, mimo że zdają sobie sprawy, jeżeli ktoś z nimi rozmawiał nawet w tym ferworze prawda polegania na Ameryce i współpracę z Ameryką notę wszyscy byli świadomi, że to przyszłe rezultaty tej współpracy dla Kurdów wcale niekoniecznie będą pozytywne, więc często po prostu zdawać sprawę, że ten zawód oczywiście był w trudno, żeby go nie było z drugiej strony, jakby jest też taka determinacja, że mimo tego idziemy dalej i patrzymy też na to co dzięki tym latom funkcjonowania Ros ławy udało się zbudować jak bardzo też kurdyjska sprawa właśnie Kurdów w Syrii chociażby znalazła się na wokandzie międzynarodowej dzięki temu wcześniej nikt nie wiedział, że Kurdowie to terytorium nazywają różowa, a od tego czasu i nazwa Róża zrobiła karierę i nawet już inne nazwy Kurdystanu który, które są używane wg właśnie kierunku świata, żeby nie używać nazw państw, czyli nie Kurdystan tureckie, ale w Baku, czyli północ i nie Kurdystan południowe, ale Basior, czyli południe no to te nazwy też przenikają już do trochę do Międzynarodowego obiegu często jest taka powolna mozolna też praca budowy jakiejś pozycji międzynarodowej musi jak siły, którą mimo braku wsparcia i będą mi jakoś muszą inni ci silniejsi liczyć to wyraźnie widać przez ostatnie dziesięciolecia ten głos kurdyjskiej właśnie też jest coraz bardziej słyszalny poprzez właśnie działalność filmową literacką na różnych festiwalach w i przestrzeni międzynarodowej więc, jakby kropla drąży skałę to tak należy postrzegać natomiast nowym bez 5 zawód był i to pewnie nie pierwszy nieostatni taki zawód jaki, jaki Kurdów spotkał w odniesieniu do tzw. sojuszników no dobrze ale jakie teraz są narzędzia, których Kurdowie używają, żeby właśnie budować tę swoją pozycję rozpoznawalności też stworzenia jakiegoś spójnego organizmu, który mógłby być partnerem rozmów do negocjacji do do działań i też co stoi na przeszkodzie no tutaj oczywiście Kurdowie też są podzieleni i Hel to też często się to wskazuje jako taki wielki problem kurdyjski no ale jeśli popatrzymy na no na rzeczywistość krajów innych to też widać, że wszyscy jesteśmy podzieleni, a więc to nie jest jakaś specjalna specyfika kurdyjska raczej chodzi tu o to, żeby poprzez negocjacje prawda różnych sił i też grupy określonej ideologii prawda można było wypracować coś dobrego dla dla wszystkich no i tutaj z tym jest oczywiście różnie, bo w zależności od sytuacji międzynarodowej Kurdowie oczywiście też są rozgrywanie, zwłaszcza przez Turcję czy przez Iran, które i Iraku i Syrii, jakby widzą takie podbrzusza gdzie, które chcą o uzależnić od siebie na razie by to był umyła przestrzeń ich wpływów, ale to nie jest do końca też także to wszystko odbywa się dokładnie tak jak chce i Turcja czy Iran tutaj znowuż Kurdowie też potrafią jako taki mały, ale sprytny gracz rozegrać coś między między tymi siłami no o nie jest także nie są prawda świadomi bycia w tej rozgrywce tylko to jest właśnie kwestia tego, jakie interesy w danej chwili czy właśnie interes ekonomiczny będzie kazał władzom Iraku decydować po linii Turcji przeciwko wspieraniu Kana własnym terenie czy też na odwrót sytuacja pozwoli na to, że nie ulegnie się naciskom Turcji pozwoli się na działanie tej organizacji, którą Turcy uznaje za terrorystyczną miasto jest wypadkową oczywiście na różnych różnych tutaj sytuacji tak czasem konkretnych sytuacjach Kurdów w Iraku no też się zmienia to też jest ciągłe negocjacje między z 1 strony bazami centralnymi o uzyskanie środków właśnie ze sprzedaży ropy, a z kolei Kurdowie też Europy siadają na na własną rękę na dlatego władze centralne w Bagdadzie i nie chcą już płacić wszystkich pieniędzy z centralnej kasy uznając, że oni tak na lewo zarabiają na tej ropie no, więc to jest przykład też takich ciągnących się już przez od lat tutaj tematów negocjacji i widać też wyraźnie, że właśnie Kurdowie, żeby nie być w szachu władz centralnych w Bagdadzie rozwinęli ten handel ropą niezależnym prawda nie do końca legalne, ale to jest też forma nacisku na władze centralne badacze, a więc jeśli chodzi o właśnie tworzenie tej jedności politycznej i jakby współpracę różnych sił politycznych w obrębie kurdyjskiej to uważam też, że tutaj może mieć wpływ coraz większy właśnie to rozwijające się społeczeństwo obywatelskie które, jakby tej jedności chce i tych negocjacji dogadywania się i ten głos właśnie społeczne poprzez różne organizacje kulturalne społeczne poprzez no i w tym chociażby siłę tego głosu nawet samej Europie będzie słyszalny w tym większy będzie to wymóg, jakby stawiał dla tych u władzy, żeby do tych negocjacji składali mogli sądzić ciąży również własne interesy no w niektórych częściach oczywiście tak jak będziemy w Kurdystanie irackim no to ta władza kurdyjska jest trochę dynastyczne i jest w rękach wielkich rodów, które ją, gdzie no, więc tutaj oczywiście też to jest kwestia przyszłości jak to może ewoluować zmieni się dopuścić też innych do władzy tak, aby dno nie był to region kurdyjski zarządzany zdalnie, mimo że takich bramkach demokratycznego państwa jednak zdawać sobie też sprawę, że ten Kurdystan iracki w ostatnich latach stał się też mekką dla uchodźców z pozostałych części Iraku, gdzie konflikt zbrojny jest bardzo mocne i przyjął masę też ludzi z zewnątrz i arabskiego pochodzenia nie Żydów chrześcijan, więc to też jest postrzegany jako jako taka najbardziej bezpieczna część tutaj też będzie miała w najbliższych latach ogromne znaczenie woda i Kurdystan jako ta część Iraku na północy w górach, gdzie jeszcze do tych dostęp do tej wody jest stosunkowo najlepszy jest też takim taką przestrzenią ten bardzo no bo w innych częściach Iraku problem z tą wodą będzie coraz silniejszy i te zmiany klimatyczne też na na ten kraj bardzo silnie działają to może od nas dodatkową migracji, więc tutaj zespół czynników, jakie składają się na pozycje Kurdów w najbliższych latach no może być bardzo zróżnicowane powrócimy do także do tego wątku po informacjach Radia TOK FM pani dr hab. Joanna Bocheńska kierownik pracowni studiów kurdyjskich Instytutu orientalistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego opowiada dzisiaj o współczesności Kurdów polecam państwu interesujący artykuł w tygodniku The Economist to jest wydanie z 10kwietnia tak informację o dziesiątej 40, a po informacjach wracamy do programu off czarek czarek pani dr hab. Joanna Bocheńska kierownik pracowni studiów kurdyjskich Instytutu orientalistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego opowiada kurd ach, bardzo interesujący artykuł pojawił się tygodnik The Economist wydanie z 10kwietnia od państwa do tygodnika żyli chcą państwo poczytać znowu, pytając co państwo czy terytorium Kurdów należałoby doprecyzować, o którym terytorium mówimy, ale jak dzisiaj wyglądają jak wygląda powiedzmy ten iracki np. Kurdystan jak wygląda ta część kurdyjska w Syrii no i dla osób, które słyszą, że jedzie się do Iraku chętni, kiedy jedzie się do Kurdystanu irackiego nowe często jest szokiem, kiedy słyszę opowieści o prosperuje łączących im bezpiecznych miasta, bo takimi te miasta kurdyjskie w Kurdystanie irackim są, więc to oczywiście teraz pandemia przeciwdziała wszelkim podróżom, ale na to na pewno jest to jest to miejsce warte odwiedzenia z drugiej strony ten rozwijający się bardzo intensywnie kapitalizm w Kurdystanie irackim i rozbudowa i intensywna tych miast często odbywa się kosztem na pewnych wartości kulturowych czy przyrodniczych które, które tam się znajdują, ponieważ o to troszczy się niewiele albo tak jak kiedyś tłumaczył jeden z konserwatorów po prostu liczba budynków, które wyrastają jak grzyby po deszczu w Irbilu jest tak wielka, że nie jest konserwator nie zdąża sprawdzać prawda tych miejskie budowane są budynki czy niema tam jakiś zabytkowych przestrzeni które warto by ocalić, więc no wiąże się to oczywiście z tym, że to pragnienie życia rodzin nowoczesny sposób prawo pragnienie bycia na równi z innymi posiadania dostępu do wszystkich nowoczesnych dobry do edukacji dodaje jest to ogromne w Kurdystanie irackim w latach właśnie walk no jest to ta rozbudowa intensywna jest rodzajem też takiej inwestycji przyszłość dla dla przyszłych pokoleń, żeby mogły żyć w pokoju i też już np. wprowadzenie inwestorów Kurdystanu irackiego zagranicznych inwestorów też sposobem, jakby władza budowania pokoju, bo jeżeli Turcja ma w tym kraju liczne interesy po prostu zarabia na na tym regionie to raczej będzie unikała otwartego ataku rada to są tak taki rodzaj właśnie polityki, żeby współpracować to chce współpracować też bardziej oddalonymi krajami arabskimi, które tam mogą inwestować, w których turyści mogą tam przyjeżdżać to też rodzaj właśnie takiego budowania pokoju, bo skoro wam się tu będzie celować będziecie chcieli tu przyjechać no to nie będziecie będziecie dbać o to miejsce też jakoś uciec to dość sprytna polityka właśnie, ale tak jak mówię ma ona swą też swoje ciemniejsze ciemniejsze strony w Kurdystanie Kurdystan syryjskiej rzeczywiście bardzo zniszczonych przez wojny, aczkolwiek do momentu, kiedy LF w wielu miejscach właśnie do momentu wycofania się Amerykanów to wiele było tych terenów na północy wiele wiosek, które tak naprawdę nie zaznały wojny i dopiero wycofanie się Amerykanom i zaproszenie bombardowań tureckich no przyniosło na te tereny konflikt, więc tam u, toteż była taka strefa, gdzie wojna domowa syryjska wielu obszarów nie nie pochłonęła dopiero ten atak turecki z północy nie przyniósł zmiany mimo wszystko Kurdowie tam i do dzisiaj, choć ta tym prosperity, a ty, która tej Wrzawy, która miała miejsce kilka lat temu została wstrzymana, ale dalej funkcjonują tam kurdyjskie szkoły Uniwersytet to, do którego nawet pan zaproszony, żeby online tam coś wykładać także znowu popatrzmy na to z tej strony jak, że nie jest to tylko poprzez pryzmat tych lat teraz wojny, ale właśnie ta intencja rozwoju tworzenia podstaw dla dla młodych Kurdów Rożawy, żeby mogli otrzymać edukację i właśnie to staranie się, aby uzyskać też pomoc ekspertów z Zachodu prawda, że mogli pomóc w tym procesie edukacji to wszystko no robi wrażenie krótko mówiąc mimo tych zgliszcz i zniszczeń, więc ta determinacja i jakby stawianie czoła przeciwnościom losu jest niewątpliwie czymś co co i inspirować mogło całą resztę świata jeśli chodzi właśnie o o postrzeganie sprawy kurdyjskiej, a nie tylko właśnie skupianie się na tym fakcie czy chcą tej niepodległości czy nie chcą myślę, że właśnie to jak jak stawiają czoła niesprzyjającym warunkom politycznym i ekonomicznym często, aby coś budować to jest to czemu warto się, że tutaj przyglądać patrząc też na geografię tego regionu, a może nawet geopolitykę myślę, że Kurdystan powinien z pewnością leży albo powinien leżeć w centrum zainteresowania, jakie polityki Izraela Stanów zjednoczonych tak niewątpliwie jest i tutaj być może można liczyć troszeczkę, aczkolwiek znowu pewną rezerwą, że polityka Bidena będzie miała na względzie Izrael też Kurdami jest zainteresowany sią też badacze izraelscy, których znam jest centrum studiów kurdyjskich na Uniwersytecie w Tel Awiwie 5 już to pokazuje że, że takie zainteresowanie jest, więc jak najbardziej, ale no to oczywiście jeśli chodzi o Izrael na to też jest uwarunkowane tym co robi tam Ameryka, jeżeli Ameryka się wycofuje NATO i Real też nie będzie główną siłą i na pewno wspierającą Kurdów na tym regionie, aczkolwiek noś el w interesie Izraela jest, aby ten Kurdystan niezależny powstał się rozbiją z drugiej strony w interesie kurdyjskim uważa nie do końca jest poukładanie wszystkich nadziei w Izraelu, bo jednak muszą współpracować z muzułmańskimi sąsiadami, którzy często mają do Izraela bardzo negatywny stosunek, więc tutaj umiejętna polityka musi to też mieć na względzie tak tak się dzieje wydaje mi się mimo tych więzi przyjacielskich Izraelem które, które np. Kurdystan iracki jakoś tam budował on też więzi przyjacielskie w kraju miejsc czy stara się właśnie z krajami arabskimi bachory przyciągnąć chociażby tych turystów inwestorów arabskich do irackiego Kurdystanu pani profesor jako turysta co można czy można zachwycić się w Kurdystanie irackim np. w myśl we wszystkich Kurdystan może oprócz tych reform w punkcie jest wojna, których nie polecam do podróży do serii wypraw nie polecam, aczkolwiek z innej strony oczywiście i byłaby to bardzo czeka wyprawa w no bo są to i zabytki historyczne i piękna przyroda, która no jest dewastowana z różnych powodów od wojny poczynając, ale wciąż dalej jest piękna i olej to też jest coś co co Kurdowie lub Iraku teraz się wypromować ale o czym też w projektach ekologicznych np. pamiętają Kurdowie z Rożawy, więc miejmy nadzieję, że ta troska o to przyrodę współczesnej dobie też jakoś od pozwoli ocalić pewne miejsca przed rozwojem drastycznym nowoczesności to jesteś wspaniała gościnność ludzi i otwartość, jeżeli jeszcze umiemy parę słów po kurdyjską to wszystkie zostaną przez nas przed nami otworem, bo jest to za to ludzie obdarzają przybysza z ogromną wdzięcznością przez lata ten język był zakazany niszczony nie można było nie mówić, zwłaszcza w Turcji, ale w Iraku i Iraku tego to też dotyczyło Syrii Iranu w różnym stopniu dlatego no to jest coś chowa co też pomaga otworzyć drzwi znajomość języka choćby paru słów na początek no i oczywiście też kuchnię można polecić, bo jest to też coś bardzo regionalnie zróżnicowanego i toteż jest w no droga do serca turysty na pewno my w końcu kultura, która najmniej może jest znana z tych wszystkich poprzednich elementów, które wymieniłem, ponieważ jak ktoś nie zna języka to często na ograniczony dostęp do tej kultury i po prostu nie widzi można nie widzieć np. że halerzy do Irbilu stolicy Kurdystanu irackiego UE istnieje bujne życie literackie do tego udało tak na pierwszy w gołym okiem się nie zobaczy natomiast muzyka na pewno jest to coś czym wielu turystów zetknie się zaraz na początku i rent i nowoczesna to bardziej tradycyjna to jest też coś co przyciąga uwagę i jest warte uwagi bardzo bardzo pani dziękuję za dzisiejszą rozmowę państwa, którzy są zainteresowani Kurdami odsyłam do różnych źródeł w najnowszym otrzymał z 10kwietnia w tygodniku The Economist znajdą państwo interesujący artykuł o kurde, ach właśnie, a w programie Owczarek Kurda opowiadała pani dr hab. Joanna Bocheńska kierownik pracowni studiów kurdyjskich Instytutu orientalistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego informację już za kilka minut o godzinie jedenastej po informacjach wracamy do programu off czarek Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu, wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA