REKLAMA

Samotny jak senior. Dlaczego na politykę senioralną trzeba spojrzeć przez pryzmat całej populacji?

A teraz na poważnie
Data emisji:
2021-04-22 12:00
Prowadzący:
Czas trwania:
25:06 min.
Udostępnij:

Jaka jest najpilniejsza potrzeba polityki senioralnej? Czym skutkuje szybkie starzenie się społeczeństwa? Jakich działań państwowych potrzebujemy? Wraz z autorem omawiamy raport "Starość po polsku. Propozycja reformy systemu opieki nad osobami starszymi"

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
, a teraz na poważnie 5 po dwunastej Mikołaj Lizut kłaniam się państwo, a gościem dzisiejszego programu jest dr Rafał Bakalarczyk Instytutu polityki senioralnej senior hab i centrum analiz klubu Jagiellońskiego dzień dobry dzień dobry klub Jagielloński opublikował właśnie raport na temat polityki senioralnej w Polsce nazywa się starość po polsku ale, przeglądając ten raport i zważywszy na to, że Polska jest krajem mocno starzejącym się można by było tę publikację Rozwiń » nazwać taką parafrazą filmu braci Coen to nie jest kraj dla starych ludzi czy zgodzi się pan ze mną do pewnego stopnia niestety tak musiałbym się zgodzić, że z tym, że faktycznie wielu sferach życia nota nasza rzeczywistość i tak społeczna i i publiczne instytucjonalna UN nie jest dostosowana do do takiego skutecznego odpowiadania na różne potrzeby osób starszych one są bardzo zróżnicowane ja w raporcie się skoncentrowałem na tej sferze potrzeb związanych z opieką długoterminową, ale i to jest jeden z tych obszarów, gdzie szczególnie mamy bardzo duża wciąż do zrobienia i im wielu przypadkach te potrzeby albo są niezaspokojone albo też są zaspokajane, ale kosztem bardzo wielu innych problemów, jakie też dotykają np. bliskich danej osoby w podeszłym wieku no właśnie, bo chciałbym pana prosić o takie właściwie skrótowe wnioski z tego raportu to znaczy jak się w Polsce żyje statystycznie seniorom tak tak to jest bardzo bardzo też trudno tak streścić, ale widać wyraźnie na też na tle porównawczym, że wg wielu takich wskaźnikach związanych z jakością życia także ze zdrowiem US różnymi wymiarami uczestnictwa społecznego też łucznictwa kulturze tutaj no w Polsce senior doświadczają wielu wielu bio wymiar nowego wykluczenia takiego wyłączenia z życia społecznego jeśli chodzi o znowu wrócę do dodałbym wątku przewodniego w całym raporcie, czyli tego z tej sfery opieki no to tutaj niestety ta te konkluzje są takie dosyć nie obcy inne są dość pesymistyczne i a i tak jest smutne, że rzeczywiście nasz ten model opieki który, którego byliśmy przez lata przyzwyczajony, który też miał wiele swoich słabości, które nadal ma tutaj takim bardzo rodzinnym feministyczny model opieki on jak nie jest nie jest do utrzymania i też takie zbyt kurczowe trzymanie się tych tych ramy z odpowiadania na potrzeby osób starszych w tym potrzeby opiekuńcze no jest jedno wydaje się, że nie ma przyszłości bowiem rozmaite procesy demograficzne kulturowe też ekonomiczne związane z migracjami, ale też zmianami w relacjach międzyludzkich doprowadzą do tego, że no i rodzina nie będzie w stanie już nie jest w stanie często odpowiedzieć na ten jakby ogrom potrzeb, jakie się pojawiają w sytuacji, kiedy ktoś traci zdrowie i sprawność nieraz taką samodzielność starszym wieku w NATO patent jest dodatkowo tutaj trafić tutaj rzeczywiście problemem może być struktura demograficzna w najbliższych latach radykalnie z większa się udziału w Polskim społeczeństwie osób w wieku 80 plus krótko mówiąc w tym modelu takim familijnym opieki nad seniorami to się zwyczajnie nie może udać, ponieważ seniorów jest jest po prostu zbyt dużo to zresztą strasznie smutna konstatacja, że pod koniec życia nie ma kto się nami zająć i okazujemy się jakąś taką kulą u nogi rodziny, która też nie niekoniecznie zawsze chętnie opiekuje się najstarszymi swoimi członkami w dodatku z tego raportu przebija coś jeszcze szalenie smutnego Otóż no chyba taką najbardziej takimi 2 najbardziej zajmującymi przypadłościami starości w Polsce jest samotność i ubóstwo ubóstwo proszę państwa to znaczy do statystycznie człowiek starszy emeryt żyje bardzo skromnie, a zdarza się też że, że znacznie poniżej minimum socjalnego takie są realia tej polityki, więc może najpierw tym za coś od to tylko wynik demografii lekarza myśli pan powtórzyć to ostatnie pytanie czy coś co jest wynikiem ten nożem ostatniego pana zdania tak mówiłem o o 2 takich przykrych sprawach związanych z ze starością w Polsce, czyli samotność ubóstwo, więc może w raporcie tym od no płatność jest no jakąś taką immanentną cechą związaną z demografią tak i demografią, ale też zapewne z pewnymi kulturowo społecznymi zagadnieniami, więc to nie jest tylko kwestia pewnych proporcji ludnościowych ile osób starszych nam się w relacji do młodszych pokoleń, ale też tego ma ile przestrzeń społeczna przestrzeń publiczna różne instytucje też są wstanie no dostarczyć takiej oferty, która byłaby dostępna ma atrakcyjne dla osób starszym wieku też wiele z nich jest dość mocno wyłączonych z takiego uczestniczenia w aktywnościach no na aktywność czasu wolnego rekreacji kultury aktywności bardziej sportowej częściowo też może wiązać z c ze stanem zdrowia częściowo obóz częściowo także z pewnymi wyborami i preferencjami osób starszych myślę, że też poniekąd jest to pokłosie tego takiego właśnie znów rodzinnego przez lata przez pokolenia modelu funkcjonowania osób starszych jednak w kręgu właśnie tego grona najbliższych więc to by powodowało, że niekoniecznie poza najbliższą rodziną się osobami z otoczenia osoby starsze były przyzwyczajone do takiego uczestniczenia w życiu społecznego społecznym, ale właśnie nowym obliczu tej tej takiej kruchości coraz większej instytucji rodziny relacje rodzinne coraz zmniejszania się tych struktur rodzinnych no wydaje się, że to też no braki braki w tym zakresie powodują, że te osoby są, jakby troszeczkę poza czy na marginesie tego życia społecznego to też sprzyja samotności ponadto nie mamy te różne usługi, które są w pierwszej kolejności adresowany do osób z zamieszkujących samotnie myślę np. o usługach opiekuńczych z pomocy społecznej specjalistycznych usług opiekuńczych one on naprawdę mogą być w niektórych przypadkach adresowane także do osób mieszkających wieloosobowe gospodarstwa, ale w pierwszej kolejności do tych samotnych jeśli zobaczymy na stan realizacji przez państwo przez samorządy tego zadania chociażby pokazał raport NIK-u sprzed ponad 2 lat 3 lat w zasadzie to widać, że ten, gdy część gmin nie jest to praktykowane meczami nie było wówczas praktykowane też wymiar godzinowy tych usług jest bardzo ograniczone, więc jeśli to jest mówimy o osobach na już niesprawnych, które mają ograniczoną mobilność no to tutaj na pewno ten jest zbyt taki skurczą systemy usług w ramach pomocy społecznej czy w ogóle wsparcia społecznego też przyczynia się do tego by utrwala to to to ryzyko samotności wrócił do naszej rozmowy tuż po informacjach Radia TOK FM dr Rafał Bakalarczyk z Instytutu polityki senioralnej senior hab i centrum analiz klubu Jagiellońskiego jest państwa i moi goście, a teraz na poważnie autor Rafał Bakalarczyk z Instytutu polityki senioralnej senior hab i centrum analiz klubu Jagiellońskiego państwa moim gościem rozmawiamy o raporcie klubu Jagiellońskiego właśnie opublikowanym starość po polsku z państwa z tego raportu wyłania się dosyć ponury obraz polityki senioralnej w Polsce ja odnoszę wrażenie, że ludzie starsi są rządzącym potrzebni właściwie tylko raz na 4 lata no jako ogromna siła w głosowaniu w wyborach natomiast pomiędzy wyborami siła społeczna osób starszych jest właściwie żadna, więc państwo właściwie w ogóle o seniorów nie dba dość powiedzieć, że no wszystkie te próby czy pomysły reform nie są obecnie kontynuowane, a takim symbolem tego jak Polska traktuje ludzi starszych jest były prezydent Lech Wałęsa szukający pracy na jednym z portali dla pracy dla seniorów ja jestem ciekawy co jest wg pana najpilniejszą potrzebą jeśli chodzi o politykę senioralną w Polsce na pewno myślę, że nie ma takich chyba 1 jak 1 rozwiązania przez 1 obszaru problemowego bowiem seniorzy jedno doświadczają różnych trudności barier w realizacji spraw w różnych dziedzinach myślę, że po prostu taka dobra identyfikacja i różnych wymiarów wykluczenia i źródeł tego wykluczenia jest jest tutaj Eko kluczowe na pewno teraz nie tylko w czasie pandemii, ale myślę, że ten czas pandemii dodatkowo wyostrza ten problem dostrzegł różne problemy, które się pojawia, które dotykają osoby starsze, a także związania się ze zdrowiem psychicznym także osób, ale też przed wykluczeniem cyfrowym i w zasadzie ten problem był wcześniej natomiast wydaje się, że dziś że, że coraz bardziej ta ta sfera nieobecności w sferze cyfrowej to nie jest jakby EBIT 1 kolejnych obszarów uczestnictwa wykorzysta ta rzeczywistość no technologiczna cyfrowa, jakby coraz bardziej przenika inne sfery życia i osoby starsze, które przed badań głos noc ciągle bardzo duża większość jest jednak wykluczona cyfrowo na takim podstawowym wymiarze, a coraz bardziej ponosić tego będzie skutki także innych sferach życia natomiast na pewno jednym z tych obszarów, które szczególnie wymaga pilnego przyjrzenia się też reforma to jest ta sfera wsparcia dla tej części seniorów, którzy już sam niesprawnymi lub bardziej, gdyby część z nich wymaga długoterminowej opieki myślę, że szczególnie warto zwrócić uwagę na rosnący udział osób z chorobami otępiennymi, w przypadku których nota cała infrastruktura, które z 1 strony mają tak zwielokrotnione potrzeby opiekuńcze, a ta infrastruktura wsparcia jest płatna no bardzo słabo rozwinięta i też poziom obciążenia także takiego obciążenia i czasowego, ale też psychicznego po stronie tych opiekunów, lecz opiekunów rodzinnych czy po prostu osób bliskich tych osób jest też ogromny co co generuje dodatkowe koszty zmuszą wydaje, że powinniśmy patrzeć na te problemy w starości starzenia społeczeństwa w takim ujęciu międzypokoleniowym i widzieć jak nierozwiązane problemy dotyczące osób starszej też rzutują na obecnej też przyszły dobrostan młodszych pokoleń, zwłaszcza tego pokolenia osób, które pokolenia dzieci tych osób część osób, które są jak pośredni na przedpolu starości i także także tutaj tutaj warto warto tak patrzeć na to szeroko na te problemy starzenia trochę w kontekście całej populacji tak naprawdę, że też tak tak trochę próbowałem sformatować ten ten raport, żeby pokazać, że taki właśnie wyzwanie strategiczne, które w, którym będziemy mierzyć się przez lata aż się coraz większym stopniu te procesy, które są tam wymienione też, o którym mówiliśmy tutaj na antenie obędą się nasilać i no i potrzeba tutaj odpowiedzi państwa może nie do końca się zgodzę, że tutaj rządzący tylko polską, a przy okazji wyboru myślą o seniorach bowiem akurat miniona dekada przyniosła prowadzenie takich zrębów polityki senioralnej istnieje w tej chwili na całe spektrum różnych programów celowych, choć podległy 75 plus po program aktywni plus, a więc one one one niosą pewną wartość, chociaż na pewno skala tych poszczególnych programów, zwłaszcza w tej domenie ministerstwa polityki społecznej, gdzie jak jest w tej chwili punkt ciężkości jeśli chodzi o politykę senioralną one rzeczywiście są ciągle wydaje mi się za małe, ale coś w tej polityce senioralnej od 2013 roku 2013 roku, zwłaszcza ruszyło ich i tu pewna kontynuacja mimo mimo tej retoryki obecnie rządzących, żeby zrywać z tym porządkiem, który był wcześniej jednak jednak zachodzi, chociaż no starzenie się te rozwój tych różnych problemów, zwłaszcza wieku podeszłego no następuje, jakby jeszcze szybciej, więc na pewno te procesy należałoby wzmocnić przyspieszymy procesach rozwoju poszczególnych poszczególnych programów działań w obszarze polityki senioralnej i też polityki opieki w szczególności no właśnie z tego co pan mówi widać u pana pogodne usposobienie, bo ja czytając Pański raport no raczej mieli mam takie wrażenia dosyć ponura jeśli chodzi o politykę senioralną właściwie poza taco dosyć Huma no z filozoficzną konstatację, że starość to nic nic pięknego właściwie nie ma, dokąd spieszyć to szczególnie nie ma, dokąd spieszyć w Polsce właściwie trudno znaleźć taki obszar gdzie, gdzie można było powiedzieć, że rzecz że, że jest nieźle jeśli chodzi o tę politykę skala ubóstwa np. osób starszych właściwie nie zmniejsza możliwość, że powiększa powiększa się ze względów demograficznych właśnie, a statystyki pokazują jak wiele osób np. żyje za 1200zł miesięcznie to jest chyba już pod granicą ubóstwa to jest sytuacja, gdy osoba starsza nie ma już na podstawowe rzeczy BZ chcę na leki na jakąkolwiek opiekę to Tatarzy myślę, że problem ubóstwa niedostatku ten właśnie też jeden z tych problemów, które warto widzieć w takim ujęciu dynamicznym też perspektywie między generacji no bo ta te problemy z ubóstwem, które jeszcze większym stopniu mogą dotyczyć osób, które będą chodzić dopiero wiek emerytalny za jakiś czas toteż, gdy konsekwencja pewnych zjawisk, które które, które dotknęły te osoby jeszcze wcześniejszych fazach życia np. rok czasy racja aktywności zawodowej w okresie wysokiego bezrobocia 3 czy pracy z dużych dużymi przerwami w zatrudnieniu lub na oskładkowanych umowach wszystko kumuluje te czynniki zmian w systemie opieki społecznej norka ma po poparli stała się likwidacja OFE to właściwie by no cały czas ZUS jest kredytowany obecnie pracujących na razie nie sposób chyba w ogóle nikt tego nie wie wyliczyć emerytury osób, które są właśnie w wieku produkcyjnym no kwestie emerytalne tak to jest jeszcze trochę trochę trochę dodatkowy set będą też oczywiście ważny, ale ja bym tutaj może zwróciła też by, nawiązując do do obszaru poruszonego w raporcie, że także kwestie opieki długoterminowej nad seniorami Total i pewnej deficytu w tym zakresie to także jest dodatkowy czynnik, który przy przekłada się właśnie na to bezpieczeństwo emerytalne taki sposób, że tak silne obciążenie opieką właśnie nad osobami zależnymi także starszym wieku młodszych pokoleń skutkuje tym, że duża część osób, zwłaszcza w wieku 50 plus jest zmuszona nieraz do pełnej rezygnacji z jakichkolwiek aktywności zawodowej, więc ten okres ten ten ten czas opuszczenia rynku pracy właśnie w związku na SO zobowiązaniami rodzinnymi bywa no dosyć wczesnym przedwczesne to przekłada się także na późniejsze wysokość wysokość emerytur rent tutaj jakby kolejny taki kamyczek do tej dyskusji, że etap to uporządkowanie właśnie tego systemu wsparcia w aspekcie opiekuńczym jest tak istotne z punktu widzenia także innych wymiarów polityki społecznej i no rzeczywiście pan pan redaktor mówi, że miał takie bardzo ponure refleksje po lekturze tego tego opracowania pewnie też dlatego Żenia właśnie też skoncentrowałem się na tych na tej części polityki senioralnej, która dotyka tutaj szczególnie grup szczególnie trudnej sytuacji żaden z tych seniorów schorowanych niesprawnych często właśnie te dotkniętych deprywacji taką materialną i tali myślę, że nasze od tego warto też zacząć, że tych kolejnych reformach tejże polityki senioralnej, żeby właśnie w pierwszej kolejności uwzględniać te te potrzeby osób w najtrudniejszej sytuacji nie tylko socjalnie najtrudniejsze, ale też ze względu na aż tak możność na możliwość samodzielnego funkcjonowania no może albo mówiliśmy o tym panie doktorze, że takimi 2 chyba bardzo dotkliwymi fakturami jeśli chodzi o starość w Polsce to jest właśnie ubóstwo i samotność co w takim razie z aktywizacją zawodową dla osób starszych, bo potrafi wyobrazić, że być może to właśnie jest remedium na na te 2 okropne skądinąd przypadłości seniorów myślę, że tylko połowiczne może być torem mediom z uwagi na to, że na pewnym etapie życia dla nota za ta aktywność zawodowa nie jest możliwa, więc wówczas ona nie uchroni przed jasnością, a natomiast na pewno w przypadku tych młodszych seniorów to tutaj czasu też 5560 projektów, których potencjał zawodowy nie jest dość wykorzystany to tutaj jak najbardziej najbardziej może to i pomoc i na bieżąco wielu wymiarach życia, ale także no przyczynić się do tego, że tej emerytury będą wyższe, a niskie świadczenie emerytalne to też pewien czynnik ograniczający możliwości uczestnictwa w tym sensie to też ma wpływ na noc na nas na to ryzyko izolacji społecznej samotności i faktycznie u nas też miniona dekada przyniosła pewien progres jeśli chodzi o poziom zatrudnienia w przypadku osób 55 plus powiedzmy, więc zbliżających się do tego wieku senioralnego ma, ale co jesteśmy niżej niż unijna średnia pod tym względem do tej na sam koniec chciałem jeszcze zapytać ostatni rok, czyli pandemie i o no to jak jak bardzo pogorszyło się życie seniorów w dobie pandemii, bo to, że się pogorszy co co do tego się pogorszyło to chyba nikt nie może mieć wątpliwości tak on się bardzo o pogorszyła wielu wymiarach zresztą różne grupy się pogorszyło w przypadku seniorów dodatkowo jeszcze ETA ten ta skala izolacji może być jeszcze tutaj większa też lęku który, który towarzyszy jakimkolwiek kontaktom społecznym w związku z szczególne zagrożenie ciężkim przechodzeniem choroby no także w tych gospodarstwach, których są właśnie osoby niesamodzielne, żeby starsze, które zwrócono się pod opieką czy korzystają ze wsparcia ze swoich bliskich notatki ten, a skurczenie się dostępu do różnych form wsparcia formalnego czy taki szerszych kontaktów zewnętrznym otoczeniem spowodowało jeszcze większe obciążenie tych najbliższych, więc tutaj też tych rodzinach jest pogorszenie nastąpiło wielu przypadkach pogorszenie plus dodajmy jeszcze, że jest pewna grupa osób starszych, która mieszka w placówkach opieki całodobowej tutaj no o tym pewnie wiele razy u państwa audycji była mowa, że wiele wiele problemów nie tylko związane z samym zarażeniem koronawirusem, ale bardzo samotną pandemii to była rzeczywiście gehenna bardzo serdecznie dziękuję za rozmowę dr Rafał Bakalarczyk z Instytutu polityki senioralnej senior cha i centrum analiz klubu Jagiellońskiego chińskiego państwa i moim gościem, a teraz informacja, a teraz na poważnie Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA