REKLAMA

O co chodziło w aferze Watergate?

Powrót do przeszłości
Data emisji:
2021-05-17 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
48:42 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
z pozoru było to zwykłe włamanie, tyle że pospolici złodzieje zazwyczaj montują pluskiew w telefonach zatrzymano ich 5 osób na gorącym uczynku w siedzibie sztabu wyborczego partii Demokratycznej stąd sprawa z daleka śmierdziała polityką 2 miesiące później odbyło się to post pisze, że włamywacze mieli związek ze sztabem Czarnik sona urzędujący prezydent niepokoi się swoją reelekcję być może chciał zagrać nie fair jednak kolejne artykuły włamywacza ach, nie czynił Rozwiń » mu szkody wizerunkowej NIK są lekko jeszcze drugą kadencję, ale wtedy do gry wkracza tajemniczy informator dziennikarze spotykają się z nim kilkukrotnie podziemnych garażach głębokie gardło, bo tak go nazywają daje im kilka cennych rad idźcie za pieniędzmi mówi, więc oni śledzą ślady transferów finansowych dzięki temu odkrywają powiązania między białym domem, a nowymi specjalistami od brudnej roboty, których zatrzymano w kompleksie Watergate nad potomkiem atmosfera wokół prezydenta się zagęszcza kolejnych publikacji nie sposób ignorować NIK sąd próbuje się bronić odwołuje swoich bliskich, ale umoczony w sprawę włamania współpracowników zdymisjonuje prokuratora generalnego zapewnia, że o akcji szpiegowania Demokratów nie miał zielonego pojęcia, ale do akcji wkracza już prokurator specjalny Archibald koks Senat zaś powołuje specjalną komisję, żeby było w pełni transparentnie przesłuchania będą transmitowane przed telewizorami zasiada 85% Amerykanów jest 17 maja 1973 roku tego wieczora jest z nami dr Marcin Petelski Instytut amerykanistyki studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego dobry wieczór panie doktorze dobry wieczór dobry panie dobry państwu będziemy mówić o aferze Watergate, czyli o politycznym upadku Richarda Nixona ale zanim zacznie upadać to musimy porozmawiać o tym jak chciała się jego możliwości reelekcji przed wyborami 1972 roku NIK Sonny był zagrożony utratą poparcia przede wszystkim ze względu na udział Stanów zjednoczonych wojnie wietnamskiej NIK są wcześniej obiecywał Amerykanom, że będzie wycofywał stany Zjednoczone z tej właśnie wojny, ale opornie to szło zatem trzeba było przedsięwziąć jakieś środki, które sprawiłyby by popularność Nixona poszybowała no i temu miał się zająć komitet reelekcji prezydenta oficjalnie organizacja wspierająca kampanię wyborczą tak naprawdę grupa ludzi bardzo lojalnych mających podejmować nielegalne działania wobec przeciwników politycznych prezydenta to było założono samego początku powstania tego komitetu reelekcji prezydenta panie doktorze jak powiedział, że ten komitet miał przede wszystkim oczywiście działać tak jak sama nazwa wskazywała na rzecz reelekcji natomiast faktem jest, że może jeszcze zatem o tym za chwilę powiemy sam prezydencji przynajmniej znacząca część jego otoczenia to być ludzie mający skłonność do działań, które określiły mianem nieformalnych to znaczy takich, które na pewno nie mieściły się w ramach działania rządu agencji rządowych, które miały przynieść korzyści polityczne albo co sobie czasami i sam Nixon wyobrażał i jego ludzie może tak powiedzieć ochronić interesy państwa, bo warto o tym wspomnieć, że w jego przekonaniu chyba wiele z tych działań, które podejmował służyły dobru Stanów zjednoczonych, ponieważ do on właściwy sposób rozpoznawał to dobro, a więc ochrona jego prezydentury ochrona działań, które podejmował to wszystko miało na celu zabezpieczenie tak naprawdę interesów amerykańskich obok obok tego tej grupy, której pani wspomniała, o której aktora rzeczywiście została uwikłana w ziemi niektórzy ludzie z tego komitetu na rzecz reelekcji prezydenta w działania nielegalne zabicie finansowanie tajnych tajnych operacji tajnych działań służących do pognębienia przeciwników politycznych czy po pozyskaniu informacji poufnych na ich temat no to obok tak jak powiadam tej tej formalnej istniejącej struktury zajmującej się, o czym mówimy tą tymi działaniami na rzecz eksprezydenta istniała ta grupa tzw. hydraulików prawda czy tych ludzi, którzy bezpośrednio zajmowali się różnego rodzaju działaniami jak już na 1 rzecz zwrócił uwagę myślę, że to warto w tym kontekście, o którym rozmawiamy tutaj podnieść Otóż faktycznie tak jak pani mówi niż on mógł obawiać się spadku popularności dlatego rząd rządził bardzo trudnych czasach to znaczy epoce, o czym pani wspomniała przecież wojny wietnamskiej, której obiecał kraj wyprowadzić jeśli można 2 słowa to przypomnijmy, że on został prezydentem w sytuacji, kiedy kraj był dramatycznie podzielony on kiedyś przegrał wybory prezydenckie z Johnem Kennedym wycofał się z takiej aktywnej polityki i wrócił rzucił się niczym Sfinks popiołu i wrócił do polityki amerykańskiej w momencie, kiedy Demokraci zdobyli właśnie skazani na porażkę, ponieważ te administracje Lyndona Johnsona administracja partii Demokratycznej ona bardzo mocną wikła się wojny w Wietnamie przy okazji jeszcze rządziła krajem tak jak mówię głęboko podzielonym mającym wiele różnego rodzaju napięć politycznych społecznych rasowych Ameryka naprawdę przeżywa bardzo trudny okres czasu wtedy i nikt sąd doszedł do władzy pod hasłem zjednoczenia ponownego zjednoczenia kraju warto wspomnieć, bo on się jak już w latach sześćdziesiątych jako zgrana karta, a odrodził się przyszedł do polityki i zaczął dokonywać bardzo istotnych zmian w zakresie polityki zagranicznej to co jest ciekawe w kontekście afery Łotysz GI, do której dziś mówimy to właściwie fakt, że on chyba subiektywnie mógł mieć przekonanie, że należy takimi nieformalnymi działaniami wzmocnić szanse reelekcji, ponieważ w istocie rzeczy Demokraci byli wciąż bardzo słabi i to co jest ciekawe, o czym pewnie za chwilę będzie mili okazję powiedzieć to przecież fakt, że on wygrał i to wygrał znaczącą większością wybory momencie, kiedy już w Ameryce aferze Watergate pisano, ale oczywiście, ale da, bo samo wtargnięcie do kompleksu to był czerwiec 70 tego drugiego roku, a potem pierwsze publikacje były już latem siedemdziesiątego drugiego roku to już rozliczne sierpień 70 tego drugiego dokładnie taki i w dodatku właśnie ludzie Włosi ten post mieli poczucie, że kraju to nie obchodzi, że oni piszą o czymś co jest sprawą śmierdzącą, bo uwikłana w uwikłaniu to włamanie były osoby z otoczenia prezydenta Nixona, a Ameryka, jakby nie reaguje na to nikt son jawi się jako murowany zwycięzca wówczas prawda, a Demokraci właściwie nigdy nie nikt nie wróżył wielkich szans to jest rzeczywiście ciekawe z różnych perspektyw można realizować także z perspektywy takiej, iż czasami polityk ma wrażenie, że udało mu się kryzys zażegnać, że jest w stanie go przeczekać, ale ten kryzys po jakimś czasie go dopada tak jak nikt ona dopadło to włamanie do kompleksu biurowo hotelowo jego nazwie What Jorge stąd nazwa całej afery no powiedzmy kilka słów o tym włamaniu tam mieściły się w tym kompleksie biura sklepy mieszkania także była ulokowana siedziba sztabu wyborczego partii Demokratycznej i od 17czerwca cały czas jesteśmy 70 tym drugim roku mniej więcej około wpół do trzeciej nad ranem dwudziesto czteroletni strażnik robi obchód nagle zauważył zamki oklejone czarną taśmą zawiadomił policję na gorącym uczynku złapano 5 osób jak się okazało interesujący był ich ekwipunek, bo nie mieli worków, żeby coś wynieść z siedziby sztabu wyborczego partii Demokratycznej, żeby coś ukraść tylko oni mieli takie urządzenia, żeby coś zamontować tak tak tak to włamanie wyglądało zdecydowanie na włamanie rabunkowe oni mieli tam założyć podsłuch zrobili to bardzo umiejętny sposób te taśmy, o których pani wspomniała z zwrócił uwagę nocnego stróża i to ich pogrążyło po prostu zostali schwytani przez policję no i projekt w takich okolicznościach zadłuża się to odbywa doszło do przeszukania znaleziono przy nich tak jak pani wspomniała ten sprzęt, który nie był przy tym charakterystyczny dla włamywaczy no bo to były urządzenia, które miały służyć pozyskiwaniu informacji to jest 1 kwestia na druga kwestia to fakt, że w notesie jednego z tych ludzi znajdowało się nazwisko chała zachęta to był jeden z to była osoba z najbliższego otoczenia zlicza dań son i ta informacja dotarła do pracy w sposób mało spektakularne po prostu wyciekła z policji dotarła do 8 ten post no i tam zlecono postęp pociech do sezonu zajęcie się tą sprawą 2 dziennikarzom, którzy to także do młodego pokolenia co wskazuje na to, że nie potraktował nie dano i tej tej sprawy takim Starym Węgrom politycznym wiązano jej ewidentnie w ten sposób kwestiami politycznymi i oni zaczęli się tej sprawie przygląda zaczęli zastanawiać, jakie mogą być powiązania tych włamywaczy, z których 1 był byłym pracownikiem CIA to też była szokująca informacja z administracją administracja oczywiście nabrała wody w usta informując, że oni administracja Meliksona ze sprawą oczywiście nie mają nic wspólnego, ale już machina została uruchomiona z 1 strony była ta sprawa dochodzenia w kwestii włamywaczy i tutaj może wyprzedzamy nieco wydarzenia, bo wspomnijmy o tym, że w tym sam między czasie odbędzie się rozmowa, której treść treść świat poznać Ameryka pozna dopiero później, a która została nagrana, a wklej to liczebnik son oczekiwał od 1 ze swoich najbliższych współpracowników, że FBI zaniecha śledztwa w sprawie tego włamania na, a z drugiej strony rozpoczyna się to słynne śledztwo dziennikarskie Boba Woodwarda Carla Bernsteina, które im zapewni miejsce w historii politycznej już po wsze czasy i właśnie w sierpniu dziennikarze publikują pierwszy 300 artykułów poświęconych aferze piszą w nim, że włamywacze mieli związki ze sztabem wyborczym Nixona i ujawniają na konto jednego z nich trafił czek na 25 000USD przekazanych na kampanię prezydenta w październiku jest jeszcze też bardzo ważne artykuł cały czas jesteśmy przed wyborami 8 ten post podaje na pierwszej stronie, że włamanie było częścią szeroko zakrojonej ogólnokrajowej akcji szpiegowania partii Demokratycznej to wszystko mówiliśmy na początku w niczym nie przeszkodziło NIK są nowi wybrano ogromną większością głosów na drugą kadencję 11listopada 1972 roku, ale jeżeli chodzi o dziennikarskie śledztwo to ono w pewnym momencie troszeczkę utknęło i być może nie posunęło się tak spektakularnie naprzód, gdyby nie trzeci element, czyli Mark ofert dziś znamy jego nazwisko od 2005 roku tak nazwisko człowieka, który występował przez dekady jako tzw. głębokie gardło człowiek, który był informatorem, bo bał było dać jednego z tego duetu dziennikarzy właśnie ten post, który dawał dziennikarzom w tym 2 dziennikarzom wskazówki dotyczące kwestii naprowadzających ich na właściwe tropy w samym filmie, bo tutaj odwołajmy się do tego, że przecież głosi, że afera Watergate znalazła poczesne miejsce w kulturze popularnej tak zawładnęła wyobraźnią zbiorową przeciw znacznej mierze jest na na bazie na oparciu o tekst utworu powstał film głośny film wszyscy ludzie prezydenta witam się pojawia taka, że takie sformułowanie jest takie sformułowanie, które nie padło zapewne ZUS samego Marka oferta, bo udało go nie przywołuje w swoich tekstach wolał Money, czyli podążaj za pieniędzmi to czy pani miała przed chwilą to znaczy fakt że, że te operacje te działania były opłacane do przez nich środków publicznych w rozumieniu środków nie ma agencji rządowych prawda trzeba było tym ludziom płacić trzeba było płacić albo za działanie albo za milczenie to były środki, które wydatkowano w sposób nieuprawniony wydatkowano z tego budżetu z tego budżetu, który miał działać na rzecz reelekcji prezydenta i oni m.in. za tymi pieniędzmi podążali w toku swojego śledztwa dziennikarskiego sam ofert oczywiście stał się, kiedy już ten, kiedy jego tożsamość została ujawniona stał się dla jednych może postacią pozytywną prawie bohaterem dla innych zdrajcą przypomnijmy, że to był zastępca szefa FBI i tu znów jak bezpośrednio zaangażowany dochodzenie do siebie włamania bezpośrednio zaangażowany w dochodzenie w sprawie włamania do kompleksu Watergate właśnie teraz oczywiście ci, którzy są jego krytykami podnoszą, że jego motywacje nie były motywacjami idealistycznym i dlatego rząd się czuł marginalizowany czy pominięty w łonie samej struktury inni stwierdzają, że w gruncie rzeczy pozwoliła na jego działalność na ujawnienie elementów układanki, które zapobiegły zamieć zamiecie i zamieszczeniu tej tej sprawy pod dywan kraju na początku bieżąco informowany o różnych elementach związanych z aferą Watergate tej można to powiedzieć, że właściwie tak jak pani wspomniała oni utknęli by tak długo był też, gdyby nie pomoc ze strony owego głębokiego gardła, czyli wiceszefa FBI, który bardzo bardzo poufnych o okolicznościach układowi przekazywał kolejne wskazówki zapytam teraz pana doktora o to jak reagował jak radziły sobie z tym problemem instytucję państwowe, bo zostało wszczęte dochodzenie po tym, włamaniu, które nie wyglądało na włamanie, kiedy nikt został w listopadzie wybrany na drugą kadencję to w styczniu następnego roku 7 osób zostało właśnie wskazanych przez sąd za włamanie próbę założenia podsłuchu w siedzibie partii Demokratycznej czy na tym rzecz się kończyła czy służby nadal pracowały to było także dopiero intensywna praca służb, a także praca Senatu, bo dziś rocznica początku obrad senackiej komisji do spraw wyjaśniania tej sprawy właśnie zaczęły działać dopiero wtedy, kiedy nabrzmiewa cały artykuł kolejne artykuły prasowe ja jest ogromnie ulegam w tej naszej rozmowie pokuszenie wyprzedzania faktów i powiedziałbym, że afera Watergate dochodzi takiej sprawności amerykańskiego systemu i wyrazem jego prawną politycznego, dlatego że dlatego, że proszę zwrócić uwagę i oczywiście to śledztwo dziennikarskie miało bardzo istotne znaczenie, ale to pytanie, które pani zadała pozwala nam odkryć istoty rzeczy to znaczy fakt, że nie zawiodły instytucje, że to nie jest tak, iż Ameryka dowiedziała się o sprawie i ta sprawa została świetna tylko i wyłącznie za dzięki działalności udało by Best Deyna tu chodziło o to, że wspomniany przez panią komisje komisja senacka, że FBI i wreszcie sądy amerykańskie stanęły na wysokości zadania w tym sensie zaczęły drążyć temat oczywiście temu wszystkiemu musiały sprzyjać okoliczności prawda jak zawsze, bo wspomniane przez panią postawienie przed sądem tych włamywaczy złotej Gate no sprowokowały reakcję jednego z nich oni mieli obiecaną oczywiście pośrednio nieoficjalnie obiecano amnestię, ale 1 pan nie wierzył do końca amnestii postanowił mówić to co powiedział na temat okoliczności chodzi o o kort, który był akurat właśnie tym byłym pracownikiem pracownikiem CIA to co on powiedział na temat okoliczności włamania do FBI tego co wiedział od tych, którzy okazali zrobić o tym jak ta historia została wymyślona po co to było wszystko co co powiedział ma Colt spowodowało uruchomienie czy pchnęło to postępowanie na zupełnie nowe tory, bo się okazało, że to nie jest tak jak chciał tego nikt son, że to nie jest kwestia ograniczona do grupy osób, które działały być może z pobudek nie wyrzutni politycznych, chcąc pomóc prezydentowi działały błędnie bez wiedzy prezydenta bez błogosławieństwa administracja się brzydzi takimi działaniami administracja się odżegnują takich działań minister nie ma nic wspólnego nie da się okazuje, że niby rzeczywiście powiązani z administracją mówi jeden z tych włamywaczy wtedy zaczął mówić kolejny człowiek chodzi o Johna Greena on się pojawił już wcześniej przez moment i to go bardzo zresztą podniosło jego własnych oczach wspomniał o nim NIK są wspomniał, kiedy już administracja nie ma z tym wspólnego, że tam właśnie u Gian gdyńskiego jego doradca prawny kwestię tę wyjaśniał Night in wiedząc mając świadomość, że sprawa prędzej czy później i tak się do niego odśnieżony prędzej czy później i tak będzie musiał wyjaśniać różne kwestie związane z okolicznościami zgłosił się do prokuratora i zaczął zeznawać i tutaj jest pierwszy krok prezydenta Nixona, który próbuje ratować sytuację i po prostu pozbywa się urzędników, którzy na, których ciąży już świadomości opinii publicznej no i z tytułu przesłuchań, które podlegają przed różnego rodzaju organami ta to odium odpowiedzialności za aferę Watergate jest on po prostu chce zrzucić ten balast sanie, żeby one sunęły dalej prawda trzeba poświęcić kilka osób to mają być kozły ofiarne ratującego prezydenturę zwróćmy uwagę, że on przy okazji cały czas liczy na to, że ucieknie do przodu zostawiamy na boku sali wielkiej polityki dzisiaj i polityki międzynarodowej albo prezydent dam go nazwa prezydentem polityki międzynarodowej on koncentrował na tych kwestiach liczył że, że sprawy związane z Wietnamem Chinami normalizacja stosunków odprężenie związkiem Radzieckim ta wielka światowa polityka, która przynosiła efekty i to też nad drogą dyskusji najeżone były wymierne długofalowe itd. ale wtedy odczucie było takie, że nikt on ma sukcesy i czy na ucieczkę do przodu poświęca tych urzędników obarcza odpowiedzialnością z ubolewaniem rozstaje się z nimi, ale prezydentura Salam idę do przodu tyle tylko, że później przyjdą kolejne takie nie wie jak to nazwać bomby, a prawdziwym prawdziwą eksplozją było ujawnienie przez jednego z zeznających w tej sprawie Watergate, iż prezydent wszystkie swoje rozmowy nagrywa to zaraz o tym rozmawiamy bo to też była niezwykle interesująca sprawa, czyli próba wydarł się tym, że nagrań białemu domowi ta rezygnacja, która została przez nich ona przyjęta ze strony swoich bliskich współpracowników to jest kwiecień siedemdziesiątego trzeciego roku 3 miesiące potem skazaniu przez sąd hydraulików wówczas też NIK są zapewnia, że nie miał oczywiście żadnego pojęcia akcji szpiegowania Demokratów ani o próbach zmierzających do ukrycia zleceniodawców tychże działań to nie jest także NIK są spadł na pomysł nagrywania wszystkich rozmów w białym domu, ale był już wcześniej nagrywane ten od nie był jedyny prezydent, który nagrywał rozmowy natomiast on miał też jak też boi się takiego psychologia wania przesadnego, ale on miał specyficzną osobowość to był człowiek nieufny to był człowiek mający skłonność do szukania haków jak kiedyś tutaj mieli okazję rozmawiać ma karty zimie miałem przyjemność pani redaktor rozmawiać o tej epoce minister Stanów zjednoczonych, które z nich są też odcisną swoje swe takie piętno i to poważne prawda był jednym z tych którzy, którzy przyczynili się do upadku wpływowego polityka partii Demokratycznej Waltera Hessa to był człowiek, który głęboko wierzył w zagrożenie komunistyczne to był można powiedzieć taki wzorzec antykomunizm odważny łatwo było bez obawy oskarżenia normalizować stosunki z komunistycznej państwa, więc jest być w ten sposób, że on miał takie różnego rodzaju obsesję związane z z tym, że polityka jest rodzajem takiej brudnej gry, gdzie trzeba mieć informację o innych trzeba mieć różnego rodzaju dowody, które można by później innych trzeba szantażowi prawda stosować brudne sztuczki taką się przed tym nie on to był polityk, który uważał, że polityka to jest brudna gra, jeżeli ktoś nie chce grać wedle tych reguł też nie powinien polityką palacz jeszcze 1 kwestia i to też by jak by trochę nam naświetla kwestię w ogóle powoływania przez niego tego rodzaju i ciału czy środowiskiem jak to nazwać tych komórek, które miały zajmować tymi tym eliminowaniem różnego rodzaju przeciwników politycznych to właśnie tego sprowadzał tu szukać np. w przypadku IDM Berga, który czuje tzw. Pentagon PacePress pływano tam włamać do gabinetu psychiatrycznego, gdzie SB się leczył po to, żeby pozyskać informacje kompromitujące go to był tego rodzaju tego rodzaju chwyty i sąd po prostu miał obsesję na punkcie ewentualnych przecieków informacji, które mogłyby wyciec administracji o jego jego wizerunek podważyć nie ufał prasie on nie lubił mediów, które były w znacznej mierze auto jest taki profil liberalnie nie cierpiał z wzajemnością zresztą też powiedzmy otwarcie i przez te wszystkie cechy jego osobowości oraz specyficzne wyobrażenie na temat tego jak powinno się uprawiać politykę sprawiały, że no można powiedzieć taśmy stały się jego przekleństwem 13lipca wyszło na jaw, że w białym domu istnieje ów system nagrywania wszystkich rozmów senacka komisja swoje prace rozpoczyna rozpoczęła wcześniej 17maja i te prace trwały aż do 7sierpnia, gdy to, zanim jeszcze o tych rozmowach jeszcze dopytam o siłę rażenia tych obrad senackiej komisji, bo te przesłuchania były nadawane przez amerykańskie stacje telewizyjne i 85% Amerykanów oglądało przynajmniej część tych przesłuchań to była sprawa, którą Ameryka żyła zaczęła już wtedy żyć to jest też specyficzna rzeczy charakterystyczne dla tej afery loterie dla tej historii, że na początku właściwie nikogo nie obchodziło to zresztą jeden z powodów, dla których nie bardzo w tym politycznym Waszyngtonie wierzono, że tam coś jest, że to było tak po pierwsze w ogóle po co ta afera Watergate po co on mając tak słabych kontrkandydatów ze strony Demokratycznej mając poparcie znacznej większości Amerykanów po co ma się wikłać w taką brudną ryzykowną grę wiadomo, że im więcej osób jest uwikłanych w taki spisek tym łatwiej o to, żeby jakaś cegła z tego muru wypadła cała ta misterna konstrukcja została ujawniona po co taka brudna gra właściciel miałaby służyć też pierwszy argument ten brak logiki tej historii spojrzenie bardzo właśnie wierzono także po tej stronie przeciwników NIK są na duży to nie jest tak, że tam chodziło zwolenników także ci, którzy uważali, że to jest prezydent nie wiem o prezentujący obcej wartość nie lubili go tak po ludzku krytykowali jego politykę w różnych wymiarach oni uważali, że to miałoby sensu wikłanie się taką historię po drugie to właśnie rozmawiamy także on cieszył się poparciem społecznym to też specyficzna historia patrzymy na niego przez pryzmat Watergate może patrzymy na niego przez pryzmat nieobjętych tych jego wcześniejszych działań politycznych, ale on w pewnym momencie był akceptowany nie to był polityk krok może powiedzieć to był lubiany prezydent, ale znaczna część Amerykanów postrzega jako człowieka, który wyciąga Ameryka z tych wielkich problemów jak Wietnam np. to jest 1 sprawa druga sprawa no to jest epoka odprężenia w stosunkach wschód zachód dotąd z perspektywy Amerykanina przeciętnego Amerykanina pewne uspokojenie po tych dramatycznych dla Ameryki w latach sześćdziesiątych stopniowe wyjście z Wietnamu czy tu chodzi też musielibyśmy wejść w szczegóły, które momencie następowało, ale generalnie on był postrzegany jako polityk, który właściwie nie miały powodu, żeby wikłać się taką grę i później im kiedy, kiedy zaczynają się też zeznania, kiedy ludzie uwikłani we włamanie to pierwsze testy pierwszy element mówią o tym, że ich zleceniodawców miejsce dawcy decyzję dawców w otoczeniu prezydenta później brat radca prawny prezydenta ujawnia różne elementy wskazuje wyraźnie, że żadni sąd wiedział o kwestiach związanych z zakładaniem nielegalnych podsłuchów to jest to wynika z tych skarg składanych wówczas zeznań wreszcie ta informacja, która wybucha niczym Bonda o tym, że wszystkie rozmowy prowadzone przez prezydenta Stanów zjednoczonych są nagrywane te taśmy są, dlaczego w takim razie nie sięgnąć po taśmie nie zorientować się co tam jest tak naprawdę nic sąd wiedział czy Niewiedział prawda o tym co co się stało było tragiczne była jego intencja próbował tuszować śledztwa, więc tych, którzy w pewnym momencie te rewelacje ludzi z otoczenia życia Jacksona one de dymisję one wskazują dowodzący pokazują Amerykanom, że coś w sprawie łotr Gate było narzeczy jeszcze raz powtórzmy on w wielkim stylu zdecydowaną większością wygrał wybory w czasie, kiedy już 8 ton post aferze Watergate pisał, ale później coraz trudniej będzie mu panować nad sytuacją jego działania będą zdradzały coraz większą nerwowość Senat domaga się tych taśm oczywiście nikt sąd broni się rękoma nogami przedtem, powołując się na specjalne uprawnienia prezydenta, kiedy prowadzący dochodzenie prokurator specjalny domaga się tych taśm zostaje przez NIK sona zdymisjonowany potem prezydent, udając się pod presją instytucji opinii publicznej zaczyna udostępniać fragmenty zasłania daje ochronę tajemnicy Państwowej tak formy pisemnej czy coś tam zostało spisane z tych taśmy i przekazany Senatowi potem jak już zostanie przekazana całość nagle okaże się, że kluczowy fragment jednej z taśmy całych 18 minut znikną tak jest jeszcze jeśli pani pozwoli wróćmy dałem do tej dymisji prokuratora specjalnego, bo wspomnimy o tym że, aby przekonać opinię publiczną o tym, iż administracja czy struktury państwa wracamy do tego pani pytania o tym jak się sprawdziły struktury państwowe prawne Stanów zjednoczonych w kontekście tej wielkiej afery, którą uwikłany był prezydent Stanów zjednoczonych więc, żeby przekonać opinię publiczną dać dowód tego, że też system działa prokurator generalny, czyli amerykański minister sprawiedliwości, bo tam tę funkcję szefa departamentu sprawiedliwości pełni prokurator generalny powołuje takiego specjalnego prokuratora jest takie stanowisko, które ma być nieco obok tej struktury, aby człowiek cieszący się reputacją niezależnego mógł prowadzić śledztwo w sprawie no i osoby prezydenta czy szef administracji prawda chodziło o to, żeby zapewnić stworzyć takie stanowisko człowieka mogącego cieszyć się reputacją i rzeczywistą zresztą niezależnością prawda powołane zostaną stanowiska czy Bartka koks, który był miał wyraźnie był identyfikowany politycznie to był demokrata taki ich nazywali Canadian demo demokracji takie demokrata z otoczenia czy z kręgu Kret i jego reprezentujący takie poglądy Lotnik był wściekły, że taka nominacja miała miejsce przepraszam koks tak jak pani wspomniała o tym podobnie jak jak Senat zresztą jak później Senat wcześniej sąd zaczął domagać się intensywnie wydania tych taśm nikt odmówił, ale wymyślił pewien wybieg Otóż on stwierdził, że on jest gotów ze względów bezpieczeństwa ciągle pałac zasłania sprawami bezpieczeństwa Narodowego interesami Stanów zjednoczonych Otóż ze względów bezpieczeństwa od oczywiście jest gotów podzielić sieci co mówił w czasie tych rozmów nagrywanych, ale przecież czasie przekazać nie może może przekazać streszczenie tych taśm zaproponował zarazem o tym się rzadziej pisze w podręcznikach, choć wspomina się oczywiście o tym zabiegu Nixona o zaproponował pewien rodzaj weryfikacji Otóż 1 ze wskazanych przez niego senatorów przez prezydenta senatorów miał zapoznać się z tym podsumowaniem staż mam powiedzieć, że jest okej dacie to treść taśm i i i tych i tych tego streszczenia jest tożsama NIK sąd wiedział, że koks nie zgodzi na to cały ten zabieg miał służyć stworzeniu pretekstu, żeby go zdymisjonować niż sam będzie mógł zdymisjonować, więc zażądał tej dymisji od szefa departamentu sprawiedliwości prokuratora generalnego ten oświadczył, że nie zdymisjonuje koks SA natomiast stwierdził, że prezydent uważa, że on spełnia swoją rolę niewłaściwy sposób i próbuje wymusić prezydent oczekuje będzie oczekiwał od niego w ten sposób powiedzmy tej dymisji czy odwołanie prokuratora specjalnego to sam się podaje do dymisji powiedział w porządku, ale proszę dać trochę czasu, bo ja tam była taka kwestia związana z polityką międzynarodową tras chciałby znajdą rzecz zwrócić uwagę prokurator generalny człowiek należący do administracji są opowiadanie panie prezydencie ja tego czasu nie mogę panu dać, bo dochodzi sprawa ważniejsza niż polityka, wierząc tu chodzi o sprawy pryncypialne został zdymisjonowany prokurator generalny, czyli szef departamentu sprawiedliwości w następnej kolejce czy jego zastępca w kolejności dziedziczenia jeśli może tak powiedzieć urzędu w stosunku, do którego nikt od wysunął żądanie odwołania prokuratora specjalnego Foxa również odmówił on różnie został zdymisjonowany i wreszcie trzecia z kolei osoba w kolejności urzędu, jaki Borg odwołał prokuratora specjalnego Foxa i ten TEN-T ten te wydarzenia wieczorne nocne przeszły do historii jako masakra sobotniej nocy, ale nie uratowało oczywiście koks jest rzeczywiście nikt co jeszcze 1 rzecz może tutaj powiem, że nikt się podzielić taką refleksją też sporo mówi o jego mentalności i o powiedzmy sposobie myślenia Breżniew by nigdy nie zrozumiał, że nie poradziłem sobie z takim to koksem go odwołały i to można powiedzieć jest podsumowanie biegu wyobrażenia swój własny temat to była imperialna prezydentura on uważał, że nie może zachować taki sposób, że tak jak Breżniew przestanie go szanować on musi umieć sobie radzić to stąd ta masakra sobotniej nocy, ale skończyło się oczywiście na niczym, bo stany Zjednoczone to związek radziecki i przyszło powołać do kolejnemu szefowi departamentu sprawiedliwości następnego prokuratora specjalnego Leona Jaworskiego który, który wysunął te same żądania w stosunku do życia Nixona no wreszcie Sąd Najwyższy Stanów zjednoczonych wydał 24lipca 71004. roku jednomyślną decyzję, że NIK sąd musi po prostu wydać wszystkie taśmy to jedno nagranie, którego część została skasowana 18 minut z 79 też przeszło do historii jako rozkroku rozmiary, czyli sekretarki, która rzekomo tłumaczyła się, że przypadkiem nacisnęła pedał kasując transkrypcje nagrania, kiedy poproszono, żeby zademonstrowała jak wyglądała cała ta sytuacja to okazało się, że sposób w jaki musiałaby w takim momencie wygiąć swoje ciało był tak nieprawdopodobne, że stąd właśnie wziął się ów w rozkroku, ale nikt Sony, o czym pan doktor już wspomniał w trakcie naszej rozmowy pogrążyło inne nagranie nie 20czerwca 70 tego drugiego roku, czyli 3 dni po tym, włamaniu hydraulików, którego część skasowano, ale 23czerwca 70 tego drugiego roku, które zawierało to stwierdzenie głowy państwa, że FBI winno odwołać się śledztwo w sprawie afery na złote Gates no to teraz co by procedura odwołania próbą odwołania Nixona z urzędu przed nami no tak tak, dlatego że sprawy zaszły bardzo daleko już to od nagrania, o których pani wspomniała, które pokazały, że prezydent był uwikłany w sprawę nielegalnego założenie nielegalnego podsłuchu w siedzibie sztabu wyborczego konkurencyjnej partii politycznej to fakt ten sprawił, iż także Republikanie uznali, że prezydent Nixon ponosi za daleko, iż ta, że jest człowiekiem, którego odwołanie należy rozważyć jak zwrócił uwagę na fakt, że mamy tutaj do czynienia z pewną ten rodzaj dojrzałości politycznej amerykańskiej elity, która miała świadomość, że są rzeczy, które no powodują, iż czysty, które są działaniami za daleko idącymi ze strony urzędującej głowy państwa, że jest państwo amerykańskie są instytucje państwa amerykańskiego i nie może być tak, że prezydent stawia się ponad prawem to zresztą wybrzmiało także decyzji Sądu Najwyższego, której pani wspomniała dotyczącej kwestii wydania taśm, bo przypomnijmy o tym też pani mówiła NIK są cały czas twierdził, że ona przywilej władzy wykonawczej, który pozwala mu nie wydawać dokumentów tym, którzy żądają tego wydania jeśli uzna, że tego wymaga bezpieczeństwo państwa interes państwa Sąd Najwyższy orzekł, że to sąd stwierdza co jest w interesie państwa, a co nie jest w interesie państwa, jeżeli chodzi o ujawnienie władzy sądowniczej pewnych kwestii dotyczących działania politycznego i prezydent, próbując odmówić organom wymiaru sprawiedliwości dostępu do dokumentów stawia się ponad prawem, a prezydent nie stoi ponad prawem dlatego dokumenty wydać musi czy w tym wypadku taśmy prawda, o których mówimy i później rozpoczyna się rzeczywiście procedura impeachmentu, czyli przypomnimy ani prawie konstytucyjnym amerykańskim jest to procedura odwołania prezydenta urzędu tutaj ten akt oskarżenia przygotowujecie w roli oskarżyciela występuje izba reprezentantów i to ona przygotowała te w je potocznie określa mianem, a artykuł impeachmentu precyzyjnie nawet powiedzieć artykuł aktu oskarżenia, bo chodzi o to, że stawia się osób stan oskarżenia prezydenta Stanów zjednoczonych i skutkiem tego postępowania, gdzie owi ma orzec Senat będzie odwołanie go urzędu dodajmy, że taka decyzja być może to odgrywało rolę w ostatecznej decyzji samego Dixona, że taka decyzja decyzja o złożeniu prezydenta urzędu, czyli o impeachmencie skutkowałaby utratą uprawnień, które prezydent prawda, więc prawa chociażby emerytury to, bo po odejściu z urzędu i taka to pragmatyczna kwestia, choć dla zadłużonego Nixona nie bez znaczenia mogła mieć Boga mogła mogła być w istocie rzeczy kluczową kluczowym powodem, dla którego on zdecyduje się na inne rozwiązanie, ale warto wspomnieć o tym rzeczywiście sformułowane w stosunku do dolicza do nich Seana wylicza Daniel sona te artykuły tzw. artykuły impeachmentu, czyli artykuły aktu oskarżenia jak dodał jeszcze jedno, a propos tego pytania dotyczącego, dlaczego kontekstu politycznego nie był już wiceprezydentem wtedy w ogniu człowiek, który odszedł pod wpływem zarzutów korupcyjnych, który był niepopularnej uchodził za osobę no powiedzmy oględnie kontrowersyjną był natomiast wówczas wiceprezydenta amerykańskim Gerald Ford szanowany właśnie przez obie strony sceny politycznej polityk republikański i łatwiej sobie było wyobrazić zarówno Demokratom jak i republikanom, że NIK są urzędu odejdzie no bo perspektyw fazie niż sama zastąpi eks New była mówiąc oględnie perspektywą zachęcającą 9sierpnia co się dzieje siedemdziesiątych czwartego roku Nixon sam ustępuje urzędu jest przemówienie do Amerykanów transmitowane rzecz jasna w telewizji doszedłem do wniosku mówi, że z powodu Watergate nie ma poparcia w parlamencie niezbędnego do wypełnienia obowiązków swego urzędu Ford zostaje jego następcą tak jak pan doktor przed chwilą powiedział już miesiąc później 8września wydaje szeroki akt ułaskawienia, uniemożliwiając pociągnięcie Nixona do odpowiedzialności takie ułaskawienie in blanco auto wywołało ogromne tak jak pani mówi tak się stało to było ogromne kontrowersje wówczas na Zjednoczonych oczywiście pojawiło się zarzuty, że Ford ma jakiś rodzaj układu zniszczone, że to jest cena, jaką płaci za wyznaczenie go przez nich Senat urząd wiceprezydenta, bo po odejściu jagnię tonik son proponował forda, więc Ford zmuszony był tłumaczyć się bardzo gęsto tam nastąpił nawet dramatyczny spadek takiej akceptacji społecznej w sondażach dla forda to, bo spektakularne takie tąpnięcie poparcia społecznego do tego stopnia ta krytyka była silna i ta ta to to ten spadek popularności akceptacji dla nowego prezydenta tak znaczący, że żal twórczo się zobowiązałem się tłumaczyć publicznie z tej decyzji to on uważał chyba należy mu wierzyć, że objęcie Nixona amnestią miał zaleczyć rany, że miało to spowodować stany Zjednoczone przestaną zajmować się sprawą, która dramatycznie obniżyła reputacji tego politycznego Waszyngtonu w oczach opinii publicznej do zwróćmy uwagę no jest to cała ta historia, bo też Gate była z perspektywy przeciętnego Amerykanina wierzącego państwo prawa w jakiś w miarę rozsądne reguły gry politycznej obrzydliwa zdąży już odejść jak wspomniałem wiceprezydent eks New też pod zarzutami korupcyjnymi 1 słowem powstawało wrażenie, że ta polityka waszyngtońska jest nieprawdopodobnie blokada na różne sposoby im działać Ford zapewne chciał wybrać, jaki spojrzenie w przyszłość to było bardzo kosztowne spojrzenie w przyszłość z jego punktu widzenia jego zespół SP z perspektywy jego prezydentury, dlatego że bardzo krytycznie opinia publiczna się do tego, że znacząca część się do tego odniosła, ale to rzeczywiście zamknęło sprawę co ciekawe NIK są osadniki sąd później stał się bardzo cenionym człowiekiem już po odejściu z urzędu prezydenta niż był w okresie prezydentury szczególnie w tym w tym finalnym jej okresie wspomniał pan już o tym spadku zaufania do urzędu prezydenta amerykańskiego rządu co będzie taką poważną konsekwencją afery Watergate chciałbym zapytać o o inne czy media po tej aferze stały się silniejsze odważniejsze w tropieniu politycznych afer, bo ludzie Nixona sam NIK są oczywiście usiłowali utrącić śledztwo udało się ten post fałszu siłowania się nie udało media w Ameryce sam Zjednoczonych w ogóle były silne nie wiem czy ja nie zaryzykował tezy, że były silniejsze niż są teraz, bo nie wiem mam takie wrażenie, że współcześnie mamy do czynienia sytuacją, iż znaczna część odbiorców wsłuchuje się tylko wybrane media teraz wtedy Washington post dociera do szerszego kręgu już uwagę, że dziś politycy często ignorują krytykę ze strony mediów, które uważają za media wrogie sobie wtedy nie sposób było to zrobili Włosi to w Polsce napisał to odnosi się do tego politycy amerykańscy odnosił się czuł się zobowiązane żyć wygodniej niż sąd czuł się zobowiązać się wygodnie w ogniu, jeżeli tam pojawiały jakieś kwestie poprzez zdarzało się także niemający też sekcji nie dokładnych informacji udział bez zdań wskazali jakiś fałszywy trop np. tych tekstach natomiast wykorzystywana i mówiono w białym domu, że oto widać zaangażowanie polityczne Washington post tylko po 1 stronie myślę, że rzeczywiście ta to dziennikarstwo tzw. inwestycyjne, czyli to dziennikarstwo śledcze, którego przykładem jest afera Watergate ono przeżywał wtedy chwilę chwały i nie wiem można można powiedzieć, że później ta ta rola dziennikarstwa została umocniona czy utrwalona albo dowiedziona po raz kolejny jak powiedział, że jeszcze cała ta historia dowodziła i to też trzeba pamiętać, że widziała siły tych instytucji państwowych amerykańskich, bo czas podkreśla, że ta elita polityczna stany Zjednoczone czy Republikanie czy Demokraci występować to zgodnie, decydując o tym, że jednak liczba dni sąd nie jest właściwą osobą dopełnienia tego urzędu, ale to, o czym ja wspomniała pani o tym też powiedziała to zaufanie do do polityki waszyngtońskiej ono zaowocuje tak naprawdę dopiero parę lat później, kiedy Gerald Ford przegra wybory zostanie wybrany na urząd prezydenta Jimmy Carter przypomnijmy, że powodem dla, którzy tym głównym atutem Cartera, który od podkreślał podnosił kampanii wyborczej, który chyba był atutem w oczach wyborców od rządu spoza Waszyngtonu on podkreślał, że on jest spoza systemu i wyborcy chcieli kogoś takiego już pominę tu zakładu partii politycznej, że nikt o nich warto Republikanie w każdy był demokratą, ale chodziło też o to, że on pokazał jako człowiek, który te wszystkie waszyngtońskie brudne układy nie jest uwikłany oczywiście odrębną sprawą jest stan życia nikt on bardzo kontrowersyjna złożona postać bez wątpienia jeden z najciekawszych być może jeden z najwybitniejszych amerykańskich prezydentów, a jednocześnie człowiek, który nie rozumiał, że są Stanach Zjednoczonych granice tych prezydent przekroczyć nie może w ramach własnej gry politycznej aferę łotr Gate dźwigał na swoich barkach do samego końca był to niewątpliwie dla niego bardzo ciężki ciężar zmarł w wieku 81 lat to był rok dziewięćdziesiąty czwartym doznał udaru panie doktorze bardzo dziękuję za rozmowę dr Marcin Petelski Instytut amerykanistyki studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego był naszym gościem dziękuję za rozmowę bardzo dziękuję państwu dziękuję jak zawsze za obecność zapraszam za tydzień teraz życie już spokojnie nocy dobrych snów do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POWRÓT DO PRZESZŁOŚCI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam, oraz sprawdź jak działa nowe internetowe radio TOK+Muzyka. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj wygodniej w aplikacji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA