REKLAMA

Gela Seksztajn - artystka odnaleziona w archiwum Ringelbluma

Andymateria
Data emisji:
2021-04-25 15:00
Audycja:
Czas trwania:
13:04 min.
Udostępnij:

Mosze Kupferman - przetrwał zagładę na dalekim wschodzie. Artyści ocaleni z zagłady.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
niedziela 15 minutami antymateria w radiu TOK FM historyczka krytyczka sztuki Anda Rottenberg jest już z państwem ze mną dzień dobry pani Andów w dzień dobry pani Anno Anna Wacławik-Orpik redaktorka Radia TOK FM dzisiejsza, gdy materia nawiązywać będzie do siedemdziesiątej ósmej rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim to miało miejsce 19kwietnia 1943 roku sprawa z gettem trwa 50 parę dni będzie ostateczne zrównanie go z ziemią strop był bardzo staranny w tej pracy z Rozwiń » tej okazji kilka oczekiwanych chyba upamiętnień pojawiło się w Warszawie na tej na tych skrwawionych ziemiach, że zacytuję tytuł pewnego klasyka i o tym od tego zaczniemy dzisiejszą Andy materię od miejsca, gdzie znaleziono archiwum Ringelbluma częściowo częściowo, bo przecież cały czas brakuje 1 części miał 2 części znaleziono też jest jednak ważne i też druga część, a właściwie pierwsza została ukryta w piwnicach domu przy ulicy Nowolipki 68 tam tego domu już niema jest skwer, a adres zmienił teraz są Nowolipki 28 i na tym skwerze postawiono bardzo takie powściągliwe miejsce upamiętnienia tego faktu ukrycia i odzyskania tych dokumentów mówiących o życiu w getcie i właśnie służących jako jednak materiał oskarżający okupanta takiej ciekawej formie to ponoć właśnie się troszkę przepraszam zawiesiłem, ponieważ bardzo ciekawe były dzieje tego upamiętnienia to znaczy 2 twórców Marcin Urbanek i Łukasz Mieszkowski poszli na wykład profesora ocieka na temat archiwum Ringelbluma znaleźli miejsce zaprojektowali zaprojektowali taką drogę wyłożoną płytami granitowymi z tekstami wyjaśniającymi, o co chodzi i szklanym sześcian mem przykrywający dziurę w ziemi dziurę w ziemi wybetonowano pustą w środku, ale w pójście szklanej jest jeden z listów, który osoba uczestnicząca w tym chowaniu pozostawiła to przypomina pomnik wiele lat temu już postawiony koło właściwie nie postawę tek zrobiony przed uniwersytetem w Berlinie na miejscu, na którym palono książki to jest taki pomnik, którego nie widać z ulicy ten widać tam tego nie widać, bo on jest w całości zatopiony w głębi ziemi statkom komorą Polsce kryty szkłem, przed którą widać komorę przeznaczoną na te 24 000 spalonych książek taki rodzaj negatywu biblioteki, więc to zostało odsłonięte ta to upamiętnienie, bo to nawet trudno nazwać pomnikiem został właśnie odsłonięty w dniu rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim 11 lat trwała realizacja tego upamiętnienia cieszymy się, że jest taki trop być może ktoś natknął się na to miejsce nieznających historii tego archiwum i ciężaru gatunkowego tej historii będzie chciał sięgnąć dowiedzieć się czegoś więcej na ten temat, ale niecałe 2 tygodnie temu ukazała się również książka monografia Angeli ze Stein artystki, która działała w getcie malowała tworzyła była kompletnie nieznana, a przez długi czas, a której twórczość fragment niewielki twórczości głównie akwarele rysunki znalazły się dokładnie w tym archiwum dokładnie w tym miejscu Nowolipki zostały ukryte, ponieważ mąż jej był jednym z członków, ale trzeba, czyli tej organizacji, która w tajemnicy przed wszystkimi i praw samym sobą przeceny na drzwiach uczestniczyła w tym zbieraniu materiałów i ukrywaniu i on dołożył skrzyneczkę z rysunkami dzieli i dlatego one przetrwały zostały odkryte i potem dla lesie zaczęły pojawiać na ekspozycjach długo trwało opracowanie opracowywanie tego badanie książkę nazywa GLA skarb archiwum Ringelbluma napisała ją i Monika Rybicka płytę Nówka dopiero wyszła jeszcze jest we wszystkich księgarniach, ale osobom, które są zainteresowane właśnie bardziej dziejami tej gali się sztuką, bo one nie zdążyła się pokazać światu swojej twórczości, chociaż młodo zginęła nadaje zginęła w powstaniu lub zaraz po została prawdopodobnie zamordowana i autorka Monika Rybicka zrobiła bardzo długą przeszła bardzo długą drogę, żeby przejść te biografie nie proszę o pochwały chcę tylko by zachowała się pamięć o mnie i moim dziecku od tej zdolnej dziewczynce Margueritte napisała artystka w swoim testamencie udało się tak po latach bardzo wielu latach, ale no to jest fantastyczne że, że możemy ją dzisiaj, że możemy ją dzisiaj odzyskać jako artystkę jako człowieka i kolejne twarze tych anonimowych 6 000 000 już wygląd okruszek w dziejach osoba odzyskana nie jedyna artystka, która straciła życie w zakładzie i te bardzo ciekawe, jakie są dzieje okupacji Get wózek i konsekwencji ich konsekwencji w postaci dzieł sztuki, bo ja bym chciała też wspomnieć o artyście, który nie pochodził z Warszawy i nie był w warszawskim getcie tylko tak się złożyło się urodził w Jarosławiu trafił do radzieckiej strefy okupacyjne jeśli tak można powiedzieć po 17września wylądował w Kazachstanie po wojnie stamtąd powrócił na chwilę wrócił do rodzinnego miasta, ale chyba się to co tam zastał go zniechęciło na, tyle że po pojechał dalej tracił do obce do obozów dipisów w Monachium, gdzie zaczął się uczyć sztuki, a następnie wyjechał do ówczesnej Palestyny, która się wkrótce zamieniła na Izrael stał się jedną z budowniczych kibucu nikt się nazywa Lohan mecha getta od bojowników getta Galilei, który został zbudowany przez tych, którzy walczyli w różnych gazetach, a potem wrócić do przy pojechali do Izraela, żeby budować swoje nowe państwo najważniejszego nie powiedziałyśmy może KUB Herman może KUB Herman wybitny absolutnie artysta bardzo osobny, który nie jest wymieniony wśród twórców tego kibucu, bo wymienieni SA wymienione zostały tylko 3 nazwiska wszystkie z getta Warszawskiego dzielnicy jest znany w cywilu Beckiem Icchak Cukierman i Hawka Forman radar ani nawet oni ten kibic założyli też bardzo ciekawe, dlatego że tam nie było mowy o uprawianiu sztuki, owszem, mógłbym KUB Herman uczył się sztuki, ale po godzinach, dlatego że muszę pracować przy budowie getta był fizycznym w razie Burda fizycznym robotnikiem, ale w pewnym momencie jego twórczość zaczęła zyskiwać powodzenie dość późna no i wówczas ski bus doszedł do wniosku, że większy pożytek z supermanem Cortes, a kim mu wybudować pracowni, do której nasz artysta codziennie o ósmej rano szedł jak do prac i spędzał 8 godzin w tej pracowni, malując cała jego twórczość należała do kibucu wszystko co sprzedał aż ona konto kibucu jak wyjeżdżał na wernisaże to kibuc kupował garnitur walizkę i on w ogóle nie miał innych oczekiwań to była fantastyczna postać to jak on malował a, toteż było zagadkowe, bo on malował takie, jakby taki świat, który widać, kiedy pociąg jedzie i nade wszystko jest chyba takie takie pionowe paski rozmazany mi rozwiązanym tłem to była taka obsesja tej jazdy wiecznej żydowskiej ucieczki przy transportu tułaczki tułaczki ja byłam u niego w tym kibucu jak pan gościem kibuc, ponieważ przyjechał odwiedzić Supermana mówił piękną polszczyzną przepiękną naprawdę bardzo proszę na tym jego to jego skromnością podejściu do swojej misji on był w Polsce 2× miał te 2 wystawy ostatnio chyba w Tarnowie prawdę zmarł, ale wtedy już nie był, bo już nie żył z Markiem urzędu miał też wystawę zorganizował była, ale wiek już nie było natomiast sam znał Marka Chlanda czy Marek nabył tam kiedyś był w Izraelu się poznali bardzo się zaprzyjaźnili ręce, bo uzasadniona kompozycja tych 2 karty tych 2 artystów natomiast on był też w Jarosławiu w swoim rodzinnym mieście i chodził potem w Jarosławiu i wszedł do synagogi i powiedział on kiedyś była wyższa, więc ktoś zaczął tłumaczyć, że taka jak byłeś małym chłopcem no to wtedy się świat wydawał ogromnie niższych a bo tam teraz dom kultury, a ten dyrektor domu kultury czy ktoś tam kto lepiej znał historię tego budynku mówi może ma rację myśmy położyli drugie, a drugi sufit obniżyliśmy też wzrost osobistego 2 piętra, więc jego cudowna pamięć tego jak ta synagoga wyglądała przed wojną była fantastyczna, więc ja bym po prostu chciała, żebyście się państwo zainteresowali taką postacią, a artysty, który zyskał ogromne powodzenie na świecie w późnym wieku to powodzenie go w ogóle nie zepsuło i który jest dla mnie takim przykładem człowieka o takiej Kryształowej dusz pod tym względem pewnego rodzaju niewinności, którą się przenosi przez najgorsze, że przypominał mi Józefa Czapskiego muszę kup ferm mam genezę Eksztajn żydowscy artyści polscy żydowscy artyści PiS no miało ich więcej, ale może przyjemnej przy okazji kolejnej rocznicy powiemy jeszcze paru innych osoby mocno zanurzone w Polskiej historii ze wszystkimi jej odcieniami ujmę to tak oględnie i meandrami bardzo państwu dziękujemy za dzisiejszą Andy materię ja sobie pozwolę jeszcze na koniec zaprosić państwa na dzisiejszy wieczorny wywiad pogłębiony będę rozmawiać z pełną Sawicką o Marku Edelman nie, a antymateria już dobiegła końca zaprosimy państwa za tydzień na spotkanie Anda Rottenberg historyczka krytyczka sztuki i Anną Wacławik-Orpik redaktorka Radia TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ANDYMATERIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam, oraz sprawdź jak działa nowe internetowe radio TOK+Muzyka. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj wygodniej w aplikacji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA