REKLAMA

Czy czeka nas polexit? I czy polski euroentuzjazm to fakt, czy mrzonka?

Maciej Zakrocki przedstawia
Data emisji:
2021-04-28 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
51:47 min.
Udostępnij:

Od ćwierć wieku jesteśmy euroentuzjastami, a od 2015 r. polski rząd toczy nieustanny spór z unijnymi instytucjami; mnożą się konflikty z Komisją Europejską, coraz więcej spraw "przeciwko rządowi" trafia do TSUE. Rozwiń »
Biorąc to wszystko pod uwagę, z dużym niepokojem czekaliśmy na dzisiejsze posiedzenie w gmachu TK, któremu przewodniczyła prof. Krystyna Pawłowicz, a które miało odpowiedzieć na pytanie: czy Polska powinna respektować postanowienia o środkach tymczasowych Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie Izby Dyscyplinarnej SN? Spodziewana odpowiedź na to pytanie, czyli NIE, zdaniem znakomitych ekspertów w dziedzinie prawa unijnego byłaby "drastycznym aktem naruszenia zobowiązań państwa członkowskiego i kolejnym krokiem w kierunku wyprowadzenia naszego państwa z Unii".
Czego powinniśmy się obawiać, jakie mogą być skutki decyzji tego grona dla przyszłości Polski w Unii? I jak to jest z tym naszym euroentuzjazmem? Czy jest trwały? O tym w dzisiejszej audycji Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki przedstawia dobry wieczór w środę 28kwietnia ten środkowy dzień tygodnia przeznaczamy w tej audycji na rozmowy o nas jacy jesteśmy w takim stopniu specjalni, których sprawach wspaniali, a których lepiej nie mówić od ćwierć wieku jesteśmy w euro entuzjastami Polacy bardzo chcieli po wybiciu się na niepodległość osiemdziesiątym dziewiątym roku należeli do Zachodniego wolnego świata stąd można tak w skrócie powiedzieć każda formacja polityczna w trzeciej Rozwiń » RP zgadzała się, że naszym celem powinno być członkostwo w NATO i Unii Europejskiej w tej drugiej sprawie nawet mieliśmy referendum, które wykazało, że zdecydowana większość blisko 59% głosujących chce by Polska Unii była od tego czasu każde badanie plasuje nas na pierwszych miejscach w Europie zwolenników członkostwa oczywiście wnikliwi obserwatorzy badacze widzą, że to miłość z pewnymi, ale bojach w ramach Solidarności europejskiej mieliśmy przyjąć niewielką grupę uchodźców z bliskiego Wschodu to euroentuzjazm wyraźnie gasł od 2015 roku Polski rząd toczy nieustanny spór z unijnymi instytucjami uruchomiony wobec Polski jest art. 7, który mówi o karach za wyraźne ryzyko poważnego naruszenia wartości Unii wydawałoby się, że wbrew zdrowemu rozsądkowi obóz rządzący zaczął szykować polexit, mimo że sam temu solennie zaprzecza podkreślając, że przecież dobrze wie o pro unijnych postawach Polaków, a jednak każdy kolejny rok przynosi przykłady przeczące rządowym zapewnieniu mnożą się konflikty z komisją europejską coraz więcej spraw przeciwko rządowi trafia do Trybunału sprawiedliwości Unii biorąc to wszystko pod uwagę dużym niepokojem czekaliśmy na dzisiejsze posiedzenie w gmachu Trybunału Konstytucyjnego, któremu przewodniczyła prof. Krystyna Pawłowicz, a które miało odpowiedzieć na pytanie czy Polska powinna respektować postanowienia o środkach tymczasowych Trybunału sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie Izby dyscyplinarnej Sądu Najwyższego spodziewana odpowiedź na to pytanie, czyli nie zdaniem znakomitej większości ekspertów w dziedzinie prawa unijnego byłaby drastycznym aktem naruszenia zobowiązań państwa członkowskiego i kolejnym krokiem w kierunku wyprowadzenia naszego państwa z Unii tak m.in. napisali sędziowie Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku odpowiedzi na dzisiaj nie padła mamy poznać 13maja, ale uzasadniony niepokój pozostał, czego powinniśmy się obawiać, jakie mogą być skutki decyzji tego grona dla przyszłości Polski w unii spytam o to pana dr. Pawła Marcisz z katedry prawa europejskiego Uniwersytetu Warszawskiego, a potem zapytam pana prof. Radosława Markowskiego z uniwersytetu SWPS jak to jest z tym naszym euro entuzjazmem czy jest trwały czy działania rządzących mogą zachwiać naszą wiarą Unii czy wreszcie niewielka skuteczność instytucjonalnej Unii walce o polską praworządność nie podkopuje naszej wiary we wspólnoty goście pojawią się za chwilę najpierw zapraszam państwa na subiektywny przegląd informacji dnia Maciej Zakrocki przedstawia Europa osiągnie odporność stadną w lipcu najpóźniej w sierpniu ocenił dzisiaj ugór Sahin szef niemieckiej firmy farmaceutycznej majątek, która opracowała szczepionkę przeciwko covid-19 firma Fire ostrzega jednak, że odporność stadna początkowo nie będzie dotyczyć dzieci, gdy szczepionka została dotychczas zatwierdzona do użytku dla osób powyżej szesnastego roku życia pan Sahin przyznał także, że dane wskazują, iż odpowiedź immunologiczna u osób, które otrzymały już szczepionkę słabnie czasem możliwe, że niezbędne będzie utrzymanie trzeciej dawki zbadań wynika, że skuteczność szczepionki majątek Fire spada z diewięćdziesięciu 5% do około 91 po 6 miesiącach powiedział w związku z tym możemy potrzebować trzeciego zastrzyku, aby ponownie zwiększyć ochronę szczepionkową do prawie 100% w ostatnim czasie pojawiło się obawy, że istniejące szczepionki mogą być mniej skuteczne przeciwko nowym wariantom wirusa, które pojawiło się w różnych częściach świata jak powiedział pan Sahin szczepionka majątek Chajzer została przetestowana przeciwko ponad 30 wariantem w tym przeciwko wariantowi brytyjskiemu i indyjskiemu zapewnił, że preparat ten wyzwala dobrą odpowiedź immunologiczną przeciwko prawie wszystkim z nich wariant indyjski zawiera mutacje, które już wcześniej graliśmy, przeciwko którym nasza szczepionka działa powiedział dodał, że jest przekonany, iż bastion, który stanowi szczepionka przeciw covid-19 wytrzyma szczepionka jest dość sprytnie skonstruowane jeśli będziemy potrzebowali ponownego wzmocnienia zrobimy to nie martwię się zapewnił no jak nie martwi się pan ugór Sahin to ja się nie martwię Maciej Zakrocki przedstawia pandemia pobudza naukę nie tylko do szukania szczepionek leków, ale także takiego sposobu naszego życia byśmy mieli niewielką szansę zakażenia się wczoraj informowałem państwa o badaniach we włoskich supermarketach, z których wynika, że wirus występuje bardzo często na terminalach kart płatniczych czy na dotykowych ekranach uwag od dzisiaj czytam na portalu RP PL, że sieci Whole Foods market klienci będą mogli płacić całkowicie bezdotykowo wystarczy do czytnika przyłożyć dłoń Amazon, który jest właścicielem sieci już testuje tę nową formę płatności koncern poinformował, że bezdotykowe płatności będą jedną z opcji w sklepach sieci Whole Foods, gdzie nadal będzie można skorzystać też tradycyjnych kas, żeby zapłacić bezdotykowy sposób jedyne co musi zrobić klient to umieścić dłoń bezpośrednio nad czytnikiem tak, aby był on w stanie zeskanować linie papilarne na wewnętrznej stronie dłoni następnie system dopasuje linie papilarne karty płatniczej, której dane muszą być wcześniej wprowadzone do systemu razem ze skanem dłoni Amazona automatycznie ściągnie z konta odpowiednią sumę za zakupy już 2 sklepy Amazon go światu jako pierwsze zostały wyposażone w czytniki dłoni podczas pierwszych zakupów klient musiał zeskanować dłoń specjalnym terminalu i powiązać odcisk unikalnym kontem sklepie oraz z kartą płatniczą przy kolejnych zakupach wystarczyło zeskanować dłoń przy bramkach prowadzących do sklepu i to wszystko no i co państwo na to Maciej Zakrocki przedstawia to była formalność, ale jednak należy odnotować parlament europejski poparł umowę handlową między wielką Brytanią Unią europejską po brexicie, usuwając ostatnią przeszkodę na drodze do pełnej ratyfikacji porozumienia w głosowaniu 660 posłów było za 5 przeciwko 32 wstrzymało się od głosu zgoda parlamentu europejskiego jest uwieńczeniem ponad 4 lat trudnych negocjacji w sprawie wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii, gdyby umowa została poparta przez posłów do parlamentu europejskiego relacje Unia wielka Brytania musiałyby się opierać na warunkach światowej organizacji handlu co oznaczałoby m.in. kontyngenty i cła przewodniczący rady europejskiej Charles Michel napisał na Twitterze, że wielka Brytania pozostaje ważnym przyjacielem i partnerem Unii Europejskiej cieszę się z wyniku głosowania w parlamencie nad umową handlu współpracy między Unią wielką Brytanią stanowi to duży krok naprzód w stosunkach między Unią i wielką Brytanią i otwiera nową erę zadowolenie z wyniku głosowania wyraziła też przewodnicząca komisji europejskiej pani Ursula von de la jak podkreśliła porozumienie stanowi podstawa silnej i bliskiej współpracy z wielką Brytanią parlament europejski w odrębnym głosowaniu poparł także polityczną rezolucję, która określa Brexit jako historyczny błąd posłowie wyrazili w tej rezolucji także ubolewanie z powodu ograniczonego zakresu umowy, której brakuje współpracy w sprawach polityki zagranicznej lub wymiany studentów od siebie dodam, że chciałbym dożyć dnia, kiedy Brytyjczycy złożą wniosek o członkostwo w unii europejskiej Maciej Zakrocki przedstawia prezes Najwyższej Izby Kontroli Marian Banaś w ostrych słowach skomentował dzisiejsze przeszukanie przez Centralne Biuro Antykorupcyjne do mojego syna Jakuba ocenił, że ma ono związek z zapowiadanym na 18maja opublikowanie wyników kontroli w sprawie tzw. wyborów kopertowych z 2020 roku te ostre słowa prezesa NIK-u brzmiały tak przypominam czasy bolszewickiej, kiedy po ogłoszeniu stanu wojennego za to, że byłem patriotą wiernym Polsce Solidarności zostałem aresztowany skazany na 4 lata więzienia dzisiaj rzekomo wolnej niepodległej Polsce obecna władza robi to samo ktoś się z nią nie zgadza na podstawie pomówień może być w każdej chwili aresztowany i skazanych to czystej postaci państwo policyjne, którym rządzą służby, a nie premier prezydent czy parlament o komentarz do tej wypowiedzi i do samej akcji CBA poprosiliśmy pana dr Sebastiana Gajewskiego prawnika i analityka politycznego centrum imienia Ignacego Daszyńskiego nie wiem, kto spotyka Mariana Banasia ze strony prokuratury centralnego biura i przypomina czasy stanu wojennego, bo zarzuty stawiane prezesowi NIK nie wydają się całkowicie nieprawdopodobne, ale na pewno jest także stosunki między prezesem Tomaszem i rządem Prawa i Sprawiedliwości przypominają wojnę, która toczy się wg zasady we nawet 1× 1 dniach centralne biuro rady przeszukanie następnego dnia prezes Banaś ogłasza krytyczne wobec rządu raport z kontroli niestety na wzajemnej wymianie czasu cierpi nie tylko prezes Banaś i Prawo i Sprawiedliwość, ale państwo bo, choć Najwyższa Izba Kontroli rzeczywiście jest dzisiaj bardzo krytyczna wobec rządu została niewolnikiem personalnego sporu jej prezesa z partią rządzącą, a te już psucie państwa, na którym wszyscy tracimy bardzo dziękuję za ten komentarz, a teraz już pora na główny temat audycji Maciej Zakrocki przedstawia pan dr Paweł Marcisz z katedry prawa europejskiego Uniwersytetu Warszawskiego jest już z nami dobry wieczór dobry wieczór to właśnie można powiedzieć, że nie stało się to, czego się wszyscy obawiali, choć może tylko odroczenie problemu przypomnijmy może słuchaczom jak ważny to jest problem to czy miało się dzisiaj zajmować skład kilku osób w gmachu Trybunału Konstytucyjnego w skrócie rzecz biorąc izba dyscyplinarna Sądu Najwyższego zadała pytanie prawne Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie dotyczy zgodności przepisów prawa Unii Europejskiej z konstytucją, a te konkretnie naprawdę dotyczy tego i 3 Trybunał sprawiedliwości może wydawać wg polskiej konstytucji postanowienia tymczasowe, które dotyczyłyby funkcjonowania polskich sądów, dlaczego to pytanie zadano dane dość konkretnych okolicznościach, kiedy i takie postanowienia tymczasowe Trybunał sprawiedliwości wydał w kwestii właśnie działalności takich organów czy kwestie działalności właśnie Izby dyscyplinarnej nawet nie takich organów jak izba dyscyplinarna dokładnie Izby dyscyplinarnej zakazującej w pewnym uproszczeniu, zakazując działalności i teraz pomysł jak rozumiem Izby dyscyplinarnej i naszych nowych sędziów jest taki, żeby unieszkodliwić te bowiem orzeczenie Trybunału sprawiedliwości jeśli się, żeby uczynić nieskutecznymi nad terytorium Polski, mówiąc że podstawa prawna tego orzeczenia w traktacie Unii Europejskiej jest w tym zakresie przynajmniej niezgodne z polską konstytucją to jest dość karkołomna konstrukcja prawna, bo usiłuje się stwierdzić niekonstytucyjność tutaj tzw. zasady lojalności, gdyż lojalnej współpracy nasi różni nas tymczasem Solidarności solidarnej współpracy różnimy się tej zasady prawa Unii Europejskiej, która zobowiązuje państwa członkowskie do lojalnej współpracy ze sobą nawzajem z Unią europejską, a drugi przepis, który się siły w ten sposób unieszkodliwić czy przepis traktatu Unii Europejskiej właściwie już o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, który umożliwia wydawanie postanowień tymczasowych Trybunałowi sprawiedliwości, więc izba dyscyplinarna chciałaby, żeby Trybunał Konstytucyjny orzekł, że te przepisy nie mogą służyć wydawaniu postanowień tymczasowy, który ingerował w działalność polskiego sądownictwa a, przekładając na głośne również w mediach, że tak często gorąco omawiane przypadki np. sędziego Igora tulei to to chodzi właśnie o to że, żeby nie było także izba dyscyplinarna nie może prowadzić swojej działalności, ponieważ Trybunał sprawiedliwości Unii Europejskiej no zażądał zawieszenia tych przepisów krajowych dotyczących właściwości Izby dyscyplinarnej te dokładnie te mu, więc w uproszczeniu językiem potocznym izba dyscyplinarna uznała, że się odbije się przy pomocy Trybunału Konstytucyjnego, że Trybunał Konstytucyjny w skrócie powierzy całe to zawieszenie było niekonstytucyjne teraz izba dyscyplinarna może sobie swobodnie działać uchylać immunitety te 4ha, dlaczego po raz kolejny zresztą, bo wcześniej były inne powody do takich sformułowań bardzo poważne postaci m.in. sędziowie właśnie Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku znowu mówią o tym że, że tego typu decyzja, jeżeli właśnie ta grupa sędziów w gmachu Trybunału tak tak postanowi prawda, że rzeczywiście izba dyscyplinarna Sądu Najwyższego ma rację no to, że w efekcie to jest nie tylko naruszenie właśnie tych zobowiązań państwa członkowskiego, ale kolejnym krokiem w kierunku wyprowadzenia naszego państwa Unii do tych architekt wygląda to znaczy jedynie sądy, żeby też świadomie zmierza w tym kierunku, żeby wyprowadzić na Unii Europejskiej to w tym momencie kwestionujemy absolutnie podstawowe normy prawa unijnego no jak się nietrudno domyślić zasadę lojalnej współpracy, która każe lojalnie współpracować z Unią europejską to jest rozwinięcie zresztą zasady do wykonywania zobowiązań międzynarodowych państwa w dobrej wierze i DK absolutnie podstawowe zasady rządzące relacjami państw członkowskich z Unią europejską jeśli jesteśmy w jakiej organizacji to niż my lojalnie z nią współpracować i zmierzyć zapewnienia skuteczności prawa i na mniejszą skalę podobnie z przepisem, który umożliwia wydawanie postanowień tymczasowych Trybunałowi sprawiedliwości te postanowienia ma zabezpieczyć TOK postępowania zabezpieczyć skuteczność przyszłego orzeczenia Trybunału też są takim niezbędnym instrumentarium zapewniającym efektywność działania Trybunału unijnego, a co za tym idzie efektywność działania samej Unii, więc doszliśmy do tego momentu, gdzie zaczynamy podważyć absolutne podstawy naszego bycia w unii europejskiej i tyle trzeba uczciwie przyznać czy zawsze było pewne napięcie między naszym uczestnictwem w unii europejskiej i pierwszeństwo traktatów unijnych na polską konstytucją, która jak wiadomo jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej te, więc zawsze ze szczytu było pewne miejsce na niezgodność z czasów co najmniej wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie europejskiego nakazu aresztowania widzieliśmy, że ten Trybunał Konstytucyjny również prawidłowym składzie zawsze uznawał nadrzędność konstytucji nad prawem unijnym i zawsze gwarantował sobie ostateczną możliwość kontroli, ale była bardziej możliwość hipotetyczna i zastrzeżone raczej na jakieś ekstremalne skrajne przypadki tutaj podważamy absolutnie najprostszy najbardziej podstawowe normy prawa unijnego, które obowiązywały właściwie od początku Unii Europejskiej wręcz od początku europejskiej wspólnoty gospodarczej, które z góry było wiadomo co znaczy, kiedy przystępowaliśmy do Unii no i teraz sobie mówimy, że nie te normy nam się nie podobają nie będziemy stosować to rzeczywiście wygląda w ten sposób, że nam coraz bardziej nie po drodze z Unią europejską no tylko, że właśnie tych działań polskiego rządu polskich władz szerzej, które właśnie potem są kojarzone jako takim pełzającym polexitem albo właśnie taką nieformalną drogą wychodzenia z Unii Europejskiej jest więcej, bo ciągle też czekamy na NATO co powiedzą sędziowie w gmachu Trybunału Konstytucyjnego ma pytanie, które ile pamiętam przesłał tam premier Mateusz Morawiecki czy nasza konstytucja jest nadrzędna wobec prawa unijnego to też chyba właśnie pisuje trochę tylko jeszcze szerzej tak no to, o czym mówimy w kontekście tylko tego przypadku Izby dyscyplinarnej taki i ten, kto dokładnie mam też były kolejnymi krokami oddalamy się głównie przejmie od centrum i znowu nie sądzę, że tak jest zamiast tego jest intencja, ale tak to wygląda tutaj te relacje unijne się wydaje rząd i nasze władze w ogóle te poświęca na ołtarzu polityki wewnętrznej United bardzo chcą bronić swoich tzw. reform sądownictwa, które są absolutnie niezgodne z prawem unijnym, że dla obrony tych reform jak chcą odciąć stosowanie pewnych norm prawa unijnego tylko Chin 1 Unia europejska nie składa się ze zbioru norm, żeby można wybrać stosować te, które się komuś podobają, więc nie wiemy jest drugi plan długofalowa strategia rządu może liczyć, że to wszystko rozejdzie się po kościach, że Unia najwyżej pogrozić palcem, a może liczy na to, że Trybunał Konstytucyjny wyda jakieś kompromisowe orzeczenie też słyszałem wypowiedzieć gość posła PiS na ten temat nie wiem, skąd poseł miałby wiedzieć jak orzeczenie wyda Trybunał Konstytucyjny nadal dzisiejszych czasach sobie pan startuje w Abby jest też Trybunał pisma niezależnego sędziowie niezawiśli to być może jednak nie powinni konsultować swoich orzeczeń z politykami takie mam wrażenie ale, ale przecież pani prezes Pawłowicz, która akurat przewodniczy temu zespołowi, bo przecież przed chwilą była w sejmie na to po prostu koledzy rozmawiają tylko nie wiem, dlaczego pani Teresy powoli orzeka w tej sprawie, ponieważ ma wyrobiony pogląd jedynie pogląd prawny na sprawę tylko pogląd na Unię europejską jako całość, która jak wiemy jak wypowiedź jest po prostu złem i mówiąc eufemistycznie, ponieważ one tam użyła chyba mniej przyjemnych określeń i jest to dość duży problem to znaczy w jaki sposób, że pani prof. Pawłowicz będzie bezstronnym sędzią w tej sprawie no co się właściwie dzisiaj wydarzyło, że nie doszło do do nie wiem jak to nazwać nawet na czy do wydania orzeczenia czy czy do odpowiedzi na to pytanie, które zadawała izba dyscyplinarna czy to jest rzeczywiście tylko kwestia wyjścia naprzeciw temu oczekiwaniu przedstawiciela Rzecznika Praw Obywatelskich, który prosił, żeby choćby 1 dzień przesunąć posiedzenie bo, bo chciał, aby drugi przedstawiciel biura mógł brać udział w tej rozprawie no i właśnie dość nieoczekiwanie pojawia się informacja, że w takim razie do chyba trzynastego magia będzie teraz przerwa i dopiero wtedy będzie kolejne spotkanie czy tak formalnoprawne procesowa odpowiedzieć, że tak właśnie było uwzględnione wniosek rzecznika przerwę w rozprawie w celu umożliwienia wzięcia udziału drugiego przedstawiciela rzecznika, bo daje się wtedy zaznajomienia się ze stanowiskiem Sejmu zostały niedawno złożone natomiast, dlaczego naprawdę zarządzono tak długą przerwę to szczerze mówiąc wykracza poza ramy, więc prawnej, ponieważ z tego co pewien czas słyszymy co się dzieje w Trybunale Konstytucyjnym czy te orzeczenia na jakieś dziwne obiekty wydawane są dyskutowane jakiś bardzo dziwny nadzwyczajnym powiedziałbym w sposób niektóre jak rozumiem konsultowane z kim nie wiemy dokładnie kim, więc bardzo pesymistyczna interpretacja jest taka, że po prostu Trybunał Konstytucyjny teraz sobie uciera z kimś orzeczenie zastanawia konsultuje z kim się orzec no mam nadzieję, że tak nie jest to znowuż Trybunału Konstytucyjnego dochodziły nas przy różnych okazjach jak np. procedowanie uzasadnienia orzeczenia w sprawie aborcji różne głosy na temat tego jak wygląda kuchnia w tej chwili Trybunał, tak więc nie wiemy czy 7 dzieje nie wiem, dlaczego zarządzono taką przerwę w rzeczywistości to jest w tej chwili czysta spekulacja być może rzeczywiście wynika to z tego, że Trybunał chce znaleźć jakieś kompromisowe rozwiązanie klej nie będzie tak jawnie antyunijne, jakie pytanie prawne Izby dyscyplinarnej to jeszcze na koniec zapytam czy pana zdaniem nie można by ja nie wiem czy to by się dało oczywiście przy tym obozie władzy, ale doprowadzić do sytuacji, w której zamknięto by pojawiającą się i wracającą dyskusję nie tylko w ostatnich 6 latach, ale właśnie tej kwestii nadrzędności polskiej konstytucji nad prawem unijnym nad tym wszystkim co niektórzy właśnie podnoszą, że jest pewnego rodzaju niejasnością jeśli chodzi o uzupełnianie się tych porządków prawnych i przypomina się tutaj m.in. inicjatywy i chyba Bronisława Komorowskiego swego czasu, który sugerował, żeby wpisać po prostu do polskiej konstytucji członkostwo Polski w unii europejskiej, że to dużym stopniu może na przyszłość ten problem rozwiązywało moim zdaniem rozwiązałoby część problemów mogłoby być pomocą w rozwiązaniu innych, ale nie byłoby całkowitym rozwiązaniem konstytucja w art. 8 występie pierwszy mówił, że konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej polskiej i jeśli weźmiemy za punkt wyjścia konstytucję to oznacza, że prawo unijne może mieć pierwszeństwo przed ustawami, ale nie przed konstytucją jeślibyśmy za punkt wyjścia prawo unijne to jest na trudne, ponieważ prawo unijne bardzo dawna uznawało, że w stosowaniu nieobowiązywania na gruncie stosowania prawo unijne ma pierwszeństwo nawet przed konstytucja i krajowymi, więc w Łęcznej ten spór jest zasadniczo nie uwzględniany chyba, żebyśmy rzeczywiście znowelizować konstytucję tym kierunku, żeby uznać pierwszeństwo prawa unijnego nie jest prawdopodobne natomiast wydaje mi się ten spór jest bardzo akademickim niesie ten spór konceptualne bardzo podoba lubię rozważać natomiast moim zdaniem to jest troszkę w tej chwili naciąganie mówiąc potocznie tego sporu, ponieważ konstytucja w żaden sposób nie wchodzi w kolizji z takimi normami normy pozwalające Trybunałowi sprawiedliwości na wydawanie postanowień tymczasowy nic konstytucji nie zabrania Trybunałowi sprawiedliwości nakazania jakiemuś polskiemu sądowi czy też nie ma temu sądowi do za zawieszenie działalności na czas trwania postępowania unijnego moim zdaniem to jest nieuprawnione interpretacja konstytucyjnych zawsze merytoryczne to się dobrze przedstawia, że konstytucja tutaj ma pierwszeństwo przed prawem unijnym nie można Unii Europejskiej naruszać naszych fundamentalnych praw, tyle że nie narusza moim zdaniem problemem nie jest bardzo ten abstrakcyjny dylemat co ma pierwszeństwo konstytucja czy prawo unijne to po prostu zła wiara w dokonywaniu interpretacji tej konstytucji nie próbie użycia i do tego, żeby bronić zmian w sądownictwie nawet z polską konstytucją zgodne nie są nie są również zgodne z prawem unijnym lub właśnie ciekawe jak wszystko będzie wpływało na stosunek euro entuzjastycznych Polaków i wspólnoty i do jej trochę takiej niemożności w konfrontacji z państwem rządzonym właśnie tak jak teraz u nas no i też jak to będzie wpływało na ocenę całego obozu rządzącego, który na jak żeśmy to trochę mówili mniej lub bardziej otwarty sposób z tej wspólnoty chce nas wyprowadzić bardzo dziękuję dzisiejsze spotkanie z rozmowy pan dr Paweł Marcisz katedry prawa europejskiego Uniwersytetu Warszawskiego tu gościem audycji raz jeszcze dziękuję za rozmowę dziękuję bardzo, Maciej Zakrocki przedstawia, a teraz gościem audycji pan prof. Radosław Markowski politolog centrum studiów nad demokracją Uniwersytetu SWPS dobry wieczór dobry, lecz akurat najnowsze badania, jakie znalazłem dotyczące trochę spraw europejskich to jest Eurobarometr przeprowadzonym przez Kantar na zlecenie komisji europejskiej 12 lutego 18 marca tego roku w i tam różnych pytań, ale też pytanie nawiązujące do naszej naszego stosunku do Unii jak rozumiem chodzi o to, że Polacy są 55% badanych zadowoleni z działań podjętych przez Unię europejską w okresie zwalczania pandemii w no, a 63% Polaków wierzy, że w przyszłości Unia będzie też podejmować w tej sprawie dobre decyzje co trzeci Polak uważa, że priorytetem Unii powinno być obecnie zapewnienie wszystkim obywatelom dostępu do do szczepionek lepsze to są ceny ciągle niż niż oceny dla dla rządu czy to właśnie podtrzymuje ten nasz euro entuzjastyczny stosunek do wspólnoty mamy, że zaczną tego, że właśnie to centrum, które pan wymienił od początku kwietnia minionego roku, więc bardzo intensywnie przez pierwsze pół roku później jeszcze w grudniu także w lutym tego roku teraz ponownie będziemy badać badaliśmy serii co tydzień niemalże takim pytaniem, kto działa najbardziej adekwatny względem pandemia ile na początku w kwietniu dwudziestego roku rząd był jako tako oceniany nawet chyba przez moment troszeczkę na takim samym poziomie Unia europejska to nie wchodząc szczegóły 12 fale, które żeśmy przeprowadzili zbiegiem czasu Unia zyskiwała jako instytucja, która z pandemią sobie radzi adekwatnie rząd Polski ten tracił i to tak wyraźnie to jest takie wyraźne rozjechanie się ostatni pomiar z lutego tego roku też to potwierdza, więc mamy taką bardzo wyraźną niejeden raz jak Kantar dla euro parametru tylko mamy 12 pomiarów pokazują ten trend, a więc okazać zbędnym przy okazji trzeba powiedzieć, że Polacy najlepiej oceniają jednak władze lokalne w tym troszkę lepiej niż europejską, ale na pewno władze lokalne Unia europejska znacznie lepiej kilkanaście punktów procentowych nawet 20 lepiej oceniana jeśli rząd Polski, a więc no, jakby tym bardziej, że do Polaków pomimo tego, że chce oczywiście znaną telewizję idę wszystkich ministrów tego rządu nie ma dnia, żeby nie próbowali oni opowiadać o Unii o tym co się dzieje z pandemią i wina za wszystko co tu się nie daje także za śmiertelne zdaje się z osiemnastego dziewiętnastego roku podwyższono też już na Unię próbują spychać to jednak trzeba powiedzieć, że Polacy nie dają się na to nabrać ta pani Beata nienawistne wręcz czasami retoryka europejska kompletnie nie zdaje egzaminu i właśnie w tym badaniu i grudnia z lutego tego roku badaliśmy przede wszystkim ten stosunek do szerszych kwestii praworządności, kto rzeczywiście powinna być warunkowana pomoc strukturalna i te fundusze różne od tego czy się przestrzega samorządności Polacy są bardzo proeuropejscy nie tylko w tych wymiarach, które badał Eurobarometru, ale pytam pytamy tak wielu wielu dziesięcioleci to znaczy wtedy, kiedy my nie byliśmy w unii zadawano pytanie czy ten projekt zasad już za daleko czy powinien być dalej pogłębiany i tutaj zawsze takie silne 50 do 60 kilku procent Polaków uważa, że dalej powinien być pogłębiany, kiedy się zaś pyta takim pytaniem najbardziej ostry mianowicie o polexit czy gdyby w najbliższą niedzielę odbyło się referendum na temat wejścia Polski z Unii Europejskiej zaledwie między 8, a 10% Polaków twierdzi zagłosowałoby za wyjściem, a więc znamy takie statystyczne jest do tego dodamy szum informacyjny tutaj naprawdę absolutnie przekonany o tym jest 56% więcej znaczy, że Polacy nie wierzą właśnie to polega ideową propaganda opozycji już nie mówiąc co w słynnym kiedyś niezbyt może eleganckim określenie Donalda Tuska na temat wyjścia z Unii pytam oto między dlatego, bo nawet, jeżeli przyjmiemy, że ten rząd właśnie w różnych badaniach jest najlepiej oceniane jeśli chodzi o to jak radzić z pandemią jeśli jest nie najlepiej oceniany jeśli chodzi właśnie o służbę zdrowia mogło się głównie w ostatnią na tym wątku się skupialiśmy to te wszystkie numery, które były robione choćby w ubiegłym roku z próbą wetowania budżetu unijnego teraz jakieś próby montowania kolejnego Sojuszu politycznego z Węgrami i Włochami w efekcie jakoś strasznie ten rząd nie pije z punktu widzenia preferencji wyborczych no wie pan jednak w stosunku do dziewiętnastego roku 43 jak systematycznie wszystkie środki poza tym 1, który zawsze entuzjastycznie do rządu się odnosi widzimy, że to jest między 1315% spadku to trudno powiedzieć, żeby to był błąd albo błędy pomiaru no te ośrodki różne badania robią raz lepsze są gorsze raz pokazują, że to jest tylko 10% spadku oraz 15, a nawet porywa więcej, ale nikt dzisiaj nie nie powie, że tak by firma, gdyby to przeliczać nasz szacunek na liczby bezwzględne to z tego powiedziałbym poniekąd bardzo wysokiego poziomu 8 000 000 na 31 co nadal było 26 i 6% uprawnionych do głosowania dzisiaj na pewno takich silnych zwolenników tego ugrupowania w granicach 5 jeśli bardzo byśmy chcieli przyjemnej zrobić, żebyśmy spojrzeli w porywach do 6, ale nie więcej to jest to jest na pewno tyle, więc na pewno ubywa problem polega na tym ubywa też głównej partii opozycyjnej, która nie straciła aż 15, ale między 810 też straciła w stosunku do ostatnich wyborów i to, że ta opozycja jak widzieliśmy z ostatnich dni prawda czym wcale no rozgrywa PiS no ja bym chciał to obraz delikatniejsze słowa, ale naiwności no teraz rozumiemy, dlaczego kandydat lewicy wyborach prezydenckich dostał 2%, a to ugrupowanie, które mogłoby mamy to znamy z takich pogłębionych badań, bo lewicową myślących ludzi w Polsce jest około 3035% co oznacza, że 20% lewica Polska powinna w wyborach spokojnie zdobywać no i ciągle pękają już z dnia na progu, ale połączyły się 3 partie nadal mają w granicach 10% poparcia, a więc to jest to jest mizeria i to w sytuacji, w których Nosek na Pace jest podane i średniowieczny moralnie źle prowadzący się kościół i miarę biedny kraj ciągle byłby lichy transport publiczny lichy oświata na tym na czym lewica na tych progresywnych idei zawsze zyskuje to po prostu nie ma nie ma lidera tej lewicy, bo czasami widzę w kolorowej telewizji głównym zajęciem lidera stoi jak kolorowy, którego koloru sweterek tym razem będzie na tam nie ma myśli tam nie ma wielkiego pomysłu na to jak i pokazać debatę o przyszłości Europy tych wyzwaniach i jest ten klimat energia i to wszystko co właśnie za chwilę może się okazać, że w Republice Federalnej Niemiec naprawdę po raz pierwszy zwyciężą zieloni i kobieta zostanie kanclerzem z z tej partii na Atu o oprócz tego tam są inne lewicowe ugrupowania prawda, więc państw jest o czym myśleć tylko tak trochę pytam na razie bardzo ogólnie, bo też wiem, że toczące się od dawna dyskusja szczególnie nasila nasiliła właśnie po roku 2015 w połączeniu nie tylko z przejęciem władzy przez obóz prawicy również w połączeniu no z tym potężnym kryzysem migracyjnym, który właśnie w tamtym roku się tak odbił na na Europie wtedy jednak wiele osób mówiło tak my jesteśmy za to Unia za tymi wszystkimi przywilejami, które wynikają z członkostwa w tej wspólnocie, ale rzeczywiście są takie obszary, w których już tak bardzo entuzjastycznie jesteśmy tu oczywiście na pierwsze miejsce zawsze wychodziło w tej dyskusji stosunek do przyjmowania uchodźców i czy można z tych wszystkich badań, które plan pan prowadzi obserwacji powiedzieć, że my jesteśmy wybiórczo euro entuzjastami są jakieś obszary, w których uważam właśnie że, że albo nie powinna ta integracja tak głęboko albo, że Unia się coś nie powinna wtrącać jak to coś wychodzić Andy to znaczy wszyscy są selektywnie euro entuzjastycznie południe Europy ma inną wizję północ, która dużo daje ma też inną wizję na temat tego co warto Holendrzy mam już przez własny parlament uchwalili, że nie będą finansować tych, którzy nie nikt nie zajmują praworządne i postawy Unii tak dalej, więc myślę wszyscy tutaj różni choćby czysto nadal nie do wiary 2001. roku z powodu geografii typu rolnictwa przykład, jakie mamy albo nie mam, więc wielka Brytania nie ma rolnictwa prawda nie, więc jest to i jest to bardzo skomplikowane teraz drugi wątek, który często się porusza to ja tam pisałem takie raporty dla Unii Europejskiej w minionych latach i tam pojawiał się taki wątek, że się tak tropiła w sposób prawidłowy, a nie tylko w oparciu o procenty co ludzie mówią tylko tropiła przyczynowość to wychodziło rzeczywiście ten entuzjazm trzeci co bardzo popierają Unię europejską no są instrumentalnie pragmatycznie w tym poparciu widzą to, że rzecz zwrotu płyną gigantyczne pieniądze no ale pytanie jest no ale dlaczego my ciągle tak podbijamy ten Polski Bębenek nieracjonalności jakiś tam duchowo Spiritual na symbolicznych rzeczy powinniśmy to, że popieramy, dlatego że jest ludzie po autostradach trzeba być ślepym, żeby nie widzieć ten kraj się odmieni i że ten kraj ci co myślą wiedzą, żeby się tak nie odmienił, gdyby tych pieniędzy europejskich, więc krótko mówiąc ja nie widzę nic złego w tym, że ludzie popierają Unię europejską w tym, że Unia europejska da oczywiście niebawem to jest takie niebezpieczne to jest hańbiące dla kraju, który się wsławił w końcówce dwudziestego wieku obaleniem komunizmu i to wielką wielką wartością nowa land prawda ewolucyjnie bez krwi i Solidarności jako hasła, że my mamy tak tak prowincjonalny tak tak, żeby moralnie paskudne stosunek do dotychczas i innym, którzy przypominają nas przed 3040 laty i ana dodatek jest, żeby była jasność bywa jak jest kryzys migracyjny gdzieś tam w różnych krajach rodzą się anty imigracyjne to, dlatego że tam są miliony tych czy setki tysięcy uchodźców nawet Węgry za kosztowały kilkudziesięciu tysięcy, który tam przeszli na był problem ludzie mieli prawo się tutaj przecież nikogo nie było rozumiane my to było u nas nakręcone kolejna prawda manipulacja świadomością społeczną, że tutaj jakieś zagrożenie imigrantami, których w ogóle nie była przypominam, że w latach dziewięćdziesiątych gościliśmy niemal 100 000 i to nie byle kogo z tym nie ma żartów Czeczenów, z których co prawda zostało 5 do 10 000, ale w czasie, kiedy tu byli i mamy prostego 1 000 000 czy ponad 1 000 000 Ukraińców, z którymi proszę na to spojrzeć nie ma żadnego problemu w ogóle nie słyszymy jakieś polsko-ukraińskich konfliktach słyszymy tylko o tym kiedy jakiś szaleniec z Instytutu Pamięci Narodowej w tym Libia to nazwa instytucji selektywnej pamięci narodowej nieprawda znowu podniesie sprawę takich czy innej Wołynia albo albo co godzinę między ludźmi nie ma żadnego problemu i ręce prezes politykom niektórym, zwłaszcza od tego, żeby nam pouczali jak mamy się obchodzić Czeczenami z Ukraińcami czy kimkolwiek czystymi biedny minister czy kami, którzy po prostu uciekają od wojny NATO jest na no wstyd mi pan jako Polakowi za to jak pozwoliliśmy, żeby nas Europa widziała w tej w tym wymiarze i teraz wracam do wydarzenia, które dzisiaj się odbyło, ale tylko połowicznie duża część obserwatorów komentatorów była przekonana, że dojdzie dzisiaj w gmachu Trybunału Konstytucyjnego do odpowiedzi na pytanie czy Polska powinna respektować postanowienia o środkach tymczasowych czułe w sprawie Izby dyscyplinarnej Sądu Najwyższego m.in. z sędziów Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku pisali, że jeżeli taka odpowiedź padnie rzeczywiście Polska nie musi respektować tych postanowień to będzie to tu cytuję drastycznym aktem naruszenia zobowiązań państwa członkowskiego kolejnym krokiem w kierunku wyprowadzenia naszego państwa z Unii ciągu ta władza ciągle wasze testuje na euro entuzjazm czy może m.in. dlatego jeszcze tylko pytam przepraszam, że co jest w sumie to w kontekście tego wszystkiego co pan mówi i też ja przyszłam takie emocje, ale rzeczywiście nie ma jakiegoś protestu nie nie ma nie wiem choćby 10 000 ludzi przed budynkiem tego Trybunału w czasie takiego procedowania, którzy krzyczą nie Anto poruszył pan bardzo wiele kwestii agencja w punktach tylko setką po pierwsze bardzo się cieszę, że też pan nazywa gmachem Trybunału ja nazywam czasami atrapą to pierwsze ten Trybunał jest w części zdelegalizowana legitymizowanie po drugie, oczywiście, że na Zachodzie mogą nie wiedzieć szczegółów taki wyrok spowodowałby pewne turbulencje, ale to jest całościowym zamyśle tego że, ponieważ Polacy są tak euro entuzjastycznie, ponieważ do 10% porywali deklaruje, żeby głosowała za polexitem to niema innej metody dla tych właśnie, którzy chcą wyciągnąć Polskę z Unii Europejskiej, żeby po prostu dobrze zacząć żeby, tym bardziej Unia nas zaczęła pewien sposób karać, a nuż to nadzieja tej właśnie tego myśliciela z Żoliborza prawda, a nuż coś odmieni Polacy się odwrócą ma coś im dalej w las im bardziej młode pokolenie wchodzi na rynek tym mniejsze prawdopodobieństwo, że tak się stanie, ale groźba jest trochę inna ja o tym pisałem kilkakrotnie, bo myśmy w tych badaniach też protestowali, że pojawia się coś takiego na razie marginalnie to trzeba po prostu kontrolować jak nowy eurosceptycyzm mianowicie to są ci, którzy między powodów takich, którzy z powodu prawicową konserwatywną religijną fundamentalistycznych odrzucają Europę jako kosmopolityczne zło liberalne prawda tylko ci, którzy bardzo ufali, że taka właśnie Unia jest niestety pani Urszula Wonderland, która bardzo płynnie mówi w kilku językach szkoda, że czasami nie do końca przynajmniej jej ceny są takie, jakby w ogóle powiem szczerze, że trochę trzymał kciuki właśnie za to za to zielonych niemieckiej dlatego, że to co CSU wyprawia, zwłaszcza w tym jak popiera Orbana jak te interesiki drobne tych przemysłów motoryzacyjnych niemieckich na to wpływają, żeby się nie zajmować i poważnie nie bronić praworządności jest rzeczą karygodną i część Polaków coraz bardziej rozczarowuje się do Unii nie dlatego my mamy udokumentowane w tych badaniach Polacy bardzo przez walają na to, żeby praworządność żeby, żeby strony fundusze różnego rodzaju były w Polsce wypłacane tylko jeśli będzie przestrzegana praworządność, więc mamy do czynienia z Międzyrzeckiego przy okazji chciałem powiedzieć, bo kończymy pewnie pomału, żeby pan o cały dyskusja o Unii Europejskiej wymaga takiego kompletnie nowego spojrzenia takiego ta Unia europejska przyszłości to Bauhaus zobaczę ideami się bardzo podoba, bo ja z kolei pracuje nad takim wątkiem pt. Unia europejska dobry trop oceny ten antropocen ta debata antropocen ska w ogóle w Polsce nieznana właśnie za co będę coś zrobić, żeby wprowadzać na wokandę i rozmawiać o tym kto to jest wielkie wyzwanie to, że człowiek jest biologicznym czynnikiem zmianie tego 6 kilometrowego odcinka tego nie miejsca wokół ziemi, który w, którym możemy rzeczy, które zniszczyliśmy my jako ludzie Europa tutaj ma gigantyczną rolę odegra nie zrobią tego Chiny nie zrobi tego Rosja Ameryka, kto wie czy tam za chwilę ja też mutacja Trumpa nie wróci do władzy, więc Europa po przy wszystkich swoich różnych organizmów takich decyzyjnych problemach, bo to skomplikowany organizm jest tym miejscem, w którym musi to Europa wrzucić taką wizję, że my wszyscy jako ludzie jako Homo sapiens gatunek musimy się tutaj na tej planecie zmieni zmienić nas tylko funkcję ma nasze życie nasze ubiory nasze stosunek do energii idę do wszystkiego jest znacznie więcej niż zielony ład niż ocieplenie klimatu niż plastyki w oceanach to jest w ogóle gigantyczna debata o kondycji człowieka, który jak mawiają ci, którzy tym zajmują człowiek tak naprawdę powinien na tej planecie na nowo wylądować zrozumieć, gdzie jest, bo do tej pory NASA i to wynika trochę z tego z tych strasznych złych skutków nowoczesności to znaczy my wszystko wiemy dobrego o nowoczesności a, a te skutki uboczne, które są fatalne o nich nie dyskutujemy to trochę tak jak nasza świadomość tych bohaterskich Polakach co ratowali Żydach 0 świadomości o wszystkich nie rodzice, którzy robili wręcz odwrotnie aktor jestem, więc myślę sobie, że warto było też rozmowy Unii Europejskiej prowadzić nie tylko nawet tam kto komu, jakiej prawa to wszystko ważne rzeczy, ale tak naprawdę bardzo trzeba teraz pilnie i szkoda, że akurat ten rząd w ogóle na temat zmian mówi pewnie nigdy tam myśli nie zaprzątała, ale jest taki moment, żeby sensownie liderzy państw europejskich postawili na to że, że tutaj jest takie nowe otwarcie to Europę na nowo trzeba wykreować wymyślić, ale nie tylko wymyślić na papierze, ale realizować i tutaj ten tata ten antropocen nowy ogląd, bo on my od niego nie uciekniemy oczko nie wszyscy sobie z tego zdają sprawę i toby było takie wielkie co akurat mi się podoba to Bauhaus Zobacz wideo ze, że chce musimy na estetykę na zrównoważony charakter rozwoju na włączenie społeczne na ochronę klimatu recykling itd. różnorodność biologiczną to wszystko jest absolutnie najważniejszy w tej chwili zadanie nie czy Grecja dostanie parę miliardów nic więcej, choć to będzie zajmować ludzi niestety nawet w takim razie jeszcze krótki komentarz poproszono, bo z drugiej strony ta konferencja o przyszłości Europy, która przynajmniej założenia mogłaby być miejsce również dyskusji o takich rzeczach, o których teraz pan mówił no ja wiem, że właśnie wszędzie w Europie ludzie żyją problemami dnia dzisiejszego, że żyć ciągle jeszcze właśnie ta pandemia itd. ale jak się spojrzy na zainteresowanie choćby już tą odpalono stroną internetową, gdzie można wreszcie rozpocząć już dyskusję, choć formalnie na 9maja na dzień Europy sobie liderzy instytucji unijnych plus ma krą zarezerwowali na takie oficjalne otwarcie nie ma takiej specjalnego zainteresowania tą konferencją no cóż ja wiem, że to w ogóle źle, mimo że konferencja każdy może wziąć udział każdy to nie bardzo wiadomo, kto ja sam mam tutaj sporo wątpliwości no, niemniej jednak znowu wracają i puentując w tak euro entuzjastycznym społeczeństwie to też jakoś powinno być może bardziej widoczne, a może ja nie wiem może jest na jej, ale nie warto kilka na koniec za coś niepopularne jestem, bo mogę niepopularne rzeczy tak jak Polacy ma nie pan jawnie nie tam parędziesiąt tysięcy osób, ale nie jesteśmy takimi dosyć żadnego tam mieć nawet powiedziałbym mamy wielkie problemy zrozumieniem naszej własnej polityki instytucji połowa Polaków nie wie ile Izbicy nasz parlament Dariusz nie wszystkim szczegółów będą i kiedy badamy wiedzę o tym co np. 1 wiec wielkich błędów to są pretensje o to, że w dziedzinie zdrowia Unia europejska niewiele robiła na innych Polaków nie wierzę europejska nie robiła, bo nie mogła robić, bo państwa narodowe nie chciały, żeby tą problematyką, ponieważ zajmowała prawda czy, więc kiedy badamy wiedzy o naprawdę tymi dlatego Ziobro Ziobro podobnie mogą występować z oficjalnymi tymi opowiadać proszę ma 90% litania kłamstw o procedurach normach i tym czym jest Unia europejska z ust polskiego ministra prawda no i nikt inny i też troszkę do g no parę razy Trumpowi się przydarzyło w stanach Zjednoczonych dziennikarka powiedziała pani kłamie pan jak tego kończymy rozmowę 1 pastor go pogoniła jak uprawia propagandę, a ważna sieć telewizyjna po prostu wyłączyła program mówiąc ona nie jest od tego, żeby siać kłamstwa no troszkę tego klimatu nam potrzeba tutaj w tym kraju no ja ja czekam, kiedy politykami 90% kłamstwo jakiejś wybranej dziedzinie, która Polska telewizja radio zdecyduje się wyjdzie redaktor naczelny odpowiedzialny za program powie my się kierujemy takimi wartościami, że uniemożliwia nam dalszą transmisję tego tego tego wylewu prawda magla i kłamstw, które tutaj nas zalewa nas czeka ja niedługo jeszcze mam, ale ciągle czekamy na osie z pań w dostał nadzieją, że dzisiaj już dostaje bardzo dziękuję pan poseł Radosław Markowski centrum studiów nad demokracją wesele z PS był gościem audycji dziękuję bardzo, dziękuję bardzo podziękować też Małgorzaty Raczyńskiej, która audycji wydawała Maciej Zakrocki życzę państwu dobranoc Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MACIEJ ZAKROCKI PRZEDSTAWIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA