REKLAMA

KultOFFe: "Liryki lozańskie" Adama Mickiewicza

OFF Czarek
Data emisji:
2021-04-27 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
26:19 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wczoraj podobnie jak hiszpańskiej inkwizycji nikt nie spodziewał się, że pan prof. Piotr Śliwiński kierownik zakładu poetyki krytyk literacki Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu wybierze liryki tegoż autora, który niejako wpisany jest życie zawodowe pana prof. Piotra Śliwińskiego dzień dobry panie profesorze dzień dobry panie redaktorze dzień dobry państwu, dlaczego przez jakiś to jest, jakie to ja liryki wybrałem w tak zaskakujących rynek Adam zaniepokoiły Rozwiń » się na drodze różne rozumienie Adam Mickiewicz w aktach jest oczywiście to to szalenie zaskakujące jeśli wybiera Mickiewicza 20002101. roku i nie jest się np. maturzystą który, który przygotowuje się do do egzaminu muszę usprawiedliwić rzeczywiście nie jestem Mickiewiczem logiem nie jestem ekspertami uchowaj panie, żeby takich pozycji chciało Mickiewicza mówi jestem zaledwie czytelnikiem nie bardzo pewnie systematyczny, ale oddanym Mickiewiczowi w szczególności liryką los za niskim, choć oczywiście okresami miewam potrzeby czytania innych rzeczy równie równie gorliwie, aczkolwiek zdajemy się, że liryki pozostają ze mną najbardziej najbardziej systematycznej wytrwałej muszę akademickiego obowiązku, podtrzymując to co pan powiedział zachęcony do tego nawet prowokowany muszę powiedzieć liryki gdańskie mając Legion wspaniałych Czytelników interpretatorów będą miały Legion, ponieważ kolejny, ponieważ są wyjątkowo trudne do interpretacji trudne do zrozumienia, ale są też przy całej swojej złożoności po prostu odurzającą zachwycająco piękne są piękne pamięta pan panie redaktorze taki tekst polały się z ME czyste rzęsiste nawet dzieciństwo sielskie anielskie moją młodość górną ich Murnau na mój wiek męski wiek klęski polały się zbadać czy te rzęsiste Mireille gdańskie były pisane większą ilość nie rozwiąże i to teoria to te to te momenty, kiedy zaczął mieć wątpliwości co do no dobrze pan co do co do takiej wytrwale wartości Adama Mickiewicza odkryłem jego łagodniejszą powiedziałbym kobiecą może bardziej metro seksualną stronę obok spodziewałem się, że nie będzie proste nie sądziłem, że będzie aż tak trudno panie redaktorze teksty powstały kanony liryków poznańskiej one są wydawane poszerzonej wersji, ale chyba 4 teksty możemy zaliczyć całą pewnością do najważniejszych w cyklu, a ten, który przeczytałem polały się z jest jego centrum jest jego osią to na nim skupia się uwaga powtarzam one powstały na przełomie lat trzydziestych i czterdziestych, kiedy poeta przebywał w Lozannie był wówczas młodszy od nas od pana panie redaktorze również znalazł się w momencie życia, w którym poczuł konieczność jego podsumowania jego rewizji to to są wiersze jak myślę bardzo rewizję mistyczne w stosunku do tego co się myślało o własnym własnym życiu świecie egzystencji ludzkiej w takim świecie, jaki ma on jest to jest to są wiersze napisane w momencie utraty pewnych fundamentalnych dla dla kreowania przyszłości dla kreowania różnych ról, które chcielibyśmy świecie odegrać w chwili z tego punktu widzenia mam wrażenie takie oto wiersz układamy w głowie tym rzecz jasna słowami nie jest Mickiewicza z Kongregacją czy mickiewiczowskim geniuszem, ale układamy w głowie w głowach naszych my wszyscy albo w każdym razie wielu wielu z nas to co po pierwsze, wydaje się niesłychanie istotne, że to są utwory ten utwór z całą pewnością oparte na doświadczeniu na doświadczeniu, które nie jest wyłącznie romantyczne, które nie jest doświadczeniem geniusza, które nie może być zarezerwowane dla poety Narodowego, które nie jest związane z jakimkolwiek pomnikiem kultem, lecz należy do życia życie jest związane powtarzam my ten niebywale zwięzły, a zarazem przenikliwy aż do trzewi przenikający bilans życia, w którym mieści się dzieciństwo jedyne jedyny okres waloryzowany oceniany dodatnio, ale też pewien sposób odseparowany oddzielony nienależący do tego doświadczenia, które zdejmuje łuski z oczu, które pozbawia pozbawia pewnych nadziei no tak, ale dzieciństwo sielskie anielskie tu bardzo wyraźnie widzimy jak jak dzieciństwo jest lokowane w Arkadii panie profesorze cieni wspaniałego wspaniały nieświadomości zła, ale pamiętajmy też kontekście panie prof. Otóż Adam Mickiewicz no dobrze tutaj pewnie wszystko już tak wiemy o Mickiewiczu, ale może mniej wiemy o kobietach w jego życiu, a szczególnie jego żonie, która urodziła mu sześcioro dzieci no, więc Mickiewicz po tym, jak doszedł do wniosku, że właściwie żona trochę coraz bardziej zaczyna zasadzać kopnął ją, że użyję takiego literackiego terminu, po czym właśnie usiadł i po to, aby podsumować swoje życie, czyli w lirykę, które tak zachwycają pana profesora rozumiem, że to panu przypomniał w krótkich żołnierskich słowach miałoby być powodem, dla którego Nitry liryki winnymi zapytać mniej tak, ale może należałoby gwiazd zostawią, bo albo panie redaktorze dobrze rozumiem znamy się już troskę z tych rozmów, ale dobrze rozumiem, że pan jest zwolennikiem etycznego rygoryzmu i sumiennego rozliczania, a ludzi błędów, jakie popełniają, a może, a może jedyna egzystencja godna godna szacunku współczucia to taka, która jest wolna od od od od błędów od krzywd wyrządzanych innym sobie również żartuje, bo pan również panie redaktorze raczył żartować ja tylko zaproponował pani profesorze, żeby dołączył także dokładnie nie w interpretacji interpretacja może być ta sama ale, żeby trochę rozszerzać informacje dotyczące kontekstu powstania, zanim zapłacze nad biednym losem należy pamiętać, że może też czuje czai się tam jakaś pewna fałszywa nuta nie widzę fałszywej nuty przy tym nie płaczemy nad losem poety który, który właściwie nie płacze nad sobą, o czym, o czym za moment ukończymy trochę nad samymi sobą, ponieważ i cały czas upieram, że i Arkadii dzieciństwa jakiś rodzaj promy tej Izby, o czym, o czym pisano wielokrotnie, który dochodzi do głosu wersie na moją młodość główną ich humor no, więc taką młodość, która wyrywała się z rzeczywistości ku ku przestrzeniom po podniebny, która próbowała góry przenosić która, która zamiary miała przez nich nieograniczone i dochodzi do do momentu do wersu na moich wiek męski wiek klęski, więc jeśli by przyjąć perspektywę, którą proponuje pan redaktor to wówczas wypowiedzenie świadomości klęski o upadku nie do więzienia tego wszystkiego co chciało się osiągnąć moralna czystość czystość najgorsze najogólniej tym sensie była pewnie jedną z nich może to z tych powodów, o których pan wspomniał z powodu poczucia że, że dojrzałość jest świadomością brodu, który nas otacza, ale który też nasz, o który też też nas oblepia, które sami produkt produkujemy, któremu jesteśmy współ winni może ta ta świadomość dyktuje słowa wiek męski, a wiek Krajewski wynosi ona mam wrażenie jeszcze mówi nam coś bardziej dramatycznego nie będzie następnej fazy ten wiek męski jest poniekąd ostateczny nie ma powrotu do dzieciństwa nie ma powrotu do złudzeń trener gdyńskich niesieni nadzieją jest te trwanie w poczuciu przegranej i wypatrywanie rzeczy tak samo szary bolesnych jak te, które zostały tu w tej klęsce zapowiedziane polały się Muzy mem czyste rzęsiste jeśli nas by coś miało oczyścić coś uwolnić coś usprawiedliwić coś wybawić to być może tylko to jasna bolesna świadomość naszej sytuacji nic innego żaden kolejnymi żadne złudzenie żadne Arkadia żaden prom tej samej zamysł to jest stanięcie naprzeciw siebie nagim w innym obolały sponiewierany Boże drogi sądzę, że ten rodzaj świadomości przepędza dzisiaj w dzisiejszym świecie lubimy go prawda nie w dzisiejszym świecie nigdy nie osiągamy wieku męskiego dzisiejsza kultura spiskuje przeciwko dorosłości przeciwko dojrzałości wiele przemawia za tym, że jesteśmy powietrzny czas chłopcami może może nie górnymi ale, ale górnymi mamy do tego rzecz jasna prawo, ale jeśli nie jesteśmy albo jesteśmy gotowi zdolni do tego, żeby z tą kulturą się zmierzyć z jej odpowiedziami z jej sugestiami sobie jeśli jesteśmy w stanie zagrać przeciwko tym wszystkim ułatwienia, jakie one nam podsuwa to być może ta Mickiewicza ska fraza jest tym właśnie i tylko tym najkrócej powiedziałbym co powinniśmy sobie powiedzieć panie profesorze ja panu po informacjach powie, jeżeli pan pozwoli co miliardów, bo duża właśnie w tym, że wybrany przez pana jednym z pan profesorowi wiesz co do, że zwracam się do do milionów, którzy nas słuchają nazywa się 1 000 000 nie do mijamy zmiany do milionów, którzy nas słuchają by zapomnieli wszystkie wszystkie powody, dla których ten wiersz siedzi jakiś szuflad lektura szkolna potencjalny temat wypracowania lub co gorsza co gorsza maturalny to to wspaniały to wspaniały tekst leżał w szufladzie liryki zostały opublikowane profesora wkraczam stanowczo jak Mickiewicz i przechodzimy do informacji po informacjach wracamy pan prof. Piotr Cywiński po wczoraj pan prof. Piotr Śliwiński kierownik zakładu poetyki krytyki literackiej Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu i przewodniczący kapituły poznańskiej nagrody literackiej poleca dzisiaj liryki poznańskiej Adama Mickiewicza ze szczególnym uwzględnieniem USA, które się polały na mecie państwo sielskie anielskie na ten wiek męski wiek klęski siedzi ten winnymi kie WICZ płacze płacze mówi Och, ów jak gorąco Popów jak gorąco ów świat jestem beznadziejny straszne to, że nie mogą udać tymczasem żona rodzi i rodzi i rodzice dzieci 1 jedno po drugim szóstkę urodziła trochę miała problemy emocjonalne to Mickiewicz mówi no dobrze kochanie to czy odda do takiego miejsca ich życie będą razili prądem odmawiali cisną polewali zimną wodą, ale ja w tym czasie będę siedział i załamywał ręce nad tym jak to nic nie mogę jak to jest wszystko smutne i w tej moim bezruchu i braku akcji jednakowoż żalu za tym, że nie dałem rady zastygł ne i podzielę się no oczywiście nie chodzi o to, żeby lustrować Mickiewicza panie profesorze, ale żeby, żeby to czy czy w poezji nie poszukujemy jednak trochę prawdy prawdy w ale też inspiracji czy prawda o tym w ja muszę czuć on, że on jednak coś mi pokazuje atak pokazuje mi no kurde, nie daje rady jest jakiś wygodnictwo im łosiem, który po prostu ich w pani redaktor owczarków podkręcił pola u lało się pani profesor w ogóle cały świat lektur jest lista pani redaktor litości przeczytam ten również pozwoli także, że go w obawie by wierszem zachwyt przekonam wolę z 2 Znicz przepraszam snuć miłość jak jedwabniki nić wnętrzem swemu snuje, lecz serce jak źródło wody wnętrze aleje rozwijać się jak złotą blachę, gdy szykuje ziarna złotego puszczają w głąb jak nurtuje źródło pod ziemią w górę wiecznie jak wiatr wieje po ziemi rozsypać jak zboża sieje ludziom piastować jako matkę z piastuje ten będzie na przód moc 2 jak moc przyrodzenie potem będzie moc trwa jak moc żywiołów, a potem będzie moc, jaką moc Krzewienia potem jak ludzi potem jako moc aniołów, a w końcu będzie jako od Stwórcy stworzenia normalne, że za nie tych roślin duża rosło i ceny na sobie drużyna 1 skreślał, a potem snu Miłosz Giersz ten wiersz snuć miłość on nam dał kawał języka, jakim mówimy o miłości, ale także, ale nie do żony, ale także filozofii FR w o panie panie dyrektorze, jakie ja tylko pewnie jest w radiu TOK FM rozgłośnia ordo iuris czy zmierza Radia TOK FM nie można mieć innych poglądów pisma profesor to dobrze rozumiem panie profesorze źle pan zrozumiał panie dyrektorze chcę powiedzieć, że wzrostu w zaskakuje mnie pewien pewien radykalizm uporu w jakim pan redaktor powraca do do kwestii małżeńskiej wierności, które do ilości pal licho wiernością panie profesorze no ale facet, który miłości tak pięknie pisze no miał szansę też powiedzieć rzecz to także to nie są tylko słowa to nie jest tylko słowo został zostawić żonę to pół biedy, ale oddać się do jakiegoś miejsca, gdzie torturują i pisać pisać znaczy miłość no przepraszam panie profesora trochę siadłem jubilatkę zdrowego w pułapkę zdrowego rozsądku co oczywiście często zdarza wtedy kiedy, kiedy próbujemy rozmawiać, o czym tak delikatnym i ich lotny i wieloznacznym jak jak wiersze, ale jeśli pan pozwoli panie redaktorze pan pozwoli chciałbym tylko stwierdzić, że to wspaniały wspaniały wiersz wspaniale wspaniale opowiedziany, choć wydaje się, jakby był na to też wskazują badania rękopisu, jakby był pisany na próbę jakby, jakbym miał postać nie dokończono, ale przecież przecież jest zarazem skończony wspaniały retorycznie cudownie ukształtowany od tego bez okolicznika snuć miłość, które mamy pewne wskazania nawet przykazanie przekazanie nakazanie by uważać miłość za horyzont wszelkich naszych spraw i wszelkich naszych o poczynań, a później przez to filozoficzne wyliczenie przeistoczenie, których doznajemy wtedy, kiedy owa miłość może nabyć dane, kiedy do nich dorośliśmy kiedy, kiedy umiemy ją rozpoznać okazywać wysławiać i może pan powiedzieć dobrze, ale źle potraktował potraktował żonę nie byliśmy przed nie byliśmy przedtem nie sądźmy zbierają rzeczy przy, których nie byliśmy panie redaktorze serię panie profesorze cały cały stwarzają panie panie dyrektorze pan był przecież rozłoży cały system sądowniczy, że opiera się nawet jak przecież nie byliśmy to podejmujemy pewne decyzje dotyczące tego co się wydarzyło nie jestem pewien czy rzeczywiście wtedy jest mamy do czynienia wyłącznie z pośladkami zdaje się niemającej twardych mocnych Factory faktyczny faktograficzne dowodzą jak nie ma ciała dach miejmy ich system są mniej sądownicza opiera się również na, ale też system sądzenia i nasza nasza zachodnia etyka opiera się na założeniu że, że przy wszystkie nasze wątpliwości przemawiają na niekorzyść podejrzanego w tym wypadku także to interpretujemy w każdym razie nie byłby w stanie oskarżyć Mickiewicza, gdyby ktoś był w stanie oskarżyć Mickiewicza to to to takie com pisze i to co pisze i to jak pokazuje człowieka właśnie człowieka złamanego przez przez samego siebie nie tylko przez świat, ale też złamanego przez samego siebie człowieka, którym się skończyła się wina istnienia znaleźć, wobec którego z niej uwolnią, które w, których chce w pisaniu zobaczyć to słaby, bo w tym wypadku jest słabe narzędzie mające mu pomóc w samotności wątpliwościach w lęku może właśnie w poczuciu poczuciu winy wielki poznański są tak istotne, bo one przy przemienia mają ten podmiot mocnym tak mocno zdolnych kształtować wspólnot zdolny być myśleć cierpieć wysławiać się za miliony przemieniają ten ten biologiczny podmiot romantyczne człowieka pełnego poczucia własnej słabości owej klęski, której rozmawialiśmy czy to jest człowiek, którego można oskarżyć o brak współczucia brak poczucia odpowiedzialności o o o obrót tak jak sądzę bądź Eko również to właśnie ten człowiek panie redaktorze to jest ten człowiek ten podmiot, którego pan szuka to jest ten współczesny nowoczesny podmiot, który jest naszym bliźnim w naszych wątpliwościach niepewność w naszej pustce ta pustka jest tutaj bardzo ważnym czymś w lirykę poznańskich one są po to, żeby ją pokazać ukazać może mógłby blokować może jej zapobiec może znaleźć ścieżkę, która prowadziła by jakiś pełni one są dramatyczne one są walką one są drogą prawda to jest takie tak bardzo powiedział ludzkie współcześnie bliźnich jak cała literatura nowoczesna, która zaczyna się gdzieś serwer też będę się który, który pisze, że zawsze bardziej interesujące jest droga niż karczma prawda, więc i, ale nie tylko, dlatego że jest ciekawsza, ale również, dlatego że sprawdzi się, więc kiedy pan pyta o prawdę to odpowiadam prawdą jest lęk wątpliwości niepokój poczucie utraty poczucie przemijania to są to są prawdy prawdy które, które zagłuszał zagłuszał młodość, ale też prawdy, które samo zagłuszał rolę, jaką w ówczesnej polskiej literaturze, ale także dla emigracji odgrywał Mickiewicz to są prawdy, które zagłusza zagłusza współczesna kultura, która nie chce, która nie wie jak sobie poradzić z informacją, że zmarło 550 osób już właściwie się strasznie tym ludzi prawda czeka aż wreszcie się to ten, gdy skończą, bo nie widzimy tam żadnej zaginionej przestraszone sobą i bilansującym swoje życie jednostki to jest kultura, która ma wynosić nawet nie podaje tego na pasku że, że parę dni temu w morzu Śródziemnym utonęło 130 osób już na to już na 100 wzbudziła poza tym nie powinniśmy się za zanadto niepokoić sensacja nas niepokoi powtarzalność blisko śmierci jest niepokojące, więc dlatego by powiedział, że te skromne liryki, aczkolwiek zarazem olśniewające są mają moc skandalu są jak granatem granat, który wybucha w świecie obojętnymi i są jak granat, który wybucha świecie naszym własnym wewnętrznym świecie, w którym do, którego nie chcemy dopuścić dopuścić myślenia wątpliwości słabości by właściwie o, żeby taką mamy nadzieję nie wiedząc co się stało, więc Mickiewicz jest w innej gliny z gliny bolesnej jest z gliny bolesnej w odróżnieniu od od od od wielu z naszych nawet 3 lata złu zrodził się, chyba że chciałby mi nie chciałby być takiego tworzywa ulegają ciekawe czy zgodziłaby się z panem oddana do przytułku żona Adama Mickiewicza czy podpisałaby się pod pana słowami tak podpisała się na pewno była artystką była była wrażliwa to tym bardziej miała poczucie miała poczucie złożoności swojego istnienia nie jestem tego pewien nie byłem przy tym panie redaktorze machin pewien zakłada, żeby się podpisać rozumiem dobrze przeczytać coś panu jeszcze państwu pan wiersze bardzo proszę panie profesorze, gdy mój trup w ośrodku bez zasiada w oczy zagląda wam głośno gada dusza w ten czas daleka ach, daleka błąka się na rzekach narzeka jest dumny kraj ojczyzna myśli mojej liczne mam serca mego rodzeństwo piękniejszy kraj niż ten co w oczach stoi rodzina milsze milsza niż całe pokrewieństwo tam wpośród prac i troski wśród zabawy uciekam ja tam siedzę pod jodłami tam leżę wśród bujnej wonnej trawy tam pędzę za wróblami motylami tam widzę ją jak ganku biała stąpa jak nam las śród łąk zielonych leci pośród zbóż jak Toni wód kompa ikonami gór jako Jutrzenka świeci mogłem profesorze dobrze mówi działacz wzory litery z tego się urodziła literatura dwudziestego wieku, ale chcę powiedzieć chcę powiedzieć jak czytelnik amator czytelnik miłość miłośnik takiej czytelni, który się nie zna takim właśnie jestem czytelnikiem, że tak mówić o pewnej alternatywy wewnętrznym o istnieniu innego świata mówi Mickiewicz czy być Mickiewicza czy być jedynym w swoim rodzaju, ale zarazem jedność ta polega na tym, że odnajdujemy w niej odnajdujemy również w niej siebie to niesłychanie istotne panie redaktorze panie profesorze dziękuję panie redaktorze pan prof. Rosjanie wydawali proszę nie udawać marksistowskiego twardziela znamy się przecież znamy się przecież panie redaktorze pan jest wrażliwym czytelnikom wrażliwym także na krzywdę kobiet pan prof. Piotr Cywiński kierownik zakładu poetyki krytyki literackiej Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza, który odda swoją żonę do szpitala psychiatrycznego, gdzie ją torturowano był państwa, bo goście informację o godzinie 1140 dzisiejszy program przygotował Paweł Ziętara nad jakością naszych połączeń czuwał Krzysztof Woźniak Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu, wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA