REKLAMA

Krajowy Plan Odbudowy: co możemy zrobić, żeby europejskie pieniądze nie betonowały w Polsce prawicowej dyktatury?

Na prawo patrz!
Data emisji:
2021-05-05 21:30
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
39:29 min.
Udostępnij:

Dlaczego polski parlament ma ratyfikować budżet unijny? To tylko jedno z pytań, jakie pojawiają się w ostatnich dniach, pytanie o meritum. Ale są też pytania, obawy, związane z zamachem na praworządność. Widać było gołym okiem, że rząd prawicy nie przeprowadził szerokich konsultacji w sprawie KPO. Jest jednak znacznie więcej warunków i procedur, które powinny być spełnione zanim ten program zacznie działać. Powinny - wg demokratycznych standardów praworządności. Tak, by nad wydawaniem tych pieniędzy sprawowana była odpowiednia kontrola. Rozwiń »

W tej rozmowie zastanawiamy się, jakie są szanse na spełnienie standardów europejskich, także w tej sprawie. I jak można próbować wywrzeć presję, by obecne władze nie zrobiły z tymi funduszami tego, czego należy się obawiać.

Ekspert, którego zaprosiłam dziś do tej rozmowy to Piotr Buras, head of the Warsaw office of the European Council on Foreign Relations. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry państwu Paulina Kieszkowska-Knapik to jest podcast wolnych sądów i Radia TOK FM naprawo patrzy dzisiaj chcielibyśmy porozmawiać o krajowym planie odbudowy funduszu odbudowy od wszystkich skrótach, które teraz w telewizji ciągle wszyscy słyszymy, a moim gościem będzie Piotr Buras, który jest znawcą tych tematów zrobię kanclerz w formule się z naprawy opat, bo prawo patrzy na ciebie nawet jeśli o tym nie wiesz, bo prawo to nie tylko przepisy to również ludzie Rozwiń » instytucje wpływające na twoje życie, bo wszyscy musimy się bronić przed bezprawiem dzień dobry Piotrze dzień dobry ja chciałabym, żebyśmy wyjaśnią też słuchacze i gościom czy tym, którzy są na naszym na naszym Facebooku te skróty, które teraz obracane są na wszystkie strony przez przez rządzących opozycję i żebyśmy tak prawnicze spokojnie wyjaśnili, o co w ogóle chodzi o skądś wzięły te pojęcia i żeby wyjaśnił może najpierw, jaki jest europejski kontekst tych pieniędzy, które jest awantura w Polsce dzisiaj mówimy o 2 skrót od 1 to jest SO funduszu odbudowy drugi to jest kapy od krajowego planu odbudowy te 2 projekty czy 2 rzeczy są ze sobą ściśle z nią odbudowy to jest fundusz, który Unia europejska uchwaliła w zeszłym roku zdecydowała się na powołanie takiego bezprecedensowego funduszu my, dlatego że on jest takim dodatkowym niejako budżetem Unii Europejskiej dołączonym do tego tradycyjnego budżetu, którym zawsze wiele też w Polsce mówiliśmy to jest fundusz, który jest przeznaczony na odbudowę gospodarki europejskiej po pandemii dlatego wyjątkowy, że nie po raz pierwszy na taką skalę, żeby Unia europejska postanowiła zaciągnąć wspólnie zobowiązania finansowe na rynkach finansowych części nas finansowane przez obligację no wypuszczane przez komisję europejską nie to jest wielka rzecz wielki krok, gdyż integracji europejskiej czegoś na taką skalę do tej pory nie było to, że państwo europejskie porozumiały się w sprawie powołania tego funduszu było wielkim osiągnięciem w zeszłym roku natomiast krajowy plan odbudowy to są plany, które składają państwa członkowskie Unii po to do komisji europejskiej po to, żeby otrzymać pieniądze właśnie z tego fundusz nie i w tych krajowych planach odbudowy muszą dokładnie określić na co chce wydać pieniądze mi w jaki sposób w jakim tempie, kto będzie z nich korzystał no itd. tak dalej i tutaj ważne jest, żeby powiedzieć, że zarówno fundusze krajowy plan odbudowy one no to nie jest takie zwykłe plany wydatkowe to znaczy, że wydajemy pieniądze na co chcemy, więc tam jest w tych zasadach funduszu jest bardzo jasno określone nasze pieniądze mają pójść one przede wszystkim mają służyć takim kluczowym dzisiaj celom transformacji europejskiej gospodarki, jakim jest Zielona transformacja, czyli rozbudowa odnawialnych źródeł energii gospodarki na niej oparty oraz digitalizacji to są 2 najważniejsze cele, ale oprócz tego te interesy te plany też muszą pokazywać one służą nie tak po prostu rozwojowi gospodarczemu, ale realizowaniu reform to znaczy te to są to jest już reformatorski trochę inaczej niż budżet europejski budżet europejski not służy spójności służy rozwojowi rolnictwa i regionów różnych itd. ale ten fundusz odbudowy musi służyć reforma i Unia europejska co roku przedstawia takie zalecenia dla krajów członkowskich ktoś nazywa semestr europejski nie i w tych zaleceniach formułuje rekomendacje jak każdy kraj powinien reformować swoje państwo i w tym krajowych planach odbudowy państwa muszą pokazać w jaki sposób za pomocą tych funduszy nowy będą te reformy przeprowadzać czy to są największym skrócie tak wygląda dzisiaj ten europejski program odbudowy fundusz odbudowy i krajowe plany jak ten fundusz korzysta pierwsze to znaczy, że jest jakiś zwykły budżet, który po prostu idzie na traktatach wszyscy są wszystkie kraje członkowskie, jaki mają w nim udział, a oprócz tego jest fundusz odbudowy co, do którego musi być tam eksponaty aplikacja tak to jest osobna umowa międzynarodowa kraj członkowski Unii czy dobrze rozumiem, bo wszyscy się zastanawiają, którzy nie są wyznawcami europejskimi, skąd nagle potrzeba polskiej ratyfikacji europejskiego budżetu nigdy tego nie mieliśmy tak to jest różnica polega na tym, że budżet europejski opiera się na traktatach i na takiej i w sensie finansowym na na decyzji o zasobach własnych Unii Europejskiej, która pozwala na najmniej takim najprostszym rozumieniu pozwala na rozporządzanie przez Unię europejską określoną liczbę pieniędzy, żeby wypuścić obligacje, które potrzebne są do funduszu odbudowy, żeby Unia europejska mogła potem jest opłacać e-myto będzie musiała rozprawa rozporządzać z innymi sumami większymi sumami pieniędzy w związku z tym potrzebna jest nowa decyzja o tzw. zasobach własnych Unii Europejskiej i ta decyzja musi być przyjęta jednomyślnie przez wszystkie państwa Unii Europejskiej, czyli wystarczy 1 kraj Unii Europejskiej nie zgodzi się na zmianę tej decyzji o zasobach własnych i cały ten fundusz odbudowy nie może powstać w tym kształcie w jakim został zaprojektowany czy stąd jest konieczność tej ratyfikacji no, którą właśnie nasz parlament już rozpoczął dobrze teraz takie pytanie do ciebie nastąpiła ta ratyfikacja, ale była duża dyskusja o kpi, czyli o można powiedzieć, jakby ma Meritum tego funduszu spółki z polskiego punktu widzenia spór pomiędzy rządzącymi wewnątrz koalicji spór pomiędzy opozycją czy możesz powiedzieć 2 słowa jak ten kpi powstawał czy rzeczywiście uważa, że on przeszedł jakąś prawdziwą konsultację społeczną później można być polityczną i czy i 30 dokument, który w jakikolwiek sposób kogokolwiek wiąże to jest tak może zaczniemy jeszcze od, zanim odpowiemy Capello jeszcze o 1 sprawy mianowicie albo 2 pierwsza jest taka, że ratyfikacja jeszcze się nie zakończyła to znaczy na razie w Polskim systemie jest także ratyfikuje umowę międzynarodową, jaką jest ta decyzja o zasobach własnych prezydent, ale zgodę na to musi wyrazić parlament wyrazi zgodę wyraził Sejm teraz to idzie ta zgoda na ratyfikacji do Senatu i więc zobaczymy jeszcze jak sprawy potoczą, czyli na razie na razie jeszcze jeszcze parlament Polski zgody na specyfikację nie wyraziła jeszcze ostatecznie musi podpisać prezydent ma prawo nawet złożyć podpisu za co informacji w natomiast druga rzecz jest taka, że oczywiście nie ma bezpośredniego związku między dyskusją nad APo nad uchwaleniem funduszu budo znaczy fundusz budowy to jest fundusz nie, który tak jak już powiedzieliśmy dotyczy całej Unii zgoda polskiego parlamentu dotyczy również całej Unii czyli, jeżeli Polski fundusz Polski parlament na to nie zgodzi, bo nie będzie w ogóle tego funduszu natomiast no i ich cała dyskusja okapy o ma tylko sens wtedy, kiedy ten fundusz w ogóle będzie, jeżeli nie funduszu nie będzie to również kapy nie można już natomiast natomiast pytanie oczywiście zasadne co do tego i dotyczące tego jak ten kapitał powstawał i ponieważ od dotyczy to sprawa fundamentalna dotyczące tego jak w jak te pieniądze będą w Polsce wydawane i komisja europejska bardzo jasno swoich zalecenia dla opracowywania krajowych planów odbudowy mówiła, że one powinny podlegać szerokim konsultacjom społecznym, czyli samorządami ZG organizacjami brytyjskimi tak polityka i te konsultacje były szczątkowe i one miały oczywiście miejsce, ale miały miejsce przede wszystkim, dlatego że bardzo mocno uparł się co do tego organizacje pozarządowe bez tego w ogóle, gdy my prawdopodobnie konsultacje w takiej formie i doszło do skutku urząd nie był nimi specjalnie zainteresowany one odbyły się na ostatnim etapie no i można powiedzieć, że nawet im jeszcze się nie zakończyły polskiej rząd zgłosił już ten ostateczny projekt krajowego planu odbudowy do komisji europejskiej wysłał do Brukseli i mimo iż miał jeszcze w zasadzie 2 tygodnie pani na to, żeby poczekać ewentualnie tym ostatecznym planem, ponieważ komisja wydłużyła termin początkowo oczekiwanie było takie żony wpłynął do Brukseli do końca kwietnia teraz wiadomo, że jest ciasno tu misji do końca do połowy maja komisja tak strasznie nie przestrzega terminów raczej zależy i właśnie na tym żeby, żeby dekrety plany by dobrze opracowany gruntownie konsultowane tak dalej no ale Polski rząd się z tym dosyć pospieszył i mimo iż ważna runda negocjacji samorządami miała mieli rozpocząć się właśnie 5maja to to na razie to ten krajowy plan został zgłoszony i więcej ja uważam, że on został przedyskutowany dostatecznie niedostatecznie skonsultowany z różnymi partnerami społecznymi oczywiście tak jak powiedziałem ty go stanowiska zostały zgłoszone, ale przypomnijmy rząd został ostateczna ostateczna treść tego krajowego planu została upubliczniona dosłownie na parę godzin przed i jej z wysłaniem do nie Brukseli, więc jak też do końca czy partnerzy społeczni też nie do końca wiedzieli nieco ostatecznie z tych konsultować zostało w tym planie uwzględnione, a co nie to jest wydaje mi się dosyć poważny poważny problem jak sądzę mówiąc szczerze, żeby komisja jakoś ostatecznie tutaj skład sama składała, jakie zastrzeżenia z punktu widzenia polskiego trybu przyjmowania tego nikt tego tego dokumentu to jest to całą pewnością istotny deficyt tylko my żyjemy w kraju, w którym już wszystkie normy konsultacyjnej tworzenia prawa dawno upadły, więc teraz pytanie co dalej, bo jak czytamy ten ten ten program tam jest wiodąca rola ministerstwa funduszy polityki regionalnej, które w zasadzie jest zarządcą tych pieniędzy nawet ten komitet monitorujący, którego dodanie do programu chwaliła się lewica również powoływany jest tego ministra i pytanie mam do siebie czy uważasz, że ten zapis o monitorowaniu wydawania pieniędzy to jest jakiś kwiatek do kożucha na jakiś w ogóle realne szansę za funkcjonowania tam jest takie zdanie, które mówi, że ten komitet powinien działać na podstawie ustawy żadnej takiej ustawy nie zobaczyliśmy lewica mówiła, że wynegocjowała z rządem, ale nie ustawy tylko jakieś poprawki do tego APo i tak prawniczo biorąc moja obawa jest taka, że to po prostu jest fantasmagorie to znaczy mógł coś tam zostanie powołane i będą tam znajomych królika natomiast rzeczywista kontrola wydawania tych tych miliardów złotych nie została wprowadzona czy uważa, że rzeczywiście jest jakiś mechanizm prawie polskim w tej chwili ten po wystarczający co powinno twoim zdaniem zdarzyć, żeby była rzeczywiście jakaś kontrola nad tymi pieniędzmi to jest także zacząć pewnie znowu trzeba od tego, że nie ten krajowy plan odbudowy w ogóle nie został poddany pod jakąś rzeczywistą debatę parlamentarną działem różnych sił politycznych i zarówno jego treść idylli by, jakiej kwestii jak te kwestie dotyczące systemu monitorowania wydatków z tego z tego planu u mnie co jest co nie było wymagane może przez przez komisję nie wymagane prawem polskim, ale też dobra praktyka po prostu wróżek w większości kraju lub była debata polityczna na temat tego co by jak ty bardzo ważna, ale pieniądze powinny być spółek nie było nie dotyczy to kwestii tego komitetu nie monitor to było zapisano, że istnienie tego komitetu wiemy, że ma zostać powołane wiemy, że ma być mają być członkami również przedstawiciele samorządów związków zawodowych oraz prawo do pracodawców i innych środowisk, ale oczywiście diabeł tkwi szczegółach nie wiemy jak będą podejmowane decyzje w tym w tym gremium nie wiemy dokładnie, jakie będą jego kompetencje nie wiemy również, jakie będzie proporcja jeśli chodzi o skład tego gremium to znaczy ile będzie tam osób samorządów ich przedstawicieli rządu by im środowisk opozycyjnych tak dalej tak dalej czy w gruncie rzeczy te kluczowe sprawy, które dotyczą samego funkcjonowania i kompetencji tego czy instytucji tego komitetu nie są nam dzisiaj znane i one jest rząd po zobowiązał się kapało, że będzie rzecz, że to będzie uregulowane w ustawie, ale rzeczywiście tej ustawy nadal nie ma nie została ona uchwalona przed zgodą Sejmu na ratyfikację no, więc to jest na razie w sferze bardzo takich ogólnych i prawnie niewiążących zobowiązań rządu im jesteś tak, że jeśli chodzi o rozporządzenie unijne, czyli ten główny dokument prawny unijny, na którym opiera się fundusz odbudowy to ono nie wymaga istnienia takiego komitetu monitorującego oś i są zalecenia komisji, które mówią, że proces implementacji funduszu odbudowy kraju członkowskim powinny zostać zaangażowane no właśnie inne instytucje niż tylko rząd i to jest jakby postanowił, do którego powinniśmy się też w Polsce odwoływać, ale trzeba powiedzieć jasno no lub jesteśmy dzisiaj w Polsce sytuacji to również potwierdzają liczne dokumenty samej komisji europejskiej i innych instytucji europejskich, gdzie nie ma ustawowych czy systemowi gwarancji niezawisłości wymiaru sprawiedliwości sądownictwa i innych instytucji, które odpowiadają za nadzór nad wydatkowaniem tych pieniędzy to znaczy u nas w Polsce już niema systemowych gwarancji normalnie w innych krajach, w których istnieje w pełni niezależne sądy niezależna prokuratura można sobie założyć, że to te instytucje będą wystarczająco monitorować, żeby nie wtedy te były kanały dochodzenia sprawiedliwości jeśli chodzi o wydatkowanie pieniędzy u nas tego nie ma dlatego z powodów bardziej politycznych niż prawnych wynikających z jakich zobowiązań wobec Unii Europejskiej nie powinny być u nas bardzo mocne ustawowe gwarancje, że jest rzeczywiście nadzór nad sposobem wydatkowania tych pieniędzy przez rząd i to co powinno się stać moim zdaniem to przed ostateczną zgodę nawet nad na ratyfikację funduszu odbudowy przez prezydenta powinna zostać uchwalona ustawa, która reguluje szczegóły funkcjonowania tego komitetu monitorującego to powinna być ustawa, która jest uzgodniona wspólnie przez rząd opozycję, ponieważ taka ustawa będzie też testem intencji rządu, jeżeli rząd ma intencje dobre i chce wydatkować pieniądze zgodnie z interesem społeczeństwa obywateli i różnych środowisk w Polsce to nie będzie miał problemu z tym, żeby uchwalić ustawy, która to bardzo precyzyjnie reguluje i daję różnym środowiskom na prawo nadzoru nad wydatkowaniem pieniędzy, więc nikt nie dalekiej od my wiemy doskonale w tym kontekście 1 tylko uwaga często się przyda mówi, że inny no to niema nic wspólnego zgodę na fundusz odbudowy to znaczy rzeczywiście jest także to czy w Polsce pieniądze będą monitorowane taki sposób czy inny formalnie nie powinno wpływać na to czy Polska się godzina fundusz odbudowy dla całej Unii, ale jestem pewny, ale to znaczy to powinien być w Polsce głos opozycji w tej sprawie, że powinien być dużo mocniejszy system nadzoru nad wydatkowaniem pieniędzy unijnych w Polsce jest głosem bardzo proeuropejskim interesie Unii pieniądze Unii nie mogą dzisiaj być przeznaczane na to by wspierać rządy antydemokratyczne tendencje, które nie służą samej Unii Europejskiej czy to może być pewien paradoks, że pieniądze z funduszu odbudowy pośrednio czy bezpośrednio będą służyć umacnianiu w Polsce władzy niedemokratycznej i to jest interesie Unii Europejskiej całej Unii Europejskiej, żeby zapełnić zapewnić, że te pieniądze będą wydatkowane zgodnie z intencjami samego fundusz, więc tutaj dlatego uważam, że opozycja cała opozycja powinna bardzo mocno podnosi przez najbliższy miesiąc, kiedy ta ustawa, kiedy ta tak duża ustawa zajmował się zgodzić na ratyfikację przez prezydenta będzie dyskutowana w Senacie po opozycja powinna bardzo mocno obstawać przy tym, żeby przed ostateczną zgodę na ratyfikację uchwalono również ustawę gwarancyjną czy ustawy o komitecie, montując Piotrze tylko czynić tutaj 2 założenia jest takie, że rząd będzie chciała poddać te pieniądze kontroli społecznej i to jest założenie fałszywe w tym sensie, że wiemy, że tak nie będzie, a drugi, że opozycja będzie na tyle przytomna, żeby uchwalać czy proponować ustawę, na które nie ma lewara Boże zgodziła się na raz na ratyfikację może w Senacie i to jeszcze wydarzy może nie, ale raczej wątpię niestety tutaj tak powiem ojczyste mechanizmy okazały się zupełnie mnie zupełnie nie przydatnością dla progu, więc pytanie jest takie co naprawdę może zrobić Unia lewica cały czas mówiła, że nic nie dzieje nic się 9 zostało Unia będzie kontrolowała pieniądze, więc pytanie do ciebie takie czy w praktyce rzeczywiście jest możliwe, że Unia będzie kontrolował wydatkowanie pieniędzy i na poziomie jednostkowym streamów na jakiś konkretnych inwestycji na poziomie w ogóle sposobu wydawania tych pieniędzy, zważywszy że jestem gdzieś tam z tyłu warunek praworządności jak dowiedzieć czy rzeczywiście ma świadomość tego co się dzieje i że to również pieniądze mogą być całkowicie refundowane to jest tak rzeczywiście komisja europejska ma mechanizmy nadzoru i ten fundusz europejski fundusz odbudowy nie jest trudno jest obwarowany szeregiem bardzo klarownych kryteriów to znaczy np. jeśli chodzi o proporcji wydatkowania pieniędzy na rozmaite cele to znaczy by np. w tym 37% pieniędzy funduszu odbudowy musi iść na na zielone inwestycje 20% i digitalizacji akt ten znajduje wszystko w ten sposób były uregulowane komisja będzie jest teraz te krajowe plany budowy Polski bardzo gruntownie studiować no sprawdzać na ile one nie spełniają te kryteria unijni, a potem ten krajowy plan budowy będzie jeszcze akceptowane poddawane dyskusji potem akceptowany przez rządy państw członkowskich to jest taki system dużo bardziej dużo mocniejszej kontroli niż np. budżetu europejskiego, ale komisja nie będzie precyzyjnie kontrolować czy pieniądze są w Polsce rozdzielane tak jak w przypadku funduszu inicjatyw lokalnych co znaczy, że no rząd, jeżeli rząd będzie duży dom po tym, jak one zostać dystrybuowane innymi słowy tak być czy ten wiatrak ma powstać w noc gminie, gdzie rządzi PiS czy mazdy postać gminie, gdzie rządzi opozycja Ano przypadków funduszu inicjatyw lokalnych, gdzie widzieliśmy, że to dokładnie tak funkcjonuje na rząd daje pieniądze na różne dobre inicjatywy, ale daje tylko swoim czym to jest z punktu widzenia politycznego i to fajnie, że gminy różne gminy będą się będą miały wiatraki no czy inne inwestycje w niebie energooszczędne budynki bardzo dobrze i to też dobrze, że takie inwestycje będą poczynione w gminach rządzi PiS i powinny być ile oczywiście rock and orze no nie może być kryterium dla instytucji pieniędzy natomiast Manta SPK klimy do Lidla czy komisja będzie wytykać rządowi, że chce nie do końca precyzyjny lub Eli jest niewinny po tej nocy i grupy lub nad czym bardzo od pani od strony tego banku pieniądze idą natomiast nie nie przychodzi samo samą dystrybucję geograficzną i co więcej ważny jest jeszcze 1 punkt mianowicie te jak powiedziałem wcześniej te krajowe plany odbudowy muszą realizować my to jest bardzo jasno sumowane muszą realizować zalecenia, które Unia europejska daje państwo członkowskim w ramach tego znanego semestru europejskiego przeglądu reform, które dzieją dany kraj jednym z zaleceń, które po, które Polska otrzymuje od bodaj 3 lat cały czas jest poprawa klimatu inwestycyjnego w szczególności poprzez poprawę niezawisłości sądu to jest zalecenie komisji jedno 4, które Polska dostaje i ten kleju krajowy plan odbudowy żaden sposób do tego zalecenia odnośnie to znaczy jest pokazane jak chcemy poprawić klimat inwestycyjny przez różne przez różne projekty ustaw które, które mają wspomagać przedsiębiorców, ale od niezawisłości sędziowskiej nie ma ani słowa, mimo iż to jest jeden z głównych w szczególności przez ten przez poprawę niezawisłości sądów i mamy poprawić klimat inwestycyjny komisja europejska powinna tę kwestię bardzo mocno podnieść moim zdaniem i tylko, że im miejmy świadomość, że komisja tego nie zrobi to doświadczenie ostatnich lat, jeżeli nie ma bardzo wyraźnego sygnału również Polski od strony organizacji pozarządowych opozycji różnych środowisk Rzecznika Praw Obywatelskich przecież tylko w ten sposób nie doszło do zaskarżenia polskich ustaw dotyczących reformy wymiaru sprawiedliwości przed Trybunałem sprawiedliwości Unii Europejskiej bez presji polskiej Izby niższej stał aż komisja nie ruszyła palcem będzie dokładnie tak samo w tej chwili znaczy dlatego ja uważam, że cała ta dyskusja o funduszu odbudowy powinna zostać w Polsce wykorzystano do tego, żeby pokazać komisji europejskiej innym instytucjom europejskim skalę zagrożenia, jakie w Polsce i powiedzieć, że jest poważna groźba jest poważne ryzyko, że pieniądze taki czy inny sposób będą właśnie służyć umacnianiu się niedemokratycznego systemu i i moim zdaniem szanse do, które nie wykorzystano do tego odejdę tej dyskusji o ustawie ratyfikacyjnej w sejmie natomiast jest jeszcze szansa, żeby to zrobić przez ten czas to znaczy przez czas, kiedy ta ustawa o Senacie motto w tym ten sygnał powinien być bardzo mocny do ze strony opozycji również że, że teraz przez miesiąc powinniśmy uchwalać tę ustawę gwarancyjną powinniśmy naciskać na pół na komisję europejską, żeby w dyskusji nad polskim kapel z Polski żony podnosiła kwestię tego czwartego zalecenia dotyczące niezawisłości sądów czy mówiła, żeby zwraca uwagę na to, że to jest w ogóle warunek funkcjonowania systemu, w którym pieniądze mogą być wydatkowane sensowny sposób, że my mówimy przecież mówimy my dzisiaj mówimy o tym, że na dzisiaj w Polsce nie ma problemu z wydatkowaniem pieniędzy unijnych nie ma w Polsce korupcji za jakiś zasadniczy na tym oczywiście, że nie ma decyzji to świetnie tylko, że jeżeli tylko fundusz odbudowy będzie wydatkowane do 2026 roku przez ten czas bardzo możliwe, że będziemy mieć Budapeszt w Warszawie, ponieważ w ten sposób degeneruje się władza chroni skontrolowana, a więc, więc my tu sytuacja dynamiczna i dlatego powinniśmy zwracać komisji europejskiej uwagi na systemowe ryzyko, jakie istnieje ono od sytuacji w Polsce będzie podłogi i ich dlatego myślę, że tutaj jest jeszcze dużo do zrobienia można pewne rzeczy zrobić co więcej druga rzecz jest krótko jeszcze, że Unia europejska do dyspozycji 1 instrument lub od 1stycznia obowiązuje Unii Europejskiej rozporządzenie dotyczący mechanizmu do spraw ochrony budżetu to jest mechanizm, który było swego czasu w Polsce też bardzo głośno to Solidarna Polska przeciwstawiała się w ogóle nawet zgodził Polski budżet europejski protestują przeciwko temu mechanizmowi to jest mechanizm, który pozwala Unii Europejskiej na wstrzymanie płatności z budżetu unijnego również funduszu odbudowy również fundusz odbudowy jest bardzo ważne, że mechanizm dotyczy również fundusz odbudowy, jeżeli w danym kraju istnieje ryzyko dla interesów finansowych Unii Europejskiej takie ryzyko powstaje również wtedy, kiedy nie ma niezawisłości sądów i my komisja już teraz może rozpocząć procedurę przewidzianą mechanizmem powinna zwrócić do polskiego rządu wyjaśnienia powinna naciskać na na zmiany jeśli chodzi o sądownictwo przede wszystkim zarówno w ramach tego mechanizmu ochrony budżetu, jaki samego tych mechanizmów dotyczących APo powinna wymagać jako warunku płatności dla Polski powinna wymagać jedne 1 rzecz realizacji orzeczeń Trybunału sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach dotyczących sąd orzekł, że Polski rząd czy Polski instytucję czy izba dyscyplinarna tego nie wykonują i za chwilę może być wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który w ogóle uniemożliwi z punktu widzenia polskiego rządu w realizacji orzeczeń Trybunału w sprawach dotyczących sądów jest jest skandalem jest jest czymś co powinno być zmieniony jako warunek wypłaty pieniędzy z budżetu unijnego funduszu jeśli taki tragiczny, jaki zbieg okoliczności, a może to tak miało być, że tutaj ratyfikuje umowę, a z drugiej strony za 2 tygodnie Neo TK może orzec, że zabezpieczenia złe w Polsce rzekomo niezgodne z konstytucją ich jeszcze czeka wniosek Morawieckiego, że mogę traktat jest niezgodny z konstytucją, czyli jak to będzie wyglądało moim zdaniem po prostu ukradnie my te pieniądze i powiemy, a teraz to jest wasz problem Szanowna Unia czy też czy też uważa, że rzeczywiście po tych wyrokach jeśli one będą tak jak wszyscy spodziewają, że będą, chociaż oczywiście co innego może być uzgodniona, gdzie indziej, bo to już nie jest prawdziwie niezależny Trybunał, ale przy założeniu, że będzie orzeczenie, że w traktat ani z UE nie mają nic do powiedzenia co wtedy może zrobić Unia czy to z automatu oznacza, że powie, a zaraz chwileczkę czy wypowiadać traktat jak myślisz co się wydarzy po wyrokach ja myślę, że po pierwsze, komisja europejska powinna wprowadzić zastrzeżenie, o którym mówiłem to znaczy powiedzieć wyraźnie że, że nie będzie pieniędzy funduszu, jeżeli my Polska nie będzie realizować orzeczeń i nie zniesie tej sprzeczności, którą ewentualnie Trybunał Konstytucyjny stwierdzi choćby między traktatami, a polską konstytucją to sprzeczność można znieść musi Polska z niej trzeba być w unii poprzez reformy konstytucji czy tętno jeżeli, jeżeli Trybunał uważana jest absurdem oczywiście, ale jeżeli Trybunał uważa, że traktat im jest sprzeczne z polską konstytucją to albo Polska musi wyjść z Unii Europejskiej albo musi zmienić konstytucję tak, żeby sprawić ona będzie zgodne z konstytucją nie ma takiej możliwości, żeby Polska mówiła, że jest niezgodne z konstytucją już inny traktatu pozostawała Unii Europejskiej czy też po prostu tu sprzeczność natomiast co, więc komisja powinna tego wymagać realizacji orzeczeń Trybunału sprawiedliwości w sprawach sądowych jako warunku wypłaty pieniędzy druga rzecz która, która powinna nastąpić no i gdy myślę, że nastąpi to znaczy trybuna z możliwości może nałożyć kary i na Polskę za niewykonywanie każdego z orzeczeń to jest kara, która nie ma żadnej górnej granicy znaczy traktaty określają jak wysoka może być kara nakładana przez Trybunał, więc może być dowolna suma, jaką możemy myśleć dzień i to jest oczywiście niezwykle może być niezwykle bolesne nie wiem jak wtedy rządy sobie poradził taką z taką sytuacją no ale to jest oczywiście wejście na ścieżkę wojenną z instytucjami unijnymi czy to samo stwierdzenie niezgodności konstytucję jest byłoby wejść na taką ścieżkę będą to zbyt długi wydarzenie bez precedensu to znaczy żadne te porównania z niemieckim Trybunałem Konstytucyjnym w ogóle nie ma Bóg nie ma żadnego porównania to byłaby to, że Trybunał niemiecki nigdy nie poszedł tak daleko i inni nie w pływaniu, które nie i no to byłaby inna na jej oczywiście, gdy Polska chciała płacić im ewentualnych kar nałożonych przez Trybunał to byłoby wykluczenie naprzeciwko by przede wszystkim zasadzie lojalnej współpracy Unii Europejskiej to jest traktat akcesyjny traktatowa art. 4 zresztą przeciwko niemu jest skierowany wniosek premiera Morawieckiego do mu do do i Izby inaczej Trybunał Konstytucyjny, lecz podważenie, że w ramach tych tak trywialna współpraca z gadania polskiego rządu i Izby dyscyplinarnej Sądu Najwyższego ten art. 4 traktatu mówiący o lojalnej współpracy no w zasadzie legalnie w pracy między państwami w ramach Unii Europejskiej no nie może zakładać, że suk skontrolowana niezawisły sąd, chociaż na na rynku europejskim Unii Europejskiej obowiązuje prawo europejskie no musi być zasada lojalności tak rozumiana rzecz, że państwo mają do siebie zaufanie w kwestii niezawisłości sądów one ostatecznie decydują albo implementacji prawa Europy jak bardzo się na koniec na wolnym Sanda obywatelom, którzy słuchają oglądają co jeszcze możemy zrobić, żeby nie nastąpił najgorszy scenariusz to znaczy, że europejskie pieniądze za betonu ją nasz kraj jako prawicową dyktaturę co możemy jeszcze zrobić twoim zdaniem trzeba się domagać, żeby jak najszybciej została uchwalona ustawa gwarancyjna oczywiście w Polsce ustawy są traktowane też z przymrużeniem oka przez prawo jest często czym był nim były traktowane z przymrużeniem oka przez sąd taką ustawę gwarancyjną teoretycznie też może uciec zaskarżona do Trybunału Konstytucyjnego, który nagle powierzona jest niezgodne z konstytucją, w jakich powodów mimo wszystko jednak odwoływanie się do ustawy jako aktu prawnego i domaganie się realizacji postanowień no ma większą rangę niż domaganie się IZ realizacji jakich zapisów w Kapitolu niewiążących prawnie i będących bardziej deklaracją polityczną to jest bardzo ważne w tej chwili powinniśmy, bo powinniśmy tego się domagać jako absolutnego priorytetu w najbliższych tygodniach natomiast druga rzecz powinniśmy jako organizacje pozarządowe no jak opozycja domaga się również tego, żeby komisja europejska zrobiła to co do nich należy to znaczy wymagała realizacji swoich własnych zaleceń jeśli chodzi o niezawisłość sądów nie i szybciej niż do tej pory reagowała na wszystkie naruszenia niezawisłości sądów w Polsce nie, ponieważ ma bezpośredni wpływ na to jak te pieniądze z funduszy europejskiego będą wydatkowane przez najbliższe lata jeżeli, jeżeli sytuacja w Polsce będzie się pogarszać to będzie dużo większe prawdopodobieństwo, że te pieniądze będą w takiej czy inny sposób marnowane albo wykorzystywane również do celów politycznych i i podkomisji trzeba się domagać oczywiście nie tu chodzi o to czy czas jasno powiedzieć nakład chodzi o to, żeby komisja europejska wstrzymała płatności dla Polski żeby, żeby zabrać Polsce pieniądze chodzi o to, żeby zabrać Polsce pieniądze chodzi o to, że argument pieniądza jest najsilniejszym argumentem, jaki Unia europejska ma do swojej dyspozycji, żeby skłonić państwa członkowskie rządy tych państw do przestrzegania zasad demokracji rządów prawa to jest najmocniejszy argument, jakiego może użyć ten argument powinien być użyty do tego, żeby przywrócić rządy prawa ani do tego, żeby zabrać pieniądze to jest to jest jakby to jest cel cały wszystkich akcji, jakie podejmowane przez organizacje pozarządowe w Polsce i tak i tak powinno być przedstawiane również przez polską opozycję jako działanie w imię interesów Polski i imię interesów europejskich ani na szkodę jak bardzo dziękuję za spotkanie będziemy śledzić co się będzie działo z traktatem przez fundusze w Senacie może tam uda się dodać jakieś minimum minima, chociaż gwarancyjne zobaczymy jak się do tego odnoszą odniosą senatorowie opozycji, a później jeszcze posłowie jak rozumiem, bo mogą też odrzucić poprawki bardzo dziękuję za spotkanie państwu dziękuję też spotkanie z nami i zobaczenia słyszenia Czyżby na prawo Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: NA PRAWO PATRZ!

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam, oraz sprawdź jak działa nowe internetowe radio TOK+Muzyka. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj wygodniej w aplikacji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA