REKLAMA

Co ósmy Polak dostaje część wynagrodzenia pod stołem. Z czego to wynika? [raport]

Światopodgląd
Data emisji:
2021-05-05 16:20
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
12:21 min.
Udostępnij:

Co ósmy Polak dostaje część wypłaty pod stołem. Jaki jest ich przedział wiekowy i branżowy? Pytamy współautora raportu kierownika zespołu makroekonomii w Polskim Instytucie Ekonomicznym dr Jakuba Sawulskiego związanego z SGH.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
, a świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz jak twierdzą autorzy raportu, o którym będziemy teraz rozmawiać to jest pierwsza tego typu próba podjęcia właśnie tego tematu próba, dlatego że nie jest to zadanie łatwe chodzi o oszacowanie skali tzw. płacenia pod stołem w Polsce, czyli żaden sposób płacenia no nie widzialnego z perspektywy państwa nie rejestrowanego i tego tej próby podjęli się autorzy związani z polskim Instytutem ekonomicznym to jest raport polskiego Instytutu Rozwiń » ekonomicznego jednym z autorów jest dr Jakub Sawulski, który jest państwa gościem dzień dobrem w ciemno brak dr Sawulski z kierownikiem zespołu makroekonomii w Polskim Instytucie ekonomicznym jest też związany ze szkołą główną handlową Polski Instytut ekonomiczny jak przeczytacie państwo na okładce raportu to jest publiczny think tank gospodarczy i teraz może czy Polacy zaskoczyło w tych wyliczeniach waszych zaraz do nich przejdziemy, a przede wszystkim zaskoczyła mnie skala tego zjawiska może od razu podane zasadniczo wynik, który nam nam wyszedł to znaczy 1 400 000 pracowników otrzymuje część wypłaty pod stołem to jest 12% wszystkich osób zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę ósmy to co ósmym dodatni dokładnie co ósma osoba zatrudniona w oparciu o umowę o pracę tu chciałbym sprecyzować co rozumiemy konkretnie przez płacenie pod stołem chodzi o sytuacji, gdy osoba ma umowę o pracę jest zatrudniona w oparciu o umowy o pracę, ale ta umowa nie obejmuje całego wynagrodzenia tej osoby, jaka część tego wynagrodzenie wypłacane jest nieoficjalnie tzw. powstała to zanim przejdziemy do tego, jakie są tego skutki to może, gdyby mógł pan jeszcze trochę scharakteryzować zjawisko to znaczy, gdzie ona szczególnie występuje szczególniej występuje, w których sektorach z jakim wiekiem to jest związane z wykształceniem nocną co się dowiedzieliśmy o tym zjawisku i od razu pytanie jak się tego dowiedzieć iście przede wszystkim ten najważniejszy wniosek, jeżeli chodzi o charakterystyki to jest taki, że to jest zjawisko, które znacznie bardziej powszechne w mikrofirmach firmach zatrudniających do 9 pracownikach pracowników niż w firmach tych małych średnich dużych, bo w mikrofirmach ponad 30% pracowników 31 proc pracownik co zajmuje przynajmniej jakąś część wypłatę jakąś część wypłatę powstała dokładnie jest to trzeci pracownik w tych firmach małych średnich duży to jest mniej więcej co dziesiąty, więc ta różnica jest całkiem spora no dowiedzieliśmy się także, że jeżeli chodzi o ogół kwot wypłacanych pod stołem to tu także duża różnica, bo 27% wynagrodzeń wypłacanych w mikrofirmach to są wypłaty pod stołem, a w firmach małych średnich dużych to jest tylko 4%, więc ta różnica jest bardzo duża ona wynika, więc wydaje się ze 2 głównych czynników to znaczy w mikrofirmach w porównaniu do tych większych mamy po pierwsze, inne bodźce, a po drugie, także jest po prostu łatwiej wypłacać część wynagrodzenia postęp, dlatego że mikrofirmy prowadzą działalność we różnych uproszczonych formach tak księgowości zawsze ona nie jest pełniona jest uproszczona i łatwiej takie wypłaty pod stołem chować w cudzysłowie no jest inna motywacja, dlatego że mikrofirmy są zazwyczaj bardziej oparte bardziej pracochłonne, czyli bardziej oparte o pracę ludzi, więc bardziej opłaca się ukrywać akurat wynagrodzenia niż w jaki sposób inne unikać opodatkowania to 1 rzecz rozumiem też dotyczy to też szczególnie w dużej mierze w przeważającej mierze osób zarabiających najmniej tak to w jaki sposób to policzyliśmy, bo to pani pytała to jest właśnie porównanie tego jak rozkładają się wydatki dochody osób, które są zatrudnione w sektorze publicznym sektorze prywatnym, dlatego że zakładamy to jest założenie, które pojawia się też literaturze międzynarodowej, że w sektorze publicznym wypłat powstała nie ma albo są one marginalne po prostu nie ma motywacji nie ma bodźców nie ma też możliwości księgowych, żeby wypłacać pod stołem w sektorze publicznym i my porównujemy rozkład dochodów rozkład wydatków pracowników zatrudnionych we w sektorze publicznym prywatnym z tego wynika z tego porównania, że w sektorze prywatnym jest taka wyraźna bardzo wyraźna nadreprezentacja niskich wynagrodzeń formalnych oczywiście tych oficjalnych wynagrodzeń niskich w okolicy płacy minimalnej my robimy to dla 2018 roku tam płaca minimalna wynosiła wtedy 2100zł brutto i wyraźnie jest dużo bardzo dużo w sektorze prywatnym tych niskich formalnie niskich wynagrodzeń, zwłaszcza właśnie mikroprzedsiębiorstw, ale zwraca też uwagę w raporcie w dziale ograniczenia badania no właśnie na różnego rodzaju ograniczenia szczególnie dotyczą dochodów z pracy kapitału oczywiście napiwki to jest 1 rzecz, ale zostaną na ile właśnie ten wynik nie jest zaburzone przez to co zresztą Paweł Łukowski wykazał, że po prostu dochodów tych wpływów dochodów zysków tych najbogatszych po prostu jest znacznie trudniej śledzić akurat to co wykazywał Paweł Bukowski zyskami najbogatszych nie dotyczy naszego badania nie wpływa na badania dlatego, dlatego że my to zjawisko, które analizujemy to ono dotyczy osób o niskich dochodach natomiast faktycznie to badanie ma nasze badanie ma pewne ograniczenia się pani uczciwie przyznajemy całą osobno jak ryba żyjąca to może pozwolę sobie, bo może po prostu płacenie pod stołem to jest unikanie opodatkowania oskładkowania właśnie przez najuboższych, a w przypadku tych bogatszych nazywamy to inaczej to znaczy mówimy o tam optymalizacji albo, a czy te zjawiska się różnią bardzo, a tak oczywiście to znaczy to jest forma unikania opodatkowania, bo to jest główny bodziec do tego, żeby wypłacać część wynagrodzenia podstawę myślę, że zasadnicza różnica jest taka, że w sytuacji dla osób zamożnych optymalizacja podatkowa to jest wybór dla osób o niskich dochodach to jest bardzo często rzecz narzucana przez pracodawcę mnie wiemy tutaj nie rozstrzygamy tego w naszym badaniu czy to jest częściej także to pracownik chce mieć wypłacane powstają czy pracodawca narzuca, ale niewątpliwie często jest tak, że to jest po prostu wymóg stawiany przez pracodawcę rząd będzie wypłacał część wynagrodzenia podstawa, a osoby o niskich kwalifikacjach, czyli niskiej sile pozycji już o sile przetargowej na rynku pracy po prostu nastu na takie sytuacje muszą się zgodzić no wiemy doskonale i to także z naszego badania tym razem już ankietowego wynika, które to są sektory, w których najczęściej płaci się pod stołem to jest handel to jest budownictwo IT są drobne usługi różnego rodzaju typu gastronomia usługi kosmetyczne fryzjerskie itd. to są sektory, w których istotny odsetek osób formalnie otrzymuje płacę minimalną wg danych Ministerstwa Finansów w tych wymienionych sektorach między 3040% osób formalnie otrzymuje płacę minimalną pytanie ile osób np. w budownictwie rzeczywiście zarabia tylko płacę minimalną no my akurat branża tego nie liczy małe, ale i jak wydaje się dosyć jasne że, że w tych sektorach płacenie podstawą jest zjawiskiem powszechnym to oczywiście oznacza straty duże dla budżetu ważne, że to na co zwracacie uwagę to, że to nieuczciwa konkurencja, bo ci, którzy starają się płacić zgodnie z zasadami po prostu są mniej konkurencyjni w pewnym w pewnym sensie w Katarze krótkookresowo na pewno oczywiście to oznacza, że osoby, które tak są zatrudnione są wystawione na większe ryzyka, bo mają dostęp mniejsze mniej ubezpieczeń społecznych, ale pytanie dotyczy, dlaczego z, czego wynika ta powszechność jak piszecie płacenia pod stołem wydaje się, że tutaj zwracać uwagę na 2 ważne rzeczy one brzmiały, choć krótko w naszej rozmowie to znaczy, że ten klin po, że znów mam wrażenie, że jak z panem rozmawiam zazwyczaj tak się kończonych na tej kontestacji, że po prostu mamy zły system podatkowy to znaczy szczególnie obciążający tych najmniej płacących no na tle państw OECD mamy szósty najwyższy na 36 państw klin podatkowy na niskie wynagrodzenia na klin podatkowy na średnie wysokie wynagrodzenia one umiarkowane, ale na niskie wynagrodzenie jest bardzo wysoki, bo to jest około 40% mówi na tle innych państw, czyli relatywnie rzeczywiście bez wątpienia to jest główna przyczyna płacenia pod stołem, bo płaci się pod stołem czy pracodawca czy woli pracownika po to, żeby nie płacić tych podatków składek natomiast to nie jest jedyna my wskazujemy także istotna jest po pierwsze, słabości instytucji kontrolnych państwa np. Państwowej Inspekcji Pracy, które nie radzą sobie kompletnie z tym zjawiskiem może doskonale wiemy, w których sektorach to jest powszechna, a po drugie, niska tzw. moralność podatkowa niestety naszych obywateli tak ale, gdybyśmy mogli zacząć długą rozmowę, bo trudno nie zgodzić z 1 strony jest taki to na co zwraca uwagę właśnie zbadań wynika 15 uznaje to za zaradność można by powiedzieć, że to wynika trochę i jakieś ideologii przekonań gospodarczych, ale też doświadczenia, czyli słabego zaufanie instytucji państwa na co, aby wypłacić te pieniądze no tak oczywiście to znaczy te instytucje państwa nie potrafią wyrobić obywatelach ja mam zdarzy większy do instytucji państwa niż do obywateli żonie ona nie potrafią wyrobić w obywatelach tego tej moralności podatkowej, bo w pewnym sensie nad nią trzeba pracować to znaczy pokazywać obywatelom, dlaczego płacenie podatków jest ważne wasze pieniądze nie są marnowane, że wbrew nie np. twierdzeniem nasze pieniądze idą wyłącznie na administrację, ale z tych pieniędzy jest ochrona zdrowia jest edukacja jest przyszłość kolejnych pokoleń także myślę, że to rzeczywiście są bardzo istotne rzeczy no i ja z przykrością stwierdzam że, że tak pani wspomniała wg badań 15 polskich obywateli twierdzi, że niepłacenie podatków to jest wyraz zaradności 16 PKB w w ten sposób właśnie realizujemy oczywiście też mogliśmy teraz zacząć, ale to może przy innej okazji rozmowę o polityczną to znaczy na ile to jest odpowiedzialność konkretnych partii polityków oczywiście, ale to doczytać państwo raport bardzo ciekawe, którego współautorem jest dr Jakub Sawulski, jeżeli będziecie zainteresowania jest dostępny na stronie polskiego Instytutu ekonomicznego bardzo bardzo za tę rozmowę dziękuje, ale od razu zwrócę państwu uwagę na to, że dziś mikrofon TOK sam po godzinie dwudziestej będzie właśnie poświęcone tej kwestii Paweł Sulik Paweł Kierzniewski zapraszają, pytając jednocześnie, zachęcając do dyskusji co ósmy Polak jak mówiliśmy dostaje część wynagrodzenia pod stołem czy tobie przytrafiła się taka sytuacja jak się zachowałeś, ale mam jeszcze drugie dla państwa zaproszenia na dziś wieczorem, bo środa po dwudziestej drugiej wydają się niezwykła gratka, bo jest jest już po lekturze państwo będziecie mieli cele, które dostępne już za tydzień premiera wyczekiwanej książki profesora po płockiego chamstwo myśli wydawało nam się, że już do dyskusji o mężczyźnie wszystko zostało powiedziane ta książka pokazuje, że daleko nie wszystko i wydaje się, że bardzo to jest ważna też refleksja naszej współczesności to znaczy ja czytając dużo o tym myślałam po dwudziestej drugiej to właśnie wszystko się odbędzie bardzo państwa zachęcam to już koniec świata podglądu, które wydawała Martyna Osiecka realizował dalszych informacji pani jeszcze więcej sportu Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam, oraz sprawdź jak działa nowe internetowe radio TOK+Muzyka. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj wygodniej w aplikacji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA