REKLAMA

Czym jest odporność i dlaczego zarazki chcą zamieszkać w naszym organizmie?

Przedpołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
2021-05-03 10:00
Prowadzący:
Czas trwania:
31:35 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
państwo bardzo serdecznie przy mikrofonie Tomasz Kopka i zapraszam do wysłuchania dzisiejszego przedpołudnia Radia TOK FM, które realizuje dla państwa Maciej Gorczyński przez najbliższe 2 godziny porozmawiam z moimi ekspertami ekspertami o zdrowiu, ale główną bohaterką naszej dzisiejszej audycji będzie odporność, a to wszystko za sprawą fantastycznej książki broni się jak dbać o swoją odporność autorstwa Margit Kossobudzka i Katarzyny Staszak, którą trzymam właśnie w Rozwiń » ręku, ale obok nie są również 3 egzemplarze którymi chciałby się z państwem podzielić, mimo że mamy dopiero my to dla mnie ta książka już jest książką roku Margit Kossobudzka Katarzyna Stasiak wspólnie z ponad 30 lekarzami lekarka mi bardzo przystępny sposób opisuje, dlaczego brak przyjaciół jest tak groźny jak palenie papierosów co wspiera naszą odporność i dlaczego sen jest tak ważnym książka ukazała się dzięki wydawnictwu Agora i to dzięki uprzejmości wydawnictwa możecie pisać państwo do nas na adres dla was małpa TOK kropkę FM dla was małpa TOK kropkę FM, aby te książki utrzymać naprawdę te po dzisiejszej audycji nikt nie powinien mieć żadnych wątpliwości, dlaczego akurat ta książka powinna figurować w waszych domowych bibliotekach w ostatnim czasie termin odporność by w zasadzie odmieniony przez wszystkie przypadki, a przecież jest z nami znacznie dłużej niż pandemia koronowirusa, jakby każdy każda z nas zastanowił się mocniej to w zasadzie od dziecka słyszymy o magicznych mikstur ach, przyrządzanych na bazie miodu cebuli czosnku słyszeliśmy, że mamy się ubierać ciepło za chwilę słyszeliśmy, że tę kurtkę, którą mamy na sobie musimy ściągnąć, bo się przed żyjemy, że musimy dbać o SN, że musimy uprawiać sport, a to wszystko miało składać się na tarczy, która ochroni nas przed chorobami o tym czym konkretnie starcia przed czym nas chroni i kto chce nas zaatakować opowie moja pierwsza rozmówczyni pani prof. Sylwia Kołtan z kliniki pediatrii hematologii Onkologii collegium medicum Uniwersytetu medycznego Mikołaja Kopernika szpitala Uniwersyteckiego nr 1 w Bydgoszczy pani profesor jest również konsultantem krajowym w dziedzinie Immunologii klinicznej dzień dobry dzień dobry witam bardzo serdecznie pani profesor czym właściwie ta odporność czy porównanie jej dotarcie jest trafne bardzo często odporność tak graficznie przedstawiana jest jako tarcza, którą otrzyma człowiek, która ma chronić się tego człowieka przed wszelkimi zagrożeniami ze świata zewnętrznego, bo to jest bardzo dobre moim zdaniem porównanie natomiast w rzeczywistości jest to niezwykle skomplikowany system szuka różnych tkanek narządów komórek, który wypełnia takie zadania jak ta symboliczna tarcza, czyli ma chronić nasz organizm przed wszelkimi drobnoustrojami, ale również ma rozpoznawać własne uszkodzone komórki i albo je naprawiać albo zniszczyć tak, żeby nie stały się początkiem jakiegoś nowotworu albo źródłem innych problemów zdrowo no właśnie ona chronić, ale czym są, więc te zarazki, jaki mają interes w tym, aby namieszać w naszym organizmie te zarazki to są różnego rodzaju drobnoustroje mniejsze większe są bakterie wirusy grzyby, ale nie taki kapelusz Chauvin tylko takie malutkie, których w ogóle nie widzimy gołym okiem, dla których komórki naszego ciała nasza krew są świetną pożywką mogą się namnażać się i sobie świetnie funkcjonować niestety w przeciwieństwie do nas jako gospodarza, bo my niestety wskutek tych zakażeń mamy przeróżne problemy w zależności od tego gdzie ten drobnoustrój się usadowił bardzo często są to płuca czy górne drogi oddechowe no i wtedy mamy objawy chorób, które są powszechnie znane, czyli mamy np. zapalenie płuc zapalenie oskrzeli czy po prostu zwykły katar nie czy jak rozumiem układ odpornościowy jest taką dobrze zorganizowaną firmą z podziałem na rolę, kto w takim razie jest w tej firmie zatrudniony, kto pełni rolę szefa w układzie odpornościowym i czy na fotelu prezesa zasiadają jelita, a to taki jest powszechne myślenie o odporności takie reklamy, że odporność mieszka w brzuch są wszystkim znane, ale to nie jest cała prawda, bo w rzeczywistości przewód pokarmowy i układ immunologiczny związany z tym przewodem pokarmowym pełni bardzo ważną rolę, ale tak naprawdę szefem czy 2 szefami naszej odporności jest tak naprawdę szpik kostny i grasica wynik, niemniej jednak jak w każdym przedsiębiorstwie jeśli jakikolwiek element nawet jeszcze, ale inne elementu układu odporności, czyli węzły chłonne śledziona, a komórki, które się tam znajdują także nasza skóra, która jest bardzo ważnym elementem my układu odpornościowego człowieka jeśli którykolwiek z tych elementów jak to się kolokwialnie mówi mówi nam Wala to przedsiębiorstwo, do którego tutaj się odnosimy przestaje dobrze funkcjonować, czyli my jako osoba, której te wszystkie elementy funkcjonują zaczynamy mieć problemy zdrowotne wynikające ze zaburzenia Eddy poszczególnych elementów układu immunologicznego u pani profesor jak wirusy bakterie dostają się do naszego organizmu na przestrzeni tysiącleci, kiedy człowiek funkcjonuje w środowisku, w którym jest bardzo dużo różnych drobnoustrojów takich bardziej nam przychylnych takich dla nas bardziej niebezpiecznych wytworzyły się pewne mechanizmy nie z 1 strony ery były nad tymi mechanizmami pracują te nowotwory ryby właśnie dostać się do naszego ciała, a z drugiej strony nasz organizm buduje wciąż nowe formy obrony przed tą inwazją to jest bardzo złożone zjawisko jak drobnoustroje wnikają do organizmu jak uruchamiana jest cała ta maszyneria układu odpornościowego i tam takim pierwszym krokiem jeśli np. jakiś wirus zaatakuje od strony powiedzmy przewodu pokarmowego, bo o tym mówiliśmy to przywódca tego przewodu pokarmowego są takie specjalne komórki, które ma ją na sobą na sobie tak takie elementy jak receptor, a na drobno ustroju jest klucz do tego receptora, czyli zamka i one tak do siebie nawzajem pasują i to jest taki pierwszy sygnał, że nasz organizm został zaatakowany przez tegoż właśnie wirusa i to jest pierwszy krok niezbędny do tego, żeby zostały uruchomione kolejne mechanizmy układu odporności i właśnie ten element takim naj wcześniejszej odpowiedzi immunologicznej tak ten element odpowiada tzw. odporność wrodzona to jest taka, która jest gotowa do działania od razu z nią się niejako rodzimy nie jest potrzebne wcześniejszy kontakt z tym drobno ustrojem, żeby ten element odporności wrodzonej mógł prawidłowo zadziałać jest to niezwykle ważny element naszego układu immunologicznego i wiemy o tym, bo jeśli są choroby, w których te elementy odporności wrodzonej źle funkcjonują to pacjent ma bardzo bardzo poważne problemy zdrowotne w takim razie musimy jeszcze naszym słuchaczom słuchaczom wyjaśnić czym jest układ odpornościowy wrodzony oraz układ odpornościowy nabyty one żyją ze sobą w symbiozie współpracują jakoś ze sobą tak oczywiście to my sobie świat dzielimy na różne elementy, żeby go jakoś lepiej zrozumieć, bo w rzeczywistości wszystkie te elementy ze sobą współpracują nawzajem na siebie oddziaływują i nawet jeśli nam się wydaje, że któryś z tych elementów jest ważniejsza drugi mniej ważne są tak rzeczywistość nie do końca musi być odporność wrodzona jak powiedziałam to jest taki element odporności, który działa od razu my się z tą odpornością rodzimy i do tej odporności wrodzonej zaliczamy też URE naszą śluzówki, ale takiego elementu odporności wrodzonej zaliczamy również te bakterie takie dobre, które nas mieszkają do tej odporności zaliczamy również różne białka, które są produkowane w naszym organizmie one się tak ładnie nazywają białka dopełniacza również elementem odporności wrodzonej są pewne komórki, które są w naszej krwi i jest to element tzw. Białek chciał biały białych ciałek krwi, czyli tutaj mówimy o granulacji tak może dla niektórych lepszą nazwą będą one jutro, bo różnie się w tych komórkach mówi i one łącznie PE pełnią niezwykle istotną rolę w tej wczesnej odpowiedzi immunologicznej i od prawidłowego funkcjonowania tejże odpowiedzi zależy ta druga część, czyli odpowiedź swoista taka, która musi najpierw poznać antygenu musi być przedstawiony przez te elementy odporności wrodzonej taka prezentacja następuje i po tej prezentacji opłat immunologiczne te elementy odporności nabytej znają już ze swojego wroga bardzo dobrze i potrafią reagować bardzo specyficznie bardzo taki sposób można powiedzieć jak snajper, czyli to jest już bardzo precyzyjne zwalczanie ściśle określonego drobnoustrojów i dotychczas zwalczanie pani profesor jest oparte o tzw. pamięć immunologiczną m.in. tutaj po takim pierwszym kontakcie wytwarza się pamięć immunologiczna i przy kolejnym kontakcie tym samym DROBNOUSTROJEM nasze układ immunologiczny działa już wtedy bardzo szybko, bo zna tego swojego wroga Mago zapisanego w pamięci i bardzo skutecznie go zwalcza także ten drobnoustrój nie jest w stanie nawet wywołać choroby on się jak to mówi pojawia znika także to jest niezwykle ważny element jest realizowany przez specjalne komórki układu odporności, które zaliczane są do limfocytów to są to jest stąd też taka grupa białych ciałek krwi i wśród tych limfocytów są 2 główne rodzaje jedne są tzw. limfocyty te które, jakby bezpośrednio zabijają drobnoustroje, a drugie to są limfocyty bez, które produkują takie białka, które potocznie są nazywane przeciwciałami albo immunoglobulinami i te białka również przyczyniają się do zwalczania różnych drobnoustrojów i w tym miejscu postawimy kropkę, aby oddać głos informację Radia TOK FM, na który razem z panią prof. Sylwią autem państwa zapraszamy tuż po nich wracamy do rozmowy kłaniam się państwo Nisko razem z panią prof. Sylwia Kołtan z kliniki pediatrii hematologii Onkologii collegium medicum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika szpitala Uniwersyteckiego nr 1 w Bydgoszczy konsultant krajowy w dziedzinie Immunologii klinicznej pani profesor wnioskuję, że nasza odporność każdego dnia wystawiana jest na próbę i nasz układ odpornościowy na pełnych obrotach musi działać nieustannie, ale czy są momenty, kiedy odpoczywa i jeśli tak to czy odbywa się to w momencie, kiedy śpimy ja zawsze mówię, że nasz układ immunologiczny działa troszkę na zasadzie poligonu tak, czyli taki i mu jest stałej gotowości czy na takim jakby minimalnym poziomie aktywacji jak pojawia się zagrożenie unosi niż może pojawić każdej porze dnia i nocy, więc różnie to wygląda to ten układ immunologiczny, że jest pod nieustanną presją takie jest pod nieustanną presją ten układ immunologiczny, jakby budzi się i musi wykonać swoje zadanie jak to się mówi sam raz nie za dużo nie za mało za to bardzo skuteczni bardzo ważnym elementem jest potem powrót do stanu wyjściowego, bo jeśli tak się nie dzieje to również jest to źródłem wielu różnych kłopotów, czyli wcale nie zależy nam na tym, żeby ten układ immunologiczny był jako stale bardzo mocno pobudzony po pierwszą się szybko zmęczy i przestanie być tak skuteczny jak powinien być, kiedy ten układ immunologiczny odpoczywa wtedy, kiedy my jesteśmy w pełni zdrowi, kiedy jesteśmy wypoczęci bez pani, kiedy wszystkie elementy mają takie optymalne warunki do działania, czyli dobrze się odżywiamy mamy odpowiedni skład witamin minerałów w naszym organizmie zachowujemy się bardzo prozdrowotne nie, czyli nie robimy rzeczy, które są uznawane za szkodliwe, ale nie nadużywania alkoholu no nie mówię już takich strasznych rzeczach jak narkotyki dopalacze w każdym razie się dobrze się odżywiamy to jest też niezwykle ważny element to lot nie poprawia nam tak naprawdę wydolności poszczególnych elementów układu immunologicznego, bo decyzje są niejako zakodowane genetycznie, ale stwarza nam optymalne warunki do tego, żeby wszystkie elementy mogły dobrze funkcjonować, czyli to jest tworzenie, jakby no właśnie pani profesor go miejsca pracy genetyka czy odporność jest czymś co dostajemy w spadku po naszych rodzicach dziadkach tak jest oczywiście, dlatego że wszystkie elementy układu immunologicznego są zapisane w naszym genomie i ten no w ten sposób myśląc jest oczywistą sprawą, że dostajemy te geny w połowie od taty w połowie od mamy i tutaj jest niezwykle ważne też właściwie takie najważniejsze wszystkie poważne choroby immunologiczne nie takie, o których mówi się w reklamach i w kontekście odporności mieszkającej w brzuchu tylko takie prawdziwe problemy immunologiczne są uwarunkowane różnymi błędami genetycznymi także to jest niezwykle ważne, żeby tych pojęć nie mylić i no czasami przychodzą rodzice z dzieckiem mówią tak to dziecko dbamy ono ma takie jest Super warunki do tego, żeby być zdrowym zdrowe nie jest i to właśnie wynika z tego, że coś się w genach z tego dziecka może działać nieprawidłowo i skutkować właśnie pierwotnym czy niedoborem czy wrodzonym niedoborem odporności, ale tutaj mówiąc wrodzony niedobór odporności nie możemy tego mylić z pojęciem odporność wrodzona, bo to są zupełnie inne elementy i pojęcia, o ile rozwija się układ odpornościowy czy otrzymuje na pewnym etapie świadectwo dojrzałości czy może wręcz odwrotnie jest to nieustanny proces rozwojowy tak jak wiele innych narządów my rodzimy się z układem immunologicznym wysoce niedoskonałym, aczkolwiek wystarczającym do tego, żeby jednak większość noworodków niemowląt świetnie radziła sobie w tym naszym całkiem niebezpiecznym środowisku natomiast dzieci są wyposażone przez mamy na ten pierwszy okres taki najtrudniejsze, bo już w czasie ciąży od mamy przychodzą gotowe przeciwciała do organizmu dziecka i przez pierwsze kilka miesięcy one pełnią te przeciwciała matczyne bardzo ważną rolę w ochronie tych dzieciaków przed infekcjami potem zaczynają już mówią krótko pani profesor zdrowia dziecka jest mocno zależne od kondycji zdrowotnej matki tak jak najbardziej jak najbardziej, jeżeli mama jest w czasie ciąży bardzo dobrej kondycji ciąża trwa tyle ile powinna trwać to dzieci rodzą się takim maksymalnym zapasem tych przeciwciał, które wystarcza im tak mniej więcej na 6 miesięcy, kiedy własna produkcja tych Białek odpornościowych zaczyna wzrastać, osiągając w zależności od rodzaju tego białka odpowiednie zdarzenia gdzieś tam pomiędzy 0612. a nawet osiemnastym rokiem życia również inne elementu układu odporności dojrzewają do tych komórek jest za mało nie są do końca sprawne jeśli chodzi o te pełnione funkcje i tak jak to pan powiedział egzamin dojrzałości osiągają gdzieś około dwunastego w niektórych aspektach nawet później roku życia potem jest taki stan w miarę stabilne, a potem niestety tak jak we wszystkich innych układach pod koniec naszego życia zaczynają się procesy starzenia dlatego taką drugą grupą ludzi, którzy mają więcej problemów wynikających z nieprawidłowego funkcjonowania układu odporności to są osoby starsze co jakiś czas w naszej rozmowie wspomina pani o niedoborach odporności to może dla jasności porządku powiedzmy nieco więcej czym są te niedobory odporności czy to przez nie łapie liczne infekcja niedobory odporności to jest taka duża grupa bardzo różnych problemów zdrowotnych jest tak najogólniej mówiąc można na 2 duże grupy podzielić to są wrodzone niedobory odporności i wtórne niedobory te wrodzone oznaczają, że wystąpił jakiś właśnie błąd w genach, który skutkuje wadliwym działaniem 1 lub kilku elementów układu odporności, a w konsekwencji osoba cierpiąca na ten pierwotne niedobory odporności ma przeróżne problemy zdrowotne i to nie tylko są infekcje czasami bardzo poważne czasami tylko częste czasami wywołane przez takie drobnoustroje, które dla osób zdrowych są zupełnie niegroźne to są również osoby, które mają problemy z różnymi chorobami auto immunizacji innymi mają ciężkie alergie i niestety również skłonności do wczesnego rozwoju nowotworów natomiast wtórne niedobory odporności są następstwem przeróżnych sytuacji samej choroby np. czemu osoby chorujące na jakiś nowotwory krwi tak to definicji mają już nie wtórny niedobór odporności do tego dołożymy leczenie chorób leczenie chorób reumatoidalnych często się od tych lekach mówi, że są to leki immunosupresyjne, czyli hamujące układ immunologiczny i to powoduje, że nie tylko leczy się choroba, ale również niestety uszkadza się prawidłowe elementy układu immunologicznego tych przyczyn jest bardzo bardzo dużą niedoboru właśnie pani profesor przepraszam a kiedy organizm wysyła nam sygnały ostrzegawcze zwiastujące problem niedoboru odporności, jeżeli jest to pierwotne niedobory odporności to zależy od tego, jakiego rodzaju, jeżeli są to bardzo ciężkie niedobory odporności to problemy zaczynają się zaraz po urodzeniu, a jeżeli są to łagodniejsze niedobory albo takie, które są wrodzone, ale mogą dawać objawy dopiero w wieku dorosłym no to wtedy w tym wieku dorosłym zaczną się pojawiać jakieś problemy będą najczęściej jednak infekcję osoba, która dotychczas nigdy nie chorowała nagle w przeciągu roku osoba dorosła ma 2× zapalenie płuc no mitem jest, że pierwotne niedobory odporności dotyczą tylko dzieci to są choroby, które mimo, że są wrodzone mogą zaczynać w wieku dorosłym tu mamy problem, ponieważ również wielu lekarzy zapomina o możliwości pierwotnego niedoboru odporności osoby dorosłej czasem te osoby po kilkanaście lat błąkają się od lekarza do lekarza z przeróżnymi problemami zdrowotnymi każdy lepszy PS swoją jak to się mówi swoją chorobę nikt nie złoży tego w 1 całość nie pomyśli, że u podłoża wszystkich może leżeć pierwotny niedobór odporności na to jest taki bardzo ważny problem, żeby to świadomość również wśród pacjentów budować mamy sporą grupę pacjentów, którzy sami siebie wysunęli podejrzenie pierwotnego niedoboru odporności, a nam potem pozostało tylko udowodnienie tego czy ta świadomość w społeczeństwie związana z niedoborami odporności występuje taki ona jest też budowana przez lekarzy przez stowarzyszenia pacjentów, którzy takie akcje promujące wiedzę na temat pierwotnych niedoborów odporności organizują chodzi też o to, żeby potem tych ludzi z pierwotnymi niedoborami nie traktować jak np. osoby zakażone wirusem HIV to takie stare historie, ale bardzo dramatyczne, gdzie sporo wy takiej niewiedzy związanej nawet zakażeniem wirusem i powodowało, że ci ludzie byli jakiś tam sposób szykanowani inni ludzie postrzegali osoby zdiagnozowane jako pierwotne niedobory odporności jako osoby z niedoborem odporności przebiegu zakażenia wirusem Schiff i toczyli objawy są podobne tak objawy mogą być bardzo podobne i to co to są objawy, żebyśmy powiedzieć też mając tą to są właśnie takie bardzo ciężkie infekcje wywołane drobnoustrojami, które są w dla zdrowych osób zupełnie niegroźne to są takie naprawdę dramatycznie ciężkie choroby jak zawsze mówię to jest tekst pacjentami rozmawiam to jest taka sytuacja, gdzie pacjent mieszka w szpitalu bywa w domu, ponieważ nieustannie ma jakieś problemy, którego nękają i które się bardzo trudno poddają leczeniu teraz jeśli chodzi o zakażenie wirusem i AIDS, czyli to on chorobę, którą ten wirus ostatecznie wywołuje mamy świetne leki i naprawdę to osoby mogą bardzo dobrze funkcjonować jeśli jest postawiona prawidłowa diagnoza dobrze dobrane leczenie natomiast pacjenci z wrodzonymi niedoborami odporności wymagają zupełnie innego leczenia czasem tych najcięższych chorobach trzeba przeszczepić szpik, a czasem wystarczy tylko przetaczanie przeciwciał pani profesor mam propozycję zaserwujemy garść pozytywnych rozwiązań podpowiedzi naszym słuchaczom słuchaczom, jakie badania należy zrobić, aby sprawdzić poziom odporności co jest dość trudne pytanie, na które nie ma takiej bardzo prostej jednoznacznej odpowiedzi, ale ja uważam, że każde dziecko powyżej czwartego roku życia powinno mieć oznaczone białka odpornościowe, czyli przeciwciała choćby o to, żeby zidentyfikować się te dzieciaczki, które mają takie niedobory jak izolowany niedobór idea, czyli takim niemy klinicznie w tym wieku niedobór, a które można już odpowiednio ustawić poprzez działania profilaktyczne na przyszłość, żeby najlepiej ten niedobór taki bezobjawowy pozostał na zawsze, jeżeli chodzi o te najcięższe niedobory odporności to czasami wystarczy wykonanie zwykłej morfologii jako takie zupełnie pierwsze przesiewowe badanie, jeżeli lekarz zobaczy, że tam jest zbyt mało tych komórek odpornościowych tzw. limfocytów to powinien pokierować takiego dzieciaczki bardzo szybko do specjalisty, żeby ten zajął się dalej już bardzo skomplikowaną diagnostyką i natomiast większość ludzi, która funkcjonuje tak normalnie nie ma potrzeby wykonywania badani przy braku jakichkolwiek niepokojących objawów, bo to, że sobie dziś zrobimy one będą dobre wcale nie znaczy, że za parę tygodniowo na jesieni zaczną zmieniać, więc raczej zalecamy robienie takich badań już specjalistycznych i w momencie, kiedy jest problem, a nie na tzw. zapas, bo to może nam nic nie dać takim ważnym po aspektem jest są jeszcze badania przesiewowe noworodków w kierunku tych najcięższych chorób jest takie badanie przesiewowe opracowane na świecie stosowane najbogatszy w krajach w stanach Zjednoczonych w niektórych krajach Europy w Polsce też funkcjonuje jako taki pilotażowy program w województwie zachodniopomorskim w ramach ultra granicznej kooperacji z sąsiadami, czyli Niemcami to jest na bardzo doniosłe mojej perspektywy, że badania również w Polsce choćby takim minimalnym zakresie, ale są prowadzone, a czy możemy jakoś pomóc naszemu układowi immunologicznemu dać mu jakiś oręż do walki z wirusami, ale oczywiście przede wszystkim musimy stworzyć mu idealne warunki do tego, żeby dobrze funkcjonował, czyli musimy po prostu o siebie dbać musimy się dobrze odżywiać wysypiać się najlepiej nauczyć sobie dobrze radzić ze stresem co łatwo się mówi dużo trudniej głos w Rzymie dokładnie i uzupełniać to, czego temu organizmowi brakuje, czyli jeśli mamy niedobory witaminy de 3 to je uzupełniamy teraz zalecana jest taka profilaktyka stała i dla dzieci dla dorosłych, ponieważ wiemy, że to jest jeden z naszych największych problemów zdrowotnych niedobór witaminy de 3, która pełni bardzo ważną rolę w odporności natomiast z daleka jestem od tego, żeby namawiać ludzi do stosowania jakichś wyższych dawek aniżeli są rekomendowane, bo to wcale dla zdrowia się może nie przysłużyć, jakie są rekomendacje pani profesor w przypadku witaminy dotyczy, jeżeli chodzi o osoby dorosłe to w okresach, kiedy jest małe nasłonecznienie to były tak przeciętnie osoba dorosła spożywa 2000 jednostek jeśli są osoby starsze to nawet 4000 jednostek przeciągane coraz częściej się mówi, że nawet w okresie letnim, kiedy nasłonecznienie jest duże, a my nie przebywamy całą 15 minut c 30 minut by odpowiedniej porze dnia na słońcu najczęściej wtedy pracuje albo stosowane stosujemy filtry nas URE i te promienie ultrafioletowe nie mają szansy na to naszą skórę oddziaływać i pewną powodować produkcji własnej witaminy dać się, więc coraz częściej mówi się, że nawet latem może w mniejszej dawce ta witamina c 3 powinna też być przyjmowana profesor, żeby ktoś na mnie zarzucił, że nawołujemy do wyrzucania kremu z filtrem dla jasności to ile powinniśmy przebywać na słońcu, żeby dostarczyć sobie odpowiednią dawkę witaminy do 3 i nie to nie o to chodzi tylko, żeby się wytworzyła witamina c 3 musimy być na słońcu przez 15 minut co ściśle określonym czasie i ta skóra musi nie być chroniona jakimś tam czterdziestką filtrem, bo po prostu nie będzie miało szansę zadziałać tak, ale jak przez 15 minut będziemy na swoim obecnie tracą nam się nic nie stanie, a więc to też nie chodzi o spalanie tak, że się gdzieś tam wykładamy i na tym słońcu marzymy to wcale zdrowe nie jak co przez 8 godzin nad zbiornikiem wodnym tak jest dokładnie pani profesor bardzo dziękuję za rozmowę moją rozmówczynię była pani prof. Sylwia Kołtan kliniki pediatrii hematologii Onkologii collegium medicum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika szpitala Uniwersyteckiego nr 1 w Bydgoszczy konsultant krajowa w dziedzinie Immunologii klinicznej Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: PRZEDPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA