REKLAMA

"Za 2-3 pokolenia możemy pożegnać się z Gdańskiem i Żuławami". Jak zatrzymać zmiany klimatyczne? [sponsorowane]

Misja przyszłość
Data emisji:
2021-04-22 16:10
Czas trwania:
20:04 min.
Udostępnij:

22 kwietnia to Dzień Ziemi. Dziś mamy coraz częściej do czynienia z klęskami żywiołowymi spowodowanymi zmianami klimatycznymi. Co możemy zrobić, aby zatrzymać katastrofalne zmiany klimatu, jak możemy chronić naszą planetę przed tymi zjawiskami - w rozmowie z Anną Stachowiak opowiada fizyk atmosfery prof. Szymon Malinowski, który od wielu lat popularyzuje wiedzę na temat zmian klimatu. Rozwiń »
- Obecnie jesteśmy zależni od węgla kamiennego i brunatnego. Dlatego powinniśmy korzystać z nieemisyjnych źródeł energii: wiatru, słońca, energetyki jądrowej, a przede wszystkim oszczędzać tę energię - mówi ekspert.

Sponsorem podcastu jest Veolia. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
misja przyszłość napotka zaprasza Veolia dzień dobry przy mikrofonie Anna Stachowska zapraszam państwa dzisiaj rozmowy o ziemi, która jest naszym takim domem właściwie jedynym, jaki mamy przeprowadzka jak na razie nie jest możliwa 22kwietnia to też ważny dzień, bo to jest dzień ziemi od lat obserwujemy wiele zmian na naszej planecie klęski żywiołowe, które kiedyś były taką anomalią stają się dzisiaj niestety codziennością te antropologiczne zmiany klimatu mają wpływ Rozwiń » na nasilenie różnych gwałtownych zjawisk pogodowych, których doświadczamy także na rozciągnięte w czasie susze fale upałów też epidemia covid-19 spowodowała to, że widzimy drastyczne zmiany na globalnych rynkach w tym także na rynku energii co jeszcze może się zdarzyć proszę państwa, jakie będzie mieć skutki to możemy każdy z nas realnie zrobić by nie generować tych zmian klimatu no jak możemy chronić naszą planetę przed tymi zjawiskami o tym już teraz rozmawiam z naszym dzisiejszym gościem prof. Szymonem Malinowskim fizykiem atmosfery Uniwersytetu Warszawskiego współtwórcą portalu nauka o klimacie, który od wielu wielu lat popularyzuje wiedzę naukową na temat zmian klimatu i dobry panie profesorze dzień dobry no właśnie stan naszego środowiska aktualnie jest można powiedzieć dramatyczne, jakie w ogóle procesy przyspieszyły i co może, a nawet powinno nas każdego, jakby członków tej ziemi zaniepokoić w kwestii dobrze panu znanej zmiany klimatu tutaj to szeroki temat ale jakie procesy przyspieszyły przede wszystkim przyspieszony bez przerwy w świecie, który nie jest przystosowany do tego przyspieszenia i do przyspieszenia wywołuje odpowiedź skutki tylko prawdę państwo zgodzą się wszystko idzie coraz szybciej żyjemy coraz szybciej chcemy coraz więcej jeździmy coraz dalej itd. itd. natomiast ziemia jest dla i ma ograniczoną pojemność, a przede wszystkim to jest dla nas strasznie ważne on jest takim systemem, który w sprawie zamknięte zamknięte w tym sensie, że zależy od dopływu energii słońca i ucieczkę energii w kosmos, ale wszystko co dzieje się wewnątrz niego w krótkich okresach czasu krótkich tomów, a nawet życia cywilizacji jeszcze dłużej nie zmienia się z otoczeniem, więc mamy pewną ograniczoną do zasobów pewną ograniczoną możliwość odradzania się przynajmniej tych zasobów przyrodniczych skutek dopływu to jednak od słońca, aby tych zasobów używamy w tej chwili dużo więcej niż może się odrodzić to jest to jest problem taki, że krótko mówiąc żyjemy na kredyt, który trzeba będzie spłacić tylko ten kredyt nie można zmienić najmniejsze kredyty kredyt, który będzie się tak powiem, że wymagalne to sposób być może bardzo dla nas nieprzyjemne widziałem taki piękny filmik z panem w roli głównej limit nazywa się nasze zadanie i tam pan mówi takie zdanie, że wszyscy musimy się zmienić brakuje nam wyobraźni by zastosować różne narzędzia mamy użyć rozumu bądź odważniejsi i stawimy czoła wyzwaniu no właśnie, jakie wyzwania nas czeka no wysłanie takie albo będziemy respektować prawa przyrody do nich dostosujemy albo nie będziemy respektować pewnym ograniczonym zakresie, gdy ludzi było mało jest gotować małą część przyrody to co jakiś czas było możliwe, ale rośliśmy prawda wzrost o 3% coś nie znosi podwajanie się do 25 lat, więc kuchnia my w takim tempie i przestaje tego miejsca ktoś się dostępności zasobów wystarczać no i albo przeżyjemy te zasoby w tym momencie nie będziemy mogli dalej funkcjonować albo dostosujemy się do tego tempo, które możliwe Polska też nie jakąś taką tropikalną wyspą nie grozi nam pewnie to, że średni poziom morza prawda podniesie znikniemy ale dlaczego w ogóle powinniśmy się tych zmian klimatu obawiać w jaki sposób mogą też wpłynąć na nas tutaj na Polskę do sporej części ludzi mieszkających w Polsce to jednak ten wzrost poziomu morza wcale nie jest zupełnie abstrakcyjnym wyzwaniem prawda w tej chwili już dochodzi do 5 mm na rok tempo wzrostu poziomu morza co znaczy, że np. wysoka woda na Bałtyku, którą kiedyś dojrzałość rosną Stolat i zalewała pewne tereny to teraz będzie to rzecz wprost na 10 lat, a potem raz w roku, a potem pozbywamy się z Gdańskiem miejscu ławami i częścią miej nad morze i to jest perspektywa 2 pokoleń targów 3 pokoleń to niezbyt optymistyczne to zmiany klimatu, które obserwujemy taki krzyk ziemi właśnie, że my jak mamy ją w końcu usłyszeć to znaczy nie anty pomorskiego my to jest powód, żeby się zastanowić nad postępowaniem to nie jest cywilami to jest efekt naszego działania, ponieważ my jesteśmy zanurzeni w tym systemie ziemskim, jeżeli go zniszczy będą to tak jak ryba bez wody tak zostaniemy właśnie obserwujemy zmiany klimatu kiedyś były formy takiej anomalii dzisiaj to już niemal codzienność niestety to są takie zjawiska na naszej planecie, które są przyczyną tych ogromnych zniszczeń to są straty materialne to są śmierci, jakie w ogóle działania ludzi mają największy wpływ wg pana na złożenie tych zjawisk zmian klimatu, a tych różnych klęsk żywiołowych no może nie wg mnie tylko wg dobrze udokumentowanej wiedzy prawda bowiem nie jest tutaj żadną z Rosją natomiast mnóstwo ludzi nad tym pracowały pracuje, czyli zgłębiają te związki przyczynowo skutkowe, które zachodzą oczy w systemie natury trzynastek kół system ludzkiego systemu natury no i tak naprawdę to zwierzę czy 1 rzecz jest związana ze zmianą składu atmosfery emisjami długo żyjących gazów cieplarnianych, które z takim dotykają chłodnica naszej planety, bo każdy obiekt każdy silnik cieplny możemy obracać planetę, jaką daje osobistego w razie czego silnik cieplny działa w zależności od tego ile energii odpływa i ile energii ucieka, jeżeli przewidujemy chłodnica silnika coś mi się dalszej przestanie działać prawda, więc to jest 1 element drugi element jest taki, że ten system działa dzięki temu, że jest taka struktura, która powstała w wyniku rewolucji w wyniku tego, że część energii słonecznej po prostu została zamknięta w masie organizmów żywych biomasie spowodowało to, że kiedyś cała ziemia była porośnięta, czyli duża część latem bardzo bogatym jako systemami itd. my niszczymy natomiast jesteśmy na samym czubku piramidy życia jako najbardziej rozwinięte formy bardzo dużo elementów, które są niżej to nam potrzebne do istniejącego sobie może nawet nie zdajemy sprawy no i druga jest taka to jest właśnie to nas coraz więcej i kompletnie to miejsce prawda, jeżeli my stanowimy 35% masy wszystkich kręgowców lądowych razem ze zwierzętami, które zjadamy to jest już 95% 96 no to znaczy z niezwykłym stopniu zdominowaliśmy to całe otoczenie, jeżeli cała masa biosfery spadła dwukrotnie w ciągu ostatnich 2 tysięcy lat tempo spadku przez wylesianie przez rozbudowę miast przez intensywną uprawę roli, która jest potrzebna, żeby nas wszystkich wyżywić rośnie cały czas rośnie no to w pewnym momencie to biosfera przestanie się odradzać w takim tempie, żeby nas powstrzymać to właśnie to co my możemy zrobić, żeby powstrzymać te zmiany klimatu tutaj są takie pojęcia się pojawiają jak dekarbonizacja adaptacjami negacja myślę, że większość słuchaczy może to się, jakby interesują tematem ziemi wiedzą, ale część nie wiem może wyjaśnijmy co to oznacza wybuch paliwa emisyjne różnią się jeśli chodzi o emisję co 2 gaz mniej niż węgiel biomasa mniej niż gaz biomasa też może być uznana za paliwo bez emisyjne po spełnieniu europejskich zrównoważonych kryteriów, które dziś tak powinny wejść w życie od połowy tego roku to są tłumaczenia angielskiego prawda dekarbonizacja to tak naprawdę chodzi o zaprzestania emitowania dwutlenku węgla do atmosfery ze spalania paliw kopalnych biomasą kiedyś bardzo koncentrowaliśmy na paliwach kopalnych teraz rozumiemy, że duża część biomasy to nie powinna być traktowana jako odnawialne źródła energii tylko jednak, że coś odnawiany jest na tyle długi w zamian niszczymy to w dużej mierze, więc to jest jakby taka bezpośrednia kwestia, która wpływa na to chłodnicy dekarbonizacja to słowa węgiel, ale naszym pierwiastek węgiel czy także węgiel jest Łukasz jest w ropie naftowej to nie tylko test czarne bryły podziemi Inter pierwsza długa jest też kwestia właśnie zachowanie bioróżnorodności zwiększenie bardzo duże zwiększenie ochroną wielu obszarów zastanowienie się wszystkie drogi którymi przecinamy plac są naprawdę potrzebne dalsze części ziemi nie można zostawić naturze teraz ze słowami negacja adaptacja odnoszą się motywacja odnosi się właśnie do do tego, żeby przestać emitować dwutlenek węgla do atmosfery na ukazującego cieplarniane, ale także mitygować się ze zniszczeniem biosfery, a adaptacja jest taka, że polega na tym, że sporo na broniliśmy klimat, nawet jeżeli teraz byśmy przestali bronić się przez jakiś czas będzie zmieniał no i co się adaptować do zmieniających się warunków tak właśnie zastanowi się jak w tym przykładzie poziomem morza, które kawałki przez obronę sobie odpuścić, a których bronić co robić jak działać jak zbierać wodę w jaki sposób właśnie przystosowywać się do tego, że inne gatunki będziemy uprawiać to też zgoda ta czy ta pandemia, która nas tutaj tak trzyma już prawie drugi rok to też jakaś taka forma klęski żywiołowej czy też Toscana na własne życzenie prawda, bo takie zjawisko jak to wirus przenosi się między różnymi gatunkami to do założycieli będą się zdarzać tylko kiedyś taki wirus przeniósł nie mógł być rozmieszczone w takim tempie w takim zakresie, więc część ludzi się dostosowała część umarła część w ogóle nie doświadczyła tego zjawiska natomiast na pandemię atakiem na skalę globalną zaczęło się od czasów komunikacji międzyludzkiej, a teraz komunikat jest niewiarygodnie szybko prawda bardzo lubię taki przykład mamy wspaniały system, żeby nie wnieść pilnika do paznokci na pokład samolotu, bo boimy się, że ktoś, kto wniesie to może sterroryzować pilotów czy nawet zabić to jest kompletnie nie boimy tego, że najgorsze są zarazem możemy w ciągu paru godzin budowle z 1 kontynentu na drugi rozprzestrzeni się od czasów wielkich portach lotniczych to jest przykład naszego właśnie niedostosowania niezrozumienia tego jak on proces naturalny, czyli właściwie przestaniemy dbać o naszą planetę to to grozi nam katastrofa włosy krótko mówiąc powinniśmy bać się jest najlepszym interesie panią są plany tej dbanie właśnie rozstał rozumieją te protesty, które dzieją się wokół nas bioróżnorodność brak bardzo szybkich zmian w ekosystemach możemy sobie wyobrażać, że ten wirus to jest tak właśnie bardzo szybka zmiana duża część ekosystemu prawda na przenosi się człowieka człowieka jeszcze wiele organów naszym będzie miała już w tej chwili zostanie z nami nie ma szczepionek mimo innych rzeczy to celebracji tak go wprost, a znam takie przykłady ludzkiej działalności właśnie w zakresie ochrony zmian klimatu, które można by nie wiem, dlaczego przykład jakieś miejskie wyspy ciepła, które tworzą komórki burza fale upałów te działania, które występują już w Polsce, bo na świecie które, jakby tym zmianom przeciwstawiają do działania taki przykład działań na skalę globalną to był w zasadzie 1 bardzo pozytywne to był protokół Montreal ski i zaprzestanie emisji i Flora euro skarbowych do rozprawy prawda mieszkaniowa stworzono z kolei kolejnej warstwy takich bardzo dziękuję bardzo, ulotne, ale która nas chroni przed promieniowaniem kosmicznym jej przed przypomina pani ma fioletowe słonecznym przede wszystkim, więc mamy potencjał mamy możliwości tam udało się zrobić to w ten sposób że, żeby wykorzystać właśnie możliwości i zmiany budować dokoła tego pewną wspólnotę interesów czy będzie w stanie zbudować wspólnotę interesów względem klimatu będzie także drobna część z nas, bo najwięcej szkodzi sokiem niewielka część z nas będzie w stanie kompletnie zdominować tak powiem cały świat oczywiście wszyscy się do tego z wykładamy przed nadmierną konsumpcję przez bezmyślności, ale to właśnie efekt tego systemu społeczno-gospodarczego, jaki budowaliśmy ja chciałbym tutaj mówić o modelach społecznych ekonomicznych krzyczeć o przewadze liberalizmu nad konserwatyzmem czy socjalizmu nad wolnym rynkiem tak dalej tak dalej chodzi o to, że żaden z tych systemów tak naprawdę nie uwzględnia tego, że jesteśmy zanurzenie w tym świecie naturalnym prawami przyrody, które działają działają każdy z nich traktuje czysto ludzki jako oderwane od systemu natury to jest nasze pole do popisu potrzeba działania osób myśmy przebudowali sposób w jaki działamy, żeby uwzględnić właśnie te wszystkie zagrożenia dla zmiany klimatu widać coraz bardziej wpływają na nasze życie zdaniem ekspertów, którzy przygotowali taką analizę opublikowaną na portalu transformacja 2050 w nadchodzących latach wpływ ten będzie się nasilał zresztą tutaj pan prezes potwierdza lista w ogóle tych wyzwań dla nas mieszkańców różnych miast w Polsce jest bardzo długa jak w ogóle poszczególne miasta się przygotowują dostosowują się tych zmian klimatycznych czy jest jakaś jednak optymistyczna wersja, że coś w tym kierunku robimy, że tych działań coraz więcej osób działanie teraz więcej natomiast niekoniecznie są składa, że tak to wspólny system prawda, bo nie jest tylko wprowadzić jakiekolwiek działania nawet w szóstym i postęp w celu sztuką jest właśnie to prowadzić działania w kierunku zmiany systemu takie bardziej przemyślane prawda wymiana np. tzw. kopciuchów na piece gazowe pytona załatwia to trochę poprawiona jakość powietrza, ale sprawy klimatu na nie załatwia są nowocześniejsze systemy ogrzewania mieszkań są nowocześniejsze systemy budowy wiemy, że nie będziemy mogli emitować, ale cały czas budujemy budynki, które będą stały długie lata dziesiątki lat, które emitują jest to 0 emisji mamy kłopot z samochodami transportem emisjami co robimy budujemy coraz większe samochody aktualnie samochód, który budujemy jest dużo większej częściej niż budowaliśmy 30 lat temu taką zużywa mniej energii na paliwa na jednostkę masy, ale de facto złożyła, więc i tak ktoś się wszystko to czy słyszymy bez przerwy kup to kupi istotą oszczędzisz postawione produkty generują ogromną ilość śmieci walczymy ze śmieciami ja się od śmieci ani w miejscu, gdzie one powstają oddano wystawach, chociaż coraz lepiej, jeżeli chodzi o segregację taka segregacja proszę zobaczyć jak pandemia wpływa na najgłośniejsze prawda się rozwinął ten transport w tym zakresie dam na generację ilość opakowań Total niezbyt optymistyczne te wizje są tu taka czeka nas przyszłość będą cyklony fale upałów zresztą już z upałami mamy do czynienia prawda, że to będzie nasza codzienność nasza codzienność tną plastik w powietrzu w tej chwili odbudowuje się nasze komórki po prostu, jeżeli nie będziemy rzeczywiście wyceniać tych kosztów środowiskowych także one będą spychane na przyszłe pokolenia, bo na niej nie tylko tych pokoleń tam co osiągamy ten ruch środowiskowy prawda, bo nie mamy systemu, który potrafi dostosować to tak długo będzie źle tak ja mogę powiedzieć, że pojawiają się różnego rodzaju rozwiązania, które nie są popularne, ale np. 2 miesiące temu raportowi punkty na zlecenie rządu brytyjskiego zostały opublikowane przez grupę ekonomistów środowiskowych do kwot i oni tam podają Super rozwiązań tylko kto o tym słyszał są różnego rodzaju inne pomysły na tzw. np. podatek węglowy z dywidendą, że było śmieszniej to znaczy także będzie neutralne fiskalnie, ale co najwięcej emitują zapłacą najwięcej ci co najmniej emitują pozostają na tym, bo podatek, który zostanie zapłacony przez wszystkich to emitują proporcjonalnie do emisji zostanie rozdzielone po równo między wszystkich są tego rodzaju pomysły natomiast bardzo jesteśmy dalecy od mówienia o nich w sposób otwarty od wprowadzania w życie zdecydowanie wolimy rozmawiać o różnych właśnie szczątkowe rozwiązania typu sortowanie śmieci, które to są ważne, ale coś, jakby końcówka ani podstaw problemu teraz rusza kampania prawda edukacyjna uważnie słusznie zresztą tych kampanii jest duża, które właśnie mają nam przypominać o tym, żeby dbać o planetę, żeby też uczulać nas na problemy cywilizacyjne, żeby tym samym nas edukować, żebyśmy my każdy z nas przyczynia się do zmian klimatu na walczył z różnymi skutkami prawda też ruszy, bo też będzie nam brakować pewnie w najbliższym czasie w tych kampaniach chodzi o pewne uwrażliwienie na problem, ale są one nie zawsze są dobrze pomyślana akurat cóż to jest coś co nas na pewno dotknie tutaj znakomicie otwarty sposób o tym mówi, ale są co działamy, jakby z różnych kierunkach prawdę co jakiś pomysł wielkiej regulacji Wodnej budowy dróg wodnych istotnie wodnych na Wiśle, która zdecydowanie pogorszą sytuację czy właśnie kwestia naturalizacji różnych wysoki i bagienną to jest bardzo niepopularną sprawę z jakimi następstwami różnych zmian klimatu będzie nam tak w przyszłości w Polsce w sensie się mierzyć w kolejnych takich 3 dekadach pan wspomniał, że już podnosić poziom morza, ale takich inne klęski nas czekają tak giną ścierki będą ginąć sosny w latach to co wtedy 70% naszego drzewostanu susza to jest kwestia bezpieczeństwo rolnego jest dla nas potworny problem, który wynika z wieloletnich zaniedbań to właśnie kwestia energii, bo jesteśmy kompletnie zależnie od węgla kamiennego i prawnego w tej kwestii i dość szybko zmieni powinniśmy tutaj z wykorzystaniem innych źródeł energii, czyli wiatru ze słońca energetyki jądrowej, a przede wszystkim oszczędnością energii energia nie może być tania musi być program nam się opłacało oszczędzać PRoto tak jak ze śmieciami tak długo jak to opakowania są tanie okresie nieco w cenie zlotego zlotym nie musimy i produkujemy go śmieć w okresie zajmuje portalem nauka o klimacie dużo do zrobienia w tej kwestii pan patrzy dziś 22kwietnia dzień ziemi, czego tej ziemi można życzyć do życzenia do nas najpierw wysłać jako do tych, którzy po tej ziemi chodzą i korzystają z tych wszystkich dobre po pierwsze nie spieszmy się w sensie takim życiu codziennym po drugie, naprawdę nie wszystko z tego zapewniamy jest nam do szczęścia potrzebna co tam też tylko powstanie tego to taki sposób bardzo bardzo zły dla środowiska i zastanówmy się przyszłością to naprawdę ten styl życia, jaki prowadzimy jest zabójczy dosłownie zabójczy dłuższym okresie czas proszę państwa 22kwietnia dzień ziemi także warto zastanowić nad tym co możemy zrobić ci każdego dnia starać się, żeby naszym małym środowisku też dbać o to, ale też myśleć globalnie, dlaczego mam nadzieję, że rozmowa państwa jakoś zachęciła na pewno zmusza do refleksji do tego, że jak przestaniemy dbać o naszą planetę to niedługo przyjdzie nam właściwie rzecz się o wojnie żyć tak, bo nie będziemy mieli tego miejsca do tego, żeby normalnie egzystować to chyba najbardziej smutne przerażające przerażające natomiast nie musi być smutne pod warunkiem, że zakasał rękawy i po prostu dostają coś robić nie tylko gadać na ten temat dziękuję bardzo, za rozmowę dzisiaj moim gościem był prof. Szymon Malinowski fizyk atmosfery Uniwersytetu Warszawskiego współtwórca portalu nauka o klimacie, który od wielu lat popularyzuje wiedzę naukową na temat zmian klimatu, gdzie przypominamy jest dzień ziemi też proszę zwrócić uwagę na wiele różnych działań, które z okazji dnia ziemi są państwo proponowane tu się pochylić się nad tym tematem, bo na pewno warto to jest miejsce, gdzie żyjemy, gdzie przyjechaliście wiele wiele lat tego miejsca korzystać, więc musimy dbać o nasz dom dziękuję raz jeszcze rozmowy prowadziła Anna Stachowska do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MISJA PRZYSZŁOŚĆ

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA