REKLAMA

Co zrobić z "Lolitą" po #metoo?

Interluda
Data emisji:
2021-05-07 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
53:10 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Inter luda zaprasza Cezary łasiczka Cezary łasiczka to jest program Inter luda dobry wieczór witam państwa bardzo serdecznie, a państwa moim gościem jest pan prof. Piotr Śliwiński kierownik zakładu poetyki i krytyki literackiej Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu przewodniczący kapituły poznańskiej nagrody literackiej dobry wieczór panie profesorze dobry wieczór panie redaktorze dobry wieczór państwu niedawno Gazecie wyborczej pojawił się interesujący artykuł Rozwiń » autorstwa Ewy Tuszyńskiej zatytułowany Nabokov i dwunastolatka jedno tabu za daleko znak zapytania na końcu i czytając artykuł, ale także, słuchając reklam promujących i wydawnictwo, które ten artykuł się znalazł sam artykuł pomyślałem też naszej niedawnej rozmowie dotyczącej Adama Mickiewicza i naszej pewnej niezgody co do Meritum sprawy, której za chwileczkę, ale zacznijmy może rząd od Nabokova Otóż, jeżeli dobrze rozszyfrowała chodzi o to, że być może nadchodzi taki moment w dziejach układania kanonu literatury, że z pewnymi utworami z pewnymi powieściami z pewnymi książkami należy się rozstać, bo one nie pasują do naszych czasów albo gloryfikują pewne rzeczy, których gloryfikować dużej nie sposób tutaj chyba chodzi o to, że jeżeli by od rzecz lolity z języka i można na razie na języku to tak naprawdę mamy do czynienia z opisem relacji dorosłego mężczyzny z 12 latką w artykule pojawia się dość zadziwiający jak dla mnie czytelnika sposób weryfikacji czy dana dane dzieło literackie przystaje do naszych czasów czy nie Otóż pojawia się tutaj taki sposób, że pani profesor literatury, kiedy czytała różne pozycje literackie więźniom to oni, gdyby oceniali czy to jest literatura czy może pornografia, jeżeli chodzi o lite to nie mieli najmniejszych wątpliwości przecież to jest o pedofilu powiedzieli zgodnie więźniowie i rozumiem, że jeżeli to jest utwór dotyczący miłości obciąży tego terminu bez relacji dorosłego mężczyzny dwunastolatki coś co pewnie karane przez kodeks karny całego świata no to jak najszybciej taką książkę powinniśmy usunąć zapomnieć ani bo, bo nie pasuje, bo być może inspiruje niewłaściwe działania, bo może niewłaściwym świetle stawia coś co chcielibyśmy, aby było jasno wypowiedziane i precyzyjnie zaakcentowane, a szczególnie w momencie, kiedy jesteśmy po czy w trakcie tzw. ruchu MeToo artykuł jest faktycznie interesujące, kiedy czytałem poczułem rodzaj ulgi bez zapowiedzi zapowiedzi były w rolę zachęty do przeczytania tego tekstu mówił o jakim się o jakich głębokiej rewizji, która będzie dotyczyła naukowej elity naszego sposobu traktowania książek ten tekst w ten sposób uważamy pokazuje ten problem opowieść amerykańskiej profesor literatury, która pracuje z więźniami w taki sposób, że czytaj rozmaite książki dyskutuje z nimi o książkach nie są to byle jacy więźniowie więzienie należę do tych o zaostrzonym rygorze i jest równie frapująca ona zawsze to doświadczenie to zetknięcie się kogoś, kto myśli o literaturze swoich literatury centry rocznych kategoriach czytelnikiem, który odbierają na innej płaszczyźnie na takiej płaszczyźnie etycznej napaści, kiedy polegającej na tym by zobaczyć ją jak najbliżej rzeczywistości ta płaszczyzna powieści była była przed płaszczyznę świata tymi samymi pojęciami była opisywana i i tak też sądzono to zawsze to zawsze bywa ciekawe dla kogoś, kto się zajmuję literaturą ogólnie powiedziałbym świetny świetny tekst problem nie do końca rozstrzygnięty Otóż byłbym na pytania pana redaktora ponoć powiedzieć róbmy wszystko, żeby krzywdzone dzieci natomiast czy literatura, która opisała relacje erotyczne co się zowie relacje dorosłego mężczyznę z 12 latką winna podzielić los zła, które występuje w rzeczywistości tego już nie jestem pewien można nawet Nabokowa bronić nie tylko, wskazując na walory jego języka na walory konstrukcyjne na maestrię, jaką on relacje opisuje na zanurzenie w świecie biblioteki rozmaite odniesienia mówiąc językiem literaturoznawców intelektualne nim nie nie nie, kładąc nacisk na to by być by stwierdzić to jest powieść przecież ani życie tak jak więźniowie z tego zakładu byli byli skłonni sądzić można powiedzieć inaczej w życiu te zjawiska te zdarzenia zachodzą i możemy je traktować w sposób bezwzględny i tak zapewne powinniśmy nawet uważać za całkowicie obce naszej kulturze naszej naszej obyczajowości naszej moralności głęboko odstręczający, ale możemy mówiąc to wszystko co przed chwilą powiedziałem stwierdzić, że te rzeczy straszne dzieją się jednak między ludźmi i że ci, jaką Bert Bert, którzy zakochują się dziewczynce w nim setce, a mają jakieś swoje złożone nie do zaakceptowania nie do usprawiedliwienia, ale może do zainteresowania się nimi powody mówiąc inaczej problemem nie jest Lolita problemem jest pedofilia problemem nie jest literatura problemem jest to wszystko to całe zło, które dzieją się świecie, a które nie pozostaje obojętny literaturze naukowej istnienia pisał tej powieści, żeby potępić potępić pedofilię, ale on też co autorka tego artykułu dobrze zauważyła nie zostawia lolity samej ani przedmiotami i do końca badanie rzuca ostatecznie złego świata tła na dziewczynkę, która wprawdzie jest za mało, żeby kochać, ale doszli do dorosła żeby, żeby intrygować żeby, żeby pragną, żeby próbować manipulować, żeby nawet chcieć wziąć władzę nad dorosłym mężczyzną, bo one przecież taką władzę nad nad swoim oprawcom, jakbyśmy powiedzieli do pewnego stopnia posiada zauważa też dziewczynkę płaczącą samotną niezrozumiałą wyjęte zżycia, które byłoby charakterystyczne dla dla jej wieku to wszystko w powieści Nabokova istnieje, gdyby w tej powieści był jakiś czynnik gloryfikacji usprawiedliwienia zachęty bagatelizowania to wówczas mielibyśmy być może do czynienia z literaturą, która propaguje zło, ale mamy do czynienia z literaturą, która pokazuje coś co jest bardzo złożone co przekładane nasz język jako bardzo złe, ale co, chcąc nie, chcąc należy do do rzeczywistości powtarzam to niepokoi jest tu winny tu winni są wszyscy pedofile, którzy krzywdzą dzieci to ciekawy artykuł, który zadaje pytanie, które pojawią się w Gazecie wyborczej po powstał i może inny artykuł powstał we wrześniu 2018 roku diod Antek opublikował art. Caitlin mangan co też ciekawe ze względu na to, że można powiedzieć tutaj pan i 2 mężczyzn rozmawia o książce tutaj głos kobiecy głos kobiecy pojawią się podobne pytania mało tego pojawia się też książka, która wtedy pojawiła się na rynku, czyli 2018 roku książka, która być może zainspirowała Nabokova do zakończenia takiego albo uformowania takiego ani innego to Dryja Lolita DEK na 15 w sali Horny ND nową Dead skandal jest do UE od ITS History 1948 roku, kiedy właśnie nastolatka uczennica szkoły została porwana przez mężczyznę, który nie był to niebyły jego pierwszy występek to jego 1 kolejnych występków przez 2 lata podróżowali jako ojciec i córka no i pojawia się znowu pytanie czy być może mamy, gdyby literaturę, która trochę opisuje rzeczywistość to już się wydarzyła, ale czy taka rzeczywistość może wpływać tworzyć literatura może wpływać na rzeczywistość w tym artykule pojawić też wątek jednego z wydawców, który zastanawia się, że może Lolita, jeżeli się ukaże na rynku to nie tylko będzie literackim zjawiskiem, ale może w pewnym sensie będzie mogła zainspirować do jakiej zmiany społecznej znowu to nie jest Nabokov tylko to jest jeden z wydawców książki, który zastanawia się czy ta historia może wpłynąć na zmianę zmiany legislacyjne zmiany w zwyczaju zmiany postrzegania pewnych rzeczy no i to pewnie można zaliczyć po stronie potencjalnych grzechów literatury, czyli czy literatura może negatywnie wpływać na naszą rzeczywistość z drugiej strony autorka podkreśla to, o czym pani powiedział, że Boko wydaje się niewłaściwą osobą co, do której można czynić porównania pomiędzy życiem, a literaturą, bo przykładny ojciec mąż właściwie podobnych romansów o jakich czytamy w neolicie nie miał tutaj gorszymi bohaterami wydają się świat Roman Polański czy uda, ale pisze autorka to robienie Polańskiego męczennika czy też udawanie, że uda Allen jest niewinny czyni nas winnymi natomiast autorka także podkreśla wyjątkowy język i humor tej tej powieści co jest ciekawe pisze, cytując Huberta wyobraźmy sobie, jeżeli sobie wyobrazić to mnie nie ma ja nie istnieje tak czyli, czyli znowu jakiś jakaś zachęta i podkreślenie autora, że historia wyimaginowana i choć coś innego zupełnie znowu może się zastanawiać w jaki sposób życia łączy się ze sztuką sztuka z życiem czy albo w jaki sposób Lolita ta prawdziwa historia 1948 roku ze sobą współgrają wspomniana przeze mnie autorka mówi to, że wiemy, że coś takiego wydarzyło się naprawdę czytamy lite wcale nie czyni tego mniej okrutny obrzydliwym szokującym wręcz przeciwnie być może poznajemy narzędzie poznajemy sposób działania tragedia dziewczynki z 1948 roku czytana czy doprecyzowana przez ulicę jeszcze bardziej uzmysławia nam okropieństwo całej sytuacji jakoś nie uważam te są tym ciekawsze są tym ciekawsze tekst w oko był ponoć przerażony karierą o Lolita w kulturze kulturze masowej to, że imię bohaterki stało się przez ową na pewne na pewno rodzaj kobiecości czy dziewczęca ości, ale także kobiecości, bo w dorosłe kobiety się stylizowane na nas na lolitę, że to weszło takie dziedziny takie obszary do takich dziedzin, gdzie można byłoby tego zupełnie nie nie nie spodziewać, że to się stało strojem językiem ma gestem stylem bycia sposobem uwodzenia Cetera był przerażony nie, dlatego że jak myślę, że obawia się już doprowadził do jakiej zbiorowej deprawacji tylko, dlatego że kultura masowa przechwyciła imię pewne atrybuty głównej głównej bohaterki uczyniła z nimi coś co chciała tak jak to z kulturą masową rzecz jasna bywa ja myślę, że w tym wypadku tak naprawdę nie pytamy o to czy Nabokov powinien taką książkę napisać książkę powiedzmy dla porządku w rozmaitych rankingach najwybitniejszych osiągnięć literatury czy prozy światowej, zwłaszcza anglojęzycznej lokowanej w bardzo bardzo wysoko często na na pierwszej pozycji książki która, która zyskała zyskała rangę arcydzieła powtarzam to nie jest pytanie o to czy Nabokov dobrze zrobił, pisząc jakiś wydawca paryski wydawca w Ameryce się tego obawiano opublikował książkę to jest pytanie o to czy literatura ma prawo do mówienia o złu innym językiem niż ten, którym się zazwyczaj czy te którymi zazwyczaj się posługujemy w odniesieniu w odniesieniu do zła, gdybyśmy w to wątpili to musielibyśmy określić ogrom wielkiej literatury, bo to ona mówiła o złu nazywała zło analizowała je często, kreując postaci, które stawały się również, że z symbolami alegoriami najszerzej rozumianej kulturze trzeba było wyrzucić, lecz Makbet pewnie z kręgu naszej wyobraźni, bo to jest opowieść o potwornym potwornej manipulacji o szaleńczej ambicji jakimś pociągnięty libido dominanty, które prowadzi, działając do do katastrofy, a przecież Lejdy Makbet zostaje przez Szekspira pokazana jako postać złożona dosyć on nie jest ona nie jest tylko funkcją pewnych pewnych emocji Rządz ona ona jest w PE pod pewnymi względami kimś nam bliskim i tak też jest traktowana, dlatego że te te pragnienia przewagi pierwszeństwa osiągnięcia sukcesu bycia na świeczniku to nie są rzeczy nie są uczucia pragnienia zarezerwowane dla niej prawda, więc i takich przykładów można byłoby oczywiście podawać podawać mnóstwo zła przedstawionego w literaturze, które dzięki temu właśnie, że zostało przedstawione przeanalizowane nie uproszczone, że zostało przefiltrowane przez sztukę stało się dla nas widoczne często często wcześniej tego nie widzieliśmy jesteśmy dość często skłoni uważa, że pragnienie realizowania swoich pragnień jest naszym ludzkim niemal obywatelskim prawem jesteśmy skłoni czasami sądzić że, że jeśli nie spełnimy się w swojej naturze to wyślę to urządzamy sobie jakieś zło to to widzimy to krzywdzi samych siebie to wyczekany jakiegoś prawa do tego, żeby istnieć naprawdę itd. tak dalej po drugiej stronie jest kultura, które sobie bardzo wiele przyznaje racji i praw właśnie ze względu na to, że tak wysoko stawia samorealizację, gdzie bycie w zgodzie z samym sobą itd. tak dalej patologie tego stylu myślenia no co złe np. pedofilia prawda to jest np. cały szereg innych występków seksualnych oczywiście nie tylko nie tylko takich kultura mówi nam chcesz mieć władzę to przecież zupełnie naturalne teraz pytanie tylko czy czy stać będzie na to, żeby ją sobie wziąć lwią zagarnął prawdę kogo to tylko to w gruncie rzeczy obchodzi my, jakimi sposobami to to osiągniesz jeśli będzie miał władzę naprawdę nikt tych sposobów, jakimi się posłużył jeśli rozpozna i znów wchodzi literatura po to, żeby powiedzieć na coś naprawdę dzieje się dzieje naprawdę coś złego że, żeby rozpoznać te sposoby, żeby zdemaskować, żeby udostępnić odbiorcy, więc my nie możemy absolutnie się w moim przekonaniu absolutnie nie możemy się wyrzec takiego przekonania, że prawem literatury ba jednym z jej wielkich obowiązków jest pokazywanie zła drugie pytanie jest taki czy literatura może złożyć kasować zło zło upowszechniać Otóż na ten temat różne ścierają się poglądy wg 1 może jak najbardziej możemy realizować nie powinniśmy do niej dopuścić amerykańscy wydawcy, którzy się tworzyli o efekty, jakie przyniesie Lolita zwraca 50 Ameryka była amerykańska szalenie taka Pięta w okresie zimnej wojny rozmaitymi lękami i to to nie jest całkiem pozbawione kontekstu i niezrozumiałe albo wracając wracając wcześniej cofając się stulecie ci którzy, którzy dali się o to co się stanie w końcu się stało przecież panią Bovary Flauberta auto zostaje oskarżony deformacje publiczne pokazanie żony i idącej kobiety idącej za za głosem swoich pragnień wdrażającej po drodze po drodze męża, choć oczywiście to jest kobieta z książek ona jest kobietą z książek książek, które nauczyły ja już pragnienie miłości należy do do ludzkiej natury jestem największym być może pragnieniem, jakim z, jakim człowiek się rodziną i niespełnionego pragnienia to właściwie nie życzono po prostu czytała romansów romansów sentymentalnych także literatury romantycznej to nie to samo, ale wróćmy na moment te te 2 konwencje 1 worka ich wspólną ich wspólną własnością jest wyznawanie pewnych religii miłości, więc najpierw po 1,5 pozwala, żeby uprawiać taką literaturę, a później każe pisarza, który stworzył by bohaterkę pokazał, jakie przynosi, jakie to przynosi efekty prawda o to oskarża go o to że, że nie sądzi pani pani Bovary zwróćmy uwagę, że naukowo sądził Huberta bardziej niż niższe Flaubert panią Bovary to jednak jest relacja człowieka, o którym wiemy, że został skazany rada tu jest pewne rama która, która zabezpiecza autora przed posądzeniem, że opowiada historię bezkarna to nie jest historia bezkarna, ale to, że została ukarana już wiemy to wiemy właściwie od samego początku teraz chcemy zobaczyć jak ona wiedziała co co się działo co się działo, bo w bohaterach wracając dopytania czy czy literatura może Boże szkodzi najbardziej szkodzi słaba no już słabe nawet jeśli realistyczna jeśli słuszna jeśli jeśli godna jeśli pełna wzniosłości jeśli obłuda to ona moim zdaniem szkodzi bo, bo doznał zamyka świat ona ukrywa obraz świata porządna literatura o o porządku świata, która nie dopuszcza do siebie myśli, że w tym porządku są różne rozstępy szczeliny nieścisłości, że to jest często porządek zniesiony z poważnych niepoważnych niepoważne równie często życie Otóż ta literatura rzeczywiście jest jest szkodliwa, ponieważ ona maskuje maskuje świat takim, jakim jest bardziej złożonym to jest literatura i idące na pasku tych, którzy chcą, aby świat wydawał zabezpieczone najczęściej pod ich przez nich samych po ich okiem był takim, jaki jest jakaś taka powiedziałbym retro pasywna taka literatura, która byłaby, która byłaby służyła status quo nie tłumiąc myśl krytyczna nota, która nie tłum myśli krytycznej prędzej czy później zetknie się z nas zetknie się z tym problemem, po którym ex-post zetknął się na boku jako jako autor autor lolity to jest ogromny problem, który bardzo trudno trudno rozstrzygnąć, bo można oczywiście powiedzieć jeszcze inaczej jak jeszcze innego punktu widzenia pisaniu towarzyszy chyba poczucie grzeczności grzeczności wobec wobec nagiego życia wobec wobec całej prawdy której, które literatura nie potrafi odjąć wyrazić grzeczności ze względu na to, że pisanie to jednak jest posługiwanie się pewnym kontra pewną konwencją zawsze jakąś konwencję nawet dziś rozmontowano to i dającą początek jakiejś innej to tak konwencjonalną jest tutaj nie nieuchronna konwencję kryje się w samym fakcie pisania w samym w samym akcie czytania w tym, że między między słowem na autora, a słowem czytelnika jest jakaś kartka papieru w jakikolwiek inny inny nośnik tak grzeczna kryje się tym, że pisarz opowiadań swoje doświadczenie, a więc w pewnym sensie wyzyskuje cudze cudzą prawdziwe albo cudze wyobrażone co zmyślone cudze cudze zrodzone w głowie czytelnika we własnej najpierw, ale jakoś cudze nieswoje prawda pisał o tym pisano o tym wielokrotnie ale by powołać się np. bardzo odległe i dobrze znany Czesław Miłosz szkice o niemoralności literatury on powoływał Tomasza mana na nas to spostrzeżenie to nie Krygiera od tej moralności niemoralności literatury że, że pisarz jest zdystansowany wobec świata który, który przedstawia rzecz w tym dystansie jest zawarta jest zawarty jego nieludzkie wyrachowanie że, że ten dystans to jest to przedziwne nieuczestniczenie w dramacie, który zostaje zostaje przed tak one pisarz chce, żeby czytelnik dotknął sam nie dotyka prawda wtedy i wtedy Miłosz komentuje to przepraszam tylko moment komentuje to mówiąc tak tak właśnie tak, kiedy pisałem np. podczas okupacji teksty, które wynikały z jakiegoś wstrząsu, którego sam poznawałem to one były słabe a kiedy pisałem w jakim z jakiegoś dystansu jakimś, jakiej formie istniejących wcześniej przeze mnie przechwyconej przejętej wykorzystanej to to powstawały utwory wartościowsze i tak przecież tak przecież w przypadku Miłosza było się schronił się o formie podczas ne podczas okupacji świecie poemat naiwnych w głosach biednych ludzi w tym co weszło potem do domu o ocalenie prawda i to bardzo wyraźnie pokazuje to jest taka myśl, która nie będzie się wielokrotnie pojawiała wraca w niej wraca do nich w poemacie po śmierci swojej żony napisanym Orfeusz i ryzyka my, gdzie gdzie, gdzie pisze liczni poeci mają zwykle zimne serca przypomina się pani profesorze dylemat fotografa wojennego także trochę innej kategorii, ale też przecież czy rejestrować czy zapisywać dla widzów czy pomóc czy coś zrobić czy działać słynne zdjęcie umierającego dziecka na ulicy i Senatu, które wokół krążą czy rejestrować czy pomóc czy odgonić też sporo na ten temat zostało napisane, ale może morze nasze postrzeganie zmienia się wraz z ze zmianą roli, jaką odgrywamy autorka w tym artykule gazety wyborczej cytuje Christophera Hitchensa, który jako rodzic dorastającej córki zmienił podejść Hitchens opisuje, że kiedy po raz pierwszy czytałem powieść cytat nie miałem za sobą doświadczenia posiadania dwunastoletniej córki ośmielę się powiedzieć, że za chichotem bezczelnie po raz pierwszy przeczytał fragment jak słodko było przynieść kawę, a potem odmawiać, dopóki nie wykona swego porannego obowiązku ale gdy czytałem po raz kolejny zmroziło umie tyle Christopher Hitchens Olić ale, ale przypominam się inny cytat zwycięstwa i tutaj akurat w tym artykule nie pojawił się Otóż Kaczyński ich w innym wywiadzie powiedział, że moja córka być może chodzi o to samo tutaj cytowaną jest już w wieku kiedy młodzież sięga po narkotyki, a więc zdaje się, że będę musiał odbyć z nią poważną rozmowę wziąć na kolana i wytłumaczyć jej jak działają, które narkotyki tak, żeby zaopatrzona w tę wiedzę świadomie i bezpiecznie z nich korzystała, jeżeli zdecyduje się z nich korzystać w historię krótki czas był raczej człowiekiem chłodnego umysłu prawda nie chcę powiedzieć, że był chłodny z relacji ze swoimi dziećmi one swoje swoje obsesje taką obsesję artystyczną tego czyniło jedną z najciekawszych postaci, ale też uczynił ze swej wyszły śmierci pewnego rodzaju pewnego rodzaju spektakl takim jak sądzę dobrym tego słowa znaczeniu i o tych wypowiedziach jest dla mnie zrozumiały tak rzeczywiście myślę, że ktoś mógłby oczywiście moje dziecko sprawia, że ileś wyobrażeń na temat różnych sytuacji pozornie niewinny literatur właśnie także także wyobrażeń to do ukształtowanych przez literaturę spektrum empatii, które są wypracowaliśmy także czytające może często przede wszystkim czytając to wszystko się kurcze prawda, bo ona na przeciw jest istota zagrożona czy choćby potencjalnie zagrożona nasze wszechogarniającej uczucie to to co zrozumiałe, ale ta druga wypowiedź z jakim swoistą powinno ją jakimś rodzajem odwołania tej pierwszej Otóż nie da się uchronić dziecka przed przed złem, ale może da się w Japonii poinstruować jak nie doznać go w najgorszej postaci nadal jest oczekiwanie literatury, że byłaby wyłącznie czymś interweniującym niewątpliwych sytuację przed przynoszącym niewątpliwe niewątpliwe rezultaty takie etyczne rezultaty byłoby właściwie likwiduje zlikwidowanie literatury tu znowu się pojawia mam sporo jakich możliwości do do rozmowy, których nie jesteśmy w stanie rzecz jasna skończyć, a czy, bo to to też się w publicystyce pojawia czy zdetronizować Konrada za jądro ciemności i rzecz jasna nie tylko czy uznać, że to co napisał jest częścią częścią jego czasu i że jego zasługi polegają na tym, że poza horyzont taki mentalny horyzont swego czasu wielokrotnie wykraczał napisał, że mnóstwo rzeczy literacko wartościowy czy Henryk Sienkiewicz jest mniejsze pisarzem mniej godnym szacunku, dlatego że że postaci np. pustyni w Puszczy są tak skonstruowane i relacji między nimi ta konstelacja postaci taka, że ich moglibyśmy też do wniosku że, że nie jest chłopcy rasizm albo taka rasowa protekcjonalne ość, owszem to jest poważny poważny problem tyle tylko, że nie jest to powód do tego, żeby wyrzucać Konrada, czyli Dziękiewicz czas bibliotecznych półek, a nawet, a nawet może kanon to jest powód, żeby o tym porozmawiać to może jest czasami powód, żeby zaopatrzyć taki taką książkę komentarz nie głupi komentarz, bo głupi śmieszy komentarz, który byłby byłby nam pokazywał jako interesujący zadanie zobaczyć historyczność danych danych wypowiedzi, ale nie z tego z tego z tego nie wyciągać wniosków że, że mamy wyrzucać je na śmietnik zapominać przestać nim interesować albo nawet przestać je propagować to w końcu nasza historyczna jest ich groteskowa czy okaże się za jakiś czas groteskowa tak samo tak samo jak Konrad SK 10 wyciska co do tego nie ma żadnych wątpliwości, że się okaże prawda w naszej współczesności jest mnóstwo rozmaitych uprzedzeni i zapiekły pod podłych obrazu świata jak widzieć jest i na wyciągnięcie ręki, a może nawet całej ręki, bo trzeba wyciągnąć tylko jakoś tak się samemu objąć tak, odkąd własnego ciała taka masa rzeczy do zrobienia, że robienie tego literaturze zdaje się niebezpieczne już nie tres nic nie jedyna w tym kierunku, żeby powiedzieć że to grozi jakąś cenzurą także że, że właściwie Toma władzy oceniania czy to jest na pewno złe czy może nie całkiem złe, a może zupełnie neutralne, że ten, kto sobie władzy przyznaje przyznaje sobie władzę on, że chodzi tu władza nie racje itd. tak dalej tym to tym tropem może warto byłoby później powiedzieć baranek do tego co dziś parami do tych ośmieszających autorytety swoich czasów, które wyzwalały wybrały książki u uważane przez siebie, że za niestosowne nie można by się pośmiać z tych, którzy śmiali Herlinga Grudzińskiego innego świata tak albo wykupić w USA traktory był wielkim autorytetem swego czasu i no i odrzucił ją odrzucił całą masę różnych postaw, które w jego przekonaniu moralnym filozoficznym czy literackim tylko właśnie moralną społecznym były były nie do przyjęcia nie zapracował sobie przez to na na więcej szacunku niż niż ma mówiąc oględnie, więc tak taka postawa jest najzwyczajniej w świecie obce nie bardzo wierzy w jej skuteczność wydaje mi się trochę narcystyczna to znaczy właśnie ten rodzaj osądzania i wykluczania przez przez racje, które posiadam i który jestem tak absolutnie pewien wydają się już narcystyczny, że coś mówi więcej czasami mnie jeśli miałbym taką skłonność w ten sposób działa działały niż o literaturze no oczywiście jest jeszcze 1 trop, którym poszliśmy w tamtej wspomnianej przez pana redaktora rozmowie o o Mickiewiczu czy życie może zaprzeczyć wartości wartości literatury życie wierzyciele autora Dariusz chodzi autorowi, którego życie wygląda zupełnie inaczej niż to jak jest przetworzone literatura nie jak jest przetworzone w odbiorze to, że nic mi został zrozumiany ani lameli postawiony na pomnikach już nie tylko literatury i nie tylko gorliwości zapału serca patriotycznego serca polskiego, ale też na wszelkich innych tylko taniego wina, a to nie jest jego winy nie znam, a wypowiedzi Mickiewicza by nie znam, która byłaby mówiła o tym jak należy traktować niewierność czy nie lojalność małżeńską niedotrzymanie słowa o trwaniu do do śmierci nie jest przypadek Bud Nika, który chwali i tym się głównie zajmuje odpowiedzialność życia rodzinnego ponad wszystko my sami zaś po cichu jak długo się da uprawia rozmaite rozmaite złe czyny oddaje się odrodzenie zło to chyba nie jestem niestety przypadek Mickiewicz nie odpowiada za rozmaite naiwności które, które zostały przepisane Mickiewicz nie kazał nie planował nie nic o tym nie wiadomo nie miał też takiej możliwości bez uczciwie budować sobie tych tych pomników jest niepodobny do tych z autorytetów którzy, którzy za życia pozwalali, bo dobrze no to sobie pomniki staną Mickiewicza natomiast właśnie natomiast chciałbym także naszych słuchaczy odesłać do tego artykułu Kathleen mangan dia Atlantyk tytuł artykułu WHO Lolita wtedy już jest aż o kwietniu Flanagana autorką to jest wrzesień 2018 roku co państwo także, dlatego że wydaje mi się także Ewa Strusińska zna ten artykuł tutaj pojawia się wiele wątków zarówno Kathleen ukryty plan gan 2018 roku jako Ewy Tuszyńskiej do 1000 dwudziesty pierwszym być może przypadek także natomiast ukrytym Flanagana pojawia się też kilka pytań ciekawych czyli, a co z czytelnikami ponad 50 000 000 sprzedanych egzemplarzy można już 60 000 000 dzisiaj lolity co co z czytelnikami, którzy zachwycili to jest pytanie może nawet zbyt ogólne pytanie, które w Langen stawia to co z kobietami, które się lolitę zachwyciły co z kobietami, które zainspirowane tą literaturą samych siebie kreują tutaj padają nazwiska niektórych gwiazd estrady, które właśnie tworzą taki wizerunek sceniczny lolity tak czy takiej właśnie dziecka kobiety dziecka, która jeszcze nie wie wszystkiego, ale już wie jak manipulować jak grać jak wabić no właśnie taka gra pomiędzy świadomością świadomością pojawiać to nazwiska gwiazd estrady piosenkarek, które właśnie taki wizerunek sceniczny sobie stworzyły i świadomie grają oczywiście dorosłe kobiety kobiety, które ubierają się w szaty lolity no tak, ale zarząd kobiety dziecko nie jest pochodne naukowe wcześniej dzieci nasz szczeciński to zachowane kobiecie przecież czymś co co ta kultura w sam nie wiem obiektywna, a propaguje też trochę także religijne przecież konteksty ta dwuznaczność niewinności frywolności nieświadomości świadomości i niewinności doświadczenia itd. to to przecież jest jest obecny w kulturze znacznie znacznie wcześniej tego nie wymyślił na bok oczywiście Lolita choćby przez samo to im bardzo bardzo nośne dla nazwania nim setki tak ona pewnie jakoś akcja rozegrała to zjawisko ale, ale nie jest jego źródłem nie jest za nieodpowiedzialna i to jej dachu to przecież dotyczy mnóstwa mnóstwo ludzi mnóstwo mnóstwo kobiet, które pewnie elity nie czytały w ogóle szaleni do tego daleko, a te do tej tradycji należą do tego trendu takiego nie całkiem wygasłego, chociaż nie nie nie kluczowego dominującego nawiązują czy byłoby lepiej można zadać inne pytanie, gdyby litanie powstała panie redaktorze, gdybym musiał uczciwie, choć na to pytanie to nie potrafił, bo powstała przeczytałem, więc trudno sobie szczerze uczciwie odpowiedzialnie wobec sytuacji w trybie nie powstała i zgadywać co byłoby lepiej zgoda, ale nie możemy sobie takie takie pytanie na razie nie zawsze jest tak, że na ten rodzaj pytań nie znam odpowiedzi, gdybyśmy zadali pytanie czy nie byłoby lepiej, gdyby Adolf Hitler nie nie został kanclerzem rzeszy to prawdopodobnie bez wątpliwości odpowiedzieliśmy tak byłoby lepiej prawda tak można tak dalej ciągnąć, a w przypadku w przypadku lolity nie jesteśmy tego pewni w przypadku Mein Kampf jesteśmy tego pewni, bo to po pierwsze, strasznie straszne nudy, a po drugie, oczywiście jako nie książka tylko słowo objawione od działała niesłychanie mocno na na świat tak tu nam było na to pytanie łatwo odpowiedzieć jak łatwo odpowiedział czy dana szeregi tych pytań czynie byłoby lepiej, gdy ktoś zapisy tej kwestii tak byłoby lepiej zostałoby tylko papieru albo czegoś tam prawda nie byłbym w stanie nawet powstrzymać od odpowiedzi na jeśli chodzi o lite tutaj jest rzeczą istotną, że PiS to nas pan zwrócił uwagę, że nie możemy w tej dyskusji powołać się na argument gorszy Chelsea 2 przyznanego przez gorszy wciela, że to jest, że to miała być jakaś emanacja życia autora doprawdy nic na to wskazuje, chociaż dzisiejszym świecie nie można być niczego pewny nawet samego siebie, ale to nie jest przypadek Ferdynanda, czyli powiedzmy tak pisarza, którego oskarżano po to, to nie jest przecież jasne o sympatie nazistowskie o antysemityzm wtedy kiedy, kiedy bycie antysemitą było szczególnie nieludzkie nigdy nie było ludzkie, ale czasami było jeszcze jeszcze bardziej ludzkie to nie jest przypadek SR panda, którzy rzeczywiście przez jakiś czas zafascynowany faszyzmem włoskim współpracował z faszystami, którego antysemityzm nie budzi żadnych wątpliwości nowa, bo ma różne oświadczenia, ale którego zresztą się pod koniec życia pod koniec życia wyżej ku to nie jest przypadek Gottfrieda Bena, który w latach trzydziestych był do pewnego stopnia zafascynowany nazizmem niemieckim tego bardzo wybitnego niemieckiego pisarza ekspresjonistycznego kapitalny autora kapitalnych kapitalnych tekstów kapitalnych tekstów także literaturze o tym co może literatura co chce jeszcze potrafi za co jest odpowiedzialna to nie jest przypadek polskich pisarzy, którzy zafascynowani komunizmem i kwestionowali komunizmem w latach kiedy, kiedy z z tytułu jego triumfów komunizmu triumfów, a miliony ludzi cierpiały w latach trzydziestych cierpiały miliony ludzi na Ukrainie głód po wojnie represje stalinowskie w czasie wojny bezwzględne wykorzystanie do do do czynu wojennego, który oczywiście był konieczny, ale czy ta bezwzględność były konieczne itd. tak dalej prawda, kiedy minister unika ten przypadek ja prawie żadnego z tych przypadków nie użyłbym z argumentów przeciwko literaturze, którą ci ludzie pozostawili to była wybitna literatura, bo ci ludzie, którzy się błąkali różne ideologie te straszne ideologię, a najlepiej też z wszystkimi ideologiami rozprawili, kiedy plan gen zastanawiając się na czym polega siła lolity mówię tutaj o książce literaturze, ale jednocześnie w jaki sposób powiązać z życiem pisał, że odraza połączona ze stażu, czyli zachwyt i szok z 1 strony przyciąga nas, ale z drugiej strony jest też wentylem bezpieczeństwa, który chroni, czyli czytając lolitę pisze autorka z 1 strony jesteśmy wciągnięci między okiem humorem, a jednocześnie uniknąć łowimy zaraz stop przecież to jest obrzydliwe i to, że ostatecznie oburzamy się albo albo jesteśmy zszokowani mówiąc my podejrzewam większość z nas tak my normalni my, którzy pewnie nie podlegaliby pod tę ustawę tak to, że jesteśmy zszokowani, które w momencie jest wentylem bezpieczeństwa, bo właśnie wchodzą literatur uświadamiają sobie gdzieś tam na końcu Heat tkwi mroczną ość ludzkiej duszy i wyskakuje jako parzenie mówiąc tak literatura piękna, ale jednocześnie zostałem ostrzeżony katharsis powiedzmy nie wiem czy autorka używa tego pojęcia, ale pewnie pewnie byłoby pokrewne temu, ale mogłoby zostać użyte ten lud znana na oznaczenie tego, o czym mówi to jest pokrewna tej treści, a na tym rzecz polegała widzę widzę przemoc widzę złowi za tragedię na scenie tym sposobem w pewnym sensie oczyszcza się sam z tego co co obserwuje jestem w środku ogląda, bo będąc widzę jestem uczestnikiem, a zarazem przecież po to, się zamyka się kończy zostawiam za sobą, a doznają oczyszczenia katharsis polegało na spojrzeniu w otchłań spojrzeniu Brok zło tragedię, dlatego że widzenie tego wszystkiego nas przed tym chroni widzenie tego świadomość, że należymy do tego świata czyni nas po pierwsze, wolniejszymi po drugie, mądrzejszym co pewnie na jedno wychodzi no właśnie to zrobili innymi zakazanymi tekstami czy próbować zniszczyć wszystkie kopie uchowaj uchowa redaktorze panie dyrektorze uchowaj panie jestem temu całkowicie przeciwny mniejszy tutaj to jest bardzo przemocowej bardzo krótkowzroczne te potępione będą wracały jako tym atrakcyjniejsze, że potępione wyklęty w ogóle zyskają nadzwyczajną nadzwyczajną nadzwyczajny walor stała się wzniosłym omal to ten nie może być skuteczne to jest przemocowe w przypadku w przypadku arcydzieł kultury, a nawet jeśli nie arcydzieł to tylko rzeczy ważnych dla kultury nie możemy takiego ostracyzmu bezkarnie stosować absolutnie nie wierzy w jego skuteczność prawdę mówiąc jestem dość podejrzliwy wobec motywacji no, czyli co wyjaśniać na okładce będzie czytać wyjaśniać czy też wyjaśniać przy tym robić tego patologicznie pokazywać na pierwsze historyczne pewnych zjawisk drugie jeszcze raz i tłumaczyć czym jest literatura to dlatego jest dla nas ważne, że to jest literatura, ale dlatego, że jest literatura nie możemy tego traktować jak doniesień z kroniki policyjnej po prostu, gdyby tak było trzeba było wyrzucić taką masę różnych rzeczy, że strach pomyśleć co zostało strach pomyśleć co by zostało, żeby pana troszkę rozbawić to przeczytam pewien niedługi tekst, ale muszę, bo pani prof. Janusz Okrasa największy skarb to czyste sumienie, bo tego ludziom nikt zabrać nie może ono cenniejsze niż drogie kamienie jego nagrodą jest królestwo Boże nosić Boga łatwo na nic przeciw złoty, gdy w sercu nie ma spokoju i cnoty piękna piękna co Kochanowski nowa oczywiście Jan Kochanowski bardzo jakoś prawdziwa my się lubimy czuć dobrze prawda lubimy się czuć dobrymi, ale z drugiej strony jeśli się to czytać to nie wiadomo co jest stanem bardziej naturalnym to czyste sumienie które, które daje nam spokój i radość czy jednak ów niepokój sumienia, który niweczy wszystko inne co posiadamy, ale z drugiej strony sprawia, że ich, że rzesze widzimy prawdziwie i że widzimy więcej tego co nas otacza prawdę o tym czy można tak zanurzyć we własnym czystym sumieniu, a liczba ludzi o czystym sumieniem widzieć jak oni pierwsi odwrotnie Resovia też tego bardzo bardzo obawiamy czasami takich spotykam poza tym wtedy, kiedy zdarzy nam się to jest chyba jakaś taka psychologiczna zasada rekonstrukcji swojego naruszonego jestestwa, kiedy zdarzy nam siłę narozrabiać wcale nie ma cnotę wtedy chcemy jakoś tak wrócić prawda do tego poczucia bezpieczeństwa wypędzić lęki walczy martwy wygonić daleko ogląd wice Witka troską ukoić tylko wtedy, kiedy się, gdy w takim stanie sobie przyglądamy widzimy takiego siebie trochę istniejącego prawda takiego trochę nieistniejącego obojętnie złego na wszystko co trudniejsze co bardziej złożone krytyczne co zewnętrzne itd. itd. ich, więc nikt im pewnie już niema czasu aż w takim lokalu oprócz tego tekstu, który troszkę troszkę ten nasz stan pomieszczania takiego takiej konfuzji, jaką wywołać może, o czym mówiliśmy głównie powieść tej miary i tego typu jak Lolita, które ten ten stan pomieszczania konfuzji jakoś nam pokazywał jest np. taki wiesz w Krzysztofa Kamila Baczyńskiego chciało czyny kalekie zmienione rzeczy rosną milczeniem pod niebem płaskim, które zgaszone jest trupim blaskiem pod nim biegnącej sprawy człowieczej dziękczynne spomiędzy, których nikt jasne, bo nieświadomie ze sobą wloką ruchy straszliwe martwej powłoki strumieniu światła miano gwiazdy, z których najmniejszy ciągnie za sobą ziemie jak krzywdy dojrzały owoc ciało, a ucieszony nagłym namysłem jest jak uczenie rzeki upiorów, na której płynąc jest jakby wszystkie czyny przypadały przezeń toporem wieś nie jest bardzo prosty do do omówienia, ale sama ta my sama ta myśl o w ciele, w którym mieszka wszystko co nas dręczy coś zmieniać nie rozumiemy ucieka nam naszym oczom niepokoi tak dalej wydaje się wydaje się bardzo bardzo ciekawa przeczytały jeśli wiersz Miłosza ogrze pierworodnym, bo przecież jeśli dalej pójść kierunku, który wytyczyła rozmowa o licie być może ku temu właśnie trzeba byłoby w takim razie uznaje, że samo zakończenie, ale też na wieś sumienie słowo Słowackiego dobra, ale przeczytam Miłosza nie można się dziwić tym spekulacjom grzech pierworodny jest niezrozumiały trochę rozjaśnia się, kiedy przyjmiemy, że Adamowi pochlebia zostać władcą wszelkiego widzialność ego stworzenia, a to stworzenie pragnąc, aby z nim się złączy miało nadzieję, że uchroni od śmierci tak się nie stało i sam utracił nieśmiertelność wygląda na to, że grzech pierworodny to promy tej z kim marzenie o człowieku istocie tak uzdolnionej, że siłą swego umysłu stworzyć cywilizację i wynajdzie lekarstwo przeciw śmierci i że nowy Adam Chrystus przybrał ciało i umarł, żeby nas oswobodzić odprawę wojsk jej pychy, z którą co prawda Mickiewicz Mickiewiczowi uporać się było najtrudniej pan prof. Piotr Śliwiński kierownik zakładu poetyki i krytyki literackiej Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu i przewodniczący kapituły poznańskiej nagrody literackiej był państwa moim gościem informacje Radia TOK FM już za kilka minut po godzinie dwudziestej trzeciej Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: INTERLUDA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam, oraz sprawdź jak działa nowe internetowe radio TOK+Muzyka. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj wygodniej w aplikacji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA